Δημοσιεύθηκε στις : [ 23-10-1998 ]

ΠΟΛ.1256/23.10.1998 Κοινοποίηση της υπ αριθ. 576/1998 Γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους - Μη απόδοση του οφειλόμενου ΦΠΑ - Πρόστιμο

(Κοινοποίηση της υπ αριθ. 576/1998 Γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους - Μη απόδοση του οφειλόμενου ΦΠΑ - Πρόστιμο)

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος



Κοινοποίηση της υπ' αριθ. 576/1998 Γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους - Μη απόδοση του οφειλόμενου ΦΠΑ - Πρόστιμο 1119764/5122/0014/ΠΟΛ.1256/23.10.1998

Σας κοινοποιούμε για ενημέρωσή σας την υπ' αριθ. 576/2.10.1998 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία έγινε αποδεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών.

2351/Αρ.Γνωμ. 576/1998
Θέμα: Ερωτάται αν το πενταπλάσιο πρόστιμο ΦΠΑ που καταλογίστηκε σε επιχείρηση με πράξη της αρμόδιας ΔΟΥ, που εκδόθηκε πριν τις 11.9.1997 (ισχύς του Ν.2523/1997), για παράβαση των διατάξεων της περ. β' της παρ. 2 του άρθρου 48 του Ν.1642/1986 (μη απόδοση του οφειλόμενου ΦΠΑ από οποιαδήποτε άλλη μη νόμιμη ενέργεια του υποκείμενου σε ΦΠΑ...), περιορίζεται στο 20% του αρχικώς επιβληθέντος προστίμου ή ακυρώνεται κατά τη διοικητική επίλυση της διαφοράς, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 24 του Ν.2523/1997.

Στο άρθρο 48, παρ. 3 του Ν.1642/1986 και ως η διάταξη αυτή ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο φορολογίας (αντικατάσταση με άρθρο 2 του Ν.2093/1992 και προσθήκη με άρθρο 15 του Ν.2166/1993), ορίζοντο τα εξής:
"Οταν μετά από έλεγχο αποδειχθεί ότι ο υποκείμενος στο φόρο διενήργησε έκπτωση φόρου εισροών ή έλαβε επιστροφή φόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 και των εκάστοτε υπουργικών αποφάσεων που ορίζουν τη διαδικασία της επιστροφής αυτής, με βάση πλαστά, εικονικά ή νοθευμένα φορολογικά στοιχεία ή, από
οποιαδήποτε μη νόμιμη ενέργεια του υποκείμενου στο φόρο, δεν απεδόθη στο Δημόσιο ο φόρος που οφείλεται και εφόσον το ποσό του φόρου αυτού είναι μεγαλύτερο των 100.000 δρχ., επιβάλλεται ειδικό πρόστιμο ισόποσο με το
πενταπλάσιο του φόρου που εξέπεσε ή που επιστράφηκε χωρίς να το δικαιούται ή δεν απέδωσε.
Το ίδιο πρόστιμο επιβάλλεται σε κάθε άλλη περίπτωση έκπτωσης ή είσπραξης φόρου που δεν δικαιούται η επιχείρηση ή μη απόδοσης, εφόσον για τη συγκεκριμένη πράξη είναι υπότροπος. Για τα πρόστιμα της παραγράφου αυτής δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 42.
Το πρόστιμο της παραγράφου αυτής επιβάλλεται ανεξάρτητα από την υποβολή εκπρόθεσμης συμπληρωματικής εκκαθαριστικής δήλωσης ή εκπρόθεσμης συμπληρωματικής προσωρινής δήλωσης, η οποία υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έκδοσης εντολής ελέγχου".
Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 11 του Ν.2386/1996, αντικατεστάθη και πάλι το άρθρο 48 του Ν.1642/1986 και προεβλέφθη η δυνατότητα διοικητικής επιλύσεως της διαφοράς για τα πρόστιμα που οφείλονται "σε κάθε άλλη μη νόμιμη ενέργεια". Κατά τα δεδομένα του ερωτήματος, η ΔΟΥ ΦΑΕΕ Αθηνών και με βάση την άνω διάταξη επέβαλε στην εταιρία A.C.S. "Διεθνείς Ταχυμεταφορές και Διευκολύνσεις ΑΕ" πρόστιμο ΦΠΑ, επειδή δεν απέδωσε ΦΠΑ επί των πράξεων που διενήργησε στις χρήσεις 1994 και 1995, θεωρώντας ότι οι πράξεις της αυτές εμπίπτουν στις απαλλακτικές διατάξεις από ΦΠΑ που προβλέπονται στην περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 18 του Ν.1642/1986 (παροχή υπηρεσιών από τα ΕΛΤΑ). Κατά των σχετικών πράξεων επιβολής προστίμου, η άνω εταιρία προσέφυγε εμπροθέσμως ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, στο οποίο εκκρεμούν οι σχετικές προσφυγές της.
Περαιτέρω, στις διατάξεις του άρθρου 6 του Ν.2523/1997 διελήφθησαν σχετικώς με το άνω θέμα τα εξής:


"Αρθρο 6

Πρόστιμα ΦΠΑ για πλαστά, νοθευμένα ή εικονικά φορολογικά στοιχεία
1. Στο ΦΠΑ όταν μετά από έλεγχο αποδειχθεί ότι ο υποκείμενος στο φόρο ως λήπτης εικονικού φορολογικού στοιχείου ή στοιχείου, το οποίο νόθευσε αυτός ή άλλοι για λογαριασμό του, διενήργησε έκπτωση φόρου εισροών ή έλαβε επιστροφή φόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν.1642/1986 και των εκάστοτε υπουργικών αποφάσεων που ορίζουν τη διαδικασία της επιστροφής αυτής ή ως εκδότης δεν απέδωσε φόρο, με βάση πλαστά, εικονικά ή νοθευμένα φορολογικά στοιχεία, επιβάλλεται ειδικό πρόστιμο ισόποσο με το τριπλάσιο του φόρου που εξέπεσε ή που επιστράφηκε ή δεν απέδωσε, ανεξάρτητα αν δεν προκύπτει τελικά ποσό φόρου για καταβολή...".
Από τη διατύπωση της διατάξεως αυτής, σε συνδυασμό με την του άρθρου 25, παρ. 1 του αυτού νόμου, προκύπτει ότι κατηργήθη πλέον το πρόστιμο που επεβάλλετο με τις προϊσχύσασες διατάξεις για την μη απόδοση ΦΠΑ οφειλομένη σε οποιαδήποτε άλλη μη νόμιμη ενέργεια.
Εξάλλου, στο άρθρο 24, παρ. 4 του ίδιου νόμου, ορίζονται τα εξής:

"4. Παραβάσεις του ΚΒΣ που διαπράχθηκαν μέχρι το χρόνο έναρξης της ισχύος των σχετικών διατάξεων του παρόντος, για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί από τους Προϊσταμένους των ΔΟΥ οι σχετικές αποφάσεις επιβολής προστίμου ή έχουν εκδοθεί οι αποφάσεις αυτές και κατά τον ως άνω χρόνο έναρξης ισχύος των σχετικών διατάξεων δεν έχουν περαιωθεί οριστικά με διοικητική επίλυση της διαφοράς ή εκκρεμεί η συζήτηση προσφυγής κατ' αυτών ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων και του Σ.τ.Ε., κρίνονται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 5, εφόσον προβλέπουν επιεικέστερη μεταχείριση, ανεξάρτητα από το χρόνο διαπίστωσής τους από τις Φορολογικές Αρχές. Για τις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον των Δικαστηρίων αυτών οι ενδιαφερόμενοι μπορούν, με αίτησή τους που υποβάλλεται στον αρμόδιο Προϊστάμενο της ΔΟΥ, εντός ανατρεπτικής προθεσμίας εξήντα ημερών από τη
δημοσίευση του παρόντος, να ζητήσουν τη διοικητική επίλυση της διαφοράς, με βάση τις υπόψη διατάξεις, ακολουθουμένης της διαδικασίας του Ν.Δ.4600/1966 (ΦΕΚ 242/Α'). Σε κάθε περίπτωση, κατά την πιο πάνω διοικητική επίλυση της διαφοράς το πρόστιμο δεν μπορεί να περιοριστεί σε ποσό μικρότερο του 20% του προστίμου που αρχικά επιβλήθηκε με βάση τις προϊσχύσασες διατάξεις. Στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί η διοικητική επίλυση της διαφοράς, οι υποθέσεις αυτές κρίνονται με βάση τις διατάξεις που ίσχυαν κατά το χρόνο διάπραξης της παράβασης. Επίσης, οι διατάξεις αυτής της παραγράφου εφαρμόζονται ανάλογα και για τα πρόστιμα της παρ. 2 του άρθρου 48 του Ν.1642/1986, όπως ισχύει...".
Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο νομοθέτης του Ν.2523/1997 καθιερώνει και ρητά την αρχή της εφαρμογής του επιεικεστέρου νόμου, θέτει όμως τον περιορισμό σύμφωνα με τον οποίο, σε κάθε περίπτωση, το πρόστιμο που αρχικά επιβλήθηκε δεν μπορεί να περιορισθεί σε ποσό μικρότερο του 20% αυτού.
Το ζήτημα που τίθεται με το υποβληθέν ερώτημα ανάγεται ακριβώς στο εννοιολογικό περιεχόμενο του άνω περιορισμού και δη στο αν ο περιορισμός αυτός ισχύει σε κάθε περίπτωση επιβολής προστίμου με τις προϊσχύσασες διατάξεις ή αν κάμπτεται η εφαρμογή του στις περιπτώσεις κατά τις οποίες με τις νέες διατάξεις δεν προβλέπεται η επιβολή προστίμου.
Κατ' αρχήν, η γραμματική διατύπωση της διατάξεως οδηγεί τον ερμηνευτή του δικαίου στην άποψη ότι η σχετική ρύθμιση καταλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις κατά τις οποίες είχε επιβληθεί πρόστιμο με τις προϊσχύσασες διατάξεις, τούτο δε ιδία υποδηλώνεται από τη φράση "σε κάθε περίπτωση" που διαλαμβάνεται στην άνω διάταξη. Εγγύτερη, όμως, ερμηνευτική προσέγγιση του όλου θέματος οδηγεί στην αντίθετη άποψη.
Πράγματι, ο νομοθέτης του άρθρου 6 του Ν.2523/1997 ήλλαξε αντιλήψεις αναφορικώς με τη σκοπιμότητα επιβολής αυστηρών κυρώσεων για περιπτώσεις ως η περιγραφομένη στο υποβληθέν ερώτημα και ηρκέσθη στην επιβολή προσθέτου φόρου. Εντεύθεν, μόνο δια ρητής και αναμφιβόλου εννοίας διατάξεως θα μπορούσε να
διατηρηθούν σε ισχύ τα πρόστιμα τα οποία επεβλήθησαν στο παρελθόν για πράξεις οι οποίες πλέον δεν τιμωρούνται δια διοικητικού προστίμου. (Σ.τ.Ε.1525/1955, 2460/1981, 2570/1981, 370/1983, 2672/1984).
Τέτοια, όμως, περίπτωση (ρητή διάταξη) δεν συντρέχει εν προκειμένω και βεβαίως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά τέτοια το ελάχιστο όριο (ποσοστό 20%) το οποίο ετέθη κατά τον περιορισμό του ήδη επιβληθέντος προστίμου και το οποίο αφορά, κατά την αληθή έννοια του νόμου, όλες τις περιπτώσεις εκείνες για τις
οποίες και υπό το νέο καθεστώς φορολογικού ποινολογίου θεωρούνται τιμωρητέες δια προστίμου και όχι και εκείνες για τις οποίες δεν προβλέπεται πλέον αντίστοιχη ή παρεμφερής διοικητική κύρωση.
Σκοπός του νόμου με τη θέσπιση του ελαχίστου ορίου προστίμου για παραβάσεις αναγόμενες στο παρελθόν, ήτο να ρυθμίσει περιπτώσεις προστίμων των οποίων συνεχίζεται και υπό το νέο καθεστώς να συντρέχει η σχετική απαξία, τιμωρουμένη ηπιότερον δια του σχετικού ή παρεμφερούς προστίμου, όχι δε να τιμωρήσει, έστω και κατ' ελάχιστον όριο προστίμου, περιπτώσεις που ήδη υπό το νέο καθεστώς φορολογικού ποινολογίου θεωρούνται ότι δεν είναι σκόπιμο να επισύρουν την ανάλογη διοικητική κύρωση (πρόστιμο). Τούτο προκύπτει ευθέως τόσο εκ του
σχεδίου νόμου, το οποίο κατήρτισε η ορισθείσα Επιτροπή και στο οποίο προεβλέπετο η εφαρμογή του κρισίμου άρθρου 6 του νέου φορολογικού ποινολογίου σε όλες τις εκκρεμείς διοικητικώς ή δικαστικώς υποθέσεις, όσο και εκ της γενομένης αναδιατυπώσεως της διατάξεως του άρθρου 24 του σχεδίου νόμου, η οποία όμως δεν έγινε δεκτή για λόγους αναγομένους στον Κανονισμό της Βουλής. Εξάλλου, τυχόν αποδοχή της αντίθετης ερμηνευτικής αποδοχής, θα είχε ως συνέπεια την εις την πράξη άνιση μεταχείριση των φορολογουμένων, αφού θα συναρτούσε αυτή με το τυχαίο γεγονός της περατώσεως του φορολογικού ελέγχου και έτσι οι μεν φορολογούμενοι που ηλέγχθησαν και εκκρεμούσαν δικαστικώς οι υποθέσεις τους πριν τη δημοσίευση του Ν.2523/1997 θα ήταν υποχρεωμένοι, στα πλαίσια της άνω διοικητικής επιλύσεως της διαφοράς, να καταβάλουν το 20% του επιβληθέντος προστίμου, ενώ οι άλλοι οι οποίοι δεν ηλέγχθησαν δεν θα είχαν τέτοια υποχρέωση. Οπωσδήποτε, όμως, τέτοιες πρακτικές συνέπειες δεν εσκοπήθησαν από το νομοθέτη του Ν.2523/1997.

Οθεν και κατά την ομόφωνη γνώμη του Δ' Τμήματος του Ν.Σ.Κ. ο άνω περιορισμός του αρχικώς επιβληθέντος προστίμου (άρθρου 24 του Ν.2523/1997) δεν έχει εφαρμογή στην εις το ερώτημα διαλαμβανομένη περίπτωση.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο