Αποτελέσματα live αναζήτησης

Tax Flash: Επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για ένα νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης το οποίο είναι κατάλληλο για το μέλλον

19 Φεβρουάριου 2024 Σχόλια
Tax Flash: Επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για ένα νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης το οποίο είναι κατάλληλο για το μέλλον
  • Εκτιμώμενος χρόνος ανάγνωσης 8 λεπτά

Jean Monnet Chair
EU Tax Policy & Administration
ΕΔΡΑ JEAN MONNET ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ
ΚΑΤΟΧΟΣ ΕΔΡΑΣ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΒΒΑΙΔΟΥ

Tax Flash


Επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για ένα νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης το οποίο είναι κατάλληλο για το μέλλον

Η Επιτροπή χαιρετίζει τη συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πλέον φιλόδοξη και ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ μετά την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση.

Η Επιτροπή παρουσίασε τις μεταρρυθμιστικές προτάσεις της τον Απρίλιο του 2023.

Οι κύριοι στόχοι του πλαισίου είναι η ενίσχυση της βιωσιμότητας του χρέους των κρατών μελών και η προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε όλα τα κράτη μέλη μέσω μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη και επενδύσεων προτεραιότητας. Το πλαίσιο θα βοηθήσει την ΕΕ να καταστεί πιο ανταγωνιστική και καλύτερα προετοιμασμένη για μελλοντικές προκλήσεις, καθώς θα στηρίξει την πρόοδο προς μια πράσινη, ψηφιακή, χωρίς αποκλεισμούς και ανθεκτική οικονομία.

Οι μεταρρυθμίσεις αντιμετωπίζουν ανεπάρκειες του ισχύοντος πλαισίου. Επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι το πλαίσιο είναι πιο απλό, διαφανές και αποτελεσματικό, με μεγαλύτερη εθνική οικειοποίηση και καλύτερη επιβολή. Λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη μείωσης των αυξημένων επιπέδων δημόσιου χρέους, μεταξύ άλλων ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19, με ρεαλιστικό, σταδιακό και σταθερό τρόπο. Το νέο πλαίσιο βασίζεται επίσης στα διδάγματα που αντλήθηκαν από την πολιτική απόκριση της ΕE στη χρηματοπιστωτική κρίση, όπου η έλλειψη επενδύσεων εμπόδισε την ταχεία οικονομική ανάκαμψη.

Ισχυρότερη εθνική οικειοποίηση με μεσοπρόθεσμα σχέδια

Τα νέα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά διαρθρωτικά σχέδια βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πλαισίου. Τα κράτη μέλη θα σχεδιάσουν και θα υποβάλουν σχέδια στα οποία θα καθορίζονται οι οικείοι δημοσιονομικοί στόχοι, οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις προτεραιότητας, καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων μακροοικονομικών ανισορροπιών κατά τη διάρκεια μιας περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής. Η «περίοδος προσαρμογής» αναφέρεται στο χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου το επίπεδο χρέους ενός κράτους μέλους τίθεται σε βιώσιμη καθοδική πορεία, μέσω συνδυασμού δημοσιονομικών προσαρμογών, μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Τα σχέδια αυτά θα αξιολογηθούν στη συνέχεια από την Επιτροπή και θα εγκριθούν από το Συμβούλιο, βάσει κοινών κριτηρίων της ΕΕ.

Η ενσωμάτωση των δημοσιονομικών, μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών στόχων σε ένα ενιαίο μεσοπρόθεσμο σχέδιο θα συμβάλει στη δημιουργία μιας συνεκτικής και εξορθολογισμένης διεργασίας. Θα ενισχύσει την εθνική οικειοποίηση παρέχοντας στα κράτη μέλη μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών όσον αφορά τον καθορισμό της δικής τους πορείας δημοσιονομικής προσαρμογής και των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων. Τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις προόδου για τη διευκόλυνση της αποτελεσματικότερης παρακολούθησης και επιβολής της υλοποίησης των εν λόγω δεσμεύσεων.

Αυτή η νέα διαδικασία δημοσιονομικής εποπτείας θα ενσωματωθεί στο υφιστάμενο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το οποίο θα εξακολουθήσει να αποτελεί το κεντρικό πλαίσιο για τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση.

Απλούστεροι κανόνες λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών δημοσιονομικών προκλήσεων

Το νέο πλαίσιο εισάγει την εποπτεία βάσει κινδύνου, η οποία διαφοροποιεί τα κράτη μέλη με βάση την ατομική δημοσιονομική τους κατάσταση. Η προσέγγιση αυτή θα ακολουθεί ένα διαφανές κοινό ενωσιακό πλαίσιο το οποίο θα στηρίζεται σε διασφαλίσεις οι οποίες θα εγγυώνται ότι το χρέος τίθεται σε καθοδική πορεία (διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους) ή θα παρέχει περιθώριο ασφαλείας κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα, η οποία ορίζεται στη Συνθήκη, προκειμένου να δημιουργούνται δημοσιονομικά αποθέματα ασφαλείας (διασφάλιση της ανθεκτικότητας του ελλείμματος).

Ένας ενιαίος επιχειρησιακός δείκτης —οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες— θα χρησιμεύσει ως βάση για τη δημοσιονομική εποπτεία, και θα απλουστεύσει τους δημοσιονομικούς κανόνες.

Για κράτη μέλη με δημόσιο έλλειμμα άνω του 3 % του ΑΕΠ ή δημόσιο χρέος άνω του 60 % του ΑΕΠ, η Επιτροπή θα εκδώσει ειδική για τη χώρα «πορεία αναφοράς. Η πορεία αυτή θα παράσχει καθοδήγηση στα κράτη μέλη για την κατάρτιση των σχεδίων τους και θα διασφαλίσει ότι το χρέος τίθεται σε εύλογη καθοδική πορεία ή παραμένει σε συνετά επίπεδα.

Για τα κράτη μέλη με δημόσιο έλλειμμα κάτω του 3 % του ΑΕΠ και δημόσιο χρέος κάτω του 60 % του ΑΕΠ, η Επιτροπή θα παράσχει τεχνικές πληροφορίες για να διασφαλιστεί μεσοπρόθεσμα η διατήρηση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Αυτό θα γίνει κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους.

Προώθηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων

Τόσο οι μεταρρυθμίσεις όσο και οι επενδύσεις είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση νέων και υφιστάμενων προκλήσεων. Αποτελούν επίσης βασικές συνιστώσες ενός αξιόπιστου σχεδίου μείωσης του χρέους. Το νέο πλαίσιο θα διευκολύνει και θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τα μέτρα που απαιτούνται για τη διασφάλιση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και τη στήριξη της ικανότητας της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας.

Τα κράτη μέλη που δεσμεύονται να υλοποιήσουν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για την επίτευξη αυτών των στόχων θα επωφεληθούν από μια πιο σταδιακή περίοδο προσαρμογής, η οποία θα παραταθεί από τέσσερα έτη σε επτά έτη κατ' ανώτατο όριο. Τα μέτρα αυτά πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένα κριτήρια, ιδίως να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδίδονται προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου ή να στοχεύουν στην επίτευξη συγκεκριμένων προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ.

Οι μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές δεσμεύσεις των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ληφθούν υπόψη για την παράταση της περιόδου προσαρμογής κατά τον πρώτο γύρο των σχεδίων.

Η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη διάφορους σχετικούς παράγοντες κατά την εκτίμηση της ύπαρξης υπερβολικού ελλείμματος. Η αύξηση των κρατικών επενδύσεων στην άμυνα θα αναγνωρίζεται ρητά ως ένας τέτοιος σχετικός παράγοντας. Άλλοι σχετικοί παράγοντες περιλαμβάνουν την κατάσταση του δημόσιου χρέους του κράτους μέλους, τις οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Βελτίωση της εφαρμογής

Οι κανόνες απαιτούν εφαρμογή. Ενώ το νέο πλαίσιο παρέχει στα κράτη μέλη μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών όσον αφορά την εκπόνηση των σχεδίων τους, θεσπίζει επίσης ενισχυμένο καθεστώς εφαρμογής, για να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη τηρούν τις δεσμεύσεις τους. Τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν προς αξιολόγηση από την Επιτροπή ετήσιες εκθέσεις προόδου οι οποίες θα εστιάζουν στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που καθορίζονται στα σχέδιά τους.

Η Επιτροπή θα δημιουργήσει λογαριασμό ελέγχου για την καταγραφή των αποκλίσεων από τη συμφωνηθείσα δημοσιονομική πορεία. Όταν το ισοζύγιο του λογαριασμού ελέγχου υπερβαίνει ένα αριθμητικό όριο και το χρέος του κράτους μέλους υπερβαίνει το 60 % του ΑΕΠ, η Επιτροπή θα συντάσσει έκθεση για να εκτιμήσει κατά πόσον θα πρέπει να κινηθεί διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Η αδυναμία εκπλήρωσης συμφωνηθέντων μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τη συντόμευση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής. Οι κανόνες για την κίνηση της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος με βάση το κριτήριο του ελλείμματος παραμένουν αμετάβλητοι.

Επόμενα στάδια

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα πρέπει τώρα να εγκρίνουν επίσημα την πολιτική συμφωνία.

Το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος, βάσει σχεδίων που θα παρουσιαστούν από τα κράτη μέλη αργότερα εντός του τρέχοντος έτους. Αυτό αφήνει επαρκή χρόνο στα κράτη μέλη να καταρτίσουν τα σχέδιά τους για τα επόμενα έτη. Το 2024 η δημοσιονομική εποπτεία θα βασίζεται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν ήδη εκδοθεί την άνοιξη του 2023.

Τέλος σημαντικό να επισημανθεί είναι, ότι το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ αποτελείται από το πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής της ΕΕ (το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και απαιτήσεις για τα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια) και τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών, που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των πολιτικών, καθώς και το πλαίσιο για τα προγράμματα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Σύμφωνα με τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της προέδρου φον ντερ Λάιεν, η Επιτροπή παρουσίασε επανεξέταση της αποτελεσματικότητας του πλαισίου οικονομικής εποπτείας και ξεκίνησε δημόσια συζήτηση για το μέλλον του τον Φεβρουάριο του 2020. Αυτή η εκτεταμένη δημόσια συζήτηση και διαδικασία διαβούλευσης επέτρεψε στα ενδιαφερόμενα μέρη να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με τους βασικούς στόχους του πλαισίου, τη λειτουργία του και τις νέες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Οι απόψεις αυτές τροφοδότησαν τις προτάσεις νομοθετικής μεταρρύθμισης της Επιτροπής που παρουσιάστηκαν τον Απρίλιο του 2023. Τον Δεκέμβριο του 2023 το Συμβούλιο ενέκρινε μια γενική προσέγγιση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την εντολή της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής να αρχίσει διαπραγματεύσεις τον Ιανουάριο του 2024. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν στη συνέχεια σε πολιτική συμφωνία στις 10 Φεβρουαρίου 2024.

Δηλώσεις

Ο κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις, εκτελεστικός αντιπρόεδρος για μια Οικονομία στην Υπηρεσία των Ανθρώπων δήλωσε πως «η σημερινή συμφωνία για τη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ είναι μια πολύ ευπρόσδεκτη και πολυαναμενόμενη εξέλιξη —πολλές ευχαριστίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για τις εντατικές προσπάθειες τους. Σε μια περίοδο σημαντικών οικονομικών και γεωπολιτικών προκλήσεων, οι νέοι κανόνες θα μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε τη νέα πραγματικότητα του σήμερα και να παράσχουμε στα κράτη μέλη της ΕΕ σαφήνεια και προβλεψιμότητα όσον αφορά τις δημοσιονομικές πολιτικές τους για τα επόμενα έτη. Οι κανόνες αυτοί θα βελτιώσουν τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και θα προωθήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη με την παροχή κινήτρων για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Αυτό θα στηρίξει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και θα ενισχύσει περαιτέρω την Οικονομική και Νομισματική Ένωση προς όφελος όλων των Ευρωπαίων».

Παράλληλα, ο κ. Πάολο Τζεντιλόνι, επίτροπος Οικονομίας, επισήμανε πως, «Η σημερινή συμφωνία για τη μεταρρύθμιση της οικονομικής μας διακυβέρνησης αποτελεί καλή είδηση για την ευρωπαϊκή οικονομία. Ολοκληρώνει μια μακρά διαδρομή για τον επανασχεδιασμό των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ. Μολονότι τα συμφωνηθέντα κείμενα είναι διαφορετικά και πιο περίπλοκα σε σχέση με την αρχική μας πρόταση, διατηρούν τα βασικά στοιχεία της: περισσότερος μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός· μεγαλύτερη οικειοποίηση από τα κράτη μέλη, εντός κοινού πλαισίου· πιο σταδιακή δημοσιονομική προσαρμογή ώστε να αντικατοπτρίζονται οι δεσμεύσεις για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Χαιρετίζω ιδιαίτερα το γεγονός ότι η τελική συμφωνία βελτιώνει το κείμενο που συμφωνήθηκε στο Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω προστασία των δημόσιων επενδύσεων και με την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης του πλαισίου. Θέλω να ευχαριστήσω τις διαπραγματευτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την Προεδρία του Συμβουλίου και την Επιτροπή, ιδίως τη ΓΔ ΕΟΗΝ, για τις προσπάθειές τους όσον αφορά την προώθηση αυτής της κρίσιμης μεταρρύθμισης».



Δημιουργία νέας κατηγορίας

Κατηγορίες προσωπικής βιβλίοθήκης