Σχόλια

Δημοσιεύθηκε στις : [ 20-06-2007 ]

AΠΠΔ ΑΠΟΦ. ΑΡ .52/20.06.2007 Παράνομη βιντεοσκόπηση εργαζομένων κατά την έρευνα σε προσωπικά τους αντικείμενα από τον εργοδότη

(Παράνομη βιντεοσκόπηση εργαζομένων κατά την έρευνα σε προσωπικά τους αντικείμενα από τον εργοδότη )

Κατηγορία: Λοιπά

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ

Ταχ. Δ/νση:     ΚΗΦΙΣΙΑΣ  1-3      
115 23  ΑΘΗΝΑ    
ΤΗΛ.:        210-6475600    
FAX:        210-6475628
    
Αθήνα, 20-6-2007
ΑΠ: 4451

Α Π Ο Φ Α Σ Η    ΑΡ.    52 / 2007

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 14-12-2006 στο κατάστημά της αποτελούμενη από τον Δ. Γουργουράκη, Πρόεδρο, και τους N. Φραγκάκη, Λ. Κοτσαλή, Φ. Δωρή, Α. Παπανεοφύτου, τακτικά μέλη, και τα αναπληρωματικά μέλη Γ. Πάντζιου και Α. Πράσσο σε αντικατάσταση των τακτικών μελών Α. Πομπόρτση και Σ. Σαρηβαλάση, οι οποίοι αν και είχαν προσκληθεί νομίμως-εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύματος.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εξέτασε την υπΆ αρ. πρωτ. 3218/11-05-2006 καταγγελία του Συλλόγου Εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου περιοχής Ψ όπως αυτή συμπληρώθηκε με τα υπΆ αρ. πρωτ. 3593/25-05-2006 και υπΆ αρ. πρωτ. 6369/28-09-2006 έγγραφα, κατά του Γενικού Νοσοκομείου περιοχής Ψ και του τότε διοικητή του X. Παρούσες χωρίς δικαίωμα ψήφου ήσαν η Ε. Μαρτσούκου, υπάλληλος του τμήματος Ελεγκτών, ως εισηγήτρια, και η Α. Κανακάκη, υπάλληλος του τμήματος Διοικητικού-Οικονομικού, ως γραμματέας.
Παρά τις επανειλημμένες κλήσεις και υπενθυμίσεις της Αρχής (υπΆ αρ. πρωτ. 3596/25-05-2006 και 5068/25-07-2006) ούτε το Γενικό Νοσοκομείο περιοχής Ψ ούτε ο τότε διοικητής X εγγράφως υπέβαλαν τις απόψεις τους επί των καταγγελλομένων όπως τους είχε ζητηθεί. Ο X περιορίστηκε μόνο τηλεφωνικώς τον Ιούνη του 2006 να εκθέσει τις απόψεις του στην εισηγήτρια.

Το ιστορικό της υποθέσεως έχει ως εξής:
Τρεις τραπεζοκόμες του Γενικού Νοσοκομείου περιοχής Ψ μέσω του Συλλόγου Εργαζομένων του Νοσοκομείου των οποίων είναι μέλη κατήγγειλαν στην Αρχή ότι το βράδυ της 26-04-2006 ο τότε διοικητής του Νοσοκομείου X κατά την έξοδό τους από το Νοσοκομείο μετά τη λήξη της βάρδιας τους, αφού έριξε τις τσάντες τους στο πεζοδρόμιο του Νοσοκομείου, βιντεοσκόπησε με το κινητό του τηλέφωνο τα πρόσωπα τουλάχιστον των δύο καθώς και το εσωτερικό περιεχόμενο των τσαντών τους. Σκοπός του ήταν να ελέγξει αν οι τρεις τραπεζοκόμες είχαν αφαιρέσει από το Νοσοκομείο τρόφιμα για να τα πάρουν στο σπίτι τους μετά το τέλος της εργασίας τους.
Σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα κατά το επεισόδιο της βιντεοσκόπησης χρησιμοποιήθηκε λεκτική και σωματική βία. Ωστόσο το γεγονός της άσκησης λεκτικής και σωματικής βίας αρνήθηκε ο καταγγελλόμενος διοικητής αν και παραδέχθηκε στην προφορική του επικοινωνία με την Αρχή ότι με την απόσπαση των τσαντών δημιουργήθηκε φραστικό επεισόδιο. 

Στη συνέχεια  και μάλιστα την επόμενη μέρα, δηλαδή στις 27-04-2006, ο ίδιος ο διοικητής κάλεσε στο γραφείο του το διοικητικό υπάλληλο του Νοσοκομείου Y προκειμένου να αναγνωρίσει και να κατονομάσει τις τραπεζοκόμες που είχε βιντεοσκοπήσει με το κινητό του ώστε να μπορέσει να χρησιμοποιήσει τα ονόματά τους στις κλήσεις σε απολογία που είχε ήδη ετοιμάσει. Οι τρεις τραπεζοκόμοι στην απολογία τους ομολόγησαν την πράξη τους και τους επιβλήθηκε η ποινή της έγγραφης επίπληξης.
Το μικρής διάρκειας βιντεοσκοπημένο αρχείο που είχε δημιουργηθεί και αποθηκευθεί στο κινητό τηλέφωνο του X μετά τη συζήτηση με τον Y δεν χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια κατά την πειθαρχική διαδικασία ούτε καταχωρίστηκε στους φακέλλους προσωπικού που τηρεί το τμήμα προσωπικού. Προκύπτει ότι ο σκοπός της βιντεοσκόπησης εξαντλήθηκε στη διευκόλυνση της αναγνώρισης των τριών τραπεζοκόμων. Ο ίδιος ο διοικητής εξέφρασε στην Αρχή την πρόθεσή του να διαγράψει αμέσως και χωρίς καθυστέρηση το επίμαχο βίντεο από το κινητό του. Απέδωσε δε τα καταγγελλόμενα σε σφοδρή αντιπαράθεσή του προς την ηγεσία του Συλλόγου Εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου περιοχής Ψ για ζητήματα διοίκησης του Νοσοκομείου. Ας σημειωθεί εδώ ότι η συμπεριφορά του X ως διοικητή είχε απασχολήσει τον τοπικό τύπο της περιοχής Ψ, όπως προκύπτει από δημοσιεύματα που προσκομίστηκαν στην Αρχή από το Γενικό Σύλλογο Εργαζομένων.
Με την υπΆ αρ. Υ10β/Γ.Π.οικ.74681/22-06-2006 απόφαση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 194/05-07-2006 τ. ΝΠΔΔ λύθηκε πρόωρα η θητεία του διοικητή του Νοσοκομείου X για σοβαρούς υπηρεσιακούς λόγους, αζημίως για το Δημόσιο.

Η Αρχή αφού έλαβε υπόψη τα πρακτικά της συνεδρίασης της 14-12-2006 και τα λοιπά στοιχεία του φακέλλου και μετά από διαλογική συζήτηση

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το άρθρο 2 του ν. 2472/1997 ορίζει:
“Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου νοούνται ως:
α) “Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα”, κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμενο των δεδομένων....
γ) “Υποκείμενο των δεδομένων”, το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί να εξακριβωθεί, δηλαδή μπορεί να προσδιορισθεί αμέσως ή εμμέσως, ιδίως βάσει αριθμού ταυτότητας ή βάσει ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονομική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική.
γ) “Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα” (“επεξεργασία”), κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται, από το Δημόσιο ή από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο με ή χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και εφαρμόζονται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρηση, η αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, η διασύνδεση, η δέσμευση (κλείδωμα), η διαγραφή, η καταστροφή.
δ) “Αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα” (“αρχείο”), είναι κάθε διαρθρωμένο σύνολο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία είναι προσιτά με γνώμονα συγκεκριμένα κριτήρια.”
Το άρθρο 3 του ν. 2472/1997 ορίζει:
“1. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται στην εν όλω ή εν μέρει αυτοματοποιημένη επεξεργασία καθώς και στη μη αυτοματοποιημένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία περιλαμβάνονται ή πρόκειται να περιληφθούν σε αρχείο.
2. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου δεν εφαρμόζονται στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία πραγματοποιείται από φυσικό πρόσωπο για την άσκηση δραστηριοτήτων αποκλειστικά προσωπικών ή οικιακών.”
Το άρθρο 4 παρ. 1 εδ. α΄και β΄του ν. 2472/1997 ορίζει:  
“Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει:
    α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία εν όψει των σκοπών αυτών.
    β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών επεξεργασίας.”

2. Η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να αποφανθεί επί των ζητημάτων εργατικού, πειθαρχικού και δημοσιοϋπαλληλικού δικαίου που πιθανώς ανακύπτουν. Επιπλέον δεν είναι αρμόδια να εξετάσει αν κατά την έρευνα στα προσωπικά αντικείμενα των τραπεζοκόμων ο τότε διοικητής του Νοσοκομείου τέλεσε ποινικά και αστικά αδικήματα, η σχετική κρίση ανήκει στα αρμόδια δικαστήρια.
 Η Αρχή έχει μόνο αρμοδιότητα να κρίνει αν σχηματίστηκε ή όχι αρχείο προσωπικών δεδομένων, έστω και προσωρινό, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2472/1997 και αν νομίμως έγινε συλλογή και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων κατά τη δημιουργία, την αποθήκευση και τη χρήση των επίμαχων βιντεοσκοπημένων σκηνών.

Στα προσωπικά δεδομένα περιλαμβάνεται τόσο ο ήχος όσο και η εικόνα εφόσον αναφέρονται σε υποκείμενο δεδομένων και το προσδιορίζουν αμέσως ή εμμέσως.
Η Αρχή κρίνει ότι σχηματίστηκε αρχείο προσωπικών δεδομένων εικόνας, έστω και προσωρινό, καθόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 3 παρ. 1 του ν. 2472/1997. Ειδικότερα στο επίμαχο βίντεο απεικονίζονται χωρίς ήχο πρόσωπα εργαζομένων μαζί με προσωπικά τους αντικείμενα. Επιπλέον το αρχείο δεν προοριζόταν για προσωπική χρήση του διοικητή του νοσοκομείου ώστε να έχουμε εφαρμογή του άρθρου 3 παρ. 2 του ίδιου νόμου.

Υπεύθυνος επεξεργασίας του συγκεκριμένου αρχείου δεν είναι το φυσικό πρόσωπο X αλλά σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 71 ΑΚ και  922 ΑΚ το νομικό πρόσωπο του νοσοκομείου. Ο τότε διοικητής προχώρησε στη βιντεοσκόπηση με το κινητό του τηλέφωνο κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του ως οργάνου του νομικού προσώπου το οποίο αντιπροσώπευε έστω και αν οι πράξεις του ενδεχομένως αποτελούσαν υπέρβαση ή και κατάχρηση της εξουσίας του, το οποίο ωστόσο τελευταίο ζήτημα δεν είναι αρμόδια να κρίνει η Αρχή.
Αφού επομένως σχηματίστηκε αρχείο με υπεύθυνο επεξεργασίας το νομικό πρόσωπο του νοσοκομείου, πρέπει στη συνέχεια να εξεταστεί η νομιμότητα της συλλογής και επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων.
Η σωματική έρευνα στον εργαζόμενο καθώς και η έρευνα στα προσωπικά του αντικείμενα είναι νόμιμη μόνο όταν είναι αιτιολογημένη και όταν γίνεται με τρόπο που δεν προσβάλλει την προσωπικότητα και την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του.  
ΥπΆ αυτήν την έννοια και η δημιουργία αρχείου μέσω βιντεοσκόπησης που να απεικονίζει τα ευρήματα έρευνας σε προσωπικά αντικείμενα εργαζομένων ώστε να χρησιμοποιηθεί αργότερα ως αποδεικτικό μέσο είναι νόμιμη όχι μόνο αν γίνεται για σκοπό νόμιμο αλλά και με τρόπο θεμιτό και νόμιμο όπως επιτάσσει η αρχή της νομιμότητας του σκοπού του άρθρου 4 παρ. 1 εδ. α΄ του ν. 2472/1997.

Ο σκοπός του διοικητή του νοσοκομείου για τη δημιουργία του προσωρινού αρχείου είναι εκ πρώτης όψεως νόμιμος γιατί η ιδιότητά του ως του κατΆ εξοχήν οργάνου της διοίκησης του νοσοκομείου τού επιβάλλει να προστατεύει την περιουσία του νοσοκομείου έναντι κλοπών και υπεξαιρέσεων από τους εργαζόμενους σΆ αυτό.
Ωστόσο ο συγκεκριμένος διοικητής προκειμένου να προασπίσει τα συμφέροντα του νοσοκομείου επέλεξε να συλλέξει και να επεξεργαστεί προσωπικά δεδομένα των εργαζομένων κατά τρόπο αθέμιτο και παράνομο αφού τα μέσα που χρησιμοποίησε ήταν δυσανάλογα προς τον επιδιωκόμενο σκοπό. Με τις πράξεις του υπερέβη το μέτρο και την αρχή της αναλογικότητας και εξ αυτού του λόγου με τη βιντεοσκόπηση και τη δημιουργία αρχείου υπήρξε προσβολή των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων.

Ο παράνομος χαρακτήρας της βιντεοσκόπησης επιτείνεται και από το γεγονός ότι τα αντικείμενα της βιντεοσκόπησης ήταν άμεσα καταναλώσιμα τρόφιμα (αναλυτικά: γιαούρτια, φρούτα, κρέμες και ψωμάκια) που ανήκουν μεν στο νοσοκομείο, τα οποία ωστόσο αν δεν καταναλωθούν από τους ασθενείς του νοσοκομείου απαγορεύεται να τους ξαναδοθούν αλλά αντίθετα ισχύουν αυστηρές διατάξεις για την αποκομιδή τους στα απορρίματα.  Επομένως κατΆ ουσίαν η περιουσία του νοσοκομείου παρά την ενδεχόμενη τέλεση του ποινικού αδικήματος της κλοπής στην πράξη δεν μειωνόταν.     Εν όψει των παραπάνω ο διοικητής θα μπορούσε να είχε καταφύγει αρχικά σε ηπιότερα μέσα προτού προβεί στην επεισοδιακή βιντεοσκόπηση η οποία κατά την καταγγελία των εργαζομένων συνοδεύτηκε και από λεκτική και σωματική βία.
Ακόμη περισσότερο, ο διοικητής θα μπορούσε κάλλιστα τη συγκεκριμένη ημέρα, αν είχε υποψίες διάπραξης του ποινικού αδικήματος της κλοπής από τις τραπεζοκόμες, να είχε ειδοποιήσει τις αρμόδιες διωκτικές αρχές προκειμένου εκείνες ως κατΆ εξοχήν αρμόδιες και τηρώντας τις σχετικές ποινικές δικονομικές διατάξεις, να προβούν σε έρευνα στα προσωπικά αντικείμενα των υπόπτων εργαζομένων.
Συνοψίζοντας: το έστω και προσωρινό αρχείο που δημιουργήθηκε με τη βιντεοσκόπηση είναι παράνομο επειδή σχηματίστηκε κατά παράβαση των αρχών του νόμιμου τρόπου συλλογής και επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων και της αρχής της αναλογικότητας.

Η Αρχή έχει τονίσει την σημασία της αρχής της αναλογικότητας όχι μόνο σε αποφάσεις της αλλά και στην 115/2001 Οδηγία της η οποία συμπληρώνει και εξειδικεύει το ν. 2472/1997 στις εργασιακές σχέσεις.
Στην υπό κρίση καταγγελία για την ευθύνη του υπεύθυνου επεξεργασίας συνεκτιμάται το γεγονός ότι, όπως προαναφέρθηκε, το κίνητρο για τη δημιουργία του προσωρινού αρχείου ήταν η προστασία των συμφερόντων του νοσοκομείου. Επίσης ότι το επίμαχο βίντεο δεν χρησιμοποιήθηκε περαιτέρω σε βάρος των τριών τραπεζοκόμων κατά την πειθαρχική διαδικασία η οποία κατέληξε σε πειθαρχικές ποινές ελαφράς μορφής (έγγραφη επίπληξη), ότι ο διοικητής εξέφρασε την πρόθεσή του να το διαγράψει από το κινητό του τηλέφωνο αμέσως μετά τη συνομιλία που είχε με την Αρχή, ότι οι ίδιες οι τραπεζοκόμες ομολόγησαν την πράξη τους και ότι το παράνομο αρχείο που δημιουργήθηκε δεν καταχωρίστηκε στα αρχεία προσωπικού του νοσοκομείου ούτε σε άλλα αρχεία του νοσοκομείου και μετά την απομάκρυνση του διοικητή από τη θέση του πιθανολογείται ότι όντως έχει σβηστεί από το κινητό του τηλέφωνο.

Συνεκτιμάται ακόμη ότι ο συγκεκριμένος διοικητής απομακρύνθηκε από τη θέση του σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά το καταγγελλόμενο περιστατικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Η Αρχή απευθύνει αυστηρή σύσταση στο Γενικό Νοσοκομείο περιοχής Ψ ως υπεύθυνο επεξεργασίας και στον τότε διοικητή του X να τηρούν στο μέλλον τις αρχές της νομιμότητας και της αναλογικότητας στη συλλογή και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων.



              Ο Πρόεδρος                                 Η Γραμματέας


Δημήτριος Γουργουράκης                             Αγγελική Κανακάκη

            







ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • Δηλώσεις 2017
Up
Close
Close
Κλείσιμο