Αποτελέσματα live αναζήτησης

Ηλεκτρονική τιμολόγηση - Επέκταση και θέσπιση ενός προτύπου πανευρωπαϊκά προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) - Ποιες μεταρρυθμίσεις προτείνει στο ΦΠΑ

26 Φεβρουάριου 2022 Σχόλια
Ηλεκτρονική τιμολόγηση - Επέκταση και θέσπιση ενός προτύπου πανευρωπαϊκά προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) - Ποιες μεταρρυθμίσεις προτείνει στο ΦΠΑ


Στις 16 Φεβρουαρίου 2022, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) ψήφισε υπέρ της εναρμόνισης της πανευρωπαϊκής ηλεκτρονικής τιμολόγησης και της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής του ΦΠΑ One-Stop Shop (OSS). Το ΕΚ ζητά μια μετάβαση προς το οριστικό σύστημα ΦΠΑ, που σημαίνει τη χρέωση και είσπραξη του ΦΠΑ εντός του κράτους μέλους προορισμού από τον προμηθευτή.

Μερικές από τις σημαντικές προτάσεις του ΕΚ:

Διαδικτυακή πύλη πληροφοριών

To EK πιστεύει ότι, προκειμένου να διευκολυνθεί το εμπόριο και να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου στην ενιαία αγορά, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα πρέπει να βελτιώσει τη βάση δεδομένων Taxes in Europe, μια διαδικτυακή πύλη πληροφοριών της ΕΕ για τον ΦΠΑ για επιχειρήσεις. Η εν λόγω δικτυακή πύλη θα πρέπει να παρέχει ταχεία πρόσβαση σε επικαιροποιημένες και ακριβείς συναφείς πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος ΦΠΑ στα διάφορα κράτη μέλη, και ειδικότερα σχετικά με τους σωστούς συντελεστές ΦΠΑ για διαφορετικά αγαθά και υπηρεσίες στα διάφορα κράτη μέλη, καθώς και με τις προϋποθέσεις για μηδενικό συντελεστή· επισημαίνει ότι η πύλη αυτή μπορεί επίσης να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της σημερινής υστέρησης ΦΠΑ· προτείνει την εισαγωγή της μονοαπευθυντικής θυρίδας της ΕΕ στη διαδικτυακή πύλη πληροφοριών της ΕΕ για τον ΦΠΑ.


Ηλεκτρονική τιμολόγηση

To EK σημειώνει ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ήδη νέες τεχνολογίες για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων των εγχώριων αγορών για φορολογικά θέματα· κατανοεί ότι τα εν λόγω εθνικά μέτρα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση του συστήματος ΦΠΑ, ως ορθές πρακτικές που πρέπει να συνεκτιμώνται· υποστηρίζει την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών ως προς το θέμα αυτό, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διασυνοριακές συναλλαγές, χωρίς υπερβολικό κόστος για τους οικονομικούς φορείς και τους καταναλωτές· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για να προωθήσει ένα ταχύτερο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις συναλλαγές ΦΠΑ εντός της ΕΕ και να το καταστήσει διαλειτουργικό με τους εθνικούς μηχανισμούς· τάσσεται υπέρ της επέκτασης της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ζητεί τη θέσπιση ενός προτύπου ηλεκτρονικής τιμολόγησης της ΕΕ που θα εναρμονίζει, ιδίως, τις πληροφορίες που περιέχονται σε ένα ηλεκτρονικό τιμολόγιο, προκειμένου να διευκολυνθεί η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους νόμους, να αυξηθεί η διαφάνεια στις εμπορικές συναλλαγές και, ως εκ τούτου, να περιοριστούν οι απάτες και τα σφάλματα.


Υπηρεσία μιας στάσης

Το ΕΚ επισημαίνει την υπηρεσία μίας στάσης της ΕΕ ως παράδειγμα ψηφιακής καινοτομίας που επιτρέπει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να απλοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους στον τομέα του ΦΠΑ και, συνεπώς, να μειώσουν το κόστος συμμόρφωσης στον τομέα των πωλήσεων ηλεκτρονικού εμπορίου εντός της ΕΕ· σημειώνει ότι μια τέτοια μείωση του κόστους συμμόρφωσης είναι ιδιαίτερα επωφελής για τις ΜΜΕ· λαμβάνει υπό σημείωση την προθυμία της Επιτροπής να προτείνει, για το 2022/2023, τροποποίηση της οδηγίας ΦΠΑ με σκοπό την περαιτέρω επέκταση του πεδίου εφαρμογής της μονοαπευθυντικής θυρίδας ΦΠΑ· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει τον τρόπο για να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της υπηρεσίας ενιαίας εξυπηρέτησης για τον ΦΠΑ.

Καταπολέμηση απάτης carousel


To EK υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί η διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ και η αλυσιδωτή απάτη, με την κατάλληλη εφαρμογή αποτελεσματικών μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών και τη διάθεση των κατάλληλων μέσων (ανθρώπινα, οικονομικά, τεχνικά και τεχνολογικά) σε εθνικές και άλλες αρχές όπως η OLAF· τονίζει την πολύτιμη συμβολή οργανισμών όπως το Eurofisc· υπενθυμίζει τον ρόλο των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και την ανάγκη να διασφαλιστούν υψηλά πρότυπα όσο αφορά τις δηλώσεις για τον ΦΠΑ· θεωρεί αναγκαία την εκπόνηση μελέτης επιπτώσεων από την Επιτροπή για την αξιολόγηση της καθιέρωσης ενός γενικευμένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης σε αρκετά κράτη μέλη μετά την εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την προσωρινή εφαρμογή ενός γενικευμένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που υπερβαίνουν ένα ορισμένο όριο, προκειμένου να καταπολεμηθεί η ενδοκοινοτική απάτη του αφανούς εμπόρου, και να αξιολογηθεί, ιδίως, ο αντίκτυπός της στην καταπολέμηση όλων των μορφών απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και οι συνέπειες για το κόστος συμμόρφωσης των επιχειρήσεων.


Απλουστευμένη πρόσβαση σε πληροφορίες

To EK υπενθυμίζει ότι οι εταιρείες χρειάζονται απλουστευμένη και κεντρική πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους συντελεστές, τους ορθούς συντελεστές ΦΠΑ για διάφορα αγαθά και υπηρεσίες στα διάφορα κράτη μέλη και τις προϋποθέσεις για μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ, καθώς και σαφείς και αδιαμφισβήτητους κανόνες ΦΠΑ για την ενθάρρυνση των διασυνοριακών επιχειρήσεων και τη μείωση του διοικητικού φόρτου τους· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, την απλουστευμένη και ψηφιοποιημένη μέθοδο καταχώρισης, μέσω διαδικτυακής πύλης, του καθεστώτος ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις που ασκούν διασυνοριακές δραστηριότητες, η οποία μειώνει το κόστος και τον διοικητικό φόρτο· σημειώνει ότι 26 από τα 27 κράτη μέλη χρησιμοποιούν τους μειωμένους συντελεστές ως αναπόσπαστο μέρος της φορολογικής και κοινωνικής τους πολιτικής· υπενθυμίζει ότι μία κοινή διαδικτυακή πύλη ενημέρωσης σχετικά με την εφαρμογή των συστημάτων ΦΠΑ στα διάφορα κράτη μέλη θα ευνοούσε τις διασυνοριακές δραστηριότητες και θα μείωνε τη διοικητική επιβάρυνση των εταιρειών.


Συντελεστές ΦΠΑ


Το ΕΚ σημειώνει ότι, σύμφωνα με εμπειρικά στοιχεία, το ισχύον σύστημα πολλαπλών συντελεστών ΦΠΑ παρουσιάζει φθίνουσα τάση στα κράτη μέλη όταν μετράται ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά τείνει να είναι αναλογικό ή ελαφρώς προοδευτικό στα περισσότερα κράτη μέλη όταν μετράται ως ποσοστό των δαπανών· σημειώνει περαιτέρω ότι, όταν μετρώνται σε όρους δαπανών, οι υφιστάμενοι μειωμένοι και μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ συμβάλλουν ώστε να καταστεί πιο προοδευτικός ο ΦΠΑ σε σύγκριση με τα συστήματα ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ· σημειώνει επιπλέον ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο οι συντελεστές ΦΠΑ που μειώθηκαν με στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα (όπως οι μειωμένοι συντελεστές στα τρόφιμα) καθιστούν τον ΦΠΑ πιο προοδευτικό· καλεί τα κράτη μέλη, κατά την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, να το πράττουν με συγκεκριμένο στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών με χαμηλότερο εισόδημα. Τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μηδενικούς συντελεστές ΦΠΑ σε βασικά αγαθά.
Το ΕΚ παρατηρεί ότι η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών δεν οδηγεί συστηματικά σε μόνιμες μειώσεις τιμών για τον καταναλωτή και ότι η αποτελεσματικότητα τους εξαρτάται από επιπρόσθετους παράγοντες, όπως ο βαθμός στον οποίο οι επιχειρήσεις μεταφέρουν το όφελος στους καταναλωτές, η διάρκεια τους στο χρόνο, το εύρος της μείωσης και η πολυπλοκότητα του συστήματος συντελεστών· τονίζει ότι η εφαρμογή μειώσεων στο σύνολό τους είναι επομένως μια πολύπλοκη διαδικασία και δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς ορθή εκτίμηση επιπτώσεων· σημειώνει ότι, ενώ οι υφιστάμενοι μειωμένοι και μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ έχουν μεγαλύτερο αναλογικό όφελος για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα στην ΕΕ (μετρούμενοι ως ποσοστό των δαπανών), συνήθως έχουν μεγαλύτερο όφελος για τα νοικοκυριά με υψηλό εισόδημα σε απόλυτους (χρηματικούς) όρους· σημειώνει, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν εκτενείς αναλύσεις και εκτιμήσεις επιπτώσεων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι μειώσεις εφαρμόζονται μόνο όταν μπορούν να ωφελήσουν νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος.




---


Ολόκληρο το κείμενο του ψηφίσματος  του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

– έχοντας υπόψη τα άρθρα 4 και 14 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

– έχοντας υπόψη το άρθρο 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

– έχοντας υπόψη την έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, «Εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση»(1) (έκτη οδηγία ΦΠΑ),

– έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας(2) (οδηγία ΦΠΑ),

– έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2017/2455 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2017, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ και της οδηγίας 2009/132/ΕΚ όσον αφορά ορισμένες υποχρεώσεις που απορρέουν από τον φόρο προστιθέμενης αξίας για παροχές υπηρεσιών και πωλήσεις αγαθών εξ αποστάσεως(3),

– έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2018/1910 του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την εναρμόνιση και απλούστευση ορισμένων κανόνων στο σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας για τη φορολόγηση των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών(4),

– έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2019/1995 του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2019, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών και ορισμένες εγχώριες παραδόσεις αγαθών(5),

– έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2020/285 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2020, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το ειδικό καθεστώς για τις μικρές επιχειρήσεις και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 όσον αφορά τη διοικητική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών με σκοπό την παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος για τις μικρές επιχειρήσεις(6),

– έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2020/284 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2020, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τη θέσπιση ορισμένων απαιτήσεων για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών(7),

– έχοντας υπόψη τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 282/2011 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2011, για τη θέσπιση μέτρων εφαρμογής της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας(8),

– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EΕ) 2017/2454 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2017, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας(9),

– έχοντας υπόψη τον εκτελεστικό κανονισμό (EΕ) 2017/2459 του Συμβουλίου, της 5ης Δεκεμβρίου 2017, για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011 για τη θέσπιση μέτρων εφαρμογής της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας(10),

– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1541 του Συμβουλίου, της 2ας Οκτωβρίου 2018, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 904/2010 και (ΕΕ) 2017/2454 σχετικά με μέτρα ενίσχυσης της διοικητικής συνεργασίας στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας(11),

– έχοντας υπόψη τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/2026 του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2019, για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011 όσον αφορά παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών που διευκολύνονται μέσω ηλεκτρονικών διεπαφών και τα ειδικά καθεστώτα για υποκειμένους στον φόρο οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες σε μη υποκειμένους στον φόρο, πραγματοποιούν εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών και ορισμένες εγχώριες παραδόσεις αγαθών(12),

– έχοντας υπόψη τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2020/194 της Επιτροπής, της 12ης Φεβρουαρίου 2020, για τον καθορισμό των λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 του Συμβουλίου όσον αφορά τα ειδικά καθεστώτα για υποκείμενους στον φόρο οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες σε μη υποκείμενους στον φόρο, πραγματοποιούν εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών και ορισμένες εγχώριες παραδόσεις αγαθών(13) σχετικά με τη δέσμη μέτρων ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο,

– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/847 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, σχετικά με τη θέσπιση του προγράμματος «Fiscalis» για τη συνεργασία στον τομέα της φορολογίας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.1286/2013(14),

– έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας (COM(2018)0020),

– έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων (COM(2018)0021),

– έχοντας υπόψη την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την εισαγωγή των αναλυτικών τεχνικών μέτρων για τη λειτουργία του οριστικού συστήματος ΦΠΑ για τη φορολόγηση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών (COM(2018)0329)(15),

– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Δεκεμβρίου 2011, με τίτλο «Το μέλλον του ΦΠΑ: προς ένα απλούστερο, ισχυρότερο και αποτελεσματικότερο σύστημα ΦΠΑ προσαρμοσμένο στην ενιαία αγορά» (COM(2011)0851),

– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Οκτωβρίου 2017, με τίτλο «Συνέχεια στο σχέδιο δράσης για τον ΦΠΑ: Προς έναν ενιαίο χώρο ΦΠΑ στην ΕΕ – Η ώρα των αποφάσεων» (COM(2017)0566),

– έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2016, με τίτλο «Προς έναν ενιαίο χώρο ΦΠΑ στην ΕΕ – Η ώρα των αποφάσεων» (COM(2016)0148),

– έχοντας υπόψη τη θέση του της 12ης Φεβρουαρίου 2019 σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την εισαγωγή των αναλυτικών τεχνικών μέτρων για τη λειτουργία του οριστικού συστήματος ΦΠΑ για τη φορολόγηση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών(16),

– έχοντας υπόψη τη θέση του της 10ης Μαρτίου 2021 σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ του Συμβουλίου σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας(17),

– έχοντας υπόψη τη θέση του της 19ης Μαΐου 2019 επί της θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση εν όψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του προγράμματος «Fiscalis» για τη συνεργασία στον τομέα της φορολογίας και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1286/2013 (06116/1/2021 – C9-0179/2021 – 2018/0233(COD))(18),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με το μέλλον του ΦΠΑ(19),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Νοεμβρίου 2016 με τίτλο «Προς ένα οριστικό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και καταπολέμησης της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ»(20),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαρτίου 2019 σχετικά με το οικονομικό έγκλημα, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή(21),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Μαΐου 2021 με τίτλο «Διαμόρφωση του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης: άρση των φραγμών στη λειτουργία της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και βελτίωση της χρήσης της ΤΝ για τους Ευρωπαίους καταναλωτές»(22),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Σεπτεμβρίου 2021, σχετικά με την εφαρμογή των απαιτήσεων της ΕΕ για την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών: πρόοδος, διδάγματα που αντλήθηκαν και εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν(23).

– έχοντας υπόψη τη μελέτη της 30ής Αυγούστου 2021, με τίτλο «Το έλλειμμα ΦΠΑ, οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ και ο αντίκτυπός τους στο κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές», η οποία εκπονήθηκε από την DIW ECON και δημοσιεύτηκε από τη Γενική Διεύθυνση Υπηρεσιών Κοινοβουλευτικής Έρευνας,

– έχοντας υπόψη τη γνώμη αριθ. 11/2020 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (υποβαλλόμενη δυνάμει των άρθρων 287 παράγραφος 4 και 322 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ) της 11ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1553/89 για το ομοιόμορφο οριστικό καθεστώς είσπραξης των ιδίων πόρων που προέρχονται από τον φόρο επί της προστιθέμενης αξίας,

– έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση αριθ. 12/2019 της 16ης Ιουλίου 2019 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Ηλεκτρονικό εμπόριο: πολλές από τις προκλήσεις που σχετίζονται με την είσπραξη του ΦΠΑ και των τελωνειακών δεσμών δεν έχουν αντιμετωπιστεί»,

– έχοντας υπόψη τη δημόσια διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε από τις 8 Φεβρουαρίου 2021 έως τις 3 Μαΐου 2021 με τίτλο «κανόνες ΦΠΑ για τις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες - επανεξέταση»,

– έχοντας υπόψη το άρθρο 54 του Κανονισμού, καθώς και το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το παράρτημα 3 της απόφασης της Διάσκεψης των Προέδρων, της 12ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με τη διαδικασία χορήγησης άδειας για την εκπόνηση εκθέσεων πρωτοβουλίας,

– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (A9-0355/2021),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 1977 το Συμβούλιο εξέδωσε μια έκτη οδηγία ΦΠΑ με στόχο να επιτύχει ομοιόμορφη φορολογική βάση επί της οποίας πρέπει να εφαρμόζονται εναρμονισμένοι συντελεστές· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα κράτη μέλη είχαν θεσπίσει ήδη σύστημα φόρου επί της προστιθεμένης αξίας σύμφωνα με την πρώτη(24) και τη δεύτερη οδηγία(25) του Συμβουλίου της 11ης Απριλίου 1967 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτύχουν το στόχο αυτό αποφάσισαν να ορίσουν μια μεταβατική περίοδο, η οποία έκτοτε έχει παραταθεί·

B. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία ΦΠΑ, για λόγους σαφήνειας, αναδιατυπώνει και καταργεί την έκτη οδηγία ΦΠΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία αυτή προβλέπει ότι οι μεταβατικοί κανόνες πρέπει να αντικατασταθούν από ένα οριστικό σύστημα, βασισμένο στη φορολόγηση στο κράτος μέλος καταγωγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεταβατικό σύστημα είναι πολύπλοκο, ελλιπές και δομικά ευάλωτο στην απάτη·

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η είσπραξη του ΦΠΑ είναι πρωτίστως αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2013 δρομολογήθηκε μείζων αναθεώρηση για την εισαγωγή οριστικού συστήματος που βασίζεται στην αρχή του προορισμού και το καθιστά λιγότερο ευάλωτο στην απάτη(26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή του προορισμού συνεπάγεται ότι ο ΦΠΑ επιβάλλεται στο κράτος μέλος της τελικής κατανάλωσης·

E. λαμβάνοντας υπόψη την εγκριθείσα στις 25 Μαΐου 2018 πρόταση οδηγίας που εισάγει λεπτομερή μέτρα σχετικά με το οριστικό σύστημα ΦΠΑ για το ενδοενωσιακό εμπόριο αγαθών μεταξύ επιχειρήσεων και καταργεί το «μεταβατικό» καθεστώς(27)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη σχετική θέση του στις 12 Φεβρουαρίου 2019· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο δεν έχει ακόμη καθορίσει τη δική του θέση· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό το μπλοκάρισμα καθυστερεί τη λήψη σημαντικών αποφάσεων για την προσαρμογή του ΦΠΑ στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουμε κατά την ανάκαμψη της οικονομίας της ΕΕ, και ότι η απουσία δράσης σημαίνει ότι δεν έχουν καλυφθεί τα κενά που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την αύξηση του ελλείμματος ΦΠΑ·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υστέρηση ΦΠΑ στην ΕΕ μειώθηκε από 20 % το 2009 σε 10 % το 2019, ενώ οι τότε εκτιμήσεις έδειχναν ότι η υστέρηση μπορεί να μειωθεί σε λιγότερο από 130 δισεκατομμύρια EUR· λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω της πανδημίας και των επιπτώσεών της, το 2020 η πτωτική αυτή τάση αντιστράφηκε· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απώλειες υπολογίζονται σε 164 δισεκατομμύρια EUR. εκ των οποίων το ένα τρίτο έχει περιέλθει σε απατεώνες και σε κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απώλειες αυτές μπορεί να αντιπροσωπεύουν υστέρηση ΦΠΑ 13,7 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σενάριο αυτό απαιτεί στρατηγικές επιλογές πολιτικής·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την τελική έκθεση του 2020 της 10ης Σεπτεμβρίου 2020, στο πλαίσιο της μελέτης και των εκθέσεων σχετικά με την υστέρηση ΦΠΑ στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ, που εκπονήθηκαν για την Επιτροπή, η υστέρηση ΦΠΑ στα κράτη μέλη διαφέρει πολύ, και κυμαίνεται από λιγότερο από 1 % έως περισσότερο από 33 % ·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απώλεια αυτή είναι επιζήμια για τον προϋπολογισμό της ΕΕ (ο ΦΠΑ είναι ο δεύτερος ίδιος πόρος της ΕΕ), τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις, αλλά και για τους πολίτες της ΕΕ·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα Fiscalis για την περίοδο 2021-2027, με προϋπολογισμό 269 εκατομμυρίων EUR, αποσκοπεί στην καταπολέμηση της φορολογικής αδικίας βοηθώντας τις εθνικές φορολογικές αρχές να συνεργαστούν καλύτερα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού· λαμβάνοντας υπόψη ότι το προηγούμενο πρόγραμμα απέφερε στην ΕΕ έσοδα ύψους 591 εκατομμυρίων EUR·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου να είναι αποτελεσματικό το Eurofisc, το δίκτυο εμπειρογνωμόνων της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης που συστάθηκε το 2010, πρέπει να ενισχυθεί και να διαθέτει επαρκείς πόρους για να διενεργεί κοινές αναλύσεις κινδύνου, να συντονίζει τις έρευνες και να συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), την Ευρωπόλ και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ιδίως με σκοπό τη διερεύνηση της απάτης σε σχέση με τον ΦΠΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα σύστημα διαφοροποιημένων συντελεστών ΦΠΑ και υψηλού κόστους συμμόρφωσης αυξάνει δυνητικά την απάτη·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη αριθ. 11/2020 του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την προτεινόμενη νέα μέθοδο για την απλούστευση του υπολογισμού του ιδίου πόρου που βασίζεται στον ΦΠΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην εν λόγω γνώμη αναφέρεται ότι η πρόταση «απλουστεύει σημαντικά τον υπολογισμό του ιδίου πόρου που βασίζεται στον ΦΠΑ των κρατών μελών σε σύγκριση με το ισχύον σύστημα», αλλά διαπιστώνει «ότι υπάρχει ο κίνδυνος ο οριστικός πολυετής σταθμισμένος μέσος συντελεστής να μην είναι αντιπροσωπευτικός για όλα τα κράτη μέλη»·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της κοινωνικοοικονομικής κρίσης που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19, τα κράτη μέλη χρειάστηκε να καταβάλουν σημαντικές φορολογικές και δημοσιονομικές προσπάθειες, ακόμη και με τη μορφή ενισχύσεων σε επιχειρήσεις·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ίδιος πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ αντιπροσώπευε το 11 % του προϋπολογισμού της ΕΕ το 2019, με συνολικό ποσό 17,8 δισ. EUR·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το «Σχέδιο δράσης για δίκαιη και απλή φορολόγηση που στηρίζει τη στρατηγική ανάκαμψης» που εκπόνησε η Επιτροπή εντάσσεται στη νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απλούστευση και προσαρμογή της φορολογίας στην ψηφιοποίηση της οικονομίας καθώς και στην πράσινη μετάβαση, και την καταπολέμηση της απάτης και της φοροαποφυγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης προσδιορίζει ζητήματα που σχετίζονται με τον ΦΠΑ ως προτεραιότητες, εστιάζοντας στην καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και στον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λαμβάνοντας υπόψη την ψηφιοποίηση της οικονομίας·

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι από την έκδοση της οδηγίας ΦΠΑ οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, με την επιφύλαξη εξαιρέσεων, απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ με την αιτιολογία ότι υπόκεινται σε άλλους φόρους (όπως για παράδειγμα ο φόρος ασφαλίστρων)·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΦΠΑ, ως έμμεσος φόρος που συγκεντρώνεται και από τα 27 κράτη μέλη, εισπράττεται μέσω πολλών διαφορετικών εθνικών συστημάτων και ότι, από όλα αυτά τα συστήματα, είναι δυνατή η εξαγωγή ορθών πρακτικών και η εφαρμογή τους στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής κλίμακας μεταρρύθμισης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εθνικά παραδείγματα θα πρέπει να θεωρούνται πρότυπα που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και η Επιτροπή πρέπει να λειτουργεί ως πλατφόρμα για την ανταλλαγή τέτοιων ορθών πρακτικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εθνικές νομοθετικές αλλαγές που πραγματοποίησε ένα κράτος μέλος, οι οποίες παρείχαν κίνητρα στους καταναλωτές να ζητούν τιμολόγια σε τομείς που είναι δύσκολο να φορολογηθούν, συνιστά ένα από αυτά τα καλά παραδείγματα·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γενικός στόχος ψηφιοποίησης της φορολογίας είναι καίριας σημασίας για να διασφαλιστεί η διαφάνεια, η απλούστευση, η λογοδοσία και η αυτοματοποιημένη υποβολή εκθέσεων, που είναι απαραίτητες για ένα οριστικό, απλουστευμένο και ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις σύστημα ΦΠΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πανδημία COVID-19 έχει διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψηφιοποίησης για όλες τις συναλλαγές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας ψηφιοποίησης και θα πρέπει να υποστηριχτούν ως προς το θέμα αυτό, προκειμένου να αποκτήσουν την πλέον σύγχρονη τεχνολογία και τεχνογνωσία·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΦΠΑ είναι ευρέως εναρμονισμένος σε επίπεδο ΕΕ και αποτελεί ίδιο πόρο για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και, ως εκ τούτου, απαιτεί εκτεταμένη συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ·

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο σέβεται απολύτως την αρχή της εθνικής φορολογικής κυριαρχίας·

Συντελεστές, φορολογικές βάσεις και υστέρηση ΦΠΑ στα κράτη μέλη της ΕΕ

1. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η συνολική τάση είναι θετική, καθώς η υστέρηση ΦΠΑ μειώθηκε από 10 % το 2019 σε 20 % το 2009 στα κράτη μέλη της ΕΕ, γεγονός που δείχνει ότι η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ στην ΕΕ μειώνεται και, κατά συνέπεια, τα έσοδα από τον ΦΠΑ ως ποσοστό στο ΑΕΠ αυξάνονται·

2. καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλύουν και να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές με τα κράτη μέλη εκείνα που κατάφεραν να αποφύγουν μια μεγάλη υστέρηση ΦΠΑ· υποστηρίζει τον στόχο εξεύρεσης καινοτόμων φορολογικών λύσεων, σύμφωνα με τις νέες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πραγματικότητες·

3. σημειώνει ότι, σύμφωνα με τις κάποιες εκτιμήσεις, μια ουδέτερη ως προς τα έσοδα φορολογική μεταρρύθμιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία κατά μέσο όρο μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες στην ΕΕ των 27, επιπλέον της μείωσης του κόστους συμμόρφωσης· επισημαίνει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αυτές, το μέγεθος της μείωσης κυμαίνεται μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ από 2 (Εσθονία) έως 13 (Ελλάδα) ποσοστιαίες μονάδες· σημειώνει ότι αυτή δεν είναι η μόνη απάντηση στην ανάγκη αντιμετώπισης της πολυπλοκότητας του φορολογικού συστήματος· παρατηρεί ότι η μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ θα ωφελούσε τους καταναλωτές, ιδίως τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος· σημειώνει ότι τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να διερευνήσουν ποια οφέλη θα επέφερε ένας τέτοιος ενιαίος μειωμένος κανονικός συντελεστής για τον θεμιτό ανταγωνισμό στην αγορά τους·

4. θεωρεί ότι η εφαρμογή πληθώρας μειωμένων συντελεστών εξυπηρετεί θεμιτούς σκοπούς στην κοινωνία, ιδίως να μειώσει τη φθίνουσα πορεία του συστήματος ΦΠΑ και να βοηθήσει στην επίτευξη ορισμένων στόχων εθνικής πολιτικής, όπως η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και σε τομείς όπως η υγεία και τα τρόφιμα, αλλά επίσης συμβάλλει στην πολυπλοκότητα και την αδιαφάνεια του φορολογικού συστήματος, αυξάνει το κόστος συμμόρφωσης και ενδέχεται να διευκολύνει την απάτη· κατανοεί ότι η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της τιμής για τον καταναλωτή, αλλά εξαρτάται και από διάφορους άλλους παράγοντες· σημειώνει, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να διενεργηθεί διεξοδική ανάλυση και εκτίμηση επιπτώσεων·

5. σημειώνει τις σημαντικές διαφορές των κανονικών συντελεστών μεταξύ των κρατών μελών και την πολυπλοκότητα που αυτό επιφέρει στο σύστημα, παρότι δικαιολογείται από τα διαφορετικά εθνικά οικονομικά συστήματα· υπογραμμίζει ότι η πολυπλοκότητα αυτή επιδεινώνεται από τους διάφορους τρόπους εφαρμογής αυτών των μειωμένων συντελεστών, που είναι θεμιτοί για την επιδίωξη κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων· υπενθυμίζει ότι η δυνατότητα εφαρμογής εξαιρετικά μειωμένων συντελεστών (σε πέντε κράτη μέλη) και συντελεστών αναμονής (σε πέντε κράτη μέλη) αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο στην καθιέρωση ενός συνεκτικού και πλήρως διαλειτουργικού κοινού συστήματος·

6. κατανοεί ότι το σύστημα καθίσταται όλο και πιο περίπλοκο λόγω των διαφορετικών συντελεστών, αλλά και λόγω απαλλαγών και παρεκκλίσεων, οι οποίες πρέπει να αποτελούν εξαιρέσεις· υπενθυμίζει την ιδιαίτερη περίπτωση της άνισης μεταχείρισης των κρατών μελών που προσχώρησαν πριν και μετά το 1992, όπου ισχύουν διαφορετικοί κανόνες· καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό σε μελλοντικές νομοθετικές προτάσεις·

7. σημειώνει ότι, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Επιτροπή έχει κινήσει σχεδόν 200 διαδικασίες επί παραβάσει για τον ΦΠΑ· την καλεί να παρουσιάσει περίληψη των κύριων πορισμάτων των διαδικασιών αυτών, ως βάση για την εκπόνηση μελλοντικών νομοθετικών προτάσεων, συγκεκριμένα για τους μειωμένους συντελεστές, τις απαλλαγές και τη μη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο·

8. σημειώνει ότι η πανδημία COVID-19 δικαιολόγησε κάποιους κανόνες εξαίρεσης που σχετίζονται με τον ΦΠΑ, οι οποίοι αποδεικνύουν την ανάγκη για έναν ορισμένο βαθμό ευελιξίας προκειμένου να αντιμετωπιστούν επείγουσες ή απροσδόκητες περιστάσεις· προτρέπει την Επιτροπή να λάβει το γεγονός αυτό υπόψη σε μελλοντικές νομοθετικές προτάσεις σχετικά με τον ΦΠΑ·

9. παρατηρεί ότι το έλλειμα ΦΠΑ κυμαίνεται ανάλογα με τον επιχειρηματικό κύκλο και ότι η χαμηλή φορολογική συμμόρφωση συνδέεται μερικές φορές με υψηλούς συντελεστές ΦΠΑ, ανεπαρκή αποτελεσματικότητα του δικαστικού και νομικού συστήματος, αποδυναμωμένους νομικούς θεσμούς, υψηλότερα αντιληπτά επίπεδα διαφθοράς και το συνολικό μερίδιο της παραοικονομίας στην ευρύτερη οικονομία·

10. σημειώνει με ανησυχία ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν απαλλάσσουν γενικά τις δωρεές σε είδος από τον ΦΠΑ, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να καταστρέφουν καταναλωτικά αγαθά, ιδίως όσα επιστρέφονται, παρόλο που μια τέτοια απαλλαγή είναι δυνατή βάσει της ισχύουσας οδηγίας ΦΠΑ· καλεί την Επιτροπή να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές προς τα κράτη μέλη, διευκρινίζοντας ότι οι απαλλαγές από τον ΦΠΑ για δωρεές σε είδος συνάδουν με την ισχύουσα νομοθεσία της Ένωσης για τον ΦΠΑ, έως ότου εγκριθεί από τα κράτη μέλη η πρόταση του Συμβουλίου COM(2018)0020, άρθρο 98 παράγραφος 2)·

11. εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τις περιφερειακές διαφορές που συνιστούν πιθανώς σημαντικό περιορισμό στη μέτρηση της υστέρησης ΦΠΑ· καλεί την Επιτροπή να ελέγξει εάν η συγκέντρωση και δημοσιοποίηση των περιφερειακών μετρήσεων της υστέρησης ΦΠΑ θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για τη βελτίωση της διαφάνειας και τη μείωση της υστέρησης ΦΠΑ·

Αντίκτυπος της διαφοροποίησης των μειωμένων συντελεστών στις επιχειρήσεις

12. θεωρεί ότι η ισχύουσα διαφοροποίηση των μειωμένων συντελεστών προκαλεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο στις επιχειρήσεις· σημειώνει ότι το συνολικό κόστος της συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ κυμαίνεται από 1 % έως 4 % του κύκλου εργασιών των εταιρειών στα κράτη μέλη· σημειώνει επίσης ότι η ψηφιοποίηση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις·

13. διαπιστώνει ότι οι ΜΜΕ καταβάλλουν αναλογικά υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης καθώς αυτό είναι σταθερό και δεν εξαρτάται από το μέγεθος της επιχείρησης· ότι το υψηλό κόστος συμμόρφωσης συνιστά φραγμό για την είσοδο στην εσωτερική αγορά της ΕΕ· θεωρεί, επομένως, ότι τα διαφοροποιημένα καθεστώτα ΦΠΑ εντός της ΕΕ ενδέχεται να λειτουργήσουν ως αντικίνητρο για το ενδοκοινοτικό εμπόριο για όλες τις επιχειρήσεις, ειδικά για τις ΜΜΕ · σημειώνει, ωστόσο, ότι τα εμπειρικά στοιχεία είναι ασαφή όσον αφορά τις επιπτώσεις των διαφοροποιημένων συστημάτων ΦΠΑ στο διεθνές εμπόριο και το κατά πόσον θα μπορούσαν να δημιουργήσουν άνισους όρους ανταγωνισμού στο εν λόγω εμπόριο, ιδίως λόγω του υψηλού κόστους συμμόρφωσης, των απαλλαγών και των ελλιπών συστημάτων επιστροφής:

14. σημειώνει τις δυνατότητες της ψηφιοποίησης στη μείωση του κόστους συμμόρφωσης, αν και τα οφέλη αυτά συχνά υλοποιούνται μόνο μακροπρόθεσμα· υποστηρίζει ότι οι ψηφιακές καινοτομίες(28) μπορούν πιθανότατα να ελαττώσουν το κόστος συμμόρφωσης, να ενισχύσουν τη διαφάνεια των εμπορικών συναλλαγών και να μειώσουν τη γραφειοκρατία· τονίζει την ανάγκη κατοχύρωσης της ασφάλειας των δεδομένων, και προστασίας του απορρήτου προσώπων και επιχειρήσεων· επιμένει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να υποστηριχθούν επικουρικά(29) μέσω προγραμμάτων της ΕΕ και ότι οι ΜΜΕ και άλλοι ευάλωτοι οικονομικοί παράγοντες ειδικότερα πρέπει να υποστηριχθούν μέσω κατάρτισης οργανωμένης σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την ψηφιακή μετάβαση, προκειμένου να επωφεληθούν από αυτήν και να συμβάλουν σε αυτήν· τονίζει ότι μια τέτοια γενική προσέγγιση για την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης της τεχνογνωσίας και των επιτόπιων δραστηριοτήτων των ΜΜΕ θα ωφελούσε τελικά την είσπραξη του ΦΠΑ· επισημαίνει τις δυνατότητες της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού για την πρόληψη της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, όπως η ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου, και προσβλέπει στη νομοθετική πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των υποχρεώσεων υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να προτείνει μια πρωτοβουλία που θα εστιάζει στην εύκολη εφαρμογή της τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού από τους εμπόρους και στη μείωση της γραφειοκρατίας·

15. πιστεύει ότι, προκειμένου να διευκολυνθεί το εμπόριο και να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου στην ενιαία αγορά, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα πρέπει να βελτιώσει τη βάση δεδομένων Taxes in Europe, μια διαδικτυακή πύλη πληροφοριών της ΕΕ για τον ΦΠΑ για επιχειρήσεις. Η εν λόγω δικτυακή πύλη θα πρέπει να παρέχει ταχεία πρόσβαση σε επικαιροποιημένες και ακριβείς συναφείς πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος ΦΠΑ στα διάφορα κράτη μέλη, και ειδικότερα σχετικά με τους σωστούς συντελεστές ΦΠΑ για διαφορετικά αγαθά και υπηρεσίες στα διάφορα κράτη μέλη, καθώς και με τις προϋποθέσεις για μηδενικό συντελεστή· επισημαίνει ότι η πύλη αυτή μπορεί επίσης να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της σημερινής υστέρησης ΦΠΑ· προτείνει την εισαγωγή της μονοαπευθυντικής θυρίδας της ΕΕ στη διαδικτυακή πύλη πληροφοριών της ΕΕ για τον ΦΠΑ·

16. επισημαίνει την υπηρεσία μίας στάσης της ΕΕ ως παράδειγμα ψηφιακής καινοτομίας που επιτρέπει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να απλοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους στον τομέα του ΦΠΑ και, συνεπώς, να μειώσουν το κόστος συμμόρφωσης στον τομέα των πωλήσεων ηλεκτρονικού εμπορίου εντός της ΕΕ· σημειώνει ότι μια τέτοια μείωση του κόστους συμμόρφωσης είναι ιδιαίτερα επωφελής για τις ΜΜΕ· λαμβάνει υπό σημείωση την προθυμία της Επιτροπής να προτείνει, για το 2022/2023, τροποποίηση της οδηγίας ΦΠΑ με σκοπό την περαιτέρω επέκταση του πεδίου εφαρμογής της μονοαπευθυντικής θυρίδας ΦΠΑ· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει τον τρόπο για να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της υπηρεσίας ενιαίας εξυπηρέτησης για τον ΦΠΑ·

17. καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν και να βελτιώσουν τη μεταξύ τους συνεργασία και να εφαρμόσουν διεξοδικά το σύνολο κανόνων που εγκρίθηκαν τον Φεβρουάριο του 2020 σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων για τις πληρωμές ΦΠΑ, ώστε να διευκολυνθεί ο εντοπισμός περιπτώσεων φοροδιαφυγής στις διασυνοριακές συναλλαγές ηλεκτρονικού εμπορίου·

18. σημειώνει ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ήδη νέες τεχνολογίες για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων των εγχώριων αγορών για φορολογικά θέματα· κατανοεί ότι τα εν λόγω εθνικά μέτρα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση του συστήματος ΦΠΑ, ως ορθές πρακτικές που πρέπει να συνεκτιμώνται· υποστηρίζει την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών ως προς το θέμα αυτό, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διασυνοριακές συναλλαγές, χωρίς υπερβολικό κόστος για τους οικονομικούς φορείς και τους καταναλωτές· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για να προωθήσει ένα ταχύτερο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις συναλλαγές ΦΠΑ εντός της ΕΕ και να το καταστήσει διαλειτουργικό με τους εθνικούς μηχανισμούς· τάσσεται υπέρ της επέκτασης της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ζητεί τη θέσπιση ενός προτύπου ηλεκτρονικής τιμολόγησης της ΕΕ που θα εναρμονίζει, ιδίως, τις πληροφορίες που περιέχονται σε ένα ηλεκτρονικό τιμολόγιο, προκειμένου να διευκολυνθεί η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους νόμους, να αυξηθεί η διαφάνεια στις εμπορικές συναλλαγές και, ως εκ τούτου, να περιοριστούν οι απάτες και τα σφάλματα·

19. υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί η διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ και η αλυσιδωτή απάτη, με την κατάλληλη εφαρμογή αποτελεσματικών μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών και τη διάθεση των κατάλληλων μέσων (ανθρώπινα, οικονομικά, τεχνικά και τεχνολογικά) σε εθνικές και άλλες αρχές όπως η OLAF· τονίζει την πολύτιμη συμβολή οργανισμών όπως το Eurofisc· υπενθυμίζει τον ρόλο των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και την ανάγκη να διασφαλιστούν υψηλά πρότυπα όσο αφορά τις δηλώσεις για τον ΦΠΑ· θεωρεί αναγκαία την εκπόνηση μελέτης επιπτώσεων από την Επιτροπή για την αξιολόγηση της καθιέρωσης ενός γενικευμένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης σε αρκετά κράτη μέλη μετά την εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την προσωρινή εφαρμογή ενός γενικευμένου μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που υπερβαίνουν ένα ορισμένο όριο(30), προκειμένου να καταπολεμηθεί η ενδοκοινοτική απάτη του αφανούς εμπόρου, και να αξιολογηθεί, ιδίως, ο αντίκτυπός της στην καταπολέμηση όλων των μορφών απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και οι συνέπειες για το κόστος συμμόρφωσης των επιχειρήσεων·

20. παρατηρεί ότι η ευρεία διαφοροποίηση των συντελεστών συμβάλλει στην στρέβλωση των τιμών στην εσωτερική αγορά δημιουργώντας κίνητρα για διασυνοριακές αγορές· σημειώνει, ειδικότερα, ότι η διαφοροποίηση των συντελεστών ΦΠΑ δημιουργεί κίνητρο για την εκμετάλλευση των διαφορών στις τιμές μεταξύ των χωρών μετατοπίζοντας την κατανάλωση σε κράτη μέλη με χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ και στρεβλώνει την είσπραξη εσόδων από τις κυβερνήσεις·

21. υπενθυμίζει ότι οι εταιρείες χρειάζονται απλουστευμένη και κεντρική πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους συντελεστές, τους ορθούς συντελεστές ΦΠΑ για διάφορα αγαθά και υπηρεσίες στα διάφορα κράτη μέλη και τις προϋποθέσεις για μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ, καθώς και σαφείς και αδιαμφισβήτητους κανόνες ΦΠΑ για την ενθάρρυνση των διασυνοριακών επιχειρήσεων και τη μείωση του διοικητικού φόρτου τους· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, την απλουστευμένη και ψηφιοποιημένη μέθοδο καταχώρισης, μέσω διαδικτυακής πύλης, του καθεστώτος ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις που ασκούν διασυνοριακές δραστηριότητες, η οποία μειώνει το κόστος και τον διοικητικό φόρτο· σημειώνει ότι 26 από τα 27 κράτη μέλη χρησιμοποιούν τους μειωμένους συντελεστές ως αναπόσπαστο μέρος της φορολογικής και κοινωνικής τους πολιτικής· υπενθυμίζει ότι μία κοινή διαδικτυακή πύλη ενημέρωσης σχετικά με την εφαρμογή των συστημάτων ΦΠΑ στα διάφορα κράτη μέλη θα ευνοούσε τις διασυνοριακές δραστηριότητες και θα μείωνε τη διοικητική επιβάρυνση των εταιρειών·

22. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη θετική τάση μείωσης του κόστους συμμόρφωσης λόγω της συνεχιζόμενης ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης· σημειώνει ότι στις χώρες του ΟΟΣΑ ο χρόνος που απαιτείται για τη φορολογική συμμόρφωση μειώθηκε μεταξύ 230 σε 162 ώρες μεταξύ 2006 και 2020. λόγω κυρίως της καθιέρωσης συστημάτων ηλεκτρονικής αρχειοθέτησης και πληρωμής(31)·

23. υπογραμμίζει ότι ένα σωστά σχεδιασμένο σύστημα ΦΠΑ οφείλει να είναι ουδέτερο και να μην επηρεάζει το εμπόριο, αλλά ότι η αρχή αυτή στην πράξη δύσκολα επαληθεύεται σε παγκόσμιο επίπεδο με δεδομένη την πρακτική των απαλλαγών ΦΠΑ, την ανεπάρκεια των συστημάτων επιστροφής, την πληθώρα των συντελεστών που προκαλεί υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης· υπενθυμίζει ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα ΦΠΑ συμβάλλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φορολογικής βελτιστοποίησης· τονίζει ότι όλο και περισσότερες ΜΜΕ είναι διατεθειμένες να διεξάγουν εμπορικές δραστηριότητες σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως μέσω διαδικτυακών συναλλαγών, και ότι το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ θα πρέπει να στοχεύει στη διευκόλυνση της διασυνοριακής αυτής ανάπτυξης·

24. σημειώνει ότι, σύμφωνα με εμπειρικά στοιχεία, το ισχύον σύστημα πολλαπλών συντελεστών ΦΠΑ παρουσιάζει φθίνουσα τάση στα κράτη μέλη όταν μετράται ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά τείνει να είναι αναλογικό ή ελαφρώς προοδευτικό στα περισσότερα κράτη μέλη όταν μετράται ως ποσοστό των δαπανών· σημειώνει περαιτέρω ότι, όταν μετρώνται σε όρους δαπανών, οι υφιστάμενοι μειωμένοι και μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ συμβάλλουν ώστε να καταστεί πιο προοδευτικός ο ΦΠΑ σε σύγκριση με τα συστήματα ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ· σημειώνει επιπλέον ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο οι συντελεστές ΦΠΑ που μειώθηκαν με στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα (όπως οι μειωμένοι συντελεστές στα τρόφιμα) καθιστούν τον ΦΠΑ πιο προοδευτικό· καλεί τα κράτη μέλη, κατά την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, να το πράττουν με συγκεκριμένο στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών με χαμηλότερο εισόδημα·

25. τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μηδενικούς συντελεστές ΦΠΑ σε βασικά αγαθά·

Αντίκτυπος των μειωμένων συντελεστών στους καταναλωτές και στους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους

26. παρατηρεί ότι η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών δεν οδηγεί συστηματικά σε μόνιμες μειώσεις τιμών για τον καταναλωτή και ότι η αποτελεσματικότητα τους εξαρτάται από επιπρόσθετους παράγοντες, όπως ο βαθμός στον οποίο οι επιχειρήσεις μεταφέρουν το όφελος στους καταναλωτές, η διάρκεια τους στο χρόνο, το εύρος της μείωσης και η πολυπλοκότητα του συστήματος συντελεστών· τονίζει ότι η εφαρμογή μειώσεων στο σύνολό τους είναι επομένως μια πολύπλοκη διαδικασία και δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς ορθή εκτίμηση επιπτώσεων· σημειώνει ότι, ενώ οι υφιστάμενοι μειωμένοι και μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ έχουν μεγαλύτερο αναλογικό όφελος για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα στην ΕΕ (μετρούμενοι ως ποσοστό των δαπανών), συνήθως έχουν μεγαλύτερο όφελος για τα νοικοκυριά με υψηλό εισόδημα σε απόλυτους (χρηματικούς) όρους· σημειώνει, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να πραγματοποιηθούν εκτενείς αναλύσεις και εκτιμήσεις επιπτώσεων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι μειώσεις εφαρμόζονται μόνο όταν μπορούν να ωφελήσουν νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος·

27. επισημαίνει ότι οι μειωμένοι συντελεστές επιδιώκουν κανονικά τον θεμιτό σκοπό να διασφαλίσουν ότι τα βασικά αγαθά είναι προσβάσιμα σε όλους· τονίζει ότι οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης (π.χ. τρόφιμα) τείνουν να καθιστούν τον ΦΠΑ πιο προοδευτικό· τονίζει ότι οι μειωμένοι συντελεστές μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικοί σε κοινωνίες με μεγάλες εισοδηματικές διαφορές και υψηλό επίπεδο κοινωνικής και οικονομικής ανισότητας· σημειώνει ότι τα εμπειρικά στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στην προώθηση κοινωνικά επιθυμητών ή περιβαλλοντικών αγαθών είναι σπάνια και ασαφή·

28. εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του για τον φθίνοντα χαρακτήρα των φόρων κατανάλωσης· τονίζει ότι ο ΦΠΑ θα πρέπει να διατηρείται σε χαμηλούς συντελεστές, καθώς επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα, επιδεινώνοντας την ανισότητα στην κατανομή του πλούτου·

29. παρατηρεί ότι η αποτελεσματικότητα των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ όσον αφορά την προώθηση φιλικών προς το περιβάλλον αγαθών εξακολουθεί να είναι δύσκολο να αξιολογηθεί λόγω έλλειψης εμπειρικών στοιχείων, αν και σε ορισμένες περιπτωσιολογικές μελέτες και σύμφωνα με ορισμένα μοντέλα μπορούν να μετρηθούν θετικές επιπτώσεις· θεωρεί, ωστόσο, ότι για την προώθηση μιας φιλικής προς το περιβάλλον κατανάλωσης, είναι πρωταρχικής σημασίας τα κράτη μέλη να καταργήσουν σταδιακά όλους τους μηδενικούς και μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για επιβλαβή για το περιβάλλον αγαθά και υπηρεσίες· καλεί τα κράτη μέλη να καταργήσουν σταδιακά τους μειωμένους συντελεστές για τα αγαθά και τις υπηρεσίες υψηλής ρύπανσης έως το 2030, προκειμένου να επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ που κατοχυρώνονται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία· καλεί τα κράτη μέλη να μελετήσουν την εφαρμογή μηχανισμών αντιστάθμισης που θα βοηθήσουν τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος να αντιμετωπίσουν τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος που προκύπτει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ για τα ρυπογόνα αγαθά και υπηρεσίες·

30. τονίζει, εν προκειμένω, ότι οι μειωμένοι συντελεστές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών· σημειώνει ότι ο εξορθολογισμός που αποσκοπεί στην επίτευξη ενός ενιαίου συστήματος ΦΠΑ θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ιστορική και προσωρινή εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται άλλες προϋποθέσεις·

31. υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία, οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ αποτελούν συχνά ανεπαρκές εργαλείο για την επίτευξη των κοινωνικών ή περιβαλλοντικών στόχων διότι συνεπάγονται σημαντικό κόστος για τις κυβερνήσεις που οφείλεται στο βαθμό της διαφοράς των συντελεστών, στη μείωση των φορολογικών εσόδων, στην αύξηση των διοικητικών εξόδων, στο κόστος που προκύπτει από ελέγχους και επιθεωρήσεις, στην ασκούμενη από εκπροσώπους κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων πίεση, στο κόστος συμμόρφωσης, στις οικονομικές στρεβλώσεις ή ακόμη και στη φοροαποφυγή, καθώς και στη δυσκολία προσέγγισης των ομάδων στόχου·

32. σημειώνει ότι, για να αξιολογηθεί πλήρως η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα των μη κανονικών συντελεστών ΦΠΑ, είναι αναγκαίο να συγκριθούν με εναλλακτικά μέσα πολιτικής· είναι της άποψης ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να αποτελέσουν πιο αποτελεσματικά, ευέλικτα, ορατά και οικονομικά αποδοτικά εργαλεία για την επίτευξη αυτών των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων, εάν χρησιμοποιηθούν από τις κυβερνήσεις με αποδοτικό τρόπο· σημειώνει, ωστόσο, ότι αυτά τα μέσα αποτελούν τον πυρήνα της εθνικής φορολογικής κυριαρχίας και περιλαμβάνονται στις εθνικές αρμοδιότητες επειδή δεν υπάρχει νομοθεσία της ΕΕ που να τα εναρμονίζει · επισημαίνει ότι πρέπει, ωστόσο, να σέβονται την πολιτική ανταγωνισμού της ΕΕ·

33. τονίζει ότι ένα ενιαίο σύστημα ΦΠΑ, σε συνδυασμό με εναλλακτικά μέσα πολιτικής και μια σειρά κοινωνικών μεταρρυθμίσεων και περιβαλλοντικών φορολογικών μέσων, είναι όλες επιλογές που αξίζει να διερευνηθούν κατά τον σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού οικονομικού, κοινωνικού και πράσινου ολιστικού φορολογικού συστήματος, εφόσον δεν επιβαρύνουν αδικαιολόγητα τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος· επισημαίνει ότι η Νέα Ζηλανδία εφαρμόζει ένα ενιαίο πάγιο συντελεστή ΦΠΑ 15%, αλλά και πίστωση φόρου για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος· τονίζει ότι οι προσπάθειες για την απλούστευση ή την εναρμόνιση του συστήματος ΦΠΑ στην ΕΕ δεν πρέπει να οδηγήσουν σε υψηλότερους κανονικούς συντελεστές ΦΠΑ· τονίζει ότι οι κατ’ αποκοπή επιχορηγήσεις και οι ενημερωτικές εκστρατείες θα μπορούσαν να αποτελέσουν επιλογή για την προώθηση αγαθών ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας·

Συμπέρασμα

34. υπενθυμίζει ότι τα έσοδα από τον ΦΠΑ είναι μία από τις σημαντικότερες πηγές δημόσιων εσόδων, αντιπροσωπεύοντας κατά μέσο όρο περίπου το 21 % των συνολικών φορολογικών εσόδων στην ΕΕ· σημειώνει ότι το έλλειμμα ΦΠΑ ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 10 % και ότι ο ΦΠΑ αποτελεί επίσης ίδιο πόρο για τον προϋπολογισμό της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι κάθε μείωση της βάσης ΦΠΑ οδηγεί ενδεχομένως σε απώλεια εσόδων για τα δημόσια οικονομικά· καλεί τις εθνικές φορολογικές αρχές να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να μειωθεί η υστέρηση ΦΠΑ προκειμένου να βελτιωθούν τα δημόσια οικονομικά, ιδίως υπό το πρίσμα της οικονομικής ύφεσης που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19, και να αυξηθούν οι ίδιοι πόροι της ΕΕ·

35. εκφράζει την ικανοποίησή του, εν προκειμένω, για την επίτευξη σημαντικής προόδου όσον αφορά τη συνεργασία μεταξύ των φορολογικών αρχών των κρατών μελών την τελευταία δεκαετία· στηρίζει τη διεξαγωγή περαιτέρω συζητήσεων μεταξύ των κρατών μελών με στόχο την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας·

36. υιοθετεί τα πορίσματα της μελέτης της DIW ECON στην οποία τονίζεται ότι οι κανονικοί συντελεστές το 2019 εφαρμόστηκαν, κατά μέσο όρο, επί του 71 % της συνολικής φορολογικής βάσης των κρατών μελών· τονίζει ότι το κόστος συμμόρφωσης των διαφοροποιημένων συστημάτων ΦΠΑ μπορεί να μειωθεί σημαντικά με τη συνέχιση της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και των δημόσιων διοικήσεων· τονίζει ότι το κόστος των διαφοροποιημένων συστημάτων ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ, οι στρεβλώσεις που μπορεί να προκαλέσουν στην εσωτερική αγορά και στο εμπόριο, και ο αντίκτυπός τους στις κυβερνήσεις από την απώλεια εσόδων, πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά προκειμένου να επιτευχθεί ένα συνεκτικό, δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα ΦΠΑ στην ΕΕ· σημειώνει ότι οι μειωμένοι συντελεστές στα αγαθά πρώτης ανάγκης (π.χ. τρόφιμα) τείνουν να καθιστούν τον ΦΠΑ πιο προοδευτικό και ότι τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος επωφελούνται από μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ ακόμη και αν αποτελούν λιγότερο αποτελεσματικό μέσο για την επίτευξη της κατανομής των εσόδων ή περιβαλλοντικών στόχων·

37. επισημαίνει ότι οι δυσκολίες περιορισμού του ελλείμματος ΦΠΑ μεταξύ των κρατών μελών οφείλονται σε ένα συνδυασμό παραγόντων, όπως η ανάγκη να διατηρηθεί μια σειρά απαλλαγών ΦΠΑ για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες, και η βούληση των κρατών μελών να διατηρήσουν μειωμένους συντελεστές ύψους τουλάχιστον 5 %· αναγνωρίζει την ανάγκη των κρατών μελών να διατηρήσουν ευελιξία στον καθορισμό του συντελεστή τους ΦΠΑ, δεδομένης της σημασίας του ως εργαλείου δημοσιονομικής πολιτικής·

38. ζητεί να καθιερωθεί ένα απλουστευμένο και εκσυγχρονισμένο σύστημα ΦΠΑ με όρια στις απαλλαγές και τους μειωμένους συντελεστές, με σκοπό την προώθηση μιας δίκαιης και αποτελεσματικής ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά, τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης και τη βελτίωση της εθελοντικής συμμόρφωσης· σημειώνει ότι ένα τέτοιο απλουστευμένο σύστημα ΦΠΑ θα εξακολουθεί να επωφελείται από μια υπηρεσία μίας στάσης, για να μειωθεί το κόστος συμμόρφωσης για τις ευρωπαϊκές εταιρείες και να ενισχυθεί το εμπόριο εντός της ΕΕ· σημειώνει την πρόταση της πρώην πορτογαλικής Προεδρίας του Συμβουλίου και της τρέχουσας Σλοβενικής Προεδρίας του Συμβουλίου για τη σταδιακή κατάργηση όλων των μηδενικών και μειωμένων συντελεστών για τα επιβλαβή για το περιβάλλον αγαθά και υπηρεσίες σε επίπεδο κρατών μελών, όπως τα ορυκτά καύσιμα, τα χημικά φυτοφάρμακα και τα χημικά λιπάσματα· ζητεί να μελετηθεί η εφαρμογή κοινωνικών μέτρων για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος προκειμένου να αντισταθμιστεί η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος που προκύπτει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ για ρυπογόνα αγαθά και υπηρεσίες· προτρέπει τα κράτη μέλη να εγκρίνουν ταχέως πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τους συντελεστές ΦΠΑ(32)·

39. υπογραμμίζει ότι η υστέρηση ΦΠΑ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα συνδυασμό παραγόντων στα κράτη μέλη, όπως στα νομοθετικά κενά, στην έλλειψη πόρων και ψηφιακής αποτελεσματικότητας στις φορολογικές διοικήσεις, στην αναποτελεσματικότητα των μέτρων επιβολής και ελέγχου, κυρίως όσον αφορά τη φορολογική απάτη και τη φοροαποφυγή, καθώς και στον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό· καλεί, εν προκειμένω, τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τη διοικητική συνεργασία και να ενισχύσουν τις επιδόσεις των εθνικών φορολογικών αρχών· εκφράζει την ικανοποίησή του για το εργαλείο «Ανάλυση του Δικτύου Συναλλαγών» και υποστηρίζει την καθιέρωση ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των μελών του Eurofisc, προκειμένου να εντοπίζονται γρήγορα περιστατικά αλυσιδωτής απάτης· καλεί τη Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης να εξετάσει το θέμα αυτό στο πλαίσιο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ·

40. θεωρεί απαραίτητη την πιο εναρμονισμένη εισαγωγή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε όλα τα κράτη μέλη, πέρα από την τρέχουσα υποχρεωτική χρήση της στις δημόσιες συμβάσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση της απάτης και της φοροδιαφυγής στις χώρες όπου έχει επίσης εισαχθεί για άλλους τύπους συναλλαγών, και έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη απλοποίηση και μειωμένο κόστος συμμόρφωσης·

41. υπενθυμίζει τη σημασία της ανεξαρτησίας και του αμερόληπτου χαρακτήρα του Ευρωπαϊκού Φορολογικού Παρατηρητηρίου, το οποίο δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου· τονίζει ότι το πρόγραμμα Fiscalis 2021-2027 αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο για τη διευκόλυνση της ταχείας και εποικοδομητικής συνεργασίας μεταξύ των φορολογικών αρχών·

42. υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματικότητα των μειωμένων συντελεστών ως εργαλείου πολιτικής πρέπει πάντοτε να αξιολογείται στο συγκεκριμένο πλαίσιο άλλων υφιστάμενων συναφών εργαλείων· προσθέτει ότι οι μειωμένοι συντελεστές είναι συχνά συμπληρωματικοί προς τα υφιστάμενα εργαλεία κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής και ότι τα άμεσα φορολογικά κίνητρα είναι μέσα που στοχεύουν καλύτερα τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος - π.χ. ένα αφορολόγητο όριο και προοδευτικοί φορολογικοί συντελεστές - και είναι γενικά λιγότερο δαπανηρά, εφόσον πληρούνται άλλες προϋποθέσεις·

43. τονίζει ότι επιβάλλεται η μετάβαση σε ένα οριστικό σύστημα ΦΠΑ την με βάση την αρχή της φορολόγησης στη χώρα προορισμού· προτρέπει το Συμβούλιο να εγκρίνει το συντομότερο δυνατό την πρόταση οδηγίας της 25ης Μαΐου 2018, (COM(2018)0329), δεδομένης της έκτασης της απώλειας εθνικών και ευρωπαϊκών δημοσιονομικών πόρων υπό το ισχύον καθεστώς· επισημαίνει, εν προκειμένω, τις βασικές αρχές του μελλοντικού οριστικού συστήματος ΦΠΑ για τη διασυνοριακή φορολόγηση των αγαθών εντός της ΕΕ στον προορισμό, και τη χρέωση και είσπραξη του ΦΠΑ εντός του κράτους μέλους προορισμού από τον προμηθευτή·

44. καλεί την Επιτροπή να δώσει συνέχεια σε αυτήν την έκθεση με συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις, εξετάζοντας τα συγκεκριμένα θέματα που αναφέρονται· καλεί το Συμβούλιο να αξιολογήσει τον διάλογο και τη συνεργασία με το Κοινοβούλιο, επιδιώκοντας τη σωστή μεταρρύθμιση του συστήματος ΦΠΑ, έχοντας υπόψη τις προτάσεις αυτές, καθώς και τη θεμελιώδη ανάγκη να διασφαλιστεί ο δημοκρατικός χαρακτήρας των αλλαγών στη φορολογική πολιτική της ΕΕ·

45. υποστηρίζει την πρόταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου(33) να εξεταστεί η θέσπιση μηχανισμού αναθεώρησης του πολυετούς σταθμισμένου μέσου συντελεστή (ΣΜΣ) κατά την περίοδο που καλύπτεται από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, προκειμένου να αποφευχθούν στρεβλώσεις στο επίπεδο των συνεισφορών με βάση τον ΦΠΑ κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος αποφασίσει να αλλάξει την πολιτική του στον τομέα του ΦΠΑ·

46. σημειώνει ότι η οδηγία ΦΠΑ υπόκειται στην ομόφωνη έγκριση από το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 113 ΣΛΕΕ·

47. υπενθυμίζει τα πλεονεκτήματα του αριθμού φορολογικού μητρώου ως χρήσιμου εργαλείου για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και του σεβασμού των φορολογικών υποχρεώσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διερευνήσουν όλες τις δυνατότητες του ΑΦΜ ως μηχανισμού για τη διασφάλιση υψηλών προτύπων αποτελεσματικότητας κατά την υποβολή δηλώσεων·

48. υποστηρίζει την ιδέα να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της υπηρεσίας ενιαίας εξυπηρέτησης για τον ΦΠΑ που ισχύει από το 2015 και για τη δήλωση και την πληρωμή του ΦΠΑ· υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί συγκεκριμένα το θέμα της προσαρμογής της υπηρεσίας στην ολοένα επεκτεινόμενη αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου·

49. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει το ισχύον πλαίσιο και να προτείνει συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις για την επαλήθευση των διασυνοριακών συναλλαγών, που θα συμβάλλουν στην εξασφάλιση του ΦΠΑ· υπογραμμίζει, εν προκειμένω, την ανάγκη να εξεταστούν συγκεκριμένα οι ευκαιρίες που προκύπτουν από τη χρήση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, με υψηλά πρότυπα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που αποτελούν δικαιώματα των φορολογουμένων·

50. υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η πλήρης μεταφορά και η ορθή εφαρμογή της δέσμης μέτρων ΦΠΑ για το ηλεκτρονικό εμπόριο· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την πρόοδο ως προς το θέμα αυτό και να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για την προσαρμογή των κανόνων, λαμβάνοντας υπόψη, όπου απαιτείται, την εκθετική ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου· σημειώνει ότι υπάρχει σημαντική υστέρηση στις εισπράξεις ΦΠΑ στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου· καλεί την Επιτροπή να μελετήσει τα συμπεράσματα της ειδικής έκθεσης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για το θέμα αυτό, προκειμένου να καλυφθεί η υστέρηση στις εισπράξεις·

51. υπενθυμίζει τη σημασία ενίσχυσης του διαλόγου με τους διεθνείς εταίρους, κυρίως τους πιο σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, σχετικά με τον ΦΠΑ· θεωρεί ότι η συνεργασία αυτή θα πρέπει να ξεκινήσει και να βασίζεται στην αρχή της διοικητικής συνεργασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί μια αποτελεσματική λογική ανταλλαγής πληροφοριών που μπορεί να ενισχύσει την καταπολέμηση συστημάτων που οδηγούν σε απάτη ή φοροδιαφυγή·

52. σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να αλλάξει τη φύση της επιτροπής ΦΠΑ και τους στόχους της σχετικά με μια μελλοντική επιτροπή επιτροπολογίας· υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο να εκτιμηθεί η θέση του Κοινοβουλίου στο θέμα αυτό· υπενθυμίζει την ανάγκη διασφάλισης του πλήρους σεβασμού του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου για τη φορολογία και κατανομής αρμοδιοτήτων όσον αφορά την έμμεση φορολογία·

 

 

English Version

European Parliament resolution of 16 February 2022 on the implementation of the Sixth VAT Directive: what is the missing part to reduce the EU VAT gap? (2020/2263(INI))
P9_TA(2022)0034 A9-0355/2021

The European Parliament,

– having regard to Articles 4 and 14 of the Treaty on European Union,

– having regard to Article 113 of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU),

– having regard to the Sixth Council Directive 77/388/EEC of 17 May 1977 entitled ‘The harmonisation of the laws of the Member States relating to turnover taxes – Common system of value added tax: uniform basis of assessment’(1) (the Sixth VAT Directive),

– having regard to Council Directive 2006/112/EC of 28 November 2006 on the common system of value added tax(2) (the VAT Directive),

– having regard to Council Directive (EU) 2017/2455 of 5 December 2017 amending Directive 2006/112/EC and Directive 2009/132/EC as regards certain value added tax obligations for supplies of services and distance sales of goods(3),

– having regard to Council Directive (EU) 2018/1910 of 4 December 2018 amending Directive 2006/112/EC as regards the harmonisation and simplification of certain rules in the value added tax system for the taxation of trade between Member States(4),

– having regard to Council Directive (EU) 2019/1995 of 21 November 2019 amending Directive 2006/112/EC as regards provisions relating to distance sales of goods and certain domestic supplies of goods(5),

– having regard to Council Directive (EU) 2020/285 of 18 February 2020 amending Directive 2006/112/EC on the common system of value added tax as regards the special scheme for small enterprises and Regulation (EU) No 904/2010 as regards the administrative cooperation and exchange of information for the purpose of monitoring the correct application of the special scheme for small enterprises(6),

– having regard to Council Directive (EU) 2020/284 of 18 February 2020 amending Directive 2006/112/EC as regards introducing certain requirements for payment service providers(7),

– having regard to Council Implementing Regulation (EU) No 282/2011 of 15 March 2011 laying down implementing measures for Directive 2006/112/EC on the common system of value added tax(8),

– having regard to Council Regulation (EU) 2017/2454 of 5 December 2017 amending Regulation (EU) No 904/2010 on administrative cooperation and combating fraud in the field of value added tax(9),

– having regard to Council Implementing Regulation (EU) 2017/2459 of 5 December 2017 amending Implementing Regulation (EU) No 282/2011 laying down implementing measures for Directive 2006/112/EC on the common system of value added tax(10),

– having regard to Council Regulation (EU) 2018/1541 of 2 October 2018 amending Regulations (EU) No 904/2010 and (EU) 2017/2454 as regards measures to strengthen administrative cooperation in the field of value added tax(11),

– having regard to Council Implementing Regulation (EU) 2019/2026 of 21 November 2019 amending Implementing Regulation (EU) No 282/2011 as regards supplies of goods or services facilitated by electronic interfaces and the special schemes for taxable persons supplying services to non-taxable persons, making distance sales of goods and certain domestic supplies of goods(12),

– having regard to Commission Implementing Regulation (EU) 2020/194 of 12 February 2020 laying down detailed rules for the application of Council Regulation (EU) No 904/2010 as regards the special schemes for taxable persons supplying services to non-taxable persons, making distance sales of goods and certain domestic supplies of goods(13), which relates to the VAT e-commerce package,

– having regard to Regulation (EU) 2021/847 of the European Parliament and of the Council of 20 May 2021 establishing the ‘Fiscalis’ programme for cooperation in the field of taxation and repealing Regulation (EU) No 1286/2013(14),

– having regard to the proposal for a Council directive amending Directive 2006/112/EC as regards rates of value added tax (COM(2018)0020),

– having regard to the proposal for a Council directive amending Directive 2006/112/EC on the common system of value added tax as regards the special scheme for small enterprises (COM(2018)0021),

– having regard to the proposal for a Council directive amending Directive 2006/112/EC as regards the introduction of the detailed technical measures for the operation of the definitive VAT system for the taxation of trade between Member States (COM(2018)0329)(15),

– having regard to the Commission communication of 6 December 2011 entitled ‘The future of VAT: Towards a simpler, more robust and efficient VAT system tailored to the single market’ (COM(2011)0851),

– having regard to the Commission communication of 4 October 2017 entitled ‘On the follow-up to the Action Plan on VAT: Towards a single EU VAT area – Time to act’ (COM(2017)0566),

– having regard to the Commission action plan of 7 April 2016 entitled ‘Towards a single EU VAT area – Time to decide’ (COM(2016)0148),

– having regard to its position of 12 February 2019 on the proposal for a Council directive amending Directive 2006/112/EC as regards the introduction of the detailed technical measures for the operation of the definitive VAT system for the taxation of trade between Member States(16),

– having regard to its position of 10 March 2021 on the proposal for a Council directive amending Council Directive 2011/16/EU on administrative cooperation in the field of taxation(17),

– having regard to its position of 19 May 2021 on the Council position at first reading with a view to the adoption of a regulation of the European Parliament and of the Council establishing the ‘Fiscalis’ programme for cooperation in the field of taxation and repealing Regulation (EU) No 1286/2013 (06116/1/2021 – C9-0179/2021 – 2018/0233(COD))(18),

– having regard to its resolution of 13 October 2011 on the future of VAT(19),

– having regard to its resolution of 24 November 2016 entitled ‘Towards a definitive VAT system and fighting VAT fraud’(20),

– having regard to its resolution of 26 March 2019 on financial crimes, tax evasion and tax avoidance(21),

– having regard to its resolution of 20 May 2021 entitled ‘Shaping the digital future of Europe: removing barriers to the functioning of the digital single market and improving the use of AI for European consumers’(22),

– having regard to its resolution of 16 September 2021 entitled ‘The implementation of the EU requirements for exchange of tax information: progress, lessons learnt and obstacles to overcome’(23),

– having regard to the study of 30 August 2021 entitled ‘VAT gap, reduced VAT rates and their impact on compliance costs for businesses and on consumers’ drafted by DIW Econ and published by Parliament’s Directorate-General for Parliamentary Research Services,

– having regard to Opinion No 11/2020 of the European Court of Auditors (issued pursuant to Articles 287(4) and 322(2) TFEU) of 11 December 2020 concerning the draft Council Regulation (EU, Euratom) amending Regulation (EEC, Euratom) No 1553/89 on the definitive uniform arrangements for the collection of own resources accruing from value added tax,

– having regard to the European Court of Auditor’s Special Report no 12/2019 of 16 July 2019 entitled ‘E-commerce: many of the challenges of collecting VAT and customs duties remain to be resolved’,

– having regard to the public consultation open from 8 February 2021 to 3 May 2021 entitled ‘VAT rules for financial and insurance services – review’,

– having regard to Rule 54 of its Rules of Procedure, as well as Article 1(1)(e) of, and Annex 3 to, the decision of the Conference of Presidents of 12 December 2002 on the procedure for granting authorisation to draw up own-initiative reports,

– having regard to the report of the Committee on Economic and Monetary Affairs (A9-0355/2021),

A. whereas in 1977, the Council adopted the Sixth VAT Directive with a view to achieving a uniform tax base under which harmonised rates were to be set out; whereas at the time, all of the Member States had already adopted a system of value added tax in accordance with the first(24) and second(25) Council Directives of 11 April 1967 on the harmonisation of legislation of Member States concerning turnover taxes; whereas the Member States decided to apply a transitional period in which to achieve this, which has since been extended;

B. whereas the VAT Directive has recast and repealed the Sixth VAT Directive, for the purposes of greater clarification; whereas this directive provides for the transitional rules to be replaced by a definitive system based on taxation in the Member State of origin; whereas the transitional system is complex, flawed and structurally vulnerable to fraud;

C. whereas VAT collection is primarily the responsibility of each Member State;

D. whereas in 2013 a major overhaul was initiated to introduce a definitive system based on the destination principle, which would be less vulnerable to fraud(26); whereas the destination principle implies that VAT is sent to the Member State of final consumption;

E. whereas on 25 May 2018 a proposal for a directive was adopted which introduced detailed arrangements for a definitive VAT regime for intra-EU business-to-business trade in goods and put an end to the ‘transitional’ system(27); whereas Parliament adopted its position thereon on 12 February 2019; whereas the Council has not yet adopted a position; whereas this decision blockade is delaying important decisions on adapting VAT for the challenges we will face during the EU’s economy recovery and whereas the absence of action means loopholes that could allow the VAT gap to grow have not been closed;

F. whereas the VAT gap in the EU was reduced from 20 % in 2009 to 10 % in 2019, with preliminary estimates at the time indicating that the gap could fall below EUR 130 billion; whereas owing to the pandemic and its socio-economic effects, this trend was reversed in 2020; whereas estimated losses of EUR 164 billion have been incurred, of which one third has fallen into the hands of fraudsters and organised crime networks; whereas these losses could represent a VAT gap of 13,7 %; whereas this scenario demands strategic policy options;

G. whereas according to the 2020 Final Report of 10 September 2020 of the ‘Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States’ prepared for the Commission, the VAT gap in the Member States varies greatly, from less than 1 % to more than 33 %;

H. whereas this loss is detrimental to the EU budget (VAT is the EU’s second own resource), national budgets, businesses and people living in the EU;

I. whereas the Fiscalis programme for 2021-2027, with a budget of EUR 269 million, aims to fight tax injustice by helping national tax authorities to cooperate better to combat tax fraud, tax evasion and aggressive tax planning; whereas the previous programme brought in EUR 591 million in revenue for the EU;

J. whereas the platform of anti-fraud experts of the Member States, Eurofisc, which was created in 2010, must, in order to be effective, be strengthened and provided with sufficient resources to carry out joint risk analyses, coordinate investigations and cooperate with the European Anti-Fraud Office (OLAF), Europol and the European Public Prosecutor’s Office, in particular with a view to investigating VAT fraud; whereas a system of differentiated VAT rates and high compliance costs could increase fraud;

K. whereas Opinion No 11/2020 of the Court of Auditors focuses on the new method put forward for calculating the VAT-based own resource; whereas this opinion states that the proposal ‘significantly simplifies the calculation of the Member States’ VAT-based own resource as compared to the current system’ but ‘identified the risk that the definitive multiannual Weighted Average Rate may not be representative for all Member States’;

L. whereas the socio-economic crisis caused by the COVID-19 pandemic has required substantial fiscal and budgetary efforts from the Member States’ governments, including in the form of aid to businesses;

M. whereas the VAT-based own resource accounted for 11 % of the EU budget in 2019, for a total amount of EUR 17,8 billion;

N. whereas the Commission’s ‘action plan for fair and simple taxation supporting the recovery’ is part of the EU’s new strategy for simplifying and adapting taxation to the digitalisation of the economy and the green transition, and for combating tax fraud and evasion; whereas this action plan identifies matters related to VAT as priorities, focusing on the fight against VAT fraud and the modernisation of VAT on financial services, taking into account the digitalisation of the economy;

O. whereas, since the adoption of the VAT Directive, financial services have been, with certain exceptions, exempt from VAT on the grounds that they are subject to other taxes (such as tax on insurance premiums);

P. whereas VAT, as an indirect tax collected by all 27 Member States, is collected under several different national regimes, and whereas it is possible to identify good practices from all of them and apply them to an EU-wide reform; whereas national examples should be considered as models to take into account and whereas the Commission must act as a platform to exchange such good practices; whereas the national legislative changes introduced by one Member State, creating incentives for consumers to request invoices in hard-to-tax sectors, are one such good example;

Q. whereas the general objective of digitalising taxation is key to ensuring transparency, simplicity, accountability and automated reporting, and is essential for a definitive, simplified and future-proof VAT regime; whereas the COVID-19 pandemic has been a catalyst for the development of digitalisation for all transactions; whereas small and medium-sized enterprises (SMEs) are at the centre of this digitalisation process and should be supported in this respect in acquiring the latest technology and know-how;

R. whereas VAT is broadly harmonised at EU level and is an own resource for the EU budget, and thus requires extensive cooperation at EU level;

S. whereas Parliament fully respects the principle of national tax sovereignty;

Tax rates, tax bases and VAT gaps in Member States

1. Welcomes the fact that the overall trend is positive, with the VAT gap falling to 10 % in 2019 from 20 % in 2009 in the Member States, which suggests that VAT fraud in the EU is in decline and VAT revenue as a proportion of gross domestic product is on the rise;

2. Calls on the Commission and the Member States to analyse and exchange the best practices in those Member States that have succeeded in avoiding a large VAT gap; supports the goal of coming up with innovative tax solutions in line with new economic, social and environmental realities;

3. Notes that according to some estimates, a revenue-neutral tax reform could reduce the standard VAT rate on average by seven percentage points in the EU-27, in addition to reducing compliance costs; highlights the fact that according to those estimates, the size of the reduction varies between EU Member States, from 2 (Estonia) to 13 (Greece) percentage points; notes that this is not the only answer to the need to tackle the complexity of the tax system; observes that a lower standard VAT rate could benefit consumers, in particular low-income households; notes that the Member States have the possibility to explore what benefits a single reduced standard rate would have for fair competition in their market;

4. Takes the view that applying a multitude of reduced rates has a legitimate purpose in society, notably to reduce the regressiveness of the VAT system and help to achieve certain national policy objectives, such as access to essential goods and sectors such as health and food, but that it also aggravates the complexity and opacity of the tax system, increases compliance costs and may facilitate fraud; understands that the application of reduced rates can lead to a decrease in the price to the consumer, but depends on several other factors; notes, therefore, that a thorough analysis and impact assessment need to be carried out;

5. Notes the significant differences in the standard rates applied in the Member States and the complexity that this brings to the system, even if justified by different national economic systems; underlines that this complexity is aggravated by the different ways in which reduced rates are applied, which is legitimate in order to pursue social and environmental objectives; recalls that the possibility to apply super reduced rates (in five Member States) or parking rates (in five Member States) constitutes an additional obstacle to a coherent and fully interoperable common system;

6. Understands that the system is becoming increasingly complicated because of the different rates, but also because of exemptions and derogations, which must be exceptions; recalls the specific situation of unequal treatment of Member States who joined before and after 1992, to which different rules apply; calls on the Commission to address this issue in future legislative proposals;

7. Notes that, over the past two decades, the Commission has launched almost 200 infringement procedures on VAT; calls on it to present a summary of the main findings of these procedures as a basis for future legislative proposals, namely on reduced rates, exemptions and non-transposition;

8. Notes that the COVID-19 pandemic justified VAT-related exception rules, which proves the need for a degree of flexibility when facing urgent or unexpected circumstances; urges the Commission to take this into account in future legislative proposals regarding VAT;

9. Observes that the VAT gap fluctuates in line with the business cycle, and that low tax compliance is sometimes associated with high standard VAT rates, lower legal and judicial efficiency, weaker legal institutions, higher perceived levels of corruption and the overall share of the shadow economy in the wider economy;

10. Notes with concern that some Member States do not generally exempt in-kind donations from VAT, leading businesses to destroy consumer goods, notably returns, even though such an exemption is possible under the existing VAT Directive; calls on the Commission to issue guidance to Member States, clarifying that VAT exemptions for in-kind donations will be compatible with the existing EU law on VAT until Council proposal COM(2018)0020 (Article 98(2)) is adopted by the Member States;

11. Regrets the lack of available data on regional differences, which could be a major limitation for measuring the VAT gap; calls on the Commission to check whether producing and publishing regional VAT gap measurements could be a valuable tool in improving transparency and reducing the VAT gap;

Impact of the wide variety of reduced rates on businesses

12. Takes the view that the current diversity of reduced rates creates additional administrative burdens for businesses; notes that the total cost of VAT compliance ranges from 1 % to 4 % of company turnover within the Member States; notes that digitalisation can contribute greatly to the reduction of compliance costs for businesses;

13. Observes that SMEs pay proportionately higher compliance costs, as these costs are fixed and independent of company size, and that high compliance costs constitute a barrier to entry into the EU internal market; takes the view, therefore, that differentiated VAT regimes within the EU may act as a disincentive to intra-EU trade for all businesses, specially for SMEs; notes, however, that the empirical evidence is inconclusive regarding the effects of differentiated VAT systems on international trade, and whether they could create an unequal playing field in such trade, notably due to high compliance costs, exemptions and deficient refund systems:

14. Notes the potential of digitalisation to reduce compliance costs, although these benefits often only materialise in the long term; maintains that digital innovations(28) are likely to reduce compliance costs, help to increase the transparency of commercial transactions and reduce red tape; stresses the need to ensure data security, individual privacy and corporate confidentiality; insists that businesses need to be supported in a subsidiary way(29) through EU programmes, and that SMEs and other vulnerable economic actors in particular need to be supported through EU-organised training on the digital transition, in order to benefit from and contribute to it; stresses that such a general approach towards accelerating the digitalisation of SMEs’ know-how and operations on the ground would ultimately benefit VAT collection; highlights the potential of distributed ledger technology to prevent VAT fraud – e.g. missing trader intra-community fraud – and looks forward to the legislative proposal for modernising VAT reporting obligations; calls on the Commission, furthermore, to come up with an initiative focusing on the easy application of distributed ledger technology by traders and reductions in red tape;

15. Is of the opinion that in order to facilitate trade and increase legal certainty in the internal market, the Commission, in cooperation with the Member States, should improve the Taxes in Europe database, an EU VAT web information portal for businesses; stresses that the portal should provide quick, up-to-date and accurate access to relevant information about the implementation of the VAT system in the different Member States, and in particular on the correct VAT rates for different goods and services in the different Member States, and the conditions for zero-rate VAT; notes that this portal could also help to address the current VAT gap; proposes that the EU One-Stop Shop be introduced in the EU VAT web information portal;

16. Points to the EU One-Stop Shop as an example of digital innovation allowing EU businesses to simplify their VAT bills and thus compliance costs in the area of e-commerce sales within the EU; notes that such a reduction in compliance costs is particularly beneficial for SMEs; takes note of the willingness of the Commission to propose, for 2022/2023, an amendment to the VAT Directive with a view to further expanding the scope of the VAT One-Stop Shop; calls on the Commission to explore how to expand the scope of the One-Stop Shop;

17. Calls on the Member States to increase and improve cooperation between themselves and thoroughly apply the set of rules on the exchange of VAT payment data to facilitate the detection of tax fraud in cross-border e-commerce transactions, which were adopted in February 2020;

18. Notes that the Member States are already employing new technologies to improve the efficiency of checks on domestic purchases for tax purposes; understands that these national measures must be taken into account in any VAT system reform as good practices to be considered; stands for more coordination between Member States in this regard, in order to facilitate cross-border transactions, without excessive costs for operators and consumers; calls on the Commission to present concrete proposals to promote a quicker system of exchange of information on intra-EU VAT transactions and to make it interoperable with national mechanisms; stands for the expansion of e-invoicing and calls for the introduction of an EU e-invoicing standard harmonising, in particular, the information contained in an e-invoice in order to facilitate cross-border interoperability, ensure legal compliance, increase transparency in commercial transactions and thus limit fraud and errors;

19. Underlines the urgency of tackling VAT cross-border fraud and carousel fraud through the proper implementation of efficient exchange of information mechanisms and adequate means (both human, financial, technical and technological) for national authorities and other authorities such as OLAF; stresses the valuable contribution of organisms like Eurofisc; recalls the role of payment service providers and the need to guarantee high standards of reporting on VAT; considers it necessary to receive an impact study from the Commission to assess the introduction of a generalised reverse charge mechanism in several Member States following the implementation of the Council Directive on the temporary application of a generalised reverse charge mechanism in relation to supplies of goods and services above a certain threshold(30), in order to combat missing trader intra-Community fraud, and assess, in particular, its impact on the fight against all types of VAT fraud and the consequences for the compliance costs of businesses;

20. Observes that the wide variety of rates may cause price distortion in the internal market, creating incentives for cross-border purchases; notes that in particular, the diversification of VAT rates creates an incentive to exploit price differences across countries by shifting consumption to Member States with lower VAT rates, and distort revenue collection by governments;

21. Recalls that companies need simplified and centralised access to information on rates, the correct VAT rates for different goods and services in the different Member States, and the conditions for zero-rate VAT, as well as and clear and unambiguous VAT rules to encourage cross-border business and reduce their administrative burdens; welcomes, in this respect, the simplified and digitised method for registering, through an online portal, for the VAT scheme for small businesses engaging in cross-border activities, which reduces costs and administrative burdens; notes that 26 out of the 27 Member States use reduced rates as an inherent part of their tax and social policies; recalls that a common web information portal about the implementation of VAT systems in different Member States would encourage cross-border business and reduce the administrative burdens of companies;

22. Welcomes the positive trend of reducing compliance costs through the continuing digitalisation of businesses and public administration; notes that in OECD countries, the time necessary for tax compliance fell from 230 hours to 162 hours between 2006 and 2020, mainly due to the adoption of electronic filing and payment systems(31);

23. Stresses that a well-designed VAT system is neutral and should not affect trade, but that in practice this principle is difficult to verify at global level given the application of VAT exemptions, the ineffectiveness of refund systems and the wide variety of rates, which incur higher compliance costs; recalls that an effective VAT system contributes to the fight against tax evasion and tax optimisation; stresses that an increasing number of SMEs are willing to trade across the EU, especially through online transactions, and that the EU VAT system should be aimed at facilitating cross-border growth;

24. Notes that empirical evidence shows that the current system of multiple VAT rates is regressive in the Member States when measured as a percentage of disposable income, but tends to be proportional or slightly progressive in most Member States when measured as a percentage of expenditure; notes further that when measured in terms of expenditure, existing reduced and zero VAT rates help to make VAT more progressive compared to single-rate VAT systems; notes, in addition, that evidence also shows that only VAT rates which are reduced with the aim of supporting low-income households (such as reduced rates on food) make VAT more progressive; calls on the Member States, when implementing reduced VAT rates, to do so with the specific aim of supporting lower-income households;

25. Stresses that the Member States should be allowed to apply zero VAT rates on essential goods;

Impact of reduced VAT rates on consumers and social and environmental objectives

26. Observes that the application of reduced rates does not systematically give rise to permanent price reductions for the consumer and that the effectiveness of a reduced rate depends on a number of factors, such as the extent to which businesses pass it on to consumers, its duration over time, the size of the reduction and the complexity of the rate system; stresses that the passing-on of reductions in their entirety is therefore a complex process and should not be undertaken without a sound impact assessment; notes that while existing reduced and zero VAT rates are of greater proportional benefit to low-income households in the EU (measured as a proportion of expenditure), they are typically of greater benefit to high-income households in absolute (cash) terms; notes, therefore, that extensive analyses and impact assessments need to be carried out to make sure that reductions only apply where they can benefit low-income households;

27. Highlights the fact that reduced rates normally pursue the legitimate purpose of ensuring that essential goods are accessible to everyone; stresses that reduced VAT rates on necessities (e.g. food) tend to make VAT more progressive; stresses that reduced rates can be more effective in societies with significant income disparities and a high level of social and economic inequality; notes that empirical evidence on the effectiveness of reduced VAT rates in promoting socially desirable or environmental goods is scarce and ambiguous;

28. Is deeply concerned about the regressive nature of consumption taxes; stresses that VAT should be kept at low rates as it burdens lower-income households disproportionately, exacerbating inequality in the distribution of wealth;

29. Observes that the effectiveness of reduced VAT rates in promoting environmentally friendly goods is still difficult to assess due to a lack of empirical evidence, although in certain case studies and according to certain models, positive impacts can be measured; stresses, however, that in order to promote environmentally friendly consumption, it is of primary importance for Member States to phase out all zero VAT rates and reduced rates for harmful environmental goods and services; calls on the Member States to phase out reduced rates for high polluting goods and services by 2030 to achieve the EU’s climate objectives enshrined in the European Green Deal; calls on the Member States to study the implementation of compensation mechanisms to help low-income households to cope with the decrease in disposable income arising from higher VAT rates for polluting goods and services;

30. Stresses, in this regard, that reduced rates should take into account the sustainability of public finances; notes that rationalisation designed to achieve a uniform VAT system should take into account the historical and temporary application of reduced rates, provided that other conditions are fulfilled;

31. Stresses that evidence suggests that reduced VAT rates are often a rather inefficient instrument to achieve social or environmental objectives since they lead to considerable costs for governments owing to the size of the rate gap, reduced tax revenues, increased administrative costs, costly checks and inspections, pressure from social and economic representatives compliance costs, economic distortions or even tax evasion, and difficulties in reaching target groups;

32. Notes that to fully assess the efficiency and effectiveness of non-standard VAT rates, it is necessary to compare them with alternative policy instruments; take the view that these measures can be more effective, flexible, visible and cost-effective tools for achieving these social and environmental objectives, if used by governments in an efficient manner; notes, however, that these instruments are at the core of national tax sovereignty and are included in national competences because there is no EU legislation harmonising them; points out that they must nevertheless respect EU competition policy;

33. Stresses that a uniform VAT system, combined with alternative policy instruments and a raft of social reforms and environmental tax instruments, are all options worth exploring when designing an effective economic, social and green holistic tax system, as long as they do not place an undue burden on low-income households; notes that New Zealand has an uniform 15 % flat-rate VAT system and applies tax credit for low-income households; notes that the effort to simplify or harmonise the VAT system in the EU would not lead to higher standard VAT rates; points out that flat-rate subsidies and information campaigns could be an option for the promotion of merit goods;

Conclusion

34. Recalls that VAT revenue is one of the chief sources of public revenue, accounting for some 21 % of total tax revenue in the EU on average; notes that the VAT gap stands at 10 % on average, and that VAT also constitutes an own resource for the EU budget; stresses that any reduction in the VAT base may lead to less revenue for public finances; calls on national tax authorities to take initiatives to reduce the VAT gap in order to improve public finances, especially in the light of the economic downturn caused by the COVID-19 pandemic, and increase EU own resources;

35. Welcomes, in this regard, the fact that significant progress has been achieved on cooperation between the tax authorities of the Member States over the last decade; supports further discussions among Member States in order to strengthen administrative cooperation;

36. Endorses the findings of the DIW Econ study, which stresses that on average the standard rate was applied to 71 % of the total tax base in the Member States in 2019; points out that compliance costs of diversified VAT systems can be significantly reduced by continuing digitalisation of businesses and public administrations; points out that the costs of diversified VAT systems on businesses, particularly SMEs, the distortions they may cause in the internal market and trade, and their impact on governments in terms of loss of revenue need to be carefully assessed in order to achieve a cohesive, fair and efficient VAT system in the EU; notes that reduced rates on necessities (e.g. food) tend to make VAT more progressive and that low-income households do benefit from reduced VAT rates even if they are less efficient means of achieving revenue distribution or environmental objectives;

37. Notes that the difficulties in reducing the VAT gap between Member States are caused by a combination of factors, such as the need to maintain a number of VAT exemptions for certain goods and services and the willingness of Member States to maintain reduced rates of at least 5 %; acknowledges that Member States need to retain the flexibility to set their own VAT rates given the importance of this tax as a budgetary instrument;

38. Calls for a simplified and modernised VAT system with limits on exemptions and non-standard rates to be introduced with a view to promoting fair and efficient business competitiveness within the internal market, reducing compliance costs and improving voluntary compliance; notes that such a simplified VAT system would still benefit from a One-Stop Shop in order to reduce compliance costs for EU companies and boost intra-EU trade; takes note of the proposal by the former Portuguese Council presidency and the current Slovenian Council presidency to phase out all zero VAT rates and reduced rates on environmentally harmful goods and services at Member-State level, such as fossil fuels, chemical pesticides and chemical fertilisers; calls for the implementation of social measures for low-income households to be studied in order to compensate for the decrease in disposable income arising from higher VAT rates for polluting goods and services; urges the Member States to quickly adopt the proposal for a revised directive on VAT rates(32);

39. Stresses that the VAT gap is chiefly attributable to a combination of factors in each Member State, such as legislative loopholes, a lack of resources and digital efficiency in tax administrations, the ineffectiveness of enforcement and control measures, particularly those against tax evasion and avoidance, and aggressive tax planning; calls, in this regard, on the Member States to improve administrative cooperation and enhance the performance of national tax authorities; welcomes the Transaction Network Analysis tool and supports the establishment of enhanced cooperation between Eurofisc members in order to rapidly detect carousel-type fraud; calls on the Conference on the Future of Europe to address this issue in the context of the protection of the EU’s financial interests;

40. Considers it necessary to explore a more harmonised introduction of electronic invoicing in all Member States, beyond its current mandatory use in public procurement across the EU, given that it has proved to be an effective tool for combating fraud and evasion in the countries where it also has been introduced for other types of transactions, and has also led to greater simplification and reduced compliance costs;

41. Recalls the importance of the independence and non-partisan character of the European Tax Observatory, which was created on the initiative of Parliament; stresses that the Fiscalis 2021-2027 programme is an essential tool to ensure rapid and constructive cooperation between tax authorities;

42. Recalls that the effectiveness of reduced rates as a policy tool must always be assessed in the specific context of other existing policy tools; adds that reduced rates are often complementary to existing social and environmental policy tools, and that direct tax incentives are instruments that better target low-income households – e.g. a tax-free threshold and progressive tax rates – and are generally less costly, provided that other conditions are fulfilled;

43. Stresses the need to move to a definitive VAT system based on the principle of taxation in the country of destination; urges the Council to adopt, as soon as possible, the proposal for a directive of 25 May 2018 (COM(2018)0329) given the extent of the loss of national and EU budgetary resources under the current regime; highlights, in this regard, the main principles of the prospective definitive VAT system for cross-border taxation of intra-EU goods at the destination and charging and collecting VAT in the Member State of destination by the supplier;

44. Calls on the Commission to follow up on this report with concrete legislative proposals, addressing the specific topics referred to above; calls on the Council to value dialogue and cooperation with Parliament on pursuing a proper reform of the VAT system, bearing these proposals in mind, as well as the fundamental need to guarantee the democratic character of the changes on the EU’s taxation policy;

45. Supports the Court of Auditors’s proposal(33) to consider establishing a mechanism revising the multiannual weighted average rate during the period covered by the multiannual financial framework in order to avoid distortions in the level of contributions based on VAT during this period if a Member State decides to change its VAT policy;

46. Notes that the VAT Directive is subject to unanimous approval in the Council in accordance with Article 113 TFEU;

47. Recalls the merits of the taxpayer identification number as a useful instrument to guarantee compliance with and respect for tax obligations; calls on the Commission and the Member States to explore all the possibilities of the taxpayer identification number as a mechanism to safeguard high efficiency standards for reporting;

48. Supports the idea of expanding the scope of the VAT One-Stop Shop, which has been in place since 2015, to the declaration and payment of VAT; underlines the need to specifically target the adaptation of the One-Stop Shop at the expanding e-commerce market;

49. Calls on the Commission to assess the current framework and propose concrete legislative proposals on the verification of cross-border transactions, which must be reinforced to secure VAT; underlines, in this regard, the need to specifically address the opportunities that come from the use of new digital technologies, with high standards of data protection and privacy as corollaries of taxpayer rights;

50. Recalls the importance of guaranteeing the full transposition and proper implementation of the VAT e-commerce package; calls on the Commission to evaluate the state of play in this regard and present concrete proposals to adapt the rules, where needed, taking the exponential growth of e-commerce into consideration; notes that there is a considerable VAT collection gap in the e-commerce sector; invites the Commission to study the conclusions of the European Court of Auditors’ special report on the matter, in order to close the collection gap;

51. Recalls the importance of closer dialogue with international partners, mainly the most relevant trade partners, regarding VAT; considers that this cooperation should start with and be based on the principle of administrative cooperation, in order to guarantee an effective logic of exchange of information that can enhance the combat against schemes leading to fraud or evasion;

52. Notes the Commission’s intention to change the nature of its VAT Committee and its objectives regarding a future comitology committee; underlines the need to count on Parliament’s position on this matter; recalls the need to guarantee full respect for the EU institutional framework on taxation and the distribution of competences regarding indirect taxation;

 



Δημιουργία νέας κατηγορίας

Κατηγορίες προσωπικής βιβλίοθήκης