Δημοσιεύθηκε στις : [ 30-01-2001 ]

ΠΟΛ.1022/30.1.2001 Οι τόκοι από ομολογιακά δάνεια των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων φορολογούνται όπως και οι τόκοι ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου

(Οι τόκοι από ομολογιακά δάνεια των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων φορολογούνται όπως και οι τόκοι ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου)

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Αθήνα, 30 Ιανουαρίου 2001
Αριθμ.Πρωτ.: 1060995/10802ΠΕ/Β0012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
Δ/ΝΣΗ ΦΟΡ. ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
ΤΜΗΜΑ : Β΄
Πληροφορίες: Β. Πατούρης
Τηλέφωνο: 3375311,12

ΠΟΛ.: 1022

ΘΕΜΑ: Οι τόκοι από ομολογιακά δάνεια των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων φορολογούνται όπως και οι τόκοι ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου.

Σχετικά με το πιο πάνω θέμα σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

1. Με τις διατάξεις της περ. γ' της παρ. 1 του άρθρου 12 του Ν.2238/1994, σε συνδυασμό με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου και νόμου, προβλέπεται η αυτοτελής φορολόγηση με 15% των τόκων οι οποίοι προκύπτουν στην Ελλάδα από ομόλογα ή άλλους έντοκους τίτλους γενικά τραπεζών ή ασφαλιστικών επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το αν είναι διαπραγματεύσιμοι ή μη στο Χρηματιστήριο.

2. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 12 του Ν.2238/1994, προβλέπεται η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 10% των τόκων οι οποίοι προκύπτουν από εθνικά δάνεια που εκδίδονται με έντοκα γραμμάτια ή ομολογίες.

3. Εξάλλου, με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 26 του μεταγενέστερου Ν.2789/2000, ορίζεται ότι ομολογίες εκδιδόμενες από εταιρίες ή επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Ελλάδα έχουν την ίδια φορολογική μεταχείριση με τις ομολογίες που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο από 11.2.2000 και μετά.

4. Ενόψει των ανωτέρω, δημιουργήθηκε το θέμα εάν οι διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 26 του Ν.2789/2000 έχουν ισχύ ως νεότερες και για τους τόκους που προέρχονται από ομολογίες που θα εκδίδουν οι τραπεζικές ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις ή αν εξακολουθούν να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της περ. γ' της παρ. 1 και της παρ. 2 του άρθρου 12 του ΚΦΕ, βάσει των οποίων οι πιο πάνω τόκοι θα εξακολουθήσουν να φορολογούνται με 15%.

5. Η ολομέλεια του ΝΣΚ, με την υπ' αριθ. 544/2000 γνωμοδότησή της, που έγινε αποδεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών, γνωμοδότησε ότι με την παρ. 8 του άρθρου 26 του Ν.2789/2000 επιβάλλεται πλήρης φορολογική εξομοίωση των, νομίμως πάντως, εκδιδόμενων μετά την 11.2.2000 ομολογιών των πάσης φύσεως επιχειρήσεων και εταιριών, συνεπώς και των τραπεζικών, ασφαλιστικών κ.λπ. που εδρεύουν στην Ελλάδα προς τις ομολογίες που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο για τα εθνικά δάνεια, καθόσον οι διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 26 του Ν.2789/2000 κατά περιεχόμενο τροποποιούν κάθε αντίθετη ειδική διάταξη.

6. Μετά από όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, προκύπτει ότι οι τόκοι από ομολογίες που εκδίδουν μετά τις 11.2.2000 οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις έχουν την ίδια φορολογική μεταχείριση με τους τόκους των ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου. Δηλαδή οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα προβαίνουν, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 12 του Ν.2238/1994, σε παρακράτηση φόρου 10% κατά την εξαργύρωση των τοκομεριδίων και, περαιτέρω, τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 101 του Ν.2238/1994 (Α.Ε., Ε.Π.Ε. κ.λπ.) που είναι δικαιούχοι των εν λόγω τόκων θα αντιμετωπίζουν αυτούς ως εισόδημα φορολογούμενο κατ' ειδικό τρόπο, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης, εφαρμοζόμενων στην περίπτωση αυτή των διατάξεων του άρθρου 106 του ίδιου νόμου.

Επίσης, αν δικαιούχοι των πιο πάνω τόκων είναι κάτοικοι αλλοδαπής, δεν θα γίνεται παρακράτηση φόρου, καθόσον στην περίπτωση αυτή θα εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 31 του Ν.2682/1999, με τις οποίες καταργήθηκε η φορολογία των τόκων των ομολογιακών δανείων που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο για τους επενδυτές μόνιμους κατοίκους του εξωτερικού.

7. Με την παρούσα σας κοινοποιούμε και την υπ' αριθ. 544/2000 γνωμοδότηση του ΝΣΚ, για πληρέστερη ενημέρωσή σας.

Αρ. γνωμ.: 544/2000

Περίληψη ερωτήματος: Ερωτάται εάν με τις διατάξεις του άρθρου 26, παρ. 8 του Ν.2789/2000 εξομοιώθηκε η φορολογική μεταχείριση των τόκων από τις ομολογίες που εκδίδονται, μετά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, από τράπεζες ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις προς εκείνη των τόκων των ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου.

Με το υπ' αριθ. 1060995/10802/Β0012/20.7.2000 έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών, παραπέμφθηκε στην ολομέλεια του ΝΣΚ η υπ' αριθ. 403/2000 γνωμοδότηση του Γ' τμήματος του ΝΣΚ, με την οποία είχε γίνει δεκτό ότι με βάση τη διάταξη του άρθρου 26, παρ. 8 του Ν.2789/2000 εξομοιώθηκε η φορολογική μεταχείριση των τόκων από τις ομολογίες που εκδίδονται και από τις τράπεζες ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις προς εκείνη των τόκων των ομολόγων του Δημοσίου, μετά την έναρξη ισχύος της ως άνω διάταξης. Κατά την άποψη της υπηρεσίας, που επαναφέρθηκε προς εξέταση από την ολομέλεια του Σώματος, επειδή στις διατάξεις του Ν.2789/2000 δεν υπάρχει ρητή πρόβλεψη για κατάργηση κάθε αντίθετης με τις ρυθμίσεις αυτού ειδικής διάταξης, μπορεί να υποστηριχθεί βάσιμα ότι οι διατάξεις των παρ. 1 (περ. γ') και 2 του άρθρου 12 του Ν.2238/1994 εξακολουθούν να ισχύουν, ως ειδικότερες αυτών της παρ. 8 του άρθρου 26 του Ν.2789/2000 και ως μη ρητώς καταργηθείσες. Δηλαδή ότι, παρά την ψήφιση της πρόσφατης αυτής διάταξης, που προβλέπει ότι οι ομολογίες των εταιριών και επιχειρήσεων (γενικώς) έχουν την ίδια φορολογική μεταχείριση με τις ομολογίες του Ελληνικού Δημοσίου, συνεχίζει να υφίσταται η προϋπάρχουσα διαφοροποίηση ως προς το συντελεστή φορολόγησης των τόκων από ομολογίες του Ελληνικού Δημοσίου (10%) και εκείνων από ομολογίες τραπεζικών ή ασφαλιστικών επιχειρήσεων (15%), λόγω της μη χρησιμοποίησης από το νομοθέτη στο Ν.2789/2000 της ρήτρας περί κατάργησης κάθε άλλης αντίθετης ειδικής διάταξης.

Επί του ανωτέρω ερωτήματος η Ολομέλεια του ΝΣΚ γνωμοδότησε ομοφώνως ως ακολούθως:

Α. Σύμφωνα με το άρθρο 4, παρ. 2 του Ν.2238/1994 (ΚΦΕ), μία από τις πηγές του φορολογητέου εισοδήματος, χαρακτηριζόμενη ως Γ', είναι η από κινητές αξίες. Εισόδημα δε από κινητές αξίες είναι κατά το άρθρο 24, παρ. α' του ίδιου Κώδικα και αυτό που προκύπτει από τόκους ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου, των ημεδαπών ΝΠΔΔ ή ημεδαπών επιχειρήσεων κάθε είδους. Στο άρθρο 12 του ίδιου Κώδικα, του οποίου τη βάση κωδικοποίησης αποτέλεσε το άρθρο 21 του Ν.1921/1991, προβλέπεται, κατ' εξαίρεση του συστήματος φορολόγησης του συνολικού εισοδήματος που προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους εισοδημάτων των κατηγοριών Α' έως Ζ', κατά το άρθρο 4, παρ. 2 του άνω Κώδικα, η αυτοτελής φορολόγηση, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης, ως ειδικός τρόπος φορολόγησης των εισοδημάτων από τόκους οι οποίοι αποκτώνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, έδρας ή διαμονής και προκύπτουν στην Ελλάδα από ομόλογα τραπεζών ή ασφαλιστικών επιχειρήσεων, καθώς και ομολογιακών δανείων που έχουν τύχει των απαλλαγών (φορολογικών) του Ν.Δ.3746/1957. Ο ειδικός αυτός τρόπος φορολόγησης για τους τόκους των ομολογιών των τραπεζών κ.λπ. καθιερώθηκε μεταγενέστερα και για τους των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, με προσθήκη της παρ. 8 στο ίδιο άρθρο (12). Συγκεκριμένα:

α) Σύμφωνα με τη διάταξη του υπό τον τίτλο "Αυτοτελής φορολόγηση εισοδήματος από κινητές αξίες" άρθρου 12, παρ. 1, περ. γ' του Ν.2238/1994: "1. Επιβάλλεται φόρος εισοδήματος στους τόκους, οι οποίοι αποκτώνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ενώσεις προσώπων ή ομάδες περιουσίας, χωρίς να εξετάζεται η ιθαγένεια και ο τόπος που διαμένουν ή κατοικούν ή έχουν την έδρα τους και προκύπτουν στην Ελλάδα από:... γ) Ομόλογα ή άλλους έντοκους τίτλους, γενικώς, τραπεζών ή ασφαλιστικών επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το αν είναι διαπραγματεύσιμοι ή μη στο Χρηματιστήριο. δ)...".

Στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται: "2. Ο φόρος υπολογίζεται, με συντελεστή δέκα πέντε τοις εκατό (15%), στο ποσό των τόκων που προκύπτουν και παρακρατείται από τον οφειλέτη των τόκων κατά το χρόνο που γίνεται ο εκτοκισμός της κατάθεσης ή από εκείνον που καταβάλλει τους τόκους, κατά την εξαργύρωση των τοκομεριδίων. ...Με την παρακράτηση του φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα εισοδήματα αυτά.".

β) Με το άρθρο 11 του Ν.2459/1997, που πρόσθεσε τις παρ. 8 και 9 στο άρθρο 12 του Ν.2238/1994, επιβλήθηκε για πρώτη φορά φόρος εισοδήματος στους τόκους οι οποίοι αποκτώνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα κ.λπ. και προκύπτουν από εθνικά δάνεια που εκδίδονται με έντοκα γραμμάτια ή ομολογίες από την 1.1.1997 και μετά. Ο συντελεστής του φόρου αυτού, που ορίστηκε αρχικά σε 7,5% στο ποσό των τόκων που προκύπτουν από την επένδυση κεφαλαίων σε ομόλογα ή έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, αυξήθηκε σε 10% για τους ίδιους τίτλους που εκδίδονται μετά την 3.1.1998.

Β. Εξάλλου, με τη διάταξη της παρ. 8 του υπό τον τίτλο "Φορολογικά και οργανωτικά θέματα" άρθρου 26 του Ν.2789/2000 (ΦΕΚ 21/Α'/11.2.2000) "Προσαρμογή του ελληνικού δικαίου προς την οδηγία αριθ. 98/26/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου... και άλλες διατάξεις" ορίστηκαν τα εξής: "8. Ομολογίες εκδιδόμενες από εταιρείες ή επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Ελλάδα έχουν την ίδια φορολογική μεταχείριση με τις ομολογίες που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο.".

Ως ομόλογα ή ομολογίες, στη βασική τους μορφή, ορίζονται τα ανώνυμα χρεόγραφα τα οποία ενσωματώνουν απαίτηση του δανειστή για επιστροφή του κεφαλαίου, το οποίο δάνεισε, κατά το χρόνο λήξης του ομολόγου και την καταβολή του τόκου τον οποίο υποσχέθηκε ο εκδότης (βλ. άρθρα 888 επ. του Α.Κ., ιδίως άρθρο 891 περί της θέσης στην κυκλοφορία σε όσες περιπτώσεις ειδικώς το επιτρέπει ο νόμος). Το κράτος, οι μεγάλοι δημόσιοι οργανισμοί και οι μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις συνάπτουν ομολογιακά δάνεια και γι' αυτά εκδίδουν ομολογίες κάθε φορά που επιδιώκουν να ικανοποιήσουν πιστωτικές τους ανάγκες.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω προκύπτει σαφώς ότι με τη διάταξη του άρθρου 26, παρ. 8 του Ν.2789/2000 επιβάλλεται πλήρης φορολογική εξομοίωση των, νομίμως πάντως, εκδιδόμενων μετά την 11.2.2000 ομολογιών των πάσης φύσεως επιχειρήσεων και εταιριών, συνεπώς και των τραπεζικών, ασφαλιστικών κ.λπ. που εδρεύουν στην Ελλάδα, προς τις ομολογίες που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο για τα εθνικά δάνεια. Δεν είναι δε δυνατό να εξαιρέσει ο ερμηνευτής από τη ρύθμιση αυτή τις ομολογίες κάποιων επιχειρήσεων, αφού ο νόμος δεν διακρίνει. Η θεσπιζόμενη μάλιστα φορολογική εξομοίωση αυτή των ομολογιών των εδρευουσών στη χώρα εταιριών και επιχειρήσεων προς το καθεστώς εκείνων του Δημοσίου εκτείνεται, σύμφωνα με την αδιάστικτη διατύπωση της ως άνω διάταξης, σε όλα τα φορολογικά πεδία όπου συναντάται διαφορετική μεταχείριση ομολογιών Δημοσίου και επιχειρήσεων εν γένει.

Εν προκειμένω δε για την, στο πλαίσιο της φορολογίας εισοδήματος, θεσπιζόμενη εξομοίωση τόσο του τρόπου φορολόγησης (αυτοτελώς) για τα εισοδήματα από τους τόκους, όσο και του εφαρμοζόμενου συντελεστή στο ποσό των τόκων (10%), η εισηγητική έκθεση της τροπολογίας - προσθήκης που κατέθεσε ο αρμόδιος Υπουργός και η οποία αυτούσια απετέλεσε και την ερμηνευτέα εν προκειμένω διάταξη είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτική της ανωτέρω βούλησης του νομοθέτη, αναφέροντας τα εξής: "8. Με τις διατάξεις του άρθρου 11 του Ν.2459/1997, όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 9 του Ν.2579/1998, οι ομολογίες που εκδίδει το Ελληνικό Δημόσιο φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10% στο ποσό των τόκων που προκύπτουν από την απόδοση αυτών.". Επίσης, με τις διατάξεις του Ν.2592/1998 προβλέπονται απαλλαγές για ομολογίες που εκδίδονται στο εξωτερικό και με τις διατάξεις του Ν.2682/1999 απαλλαγές για κατοίκους εξωτερικού. Με τις (προτεινόμενες) διατάξεις της παρ. 8 (της τροπολογίας) ορίζεται ότι οι εν λόγω διατάξεις εφαρμόζονται ανάλογα και για τα εταιρικά ομόλογα (corporate bonds) που εκδίδονται από επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Ελλάδα.

Η μη ρητή τέλος πρόβλεψη στο Ν.2789/2000 κατάργησης ή τροποποίησης των επιμέρους αντίθετων ειδικών διατάξεων, ουδεμία συνέπεια έχει εν προκειμένω, διότι κατά περιεχόμενο η διάταξη του άρθρου 26, παρ. 8 τροποποιεί κάθε αντίθετη ειδική διάταξη, αφού η διατύπωσή της "ίδια φορολογική μεταχείριση" σημαίνει, αφενός μεν, παραπομπή στις επιμέρους ειδικές φορολογικές διατάξεις που διέπουν τις ομολογίες του Δημοσίου και εφαρμογή τους, αφετέρου δε, αναλόγως, τροποποίηση ή κατάργηση αντίστοιχων ειδικών που διαφοροποιούν, έναντι εκείνων του Δημοσίου, τη φορολογική μεταχείριση των ομολογιών εταιριών και επιχειρήσεων εν γένει, όπως συμβαίνει με τις συνδυαζόμενες μεταξύ τους διατάξεις των παρ. 1 (περ. γ') και 2 του άρθρου 12 του Ν.2238/1994, καθόσον αφορά στους τόκους από ομολογίες των αναφερόμενων εκεί τραπεζών και επιχειρήσεων. Υιοθέτηση αντίθετης άποψης θα καθιστούσε ευνοήτως την άνω διάταξη κενή περιεχομένου.

Κατόπιν των ανωτέρω, επί του τιθέμενου ερωτήματος αρμόζει η απάντηση ότι οι τόκοι από ομολογίες που εκδίδουν μετά το Ν.2789/2000 οι εδρεύουσες στη χώρα τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες φορολογούνται στο πλαίσιο της φορολογίας εισοδήματος όπως και οι τόκοι ομολογιών του Ελληνικού Δημοσίου.


ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

    Up
    Close
    Close
    Κλείσιμο