Δημοσιεύθηκε στις : [ 18-07-2003 ]

1068130/449/0013/18.7.2003 Οδηγίες για την εφαρμογή της απόφασης του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών 1031583/253/Α0013/ΠΟΛ.1055/1.4.2003

(Οδηγίες για την εφαρμογή της απόφασης του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών 1031583/253/Α0013/ΠΟΛ.1055/1.4.2003)

Κατηγορία: Φορολογία Κεφαλαίου

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Αθήνα, 18 Ιουλίου 2003
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Αρ.Πρωτ.: 1068130/449/0013
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
ΤΜΗΜΑ Α'
   

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την εφαρμογή της απόφασης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών 1031583/253/Α0013/1-4-2003/.


Α.1. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών (Ν.2961/2001), φόρος επιβάλλεται σε κάθε είδους περιουσία που αποκτάται από κάποια από αυτές τις αιτίες και η οποία βρίσκεται στην Ελλάδα και ανήκει σε ημεδαπούς ή αλλοδαπούς. Ως ευρισκόμενη στην Ελλάδα κινητή περιουσία θεωρείται - μεταξύ άλλων - η επωνυμία, ο τίτλος και η φήμη επιχείρησης ή επαγγέλματος που ασκούνται στην Ελλάδα, τα εμπορικά σήματα, οι μετοχές, οι ιδρυτικοί τίτλοι και τα εταιρικά μερίδια.

Επιχείρηση είναι η οικονομική μονάδα, η οποία μέσα από τη συναλλακτική της δραστηριότητα, με την κατάλληλη διάρθρωση των παραγωγικών της συντελεστών (κεφάλαιο, εργασία κ.λπ.) αποσκοπεί σε εμπορικές πράξεις, δηλαδή στην άσκηση εμπορικής κερδοσκοπίας, για λογαριασμό των φορέων της.

Αντικείμενο επομένως του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών είναι μεταξύ των άλλων, ολόκληρη επιχείρηση, ως οικονομική μονάδα, με τα υλικά και άυλα περιουσιακά της στοιχεία, κλάδος αυτής ή ποσοστά συμμετοχής, εταιρικά μερίδια, μετοχές, ιδρυτικοί τίτλοι κ.λπ.

Ο υπολογισμός του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών για τα προαναφερθέντα περιουσιακά στοιχεία είναι συνάρτηση του είδους των μεταβιβαζόμενων αυτών στοιχείων (επιχείρηση, μετοχές εισηγμένες ή μη στο χρηματιστήριο κ.λπ.), του χρόνου απόκτησης αυτών και της συγγενικής σχέσης δικαιοδόχου (κληρονόμου - δωρεοδόχου) και δικαιοπάροχου (κληρονομουμένου - δωρητή).

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του Ν.2961/2001, όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του πρόσφατου φορολογικού Ν.3091/2002 και ισχύουν για υποθέσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, στις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννιέται από 1η Ιανουαρίου 2003 και μεταγενέστερα (καθώς και στις υποθέσεις στις οποίες η οικεία φορολογική δήλωση υποβάλλεται μετά την πάροδο τριετίας από το χρόνο γένεσης φορολογικής υποχρέωσης κατά την παρ. 2 του άρθρου 9 του Ν.2961/2001):

- Οταν μεταβιβάζονται εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές σε συγγενείς που υπάγονται στην Α' και Β' κατηγορία (π.χ. σε σύζυγο, γονείς, αδέλφια, θείους κ.λπ.), ο υπολογισμός του φόρου γίνεται αυτοτελώς με σταθερό συντελεστή 0,6% και 1,2 % αντίστοιχα (χωρίς εφαρμογή των περί συνυπολογισμού διατάξεων).

- Οταν μεταβιβάζονται μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές, καθώς και ολόκληρη επιχείρηση ή ποσοστό αυτής ή μερίδες ή μερίδια κ.λπ. σε συγγενείς που υπάγονται στην Α' και Β' κατηγορία (π.χ. σε σύζυγο, γονείς, αδέλφια, θείους κ.λπ.), ο υπολογισμός του φόρου γίνεται αυτοτελώς με σταθερό συντελεστή 1,2% και 2,4 % αντίστοιχα (χωρίς εφαρμογή των περί συνυπολογισμού διατάξεων).

Τονίζεται ιδιαίτερα ότι οι πιο πάνω συντελεστές (1,2% και 2,4%) εφαρμόζονται μόνο όταν μεταβιβάζονται τα προαναφερθέντα περιουσιακά στοιχεία (ολόκληρη επιχείρηση ή ποσοστά αυτής ή μερίδες ή μερίδια) και όχι τα κατ' ιδίαν περιουσιακά στοιχεία (κινητά ή ακίνητα) της επιχείρησης, για τα οποία εφαρμόζονται οι συντελεστές της οικείας φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29 του Ν.2961/2001 (ή οι συντελεστές του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, όταν πρόκειται για πώληση των ακινήτων της επιχείρησης).

- Οταν τα προαναφερθέντα περιουσιακά στοιχεία (μετοχές εισηγμένες ή μη, ολόκληρη επιχείρηση ή ποσοστά αυτής ή μερίδες ή μερίδια) μεταβιβάζονται σε λοιπούς συγγενείς ή εξωτικούς (δηλαδή μη συγγενείς), που υπάγονται στη Γ' κατηγορία, ο υπολογισμός του φόρου γίνεται με βάση τη φορολογική κλίμακα της Γ' κατηγορίας και με εφαρμογή των διατάξεων περί συνυπολογισμού.

Ο φόρος που προκύπτει σύμφωνα με τα πιο πάνω, είτε δηλαδή κατά την αυτοτελή φορολόγηση είτε κατά την υπαγωγή των δικαιούχων σε μια από τις αντίστοιχες φορολογικές κλίμακες, συμβεβαιώνεται με το φόρο που προκύπτει για τυχόν άλλα μεταβιβαζόμενα αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής στοιχεία και καταβάλλεται κατά τις διατάξεις του Ν.2961/2001.

(Για τη διαπίστωση του είδους και του βαθμού συγγένειας προσκομίζεται πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων).

2. Με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 12 του Ν.3091/2002 δόθηκε η εξουσιοδότηση στον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών να καθορίζει με απόφαση του τον τρόπο υπολογισμού της αξίας των μεταβιβαζόμενων αιτία κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο μετοχών καθώς και ολόκληρης επιχείρησης, μερίδων ή μεριδίων και ποσοστών συμμετοχής σε αυτές, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία που επιδρούν στον υπολογισμό αυτό.

Σε εκτέλεση της πιο πάνω εξουσιοδοτικής διάταξης εκδόθηκε η υπ' αριθ. 1031583/253/Α0013/ (ΦΕΚ 477/Β'/21.4.2003) απόφαση του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, με την οποία πλέον καθιερώνεται και στη φορολογία κληρονομιών ,δωρεών και γονικών παροχών (όπως ίσχυε και στη φορολογία εισοδήματος κατά τη μεταβίβαση με αντάλλαγμα των πιο πάνω περιουσιακών στοιχείων) νέος - αντικειμενικός τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας αυτών.

Η παραπάνω απόφαση εφαρμόζεται σε μεταβίβαση, κατά περίπτωση,

α) ατομικής επιχείρησης,

β) εταιρικών μερίδων και ποσοστών συμμετοχής σε Ο.Ε., Ε.Ε., αστικές εταιρίες κερδοσκοπικές ή μη, κοινωνίες αστικού δικαίου που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα με οποιαδήποτε δραστηριότητα,

γ) εταιρικών μερίδων Ε.Π.Ε. και

δ) μετοχών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο.

Η αξία που προκύπτει με βάση την πιο πάνω απόφαση είναι υποχρεωτική τόσο για το φορολογούμενο όσο και για τη ΔΟΥ και εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις περί αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, όπως προβλέπονται στις παραγράφους 3, 4 και 5 της ενότητας Β' του άρθρου 10 του Ν.2961/2001 (π.χ. δυνατότητα αμφισβήτησης της αντικειμενικής αξίας με την άσκηση προσφυγής μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την υποβολή της οικείας δήλωσης, ή δυνατότητα διόρθωσης της αξίας ή των στοιχείων που προσδιορίζουν αυτή, χωρίς την επιβολή προσθέτου φόρου, μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την υποβολή της οικείας δήλωσης).

Αυτό σημαίνει ότι κατά την υποβολή των δηλώσεων φόρου (κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής) η αξία που προκύπτει από την εφαρμογή της προαναφερθείσας απόφασης θα αναγραφεί στη στήλη όπου αναγράφεται η αντικειμενική αξία και θα συνυποβληθούν και τα στοιχεία με βάση τα οποία γίνεται ο προσδιορισμός της αξίας αυτής (π.χ. τελευταίοι ισολογισμοί κ.λπ.). Προκειμένου να καταστεί ευχερής η διενέργεια του οικείου φορολογικού ελέγχου από τη ΔΟΥ, θα προσκομισθεί κατά τις γενικές διατάξεις και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο κριθεί από αυτήν απαραίτητο.

3. Ο νέος τρόπος υπολογισμού της φορολογητέας αξίας των μεταβιβαζόμενων μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο μετοχών και επιχειρήσεων οποιασδήποτε μορφής ισχύει από την 24η Δεκεμβρίου 2002, δηλαδή εφαρμόζεται σε όλες τις υποθέσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, στις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννιέται από την ημερομηνία αυτή και μεταγενέστερα. Επίσης εφαρμόζεται και κατά τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των περιουσιακών αυτών στοιχείων, για τα οποία δεν είχε εκδοθεί η οικεία πράξη προσδιορισμού του φόρου μέχρι την ημερομηνία αυτή, καθώς και σε κάθε περίπτωση που η δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής για τα περιουσιακά αυτά στοιχεία υποβάλλεται μετά την 24η Δεκεμβρίου 2002.

Στην περίπτωση κατά την οποία υποβλήθηκε η οικεία φορολογική δήλωση μετά την 24η Δεκεμβρίου 2002 χωρίς εφαρμογή της προαναφερθείσας υπουργικής απόφασης, παρέχεται η ευχέρεια στους φορολογουμένους να υποβάλουν συμπληρωματική δήλωση μέσα σε προθεσμία έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως (δηλαδή μέχρι και την 21η Οκτωβρίου 2003) και να δηλώσουν την αξία που προκύπτει με βάση την απόφαση αυτή, χωρίς την επιβολή πρόσθετου φόρου ή προστίμου.

Β. Με αφορμή ερωτήματα που μας υποβάλλονται σχετικά με την εφαρμογή της πιο πάνω υπουργικής απόφασης και για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή της, σας διευκρινίζουμε τα ακόλουθα:

Προσδιορισμός της Φορολογητέας αξίας επιχείρησης που τηρεί βιβλία
Α' ή Β' η Γ''Κατηγορίας του ΚΒΣ ή που δεν τηρεί βιβλία

1. Με το νέο τρόπο υπολογισμού, η φορολογητέα αξία μεταβιβαζομένων επιχειρήσεων, μεριδίων ή μερίδων κ.λπ. προσδιορίζεται ως εξής:

Προκειμένου για ολόκληρη επιχείρηση οποιασδήποτε μορφής που τηρεί βιβλία Α' ή Β' κατηγορίας του ΚΒΣ ή που δεν τηρεί βιβλία, φορολογητέα αξία είναι το άθροισμα των ιδανικών κεφαλαίων και της καθαρής θέσης της επιχείρησης (δηλαδή της διαφοράς της αξίας των παγίων μεταξύ του χρόνου απόκτησης και του χρόνου μεταβίβασης και της αξίας των εμπορευμάτων και λοιπών στοιχείων του ενεργητικού, μειωμένων κατά την αξία των στοιχείων του παθητικού, δηλαδή των υποχρεώσεων της επιχείρησης).

Προκειμένου για ολόκληρη επιχείρηση οποιασδήποτε μορφής που τηρεί βιβλία Γ' κατηγορίας του ΚΒΣ, φορολογητέα αξία είναι το άθροισμα των ιδανικών κεφαλαίων και της καθαρής θέσης της επιχείρησης (δηλαδή της διαφοράς της αξίας των παγίων μεταξύ του χρόνου απόκτησης και του χρόνου μεταβίβασης και των ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης).

Για τον προσδιορισμό της αξίας εταιρικών μερίδων, ποσοστών συμμετοχής και μεριδίων των πιο πάνω επιχειρήσεων, η αξία ολόκληρης της επιχείρησης, όπως προσδιορίζεται κατά τα πιο πάνω, πολλαπλασιάζεται με το ποσοστό συμμετοχής που μεταβιβάζεται (π.χ. ομόρρυθμος εταίρος με ποσοστό συμμετοχής 25% στην Ο.Ε. δωρίζει το μερίδιο του: θα υπολογισθεί η αξία ολόκληρης της Ο.Ε. και θα η αξία αυτής πολλαπλασιασθεί επί 25%).

Επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι:

- Προκειμένου για ατομική επιχείρηση, κατά τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας αυτής δεν συνυπολογίζεται η αξία των ακινήτων και της ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων, έστω και αν αυτά είναι ενταγμένα στην οικονομική εκμετάλλευση της, δεδομένου ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία ανήκουν και αποτελούν περιουσιακό στοιχείο του φυσικού προσώπου (επιχειρηματία) και δεν συμμεταβιβάζονται με την επιχείρηση.

- Αν η λειτουργία της επιχείρησης διακόπτεται μετά τη μεταβίβαση αυτής, κατά τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας δεν λαμβάνονται υπόψη τα ιδανικά κεφάλαια αυτής.

Ειδικότερα, για τον υπολογισμό των παγίων και των λοιπών στοιχείων του ενεργητικού διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

α) Ακίνητα

Στην αξία των ιδανικών κεφαλαίων θα προστεθεί η υφισταμένη θετική διαφορά μεταξύ της αξίας των ακινήτων της εταιρείας, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του Ν.2961/2001 (δηλαδή η αγοραία ή αντικειμενική αξία κατά περίπτωση, ανάλογα αν το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή όπου ισχύει ή δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας του), και της αξίας κτήσης των ακινήτων, με τις όποιες αναπροσαρμογές, όπως προκύπτει από τις εγγραφές στα βιβλία της επιχείρησης.

β) Αποθέματα

Προκειμένου για επιχειρήσεις εμπορίας ή παραγωγής, λαμβάνεται υπόψη ποσοστό 10% επί των αγορών των εμπορευσίμων αγαθών του προηγούμενου της μεταβίβασης έτους. Αν η επιχείρηση έχει διενεργήσει απογραφή, τότε λαμβάνονται υπόψη τα αποθέματα της τελευταίας πριν από τη μεταβίβαση απογραφής.

Προκειμένου για επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες, δεν υπολογίζεται ποσοστό 10% επί των αναλώσιμων υλικών.

Προκειμένου για μικτές επιχειρήσεις, υπολογίζεται ποσοστό 10% επί των εμπορευσίμων αγαθών του προηγούμενου από τη μεταβίβαση έτους.

γ) Απαιτήσεις

Προκειμένου για επιχειρήσεις εμπορίας ή παραγωγής αγαθών, που διενεργούν χονδρικές και λιανικές ή αποκλειστικά χονδρικές πωλήσεις, λαμβάνεται ποσοστό 10% μόνο επί των χονδρικών πωλήσεων, που πραγματοποίησε η επιχείρηση κατά το έτος που προηγείται της μεταβίβασης (δηλαδή επί λιανικών πωλήσεων δεν υπολογίζονται απαιτήσεις). Προκειμένου για επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες, δεν υπολογίζονται απαιτήσεις.

Προκειμένου για μικτές επιχειρήσεις (παροχή υπηρεσιών και εμπορία ή παραγωγή αγαθών) το ποσοστό 10% υπολογίζεται μόνον επί των χονδρικών πωλήσεων του έτους που προηγείται της μεταβίβασης.

δ) Μηχανολογικός εξοπλισμός, μηχανήματα

Στο λογαριασμό αυτό περιλαμβάνεται ο μηχανολογικός εξοπλισμός της επιχείρησης (μηχανήματα, εργαλεία, τεχνικές εγκαταστάσεις κ.λπ.) μόνιμα εγκατεστημένος ή κινητός, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παραγωγή των προϊόντων ή την εκτέλεση των εργασιών.

Η τυχόν υφιστάμενη θετική διαφορά μεταξύ της αξίας κτήσης και της τρέχουσας αξίας αυτών κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης θα προστεθεί στην αξία των ιδανικών κεφαλαίων.

Για τον προσδιορισμό της τρέχουσας αξίας τους εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 9 του Ν.2961/2001, δηλαδή πρέπει να εξετάζεται το είδος των μηχανημάτων, η κατάσταση στην οποία βρίσκονται κατά το χρόνο μεταβίβασης, ο προσδοκώμενος χρόνος παραγωγικής λειτουργίας μέχρι την αχρήστευσή τους, η τεχνολογική πρόοδος που επήλθε, οι νομισματικές συνθήκες που επικρατούσαν μέχρι το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης και οι τιμές αντικατάστασης τους με καινούργια και να συγκρίνονται με άλλα ομοειδή μηχανήματα.

ε) Επιπλα και λοιπός εξοπλισμός

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται η αξία όλων των επίπλων, σκευών και ιματισμού της επιχείρησης (έπιπλα, μηχανές γραφείου, Η/Υ και ηλεκτρονικά συγκροτήματα, επιστημονικά όργανα, εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών κ.λπ.

Η τυχόν υφιστάμενη θετική διαφορά μεταξύ της αξίας κτήσης και της τρέχουσας αξίας αυτών κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης θα προστεθεί στην αξία των ιδανικών κεφαλαίων.

Για τον προσδιορισμό της τρέχουσας αξίας τους εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 9 του Ν.2961/2001.

στ) Μεταφορικά μέσα

Στην αξία των ιδανικών κεφαλαίων θα προστεθεί και η τυχόν υφιστάμενη θετική διαφορά μεταξύ της αξίας κτήσης και της τρέχουσας αξίας των μεταφορικών μέσων της επιχείρησης κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης για τον προσδιορισμό της οποίας εφαρμόζονται, κατά τα πιο πάνω, οι διατάξεις του άρθρου 9 του Ν.2961/2001, δηλαδή συνεκτιμώνται όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την αξία αυτών.

ζ) Ιδανικά κεφάλαια

Σε ό,τι σχετικό με τον υπολογισμό των ιδανικών κεφαλαίων ισχύουν οι αντίστοιχες διατάξεις της φορολογίας εισοδήματος.

Για τη διευκόλυνση σας, σας αποστέλλουμε πίνακες της Τράπεζας της Ελλάδος α) με το επιτόκιο εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου και β) με το νόμιμο τόκο για όλες τις παλιές χρήσεις.

Μεταβίβαση μεριδίων Ε.Π.Ε.

Κατά τη μεταβίβαση με κληρονομιά, δωρεά ή γονική παροχή μεριδίων Ε.Π.Ε., για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας ολόκληρης της Ε.Π.Ε. εφαρμόζονται ανάλογα όσα αναφέρθηκαν προηγούμενα για τις επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία Γ' κατηγορίας του ΚΒΣ με τη διαφοροποίηση, ότι από το μέσο όρο των ολικών αποτελεσμάτων εκμετάλλευσης δεν αφαιρείται εμπορική αμοιβή.

Η αξία που προκύπτει με τον τρόπο αυτό, διαιρούμενη δια του αριθμού των υφισταμένων κατά το χρόνο μεταβίβασης μεριδίων, αντιπροσωπεύει την αξία κάθε μεριδίου, η οποία πολλαπλασιαζόμενη στη συνέχεια με τον αριθμό των μεταβιβαζομένων μεριδίων, αποτελεί τη φορολογητέα αξία των τελευταίων.

Προσδιορισμός της Φορολογητέας αξίας
μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο μετοχών

Κατά τη μεταβίβαση αιτία κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής μετοχών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο, ως φορολογητέα αξία λαμβάνουμε τα ίδια κεφάλαια της εταιρείας (που υπάρχουν την ημέρα την προηγούμενη εκείνης κατά την οποία γεννιέται η φορολογική υποχρέωση), τα οποία προσαυξάνονται με την απόδοση των ιδίων κεφαλαίων των πέντε (5) τελευταίων πριν από την μεταβίβαση διαχειριστικών περιόδων. Στο αποτέλεσμα που προκύπτει προσθέτουμε την υφιστάμενη διαφορά μεταξύ της αξίας όλων των παγίων της εταιρείας, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 του Ν.2961/2001 και της εμφανιζόμενης στα βιβλία αξίας κτήσης αυτών (μετά τις τυχόν αναπροσαρμογές), αν η δεύτερη είναι μικρότερη της πρώτης.

Το ποσό που προκύπτει σύμφωνα με τα πιο πάνω, διαιρείται δια του αριθμού των υφισταμένων κατά το χρόνο μεταβίβασης (αιτία κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής) μετοχών. Τα πηλίκο της διαίρεσης αντιπροσωπεύει τη φορολογητέα αξία κάθε μετοχής και, πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό των μεταβιβαζόμενων μετοχών, θα υπαχθεί στον κατά περίπτωση φόρο.

Επισημαίνεται ότι, σε περίπτωση που η μεταβίβαση των μετοχών λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της πρώτης χρήσης της ανώνυμης εταιρείας και κατά συνέπεια δεν υφίσταται ισολογισμός, ως «ίδια κεφάλαια» θα λαμβάνονται τα υφιστάμενα κατά την προηγούμενη της μεταβίβασης ημέρα και τα οποία πρέπει να προκύπτουν από το ισοζύγιο των λογαριασμών του Γενικού Καθολικού της ημέρας αυτής. Το αυτό ισχύει και όταν οι μετοχές μεταβιβάζονται μετά τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου αλλά πριν από τη δημοσίευση του ισολογισμού. Στην περίπτωση όμως αυτή, παρά το γεγονός ότι ο ισολογισμός που έχει συνταχθεί δεν είναι επίσημος, αυτός θα λαμβάνεται υπόψη, εφόσον έχει ελεγχθεί από ορκωτό λογιστή και τέλος, έχει εκδοθεί το σχετικό ΤΑΠΕΤ.

Διευκρινίζεται ότι ως ολικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης λαμβάνονται αυτά των δημοσιευθέντων πέντε (5) τελευταίων ισολογισμών, ανεξάρτητα αν οι χρήσεις αυτές έχουν περαιωθεί με τακτικό έλεγχο, από τον οποίο προέκυψαν διαφορές φορολογικού ελέγχου.

Τα αναφερόμενα πιο πάνω για τη μεταβίβαση μετοχών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο ή εταιρικών μεριδίων εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, έχουν εφαρμογή και όταν η εταιρεία βρίσκεται σε αδράνεια.

Γ. Για την καλύτερη κατανόηση όλων όσων αναφέρθηκαν πιο πάνω, σας παραθέτουμε παραδείγματα, λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπορική αμοιβή ανέρχεται σε 9.300 ευρώ και το επιτόκιο των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου ετήσιας διάρκειας είναι 2,69%.

Παράδειγμα 1ο
(Μεταβίβαση ατομικής επιχείρησης με 7 χρόνια λειτουργίας)

Ατομική επιχείρηση εμπορίας αγαθών με λιανικές πωλήσεις τηρεί βιβλία Β' κατηγορίας, λειτουργεί επτά (7) έτη σε ιδιόκτητο κατάστημα, ενώ η αξία του λοιπού πάγιου εξοπλισμού της ανέρχεται την 31.12.2002 σε 2.500 ευρώ, όπως προκύπτει από τις καταχωρίσεις στα βιβλία της. Η επιχείρηση αυτή μεταβιβάζεται στις 27.4.2003 αιτία κληρονομιάς και έχει καθαρά κέρδη στις πέντε (5) προηγούμενες χρήσεις, ως κατωτέρω:

Α. Προσδιορισμός φορολογητέας αξίας

Ι. Ιδανικά κεφάλαια


Καθαρά κέρδη χρήσεων

2002

40.000,00



2001

30.000,00



2000

28.000,00



1999

22.000,00



1998

18.000,00


Μέσος όρος αυτών

138.000,00

: 5 = 27.600,00

Μείον


α. Εμπορική αμοιβή

9.300,00


β. Τόκοι ιδίων κεφαλαίων


(5.000 x 2,69%)=

134,50

= 9.434,50

Υπόλοιπο

18.165,50

Αναπροσαρμογή με την εφαρμογή της ράντας


18.165,50 x 4,6

83.561,30

Πλέον προσαύξηση με τα έτη λειτουργίας


83.561,50 : 5

= 16.712,30

Σύνολο ιδανικών κεφαλαίων

100.273,60

II. Προσδιορισμός αξίας παγίων

Εστω ότι μετά τον έλεγχο, που θα πραγματοποιηθεί, η αξία των παγίων στοιχείων (ακινήτων, μηχανημάτων, μηχανολογικού εξοπλισμού κ.λπ.) ανέρχεται στο ποσό των 4.500,00 ευρώ. Η υφιστάμενη διαφορά μεταξύ της αξίας κτήσης αυτών και της αξίας των κατά το χρόνο θανάτου (27.4.2003), ήτοι 4.500,00 - 2.500,00 = 2.000,00 ευρώ, θα προστεθεί στην αξία των ιδανικών κεφαλαίων.

Ητοι ιδανικά κεφάλαια

100.273,60

Συν διαφορά αξίας παγίων

2.000,00


102.273,60

Επειδή η επιχείρηση διενεργεί μόνο λιανικές πωλήσεις, δεν υπάρχουν απαιτήσεις, ενώ το απόθεμα εμπορευσίμων με τις υποχρεώσεις αλληλοσυμψηφίζονται.

III. Προσδιορισμός Φορολογητέας αξίας

Ιδανικά κεφάλαια

+

λοιπά στοιχεία ενεργητικού

+

διαφορά αξίας παγίων

100.273,60

+

2.000,00

=

102.273,60

Οφειλόμενος φόρος εάν η επιχείρηση κληρονομηθεί από συγγενή Α' κατηγορίας

102.273,60 x 1,2% = 1,227,28 ευρώ

Οφειλόμενος φόρος εάν η επιχείρηση κληρονομηθεί από συγγενή Β' κατηγορίας

102.273,60 x 2,4% = 2.454,56 ευρώ

Για οποιονδήποτε άλλο κληρονόμο η φορολογητέα αξία θα υπαχθεί στην ανάλογη - βάσει του βαθμού συγγενείας - Γ' κλίμακα, για τον υπολογισμό του φόρου.

Παράδειγμα 2ο
(Μεταβίβαση ατομικής επιχείρησης με 3 χρόνια λειτουργίας)

Αν υποθέσουμε ότι η ίδια επιχείρηση λειτουργεί επί τρία (3) έτη πριν από το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης (χρόνος θανάτου) δηλαδή 27.04.2003 και έχει καθαρά κέρδη όπως πιο κάτω.

Α. Προσδιορισμός φορολογητέας αξίας

Ι. Ιδανικά κεφάλαια


Καθαρά κέρδη χρήσεων

2002

10.000,00



2001

10.000,00



2000

8.000,00


Μέσος όρος αυτών


28.000,00

: 3 = 9.333,33

Μείον:


α) Εμπορική αμοιβή

9.300,00


β) Τόκοι ιδίων κεφαλαίων


5.000,00 x 2,69%


134.50





9.434,50




- 101,20

Ιδανικά κεφάλαια Μηδέν (0)

Αρα σε φόρο θα υπαχθεί η αξία των λοιπών στοιχείων του ενεργητικού (πάγια αποθέματα κλπ.) Οφειλόμενος φόρος μεταβίβασης για συγγενείς Α' βαθμού 2.000,00 x 1,2 %= 24 ευρώ.

Παράδειγμα 3ο
(Μεταβίβαση μεριδίου σε Ο.Ε. με 7 χρόνια λειτουργίας)

Ομόρρυθμη εταιρεία με αντικείμενο εργασιών την εμπορία αγαθών τηρεί βιβλία Γ' κατηγορίας του ΚΒΣ και μετέχουν σ' αυτή τρεις (3) εταίροι με ποσοστά 40%, 40% και 20% αντίστοιχα. Η εταιρεία λειτουργεί επί επτά (7) έτη σε ιδιόκτητο κατάστημα, η αξία του οποίου, όπως αυτή εμφανίζεται στα τηρούμενα βιβλία της είναι 100.000 ευρώ, ενώ η αντικειμενική του αξία ανέρχεται σε 150.000 ευρώ. Η λογιστική καθαρά θέση της επιχείρησης που εμφανίζεται στον ισολογισμό της 31.12.2002 είναι 40.000 ευρώ (40 μερίδια, 1.000 ευρώ έκαστο). Στις 25.5.2003 ο εταίρος Γ' μεταβιβάζει αιτία δωρεάς το μερίδιο του στον ανεψιό του Δ.

Α. Προσδιορισμός φορολογητέας αξίας

Ι. Ιδανικά κεφάλαια


Ολικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης χρήσεων

2002

70.000,00



2001

40.000,00



2000

30.000,00



1999

25.000,00



1998

20.000,00


Μέσος όρος αυτών

185.000,00

: 5 = 37.000,00

Μείον


α. Εμπορική αμοιβή

9.300,00 x 2 = 18.600


β. Τόκοι ιδίων κεφαλαίων


(40.000 x 2,69%)=

1.076

= 19.676,60

Υπόλοιπο

17.323,40

Αναπροσαρμογή με την εφαρμογή της ράντας


17.323,40 x 4,6

79.687,60

Πλέον προσαύξηση με τα έτη λειτουργίας


79.687,60 : 5

= 15.937,50

Σύνολο ιδανικών κεφαλαίων

95.625,10

II. Καθαρή θέση


Ισολογισμός της 31.12.2002

40.000,00

II. Διαφορά αξίας παγίων


Οπως προκύπτει από τα βιβλία

50.000,00

Σύνολο φορολογητέας αξίας


(95.625,10 + 40.000,00 + 50.000,00)

185.625,10

Αξία μεταβιβαζόμενου μεριδίου


185.625,10 x 20% =

37.125,02

Οφειλόμενος φόρος

37.125,02 x 2,4% = 891,00 ευρώ, επειδή ο Δ' είναι γ' βαθμού συγγενής με τον Γ' και υπάγεται στη Β' κατηγορία.

Παράδειγμα 4ο
(Μεταβίβαση μεριδίων Ε.Π.Ε.)

Αν υποθέσουμε ότι η πιο πάνω επιχείρηση είχε τη νομική μορφή της Ε.Π.Ε. θα προέκυπταν τα παρακάτω:

Ι. Ιδανικά κεφάλαια
Μέσος όρος ολικών αποτελεσμάτων εκμετάλλευσης

37.000

Μείον
Τόκοι ιδίων κεφαλαίων

1.076

Υπόλοιπο

35.924

Αναπροσαρμογή με την εφαρμογή της ράντας
35.924 x 4,6

165.250

Πλέον προσαύξηση με τα έτη λειτουργίας
165.250: 5 =

33.050

Σύνολο ιδανικών κεφαλαίων

198.300

II. Ιδια κεφάλαια
Ισολογισμός της 31.12.2002

40.000

II. Διαφορά αξίας παγίων
Οπως προκύπτει από τα βιβλία

50.000

Σύνολο φορολογητέας αξίας

288.300

Αξία κάθε μεριδίου
288.300 : 40 = 7.207,5
αξία μεταβιβαζόμενων μεριδίων 7.207,5 x 8 =

57.660

Οφειλόμενος φόρος

57.660 x 2,4% = 1.383,84 ευρώ, επειδή ο Δ' είναι γ' βαθμού συγγενής με τον Γ' και υπάγεται στη Β' κατηγορία.

Παράδειγμα 5ο
(Μεταβίβαση μετοχών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο)

Ανώνυμη εταιρεία με μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές, η οποία ιδρύθηκε το έτος 1985, έχει στην κυριότητα της ένα ακίνητο, το οποίο εμφανίζεται στα βιβλία της με αξία κτήσης 100.000 ευρώ, ενώ η αντικειμενική του αξία ανέρχεται σε 150.000 ευρώ.

Στις 28.4.2003, από τους μετόχους της εταιρείας αυτής μεταβιβάζει με γονική παροχή στο γιο του 540 μετοχές της εταιρείας αυτής. Τα ίδια κεφάλαια της εταιρείας, όπως εμφανίζονται στον τελευταίο επίσημο ισολογισμό, ανέρχονται σε 270.000 ευρώ (2.700 μετοχές ονομαστικής αξίας 100 ευρώ η καθεμιά). Μέχρι το χρόνο μεταβίβασης δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία μεταβολή στα ίδια κεφάλαια.

Δεδομένα τελευταίων ισολογισμών:

Ισολογισμοί

Ολικά αποτελέσματα
εκμετάλλευσης

Ιδια κεφάλαια

31.12.2002

410.000

270.000

31.12.2001

380.000

200.000

31.12.2000

300.000

180.000

31.12.1999

250.000

180.000

31.12.1998

150.000

120.000

Αθροισμα

1.490.000

950.000

Μέσος όρος

298.000

190.000

Με βάση τα δεδομένα αυτά, η πραγματική αξία κάθε μετοχής εξευρίσκεται ως εξής:

Απόδοση ιδίων κεφαλαίων

298.000
190.000

= 1,5684

Φορολογητέα αξία κάθε μετοχής:

Ιδια κεφάλαια μετά την αναπροσαρμογή + Διαφορά αξίας παγίων
Αριθμός υφισταμένων μετοχών

=

270.000+(270.000 x 1,5684) + 50.000
2.700

= 743.468 = 275,36

Φορολογητέα αξία = 540 x 275,36 = 14.869,4 ευρώ

Οφειλόμενος Φόρος για συγγενή Α' κατηγορίας

14.869,4 x 1,2% = 1.784,33 ευρώ

Οφειλόμενος φόρος για συγγενή Β' κατηγορίας

14.869,4 x 2,4% = 3.568,66 ευρώ

Για οποιονδήποτε άλλο κληρονόμο η φορολογητέα αξία θα υπαχθεί στην ανάλογη βάσει του βαθμού συγγενείας - Γ' κλίμακα, για τον υπολογισμό του φόρου.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

    Up
    Close
    Close
    Κλείσιμο