Ειδήσεις Απόψεις

Υπουργείο Οικονομικών, τότε και σήμερα!

Επιμέλεια
Κωνσταντίνος Δημ. Γραβιάς
Πτυχιούχος Οικον. Παν/μιου Πειραιά
Λογιστής - Φοροτεχνικός

Μέλος της επιστημονικής ομάδας TaxHeaven

Ι. Πρόλογος

Στο πέρασμα του χρόνου κάποια πράγματα εξελίσσονται, γίνονται καλύτερα, ανανεώνονται. Θα πίστευε κανείς ότι η εξέλιξη του ανθρώπου και της κοινωνίας γενικότερα  θα παρέσυρε στη διάρκεια του χρόνου όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Όμως, δυστυχώς αυτό δε συμβαίνει στη σημερινή εποχή με αποτέλεσμα, ενώ κάποια υλικά αγαθά να εξυψώνονται κάποια άλλα, όπως οι ηθικές αξίες,  να καταβαραθρώνονται. Σε πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες λείπει το μεράκι, το πάθος για το αντικείμενο, η επαρκής γνώση, η ευσυνειδησία, η αφοσίωση στο καθήκον, το όραμα.

Αφορμή για τη σημερινή ανάγκη μου να μοιραστώ μαζί σας σκέψεις και προβληματισμούς, στάθηκε η κορύφωση της αγανάκτησής μου για τη σιγήν ιχθύος που τηρούν οι ιθύνοντες στο Υπ. Οικ. σχετικά με το τι μέλλει γενέσθαι από 1.1.2014 σε ένα σωρό θέματα που μας απασχολούν.  

Εκατοντάδες ερωτήματα μονοπωλούν τις συζητήσεις των συναδέλφων που βρίσκονται για μια ακόμη φορά μετέωροι και δεν γνωρίζουν τι θα εφαρμόσουν από 1.1.2014. Άγχος, αγωνία, προβληματισμός, αγανάκτηση, είναι μόνο μερικά από τα συναισθήματα που κατακλύζουν τις ψυχές των συναδέλφων που εκτός της οικονομικής κρίσης που ταλανίζει και τα γραφεία τους, έχουν να αντιμετωπίσουν και την αδιάφορη στάση του Υπ. Οικ. που εξακολουθεί να καθεύδει υπό μανδραγόραν...
Σήμερα, θέλησα να σας ταξιδέψω πίσω στο χρόνο και να δούμε μαζί πως αντιμετώπιζαν κάποιες καταστάσεις οι άνθρωποι του χθες. Η επιλογή των δυο περιόδων δεν έγινε τυχαία αλλά με γνώμονα την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, τις μεταρρυθμιστικές διατάξεις τότε και σήμερα, την τρόπο δράσης των ανθρώπων τότε και σήμερα.


ΙΙ. Το τότε, εν έτει 1955.


Σκαλίζοντας αρχειακό υλικό κατά τη συγγραφή του πρώτου μου βιβλίου «Ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη» και με τη βοήθεια του μεγάλου επιστήμονα, δάσκαλου, έντιμου ανθρώπου και ε.τ. Γενικού Διευθυντή Φορολογίας, κ. Διονυσίου Κουνάδη, ήρθα σε «επαφή» με τις ενέργειες και την εργασία των ανθρώπων  που εισήγαγαν τις διατάξεις του ν.δ. 3323/1955 (ΦΕΚ 214Α/12.8.1955). Ο νόμος αυτός, καθιέρωσε τον ενιαίο φόρο επί του συνολικού εισοδήματος των φυσικών προσώπων και αντικατέστησε το σύστημα της φορολογίας των αναλυτικών καθαρών προσόδων, που είχε θεσπιστεί το 1919. Με την καθιέρωση του ν.δ. 3323/1955 έγινε μια μεγάλη προσπάθεια φορολογικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας και μάλιστα θεωρείται ως η πιο σημαντική μεταρρύθμιση κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα.  Το νομοθέτημα αυτό άλλαξε εκ βάθρων το φορολογικό μας σύστημα και αποτέλεσε μια σημαντική τομή που μνημονεύεται ακόμη και σήμερα σχεδόν εξήντα χρόνια μετά.

Για να καταδείξω το μέγεθος της εργασίας που έγινε από την τότε ηγεσία του Υπ. Οικ. και την πλειάδα διοικητικών υπαλλήλων, θα δανειστώ μερικά εδάφια από το σημαντικό άρθρο του κ. Κουνάδη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Λογιστής», τον 9/2005 με τίτλο «Πενήντα χρόνια “ενιαίος” φόρος εισοδήματος», το οποίο ειρήσθω εν παρόδω, πρέπει να διαβαστεί απ΄όλους.
     «[...] Στη συνέχεια, το 1955 , με υπεράνθρωπες προσπάθειες των υπαλλήλων της Kεντρικής Yπηρεσίας του Yπουργείου Oικονομικών, που τότε αποτελούσε χωριστό υπηρεσιακό κλάδο, καταρτίζεται το νομοσχέδιο με το οποίο προβλέπεται η εισαγωγή του «ενιαίου», του «προσωπικού» φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Tο νομοσχέδιο αυτό εισάγεται στη Bουλή για ψήφιση από τον υπουργό Oικονομικών, τον αείμνηστο Λάμπρο Eυταξία, και τον υφυπουργό Oικονομικών, τον αείμνηστο Λεωνίδα Δερτιλή. Στις 12 Aυγούστου 1955 δημοσιεύεται και εντάσσεται στην ελληνική έννομη τάξη.
     Tο νομοθέτημα αυτό που περιλαμβάνει ουσιαστικές, διαδικαστικές και δικονομικές διατάξεις, αποτελεί ένα άρτιο νομοθέτημα που προκαλεί το θαυμασμό για τη νομοτεχνική του αρτιότητα. Αρκετά νομοθετήματα παραπέμπουν στις διαδικαστικές διατάξεις του. Αξίζει, όμως να σημειωθεί, ότι, κατά την προσφιλή συνήθεια των ασκούντων δημοσιονομική εξουσία, μέσα στα πρώτα τρία έτη που ακολούθησαν, ορισμένες διατάξεις του τροποποιήθηκαν με δύο τουλάχιστον νομοθετήματα .
     Το νέο φορολογικό καθεστώς έχει ως βάση τις ίδιες πηγές  εισοδήματος. Όμως, για τη φορολόγησή τους, οι επιμέρους πηγές δεν αποτελούν αντικείμενο ανεξάρτητης φορολογίας. Tο καθαρό εισόδημα, μετά από το συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων από όλες τις πηγές, υπολογίζεται συνολικά. Tο υποκείμενο του φόρου φορολογείται για το συνολικό του εισόδημα. Tα φυσικά πρόσωπα φορολογούνται για το εισόδημα που αποκτούν τόσο από την προσωπική αξιοποίηση των συντελεστών παραγωγής (έδαφος, κεφάλαιο, εργασία) που έχουν στη σφαίρα της οικονομικής τους επιρροής, όσο και από την αξιοποίησή τους μαζί με άλλα πρόσωπα, κυρίως, με εταιρικό μανδύα (συμμετοχή τους σε προσωπικές εταιρίες), ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής τους σε αυτές. H φορολογική διαδικασία απλουστεύεται σημαντικά, καθόσον υποβάλλεται μια, ετήσια δήλωση, αντί των πολλών - κατά αναλυτική κατηγορία - που απαιτούσε το προηγούμενο σύστημα. Έτσι θέτονται οι βάσεις για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, σε εφαρμογή της αρχής της καθολικότητας του φόρου. Επίσης, καθιερώνεται ως αφορολόγητο ποσό, το ελάχιστο όριο διαβίωσης το οποίο δεν είχε καθολική εφαρμογή, κατά τη φορολογία των αναλυτικών κατηγοριών προσόδων.
     Αξίζει να σημειωθεί ότι αντικείμενο του φόρου αποτελεί το συνολικό οικογενειακό εισόδημα (για τους εγγάμους, πλην εξαιρέσεων που αναφέρονται ρητά, στο εισόδημα του συζύγου προστίθεται το εισόδημα της συζύγου και των ανήλικων τέκνων τους).
Δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ εδώ στην άποψη της υπηρεσιακής ηγεσίας , για την υλοποίηση της φορολογικής μεταρρύθμισης.
Eκείνο που εκδηλώνεται άμεσα και δεν μπορεί να διαφύγει από τον ερευνητή και τον μελετητή των εργασιών της φορολογικής μεταρρύθμισης της άμεσης φορολογίας, κατά το 1955, είναι ο όγκος των διοικητικών εργασιών μέσα σε διάστημα, μικρότερο, από οκτώ μήνες. Eκτός από τα κείμενα του νόμου, της εισηγητικής έκθεσης, των επιπτώσεων των υπόψη διατάξεων στην εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού, απαιτούνται τα κείμενα των οικείων διαταγμάτων, υπουργικών αποφάσεων, των ερμηνευτικών εγκυκλίων, αλλά και των αναγκαίων εντύπων, για την επιτυχή εφαρμογή διατάξεων που εφαρμόζονται για πρώτη φορά.
     Όγκος εργασίας, τον οποίο δεν μπορεί να αντιληφθεί, αν και είμαι βέβαιος ότι τον κατανοεί, ο σύγχρονος διοικητικός υπάλληλος με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που επιτρέπουν τις τμηματικές διορθώσεις των λαθών στη διατύπωση και στην ορθογραφία των κειμένων, χωρίς να απαιτείται ξαναγράψιμο όλης της σελίδας. Tις ατέλειωτες ώρες που απαιτήθηκαν για την υλοποίηση των κυβερνητικών εξαγγελιών. Tην αυταπάρνηση όσων εργάσθηκαν για την ολοκλήρωση των εργασιών του. Είμαι βέβαιος ότι, οι οικογένειές των συναδέλφων που εργάσθηκαν για την υλοποίηση αυτού του νομοθετήματος θα τους είχαν «χάσει» για πολύ καιρ
ό. [...]».

Η ογκώδης ερμηνευτική εγκύκλιος του ν.δ. 3323/1955, υπ’ αριθμ. 129/1955, κοινοποιήθηκε σε χρόνο ρεκόρ, δηλαδή μια μόλις εβδομάδα από τη δημοσίευση του νομοθετήματος! Μπορεί να αναλογιστεί κανείς το μέγεθος της εργασίας που πραγματοποιήθηκε εκείνο το καλοκαίρι στο Υπ. Οικ.
Όλα όσα αναφέρω στην ενότητα αυτή δεν αποτελούν μια απλή νοσταλγική ματιά στο παρελθόν. Μεταφέρω τον τρόπο αντιμετώπισης, τη μεθοδική εργασία, το μεράκι και την ευσυνειδησία των  υπηρεσιακών παραγόντων και των υπαλλήλων στο τότε Υπ. Οικ.  


ΙΙΙ. Το σήμερα, εν έτει 2013.

Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο Υπ. Οικ. απέχει παρασσάγγας από εκείνη που περιγράψαμε στην προηγούμενη ενότητα.  
Αν και βρισκόμαστε στο κατώφλι του έτους 2014, η διοίκηση του Υπ. Οικ. δεν έχει φροντίσει να ενημερώσει τους φορολογούμενους, τους επαγγελματίες αλλά και τους υπάλληλους του, για μια σειρά από σημαντικές αλλαγές που επηρεάζουν το φορολογικό τοπίο της χώρας.
Κοντεύουμε στα μέσα Δεκεμβρίου και ακόμη:
α)  δεν έχουν δοθεί στο φως της δημοσιότητας όλες οι ερμηνευτικές εγκύκλιοι του ν. 4110/2013, του νόμου δηλαδή που τροποποίησε σε πολλά σημεία τον ν. 2238/1994 (Κ.Φ.Ε.), οι διατάξεις του οποίου εφαρμόζονται για τη χρήση 2013 (οικ. έτος 2014).
β)  δεν έχει κοινοποιηθεί ερμηνευτική εγκύκλιος για τον ν. 4172/2013, που ισχύει από 1.1.2014 και είναι ο νέος κώδικας φορολογίας εισοδήματος.
γ) δεν έχουν δοθεί διευκρινίσεις για τις διατάξεις του ν. 4174/2013, του νέου κώδικα φορολογικής διαδικασίας
δ) δεν έχουν δοθεί οδηγίες και διευκρινίσεις σχετικά με την  κατάργηση σημαντικών διατάξεων του Κ.Φ.Α.Σ. που ισχύουν από 1.1.2014, με αποτέλεσμα να μη γνωρίζουμε τι θα εφαρμόσουμε για τη διακίνηση, για τα πρόσθετα βιβλία κ.λπ.
ε) δεν έχουν δοθεί διευκρινίσεις από την Γ.Γ.Δ.Ε. σχετικά με την υποβολή των συγκεντρωτικών καταστάσεων ανά μήνα και την υποχρεωτικότητα ή μη αναβάθμισης των λογισμικών των Ε.Α.Φ.Δ.Σ.Σ.   
στ) δεν έχει κατατεθεί ακόμη στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. που αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων.

Αυτά φυσικά είναι ενδεικτικά μόνο της κατάστασης που ζούμε και αποδεικνύουν περίτρανα ότι δεν έχουμε ως επαγγελματίες και ως πολίτες την καλύτερη αντιμετώπιση από την ηγεσία του Υπ.Οικ.

IV. Επίλογος

Προσπαθώντας να δω αποστασιοποιημένα -όσο μπορώ βέβαια αφού ζω μέσα σ΄αυτή την κατάσταση-  όσα βιώνουμε και αφορούν στα φορολογικά δρώμενα και την αντιμετώπισή μας από το Υπ. Οικ., κατέληξα στο συμπέρασμα ότι όλα όσα συμβαίνουν σήμερα οφείλονται σε μια αλληλουχία γεγονότων σε συνδυασμό με την εξέλιξη της κοινωνίας, του τρόπου ζωής και όλων αυτών που ανέφερα στον πρόλογό μου.

Δεν γίνεται όμως να αποφύγω τη σύγκριση των δυο περιόδων. Και τότε αλλά και σήμερα οι υπάλληλοι εργαζόταν υπό αντίξοες συνθήκες για διαφορετικούς βέβαια λόγους. Προβλήματα υπήρχαν και τότε αλλά και σήμερα. Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στις δύο περιόδους που αναφέρθηκα. Το αποτέλεσμα!

Δεν είμαι από τους ανθρώπους που ασπάζονται τη θεωρία του νιχιλισμού, ούτε θέλω να μειώσω τις προσπάθειες των υπαλλήλων που εργάζονται και μοχθούν για την υπηρεσία. Σέβομαι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, όμως απαιτώ από την ηγεσία του Υπ.Οικ. να σέβεται και να τηρεί τους νόμους που ψηφίζει και κυρίως να σέβεται τον πολίτη. Οι σκέψεις και οι προβληματισμοί μου είναι σκέψεις και προβληματισμοί ενός ολόκληρου κλάδου επιστημόνων. Οι λογιστές-φοροτεχνικοί και οικονομολόγοι,  βιώνουν την πλήρη απαξίωση του επαγγέλματός τους και εργάζονται σε συνθήκες αβεβαιότητας που τις συντηρεί το ίδιο το Υπ. Οικ. με τη στάση  και τη νωχελικότητά του. 

Καλημέρα σας.





Τα σχόλια και οι απόψεις που δημοσιεύονται δεν υιοθετούνται από τον κόμβο και εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή.
Θα παρακαλούσαμε πολύ να διατηρήσετε τα σχόλια σας ευγενικά, πολιτισμένα και ουσιώδη. Αποφύγετε χαρακτηρισμούς απέναντι σε άλλους σχολιαστές και προσπαθήστε οι συζητήσεις να γίνονται σε ευπρεπή πλαίσια.

Σχόλια με υβριστικό περιεχόμενο διαγράφονται αυτόματα χωρίς προειδοποίηση.




ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη από τους νόμους 2121/1993, 2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ. Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ : Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.
ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ: H αναδημοσίευση μόνο των ελεύθερων ειδήσεων του κόμβου και όχι αυτών που η πρόσβαση επιτρέπεται αποκλειστικά στους συνδρομητές του (ένδειξη: αρθρο μόνο για συνδρομητές) με ΡΗΤΗ αναφορά στην πηγή και στον σχετικό σύνδεσμο του άρθρου/είδησης (url).
Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • Δηλώσεις 2017
Up
Close
Close
Κλείσιμο