Σχόλια

Δημοσιεύθηκε στις : [ 08-06-2008 ]

Αρθρα Τεκμήρια διαβίωσης - απόκτησης περιουσιακών στοιχείων - πόθεν έσχες - ανάλωση καφαλαίου

(Τεκμήρια διαβίωσης - απόκτησης περιουσιακών στοιχείων - πόθεν έσχες - ανάλωση καφαλαίου )

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Του ΓΙΩΡΓΟΥ Δ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ* / [email protected]

Τον τελευταίο καιρό δεχόμαστε πολλά και ποικίλα ερωτήματα από τους αναγνώστες μας για τα τεκμήρια. Ετσι σήμερα θα ασχοληθούμε με το πολύ σοβαρό αυτό θέμα. Και τούτο γιατί, δεν μπορεί κανείς να προσπεράσει ή να αγνοήσει τον Πίνακα 5 της φορολογικής δήλωσης, όπου παραμονεύει «το δόκανο» του εφόρου, για να μας φορολογήσει ομαλά με βάση τα δηλούμενα εισοδήματά μας ή αν αυτά είναι μικρότερα στο σύνολό τους σε σύγκριση με τα τεκμήρια, να μας φορολογήσει με τα τεκμήρια.

Είναι γεγονός ότι τα τεκμήρια και το «πόθεν έσχες» πάντα είναι ο πονοκέφαλος, τόσο στην καθημερινή ζωή μας όλο τον χρόνο, όσο και όταν φθάνει η ώρα της φορολογικής δήλωσης.

Γι' αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ετσι πολύ πριν έρθει η ώρα της φορολογικής δήλωσης όταν αποφασίσουμε να αγοράσουμε κάποιο περιουσιακό στοιχείο που ξεπερνά σε αξία το εισόδημά μας, χρειάζεται να λάβουμε μέτρα για το πώς πρέπει να το καλύψουμε.

Παράδειγμα:

Αν αγοράσαμε στο 2007, ένα αυτοκίνητο με αξία 22.000 ευρώ και το εισόδημά μας είναι 16.000 ευρώ, αν δεν έχουμε να επικαλεσθούμε άλλα ποσά «κάλυψης τεκμηρίων» στον Πίνακα 6, τότε θα φορολογηθούμε με βάση τα 22.000 ευρώ, και όχι τα 16.000 ευρώ.

Γίνεται συνεπώς αντιληπτό ότι ο φορολογικός νομοθέτης, με τα κρίσιμα άρθρα 16 έως 19 του ισχύοντος φορολογικού νόμου (ΚΦΕ - Ν. 2238/94), θέτει σε λειτουργία τη φιλοσοφία των τεκμηρίων και γενικότερα του πόθεν έσχες, για να συλλαμβάνουν «κατά τεκμήριο» μη δηλωθέντα και μη φορολογηθέντα έσοδα στη φορολογία εισοδήματος.

Διάκριση των τεκμηρίων στον Πίνακα 5 της δήλωσης:

Στον Πίνακα 5 της δήλωσης, δεν γίνεται τίποτα άλλο, από την εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων. Ετσι ανάλογα με την αιτία που δημιουργούν τα τεκμήρια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

- Τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης και

- Τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (πόθεν έσχες).

Χρήσιμη επισήμανση

Η πράξη έχει αποδείξει ότι στο θέμα των τεκμηρίων υπάρχει ασάφεια και μεγάλη σύγχυση. Το υπουργείο Οικονομικών στο φυλλάδιο οδηγιών που συνοδεύει την αποστολή της φορολογικής δήλωσης είναι ίσως φειδωλό, στο κρίσιμο ζήτημα των τεκμηρίων, γιατί πόσο καλά γνωρίζουν οι φορολογούμενοι ότι:

α) τα τεκμήρια λειτουργούν συνολικά; Δηλαδή αθροιστικά, για την οικογενειακή δήλωση; και

β) ότι απέναντί τους επίσης αθροιστικά θα έλθει να συγκριθεί το οικογενειακό εισόδημα, προκειμένου να τα καλύψει ή όχι;

Ο καθένας από τους δύο συζύγους θα φορολογηθεί με βάση τα πραγματικά του εισοδήματα και όχι αθροιστικά

Ενα από τα μεγάλα ερωτηματικά που γεννώνται με βάση τα όσα αναφέρθηκαν στην εισαγωγή του σημερινού κειμένου μας είναι: πώς θα φορολογηθούν οι δύο σύζυγοι;

Στο ερώτημα αυτό η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι σαφής, λαμβάνοντας υπόψη τα αριθμητικά στοιχεία, τα οποία αναφέρονται στο παράδειγμα του πίνακα που δημοσιεύεται δίπλα θα φορολογηθεί ο καθένας με βάση τα πραγματικά εισοδήματά τους, διότι αθροιστικά για τους δύο μαζί δεν προκύπτει διαφορά που να μη καλύπτεται από ποσά που μειώνουν τα τεκμήρια. Δηλαδή: συνολικό καθαρό εισόδημα και των δύο συζύγων 12.940+14.400= 27.340 ευρώ.

Συνολική δαπάνη τεκμηρίων και των δύο συζύγων: 17.100+18.880= 35.980 ευρώ.

Διαφορά: 27.340-35.980= -8.640

Η διαφορά αυτή καλύπτεται από τα ποσά μείωσης τεκμηρίων που δηλώνει στον πίνακα 6 μόνο ο σύζυγος, που είναι 9.200 ευρώ, και που καλύπτει τη διαφορά και της συζύγου του. Αναλογικά μπορεί να προκύψει η απάντηση για κάθε μία από τις περιπτώσεις που συναντώνται στην καθημερινή πρακτική. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, έχουν κι όσα αναφέρονται παρακάτω, στο σχετικό κείμενο που ακολουθεί.


Ποια είναι τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων

Τεκμήρια δαπανών διαβίωσης (τρόπου ζωής) έχουμε:

-Οταν κατοικούμε σε ιδιόκτητη ή μισθωμένη κύρια κατοικία που είναι πάνω από 200 τ.μ. Τεκμήριο εδώ είναι το ετήσιο τεκμαρτό μίσθωμα (όχι το καταβαλλόμενο), που πολλαπλασιάζεται με συντελεστή δύο.

-Οταν διατηρούμε ιδιόκτητη ή μισθωμένη δευτερεύουσα κατοικία πάνω από 150 τ.μ. και εδώ τεκμήριο είναι το ετήσιο τεκμαρτό μίσθωμα επί δύο.

Προσοχή: Εξαίρεση στις δύο πιο πάνω περιπτώσεις υπάρχει όταν το ιδιοκατοικούμενο σπίτι ως κύρια κατοικία και το σπίτι ως δευτερεύουσα κατοικία, που είναι πάνω από 200 και 150 τ.μ. αντίστοιχα, προέρχονται από χαριστική αιτία. Εδώ, το ποσό της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης περιορίζεται στο μισό.

-Οταν έχουμε αυτοκίνητο Ε.Ι.Χ., που η εργοστασιακή τιμολογιακή αξία του μετά τη μείωση παλαιότητας, υπερβαίνει το ποσό των 50.000 ευρώ.

-Οταν διατηρούμε σκάφος ή πλοίο αναψυχής ιδιωτικής χρήσης (μη επαγγελματικό). Εξαιρείται ένα σκάφος μέχρι 10 μέτρα.

-Οταν στο σκάφος χρησιμοποιούμε ναυτολογημένο πλήρωμα, στην παραπάνω δαπάνη του, προστίθεται η αμοιβή του πληρώματος επί δύο φορές.

-Οταν διατηρούμε αεροσκάφος ή ελικόπτερο.

-Οταν έχουμε πισίνα κολύμβησης (δεξαμενή).

Τεκμήρια πόθεν έσχες

Τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (πόθεν έσχες) έχουμε:

στην αγορά ή leasing:

-αυτοκινήτου ανεξαρτήτως κυβισμού,

-μοτοσικλέτας ανεξαρτήτως κυβισμού

-πλοίου και σκάφους αναψυχής

-αεροπλάνου, ελικοπτέρου, ανεμοπτέρου,

-κινητών πραγμάτων αξίας πάνω από 5.000 ευρώ

-στην αγορά ακινήτων (εξαιρείται η πρώτη κατοικία μέχρι 120 τ.μ. επιμεριστικά για τα πάνω από 120 τ.μ.),

-στην ανέγερση οικοδομών (εξαιρείται η πρώτη κατοικία μέχρι 120 τ.μ. Για την δαπάνη πάνω από τα 120 τ.μ. έχουμε τεκμήριο).

-Αν και στις δύο πιο πάνω περιπτώσεις το ζευγάρι έχει παιδιά, η επιφάνεια των 120 τ.μ. προσαυξάνεται κατά 20 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 25 τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα.

-στην κατασκευή πισίνας.

-στην χρονομεριστική μίσθωση ακινήτων.

-στην αγορά ακίνητης περιουσίας με leasing.

Δάνεια, δωρεές, χορηγίες

Επίσης στην κατηγορία αυτή των τεκμηρίων υπάγεται:

-Η χορήγηση δανείου προς οποιονδήποτε, εκτός αν δανείζουμε την εταιρεία στην οποία συμμετέχουμε ως εταίροι, μέλη ή μέτοχοι

-Η ετήσια δαπάνη για δωρεές, γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών πάνω από 300 ευρώ. Εξαιρούνται οι δωρεές.

-Η εξόφληση δανείου ή πίστωσης, όπου στο ποσό της δαπάνης αυτής περιλαμβάνεται το ποσό των τόκων (τοκοχρεολύσιο).

Προσοχή: Δεν υπολογίζεται το ποσό του κεφαλαίου, στις περιπτώσεις δανείων για αγορά ή ανέγερση οικοδομής για κύρια κατοικία μέχρι 120 τ.μ. Επιμεριστικά, όμως, λαμβάνεται για τα πάνω από 120 τ.μ.

Επίσης, δεν έχουν τεκμήριο για την αγορά πάγιου εξοπλισμού, τα πρόσωπα που ασκούν εμπορική επιχείρηση, οι αγρότες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες.

Οι αγρότες

Για την τοκοχρεολυτική εξόφληση δανείου δεν έχουν τεκμήριο οι αγρότες για την αγορά οποιουδήποτε εξοπλισμού. Αλλά και τα ποσά που καταβάλλονται για τοκοχρεολυτική απόσβεση δανείου, για αγορά οικοπέδου από επιτηδευματίες που απασχολούνται επαγγελματικά με την ανέγερση και πώληση οικοδομών δεν αποτελούν τεκμήρια.


Οι κρίσιμοι κωδικοί του Πίνακα 5 και η «θεραπεία» με εισοδήματα προηγούμενων χρόνων

Με όλα τα παραπάνω ξεκαθαρίσαμε πολλά από την ασάφεια και σύγχυση που επικρατεί στο θέμα των τεκμηρίων, και με πρακτικό παράδειγμα είδαμε πώς λειτουργούν τα τεκμήρια απέναντι στο σύνολο των οικογενειακών εισοδημάτων. Θα επιμείνουμε σΆ αυτή την πρακτική της απλούστευσης, γιατί η απάντηση στο ερώτημα: «ποιο ποσό κεφαλαίου προηγούμενων ετών, αναγνωρίζεται για κάλυψη τεκμαρτής δαπάνης» πρέπει να επικεντρώνει την προσοχή του φορολογούμενου, στη ρύθμιση με τη διάταξη που προστέθηκε στο άρθρο 19 -ποσά κάλυψης τεκμηρίων του ΚΦΕ- Ν. 2238/94 με την παράγραφο 4 του άρθρου 4 του Ν. 3296/2004. Η διάταξη αυτή που αναλύουμε με παράδειγμα πιο κάτω, κρύβει εκπλήξεις αν την αγνοήσουμε στην περίπτωση που χρειαστεί να «μαζέψουμε» το περίσσευμα των δηλούμενων εισοδημάτων μας στα προηγούμενα χρόνια. Και τούτο διότι στον υπολογισμό θα μετρήσουν αφαιρετικά ορισμένα τεκμήρια διαβίωσης, όπως των αυτοκινήτων, παρά το γεγονός, ότι αυτά δεν είχαν εφαρμογή και είχαμε απαλλαγή στο έτος εκείνο.

Οι κωδικοί 787-788

Μιλάμε λοιπόν για τους κρίσιμους κωδικούς 787-788 του Πίνακα 6 και θα σταθούμε στο ερώτημα πώς υπολογίζεται το Κεφάλαιο από δηλώσεις προηγουμένων ετών όταν μας χρειάζεται να καλύψουμε τεκμήρια.

Σημαντικές διευκρινίσεις: Δεν έχουμε περιορισμό (προς τα πίσω) στο αριθμό των ετών, για να «μαζέψουμε» εισοδήματα που είχαμε δηλώσει είτε αυτά είχαν φορολογηθεί είτε ήσαν απαλλασσόμενα, είτε είχαν φορολογηθεί με ειδικό τρόπο.

Τα προηγούμενα χρόνια πρέπει να είναι συνεχόμενα (π.χ. 2003-2006, όχι επιλεκτικά).

Ειδικά αν είχαμε ξεχάσει να γράψουμε σε δηλώσεις προηγούμενων ετών, εισοδήματα που απαλλάσσονται από τον φόρο, π.χ. τόκους, μερίσματα ή χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα π.χ. πώληση περιουσιακού στοιχείου, εισαγωγή συναλλάγματος που δικαιολογείται η προέλευσή του, δάνειο που αποδεικνύεται νόμιμα κ.λπ., μπορούμε να υποβάλλουμε συμπληρωματική δήλωση -οποτεδήποτε- και πέραν της πενταετίας.

Ετσι τα ποσά αυτά θα ληφθούν υπόψη στον σχηματισμό του κεφαλαίου προηγούμενων ετών, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση ή κάλυψη τεκμηρίων (σχ. βλ. Υπ. Οικον. 1137536/12.12.1998).

Προσοχή: Αν στην πιο πάνω περίπτωση ο έφορος αρνηθεί να παραλάβει την συμπληρωματική δήλωση ή προβάλλει «την απειλή» προστίμου του άρθρου 4 του Ν. 2523/1997 (κώδικας φορολογικών κυρώσεων), μην κάνετε πίσω. Επικαλεστείτε ότι η λύση αυτή είναι πάγια θέση της Διοίκησης και ορίζεται σαφώς στην εγκ. ΠΟΛ.1317/2.12.1997, που αφορά την ερμηνεία του πιο πάνω νόμου.


Πότε θα πρέπει ένα ζευγάρι να ανατρέξει σε φορολογικές δηλώσεις προηγούμενων ετών

Η συνολική διαφορά (-8.640) είναι μεγαλύτερη από το 20% του συνολικού εισοδήματος των 27.340 ευρώ. Αρα πρέπει να καλυφθεί. Και επειδή δεν έχουν να επικαλεστούν ποσά που αφορούν τους κωδικούς 781-782 του Πίνακα 6, και συγκεκριμένα ποσά από πώληση περιουσιακού στοιχείου μέσα στο 2007, δάνεια, δωρεά κ.τ.λ., ανατρέχουν στις δηλώσεις τους των προηγούμενων ετών.

Σημαντική υπενθύμιση: μέχρι 31/12/2007 μπορείτε με δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής να δικαιολογήσετε εισόδημα σε προστατευόμενο μέλος ή άλλο φορολογούμενο για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου (π.χ. αυτοκινήτου) μέσα στο 2007 ώστε να αποφύγει το τεκμήριο (σημ. όμως για τον γονέα ή τον δωρητή αυτή η δωρεά χρημάτων θεωρείται τεκμήριο. Αρα θα πρέπει να έχει εισόδημα).


ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο