Δημοσιεύθηκε στις : [ 11-02-2016 ]

Άρθρα Χρόνος διαφύλαξης βιβλίων και στοιχείων

(Χρόνος διαφύλαξης βιβλίων και στοιχείων)

Κατηγορία: Κώδικας Φορολογικών διαδικασιών ΚΦΔ

ΨΑΡΙΑΝΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ
PARTNER ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ και ΕΛΕΓΚΤΩΝ «ΓΡΑΦΕΙΟ ΨΑΡΙΑΝΟΥ Α.Ε.»

Email: [email protected]
Site: www.psarianos.com.gr

Ένα τεράστιο θέμα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις είναι και η διαφύλαξη των φορολογικών τους αρχείων για αρκετά χρόνια, αφού η υποχρέωση αυτή, πέρα από τη δέσμευση χώρων, δημιουργεί και κινδύνους απώλειας εγγράφων, με τις προκύπτουσες συνέπειες. Ήδη, υπό κανονικές συνθήκες, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται σε διαφύλαξη των βιβλίων και στοιχείων τους για έξι χρόνια, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Επειδή όμως το θέμα αυτό, λόγω του πλήθους των διατάξεων από φορολογικές ρυθμίσεις  διαφόρων περιπτώσεων και ετών είναι αρκετά ασαφές και πολύπλοκο, θεωρούμε χρήσιμη την ανάπτυξή του, πιστεύοντας ότι θα συμβάλουμε στην κατανόησή του και, κατ’ επέκταση, στη σωστή εφαρμογή του από πολλές επιχειρήσεις.

Ας δούμε όμως τις σχετικές διατάξεις περί διαφύλαξης των βιβλίων και στοιχείων. Σύμφωνα με την παρ. 1, του άρθρου 84, του Ν. 2238/1994, ο οποίος ίσχυε για χρήσεις έως 31/12/2013, «Η κοινοποίηση φύλλου ελέγχου, … δεν μπορεί να γίνει μετά την πάροδο πενταετίας από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία για την επίδοση της δήλωσης. Το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή του φόρου παραγράφεται μετά την πάροδο της πενταετίας». Ενώ στην παρ. 5, του ίδιου άρθρου αναφέρεται ότι «Αν δεν υποβληθεί δήλωση φορολογίας εισοδήματος ή δήλωση απόδοσης παρακρατούμενων φόρων ή δήλωση φόρου εισοδήματος …, το δικαίωμα του Δημοσίου να κοινοποιήσει το φύλλο ελέγχου ή την πράξη καταλογισμού φόρου …, παραγράφεται μετά την πάροδο δεκαπέντε (15) ετών από τη λήξη της προθεσμίας για την επίδοση της δήλωσης. Σε περίπτωση υποβολής των πιο πάνω δηλώσεων κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πριν από την ημερομηνία λήξης του χρόνου παραγραφής, το δικαίωμα του Δημοσίου για την κοινοποίηση φύλλου ελέγχου παραγράφεται μετά την πάροδο τριετίας από τη λήξη του έτους υποβολής της δήλωσης».

Όσον αφορά στην εκπρόθεσμη υποβολή των προαναφερόμενων Δηλώσεων, το Έγγραφο Δ12Β 1171079 ΕΞ 17.12.2010 της Δ/νσης Φορολογίας Εισοδήματος, όριζε στην παρ. 4, ότι «… αν η δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ή η δήλωση απόδοσης παρακρατούμενων φόρων … δεν υποβληθεί μέσα στη νόμιμη προθεσμία, αρχίζει από τη λήξη της προθεσμίας αυτής η προβλεπόμενη δεκαπενταετής παραγραφή και το γεγονός αυτό δεν αναιρείται από τυχόν μεταγενέστερη υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης, αφού κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τις σχετικές διατάξεις (σχετ. 1002057/12/Α0012/8.1.2007 διαταγή). Δηλαδή, … η υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης ισούται με τη μη υποβολή δήλωσης …».

Επομένως, εφόσον συνέτρεχε περίπτωση μη υποβολής εμπρόθεσμης Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών ή Νομικών Προσώπων ή Δήλωσης Παρακρατούμενων Φόρων, το δικαίωμα του Δημοσίου να κοινοποιήσει φύλλο ελέγχου ή πράξη καταλογισμού φόρου παραγραφόταν μετά την πάροδο δεκαπενταετίας από τη λήξη της προθεσμίας για την επίδοση της δήλωσης και όχι πενταετίας.

Σχετικά δε με την υποβολή Τροποποιητικής Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος ή Παρακρατούμενου Φόρου, δεν ασκεί επιρροή στο χρόνο παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για κοινοποίηση φύλλου ελέγχου, αφού καθοριστικό ρόλο έχει αποκλειστικά η ημερομηνία υποβολής της αρχικής Δήλωσης.

Οι ισχύουσες διατάξεις περί Φ.Π.Α. (παρ. 2, άρθρο 57, Ν.2859/2000) προβλέπουν ότι «… μπορεί να κοινοποιηθεί πράξη και μετά την πάροδο πενταετίας, όχι όμως και μετά την πάροδο δεκαετίας εφόσον: α) δεν υποβλήθηκε εκκαθαριστική δήλωση ή έκτακτη στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει υποχρέωση για υποβολή εκκαθαριστικής, …». Στην παρ.3 του ίδιου άρθρου διευκρινίζεται ότι εάν υποβληθεί εκπρόθεσμη εκκαθαριστική δήλωση,  «… το δικαίωμα του Δημοσίου για την κοινοποίηση των πράξεων των άρθρων 49 και 50 παρατείνεται ή αναβιώνει αναλόγως, ώστε ο υπολειπόμενος χρόνος για την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φόρου να μην είναι μικρότερος των τριών (3) ετών από τη λήξη του έτους εντός του οποίου υποβλήθηκε η δήλωση».

Ομοίως, η υποβολή τροποποιητικής Εκκαθαριστικής Δήλωσης δεν επηρεάζει στο χρόνο παραγραφής, εφόσον η αρχική έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Με το Ν. 3091/2002 (παρ. 18, άρθρο 19), όπως ισχύει σήμερα, «Για υποθέσεις φόρου εισοδήματος, φόρου προστιθέμενης αξίας και λοιπών παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων, τελών και εισφορών των προσώπων του άρθρου 2 του Π.Δ. 186/1992 …, σε βάρος των οποίων έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί αποφάσεις επιβολής προστίμου Κ.Β.Σ., για έκδοση εικονικών ή πλαστών φορολογικών στοιχείων ή λήψη εικονικών ή νόθευση φορολογικών στοιχείων, μέχρι το χρόνο παραγραφής του δικαιώματος του δημοσίου για κοινοποίηση φύλλων ελέγχου ή πράξεων επιβολής του φόρου, παρατείνεται το δικαίωμα αυτό για δύο ακόμη έτη πέραν του χρόνου που ορίζεται από τις οικείες κατά περίπτωση διατάξεις …».

Σύμφωνα με τα Ε.Λ.Π. (Ν. 4308/2014, ισχύς από 1/1/15), «Το σύνολο των λογιστικών αρχείων που η οντότητα τηρεί, … διαφυλάσσονται για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από: α) Πέντε (5) έτη από τη λήξη της περιόδου. β) Το χρόνο που ορίζεται από άλλη νομοθεσία … » (άρθρο 7, παρ.1).

Ο Κ.Φ.Δ. (Ν. 4174/2013, ισχύς από 1/1/14), αναφέρει ότι «Τα λογιστικά αρχεία, φορολογικοί ηλεκτρονικοί μηχανισμοί, φορολογικές μνήμες και αρχεία που δημιουργούν οι φορολογικοί ηλεκτρονικοί μηχανισμοί πρέπει να διαφυλάσσονται κατ' ελάχιστον: α) για διάστημα πέντε (5) ετών από τη λήξη του αντίστοιχου φορολογικού έτους εντός του οποίου υπάρχει η υποχρέωση υποβολής δήλωσης ή β) … έως ότου παραγραφεί το δικαίωμα έκδοσης από τη Φορολογική Διοίκηση πράξης προσδιορισμού του φόρου, … ή γ) έως ότου τελεσιδικήσει η απαίτηση της Φορολογικής Διοίκησης σε συνέχεια διενέργειας φορολογικού ελέγχου ή έως ότου αποσβεστεί ολοσχερώς η απαίτηση λόγω εξόφλησης».

Συμπερασματικά, βάσει των δύο προαναφερόμενων διατάξεων, για χρήσεις μετά την 1/1/2014, τα βιβλία και στοιχεία διαφυλάσσονται για έξι έτη από το τέλος της χρήσης που αφορούν.

Ειδικότερα, το Υπουργείο Οικονομικών, σε σχετικό ερώτημα για το χρόνο διαφύλαξης των βιβλίων και στοιχείων στην υπ’ αριθμόν ΔΕΛ Ζ ΚΦΑΣ 1137542 ΕΞ απάντησή του, στις 21/10/2015, αναφέρει ότι « … τα βιβλία και τα στοιχεία των διαχειριστικών χρήσεων έως και το 2007 που παραγράφονται την 31.12.2013, καθώς και της χρήσης 2008 που παραγραφόταν την 31.12.2014, είτε πρόκειται για ανέλεγκτες υποθέσεις είτε για υποθέσεις που έχουν ελεγχθεί ή περαιωθεί με οποιαδήποτε ρύθμιση και έχει εξοφληθεί ή θα εξοφληθεί το σύνολο της οφειλής, δύνανται να καταστραφούν εφόσον δε συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος παράτασης ή μεγαλύτερης παραγραφής όπως αναφέρθηκε αμέσως παραπάνω ... ».

Σχετικά δε με το χρόνο παραγραφής, έως τις 31/12/2015, υπήρχε υποχρέωση διαφύλαξης των βιβλίων και στοιχείων της χρήσης που έληγε στις 31/12/2009 και για  τις οποίες δεν είχε εκδοθεί Εντολή Ελέγχου ή Εισαγγελική Παραγγελία ως τις 31/12/2015.

Επιπρόσθετα, σε περίπτωση που νόμιμα, τηρουμένων των προϋποθέσεων που θέτουν οι σχετικές διατάξεις, καταστραφούν τα βιβλία και στοιχεία της εταιρίας, δεν υπάρχουν κυρώσεις για τη μη διαφύλαξή τους ακόμη και σε περίπτωση που μελλοντικά προκύψει νέο στοιχείο που αφορά στις χρήσεις αυτές.

Τέλος, ακόμη και εάν υφίσταται εκκρεμοδικία που αφορά αποκλειστικά σε παλαιότερες χρήσεις, δεν επηρεάζεται ο χρόνος διαφύλαξης των βιβλίων και στοιχείων των μεταγενέστερων χρήσεων.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο