Αποτελέσματα live αναζήτησης

Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων - Δικαίωμα και όχι υποχρέωση ο προηγούμενος σχηματισμός σχετικής πρόβλεψης

18 Ιανουάριος 2021
Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων - Δικαίωμα και όχι υποχρέωση ο προηγούμενος σχηματισμός σχετικής πρόβλεψης
© Taxheaven - H εικόνα προστατεύεται από τον νόμο περι πνευματικής ιδιοκτησίας - Δείτε περισσότερα στους όρους χρήσης
  • Ο χρόνος διαγραφής μπορεί να έπεται του χρόνου που εξαντλήθηκαν τα ένδικα μέσα, εφόσον συνεχίζουν οι ενέργειες που στοχεύουν στην διαπίστωση ύπαρξης περιουσιακών στοιχείων για την είσπραξη της απαίτησης.


Του Στέλιου Χρ. Παπαδημητρίου

Εταίρου Δικηγορικής Εταιρείας «Κεραμεύς, Παπαδημητρίου, Παπαδόπουλος και Συνεργάτες Δικηγορική Εταιρεία».


Η ΔΕΔ με την υπ’ αριθμό ΔΕΔ 1881/2020 απόφασή της έκρινε αναφορικά με την οριστική απόσβεση (διαγραφή) επισφαλών απαιτήσεων ότι, εφόσον πληρούνται οι εκάστοτε οριζόμενες για το ανεπίδεκτο της είσπραξης προϋποθέσεις, η οριστική διαγραφή είναι εφικτή ακόμη και εάν δεν έχει προηγηθεί ο σχηματισμός σχετικής πρόβλεψης.

Στην υπόθεση που εξετάσθηκε, η φορολογική αρχή αρνήθηκε την έκπτωση του ποσού επισφαλούς απαίτησης που διαγράφηκε από την επιχείρηση εντός του οικονομικού έτους 2014 (διαχειριστική χρήση 2013), με την ειδικότερη αιτιολογία ότι το αρ. 31 περ. θ’ του ν. 2238/1994 επιβάλλει την προηγούμενη δημιουργία σχετικής πρόβλεψης, η οποία εν προκειμένω δεν είχε σχηματισθεί, περαιτέρω δε, διότι εξαντλήθηκαν τα ένδικα μέσα σε έτος προγενέστερο αυτού της διαγραφής.

Η ΔΕΔ έκρινε (ορθά) ότι η διάταξη του άρθρου 31 περ. θ’ του ν. 2238/1994 δίδει απλώς τη δυνατότητα στα νομικά πρόσωπα να εκπέσουν από τα ετήσια ακαθάριστα έσοδά τους ορισμένο ποσό προβλέψεων, ίσο με ποσοστό (0,5%) επί των απαιτήσεων κατά πελατών που αδυνατούν να εκπληρώσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους (επισφαλείς), σύμφωνα δε και με τη νομολογία των δικαστηρίων, η πρόβλεψη αυτή αποτελεί δικαίωμα της επιχείρησης και όχι υποχρέωσή της (βλ. ΣτΕ 3747/2010, ΔΕΑ 2474/2017, ΔΕΑ 3766/2015).

Συνεπώς, κρίθηκε ότι, κατά την έννοια της άνω διάταξης του αρ. 31 περ. θ’ του ν. 2238/1994, δεν αποκλείεται η διαγραφή του ποσού επισφαλούς απαίτησης, η οποία κατέστη οριστικά ανεπίδεκτη είσπραξης, με (απευθείας) οριστική εγγραφή διαγραφής, χωρίς να έχει προηγουμένως σχηματισθεί καμία ποσοστιαία πρόβλεψη και υπό την βασική προϋπόθεση ότι τηρούνται οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις σχετικά με το ανεπίδεκτο της είσπραξης.

Περαιτέρω, όσον αφορά το χρόνο διαγραφής της επίμαχης απαίτησης, κρίθηκε ότι, παρότι τα ένδικα μέσα κατά του χρεώστη της επιχείρησης εξαντλήθηκαν σε προηγούμενες χρήσεις (έως το 2012) και όχι στην ελεγχόμενη χρήση 2013, η έρευνα για ανεύρεση περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη συνεχίστηκε έως και το έτος 2013, οπότε και διαπιστώθηκε οριστικώς η αφερεγγυότητα του οφειλέτη. Συνεπώς, κρίθηκε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που τάσσει το άρθρο 31 περ. θ΄ του ν. 2238/1994 καθώς και οι ΠΟΛ.1016/2005 και ΠΟΛ.1133/2003 για απόσβεση επισφαλών απαιτήσεων με οριστική εγγραφή, ήτοι:

α) Η απαίτηση να συνδέεται με τη δραστηριότητα της επιχείρησης και να είναι πράγματι επισφαλής και ανεπίδεκτη είσπραξης, δηλαδή ο οφειλέτης να είναι πράγματι αφερέγγυος,

β) Εξάντληση όλων των ένδικων μέσων,

γ) Έκδοση τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων και

δ) Οριστική εγγραφή διαγραφής της επισφαλής απαίτησης.

Επίσης, η ΔΕΔ εξέτασε τη φορολογική μεταχείριση όμοιας διαγραφής απαίτησης που πραγματοποιήθηκε εντός του φορολογικού έτους 2015 (υπό το καθεστώς ισχύος του ν. 4172/2013), για την οποία ομοίως δεν είχε προηγηθεί ο σχηματισμός σχετικής πρόβλεψης. Η φορολογική αρχή αρνήθηκε αρχικώς την έκπτωση του σχετικού ποσού επικαλούμενη ότι, εφόσον δεν έχει σχηματισθεί πρόβλεψη, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 26 του ν.4172/2013.

Η ΔΕΔ έκρινε ότι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 26 του ν. 4172/2013, για τη διαγραφή επισφαλούς απαίτησης με οριστική εγγραφή δεν απαιτείται ο προηγούμενος σχηματισμός πρόβλεψης, αρκεί δε να πληρούνται οι προϋποθέσεις που τάσσει το άρθρο 26 του ν. 4172/2013 καθώς και η ΠΟΛ.1056/2015, ήτοι:

α) να έχει προηγουμένως εγγραφεί ποσό που αντιστοιχεί στην οφειλή ως έσοδο,

β) να έχει προηγουμένως διαγραφεί από τα βιβλία του φορολογούμενου και

γ) να έχουν αναληφθεί όλες οι κατά νόμο ενέργειες για την είσπραξη της απαίτησης.

Όσον αφορά το χρόνο της διαγραφής, κρίθηκε από τη ΔΕΔ ότι νομίμως η ελεγχόμενη επιχείρηση προέβη σε οριστική διαγραφή εντός της ελεγχόμενου έτους 2015, αφού, κατά το έτος αυτό, αφενός κατέστη τελεσίδικη η δικαστική απόφαση που βεβαίωνε τη σχετική απαίτηση, αφετέρου δε απέβησαν άκαρπες αλλεπάλληλες ενέργειες με σκοπό την είσπραξη της απαίτησης (έρευνα εντοπισμού ακινήτων περιουσιακών στοιχείων κ.α.).

Συμπερασματικά, η ανωτέρω απόφαση είναι κατά την κρίση μας ιδιαίτερα σημαντική διότι, για τις μεν διατάξεις του προϊσχύσαντος ΚΦΕ (άρθρο 31 ν. 2238/1994), με βάση και τη σχετική νομολογία, κρίθηκε, εμμέσως πλην σαφώς, ότι ο σχηματισμός πρόβλεψης αποτελεί δικαίωμα και όχι υποχρέωση της επιχείρησης και δύναται να γίνει οριστική διαγραφής απαίτησης χωρίς να έχει προηγηθεί εγγραφή πρόβλεψης, για τις δε διατάξεις του νέου ΚΦΕ (άρθρο 26 ν. 4172/2013) ότι δεν τάσσεται από το νόμο καμία προϋπόθεση προηγούμενου σχηματισμού πρόβλεψης.

Αναφορικά δε με το χρονικό σημείο που δύναται να πραγματοποιηθεί η διαγραφή της απαίτησης, είναι σημαντική η κρίση της ΔΕΔ ότι δεν εξετάζεται μόνον ο χρόνος εξάντλησης των ενδίκων μέσων και της τελεσίδικης δικαστικής δικαίωσης του φορολογουμένου, αλλά, η οριστική διαγραφή μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε μεταγενέστερο χρόνο, εφόσον συνεχίζει (και έως ότου περατωθεί ως άκαρπη) κάθε άλλη δυνατή και σκοπούσα στην είσπραξη της απαίτησης ενέργεια.


Παραμένει κατά την κρίση μας προς επίλυση, σχετικά με το άρθρο 26 του ισχύοντος ΚΦΕ, το ζήτημα καθορισμού του χρόνου διενέργειας των εγγραφών προβλέψεων, δηλαδή εάν ο σχηματισμός της πρόβλεψης πρέπει να διενεργείται στο φορολογικό έτος εντός του οποίου αναλαμβάνονται οι κατάλληλες ενέργειες για τη διασφάλιση του δικαιώματος είσπραξης (π.χ σφράγιση επιταγής) ή ο σχηματισμός αυτής (πρόβλεψης) μπορεί να γίνει σε μεταγενέστερη φορολογική περίοδο, όταν δηλαδή η επιχείρηση κρίνει ότι πράγματι η απαίτηση αυτή είναι επισφαλής.
 

Want to see comments? Unfortunately this feature requires cookies currently not allowed by your settings. You may click here to change them if you wish to use this feature.

Δημιουργία νέας κατηγορίας

Κατηγορίες προσωπικής βιβλίοθήκης