Δημοσιεύθηκε στις : [ 31-10-2013 ]

ΣτΕ 2116/2013 Η μη επίδειξη των βιβλίων και στοιχείων από τον επιτηδευματία κατά τον φορολογικό έλεγχο εξισώνεται με μη τήρηση αυτών

(Η μη επίδειξη των βιβλίων και στοιχείων από τον επιτηδευματία κατά τον φορολογικό έλεγχο εξισώνεται με μη τήρηση αυτών)

Κατηγορία: Κ.Β.Σ.


ΣτΕ 2116/2013


ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Β΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 25 Απριλίου 2012 με την εξής σύνθεση: Ε. Γαλανού, Σύμβουλος της Επικρατείας, Προεδρεύουσα, σε αναπλήρωση του Προέδρου του Τμήματος και του αρχαιοτέρου της Συμβούλου, που είχαν κώλυμα, Α.-Γ. Βώρος, Γ. Τσιμέκας, Σύμβουλοι, Β. Μόσχου, Ο.-Μ. Βασιλάκη, Πάρεδροι. Γραμματέας η Α. Ζυγουρίτσα.
Για να δικάσει την από 11 Νοεμβρίου 2002 αίτηση:
του Προϊσταμένου Δ.Ο.Υ........................... Αττικής, ο οποίος παρέστη με τον Παναγιώτη Πανάγο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
κατά του ................................................, ο οποίος δεν παρέστη.
Με την αίτηση αυτή ο αναιρεσείων Προϊστάμενος επιδιώκει να αναιρεθεί η υπ’ αριθμ. 1586/2001 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Συμβούλου Γ. Τσιμέκα.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον αντιπρόσωπο του αναιρεσείοντος Προϊσταμένου, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους αναιρέσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου

και Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα Σκέφθηκε κατά το Νόμο

1. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, η οποία ασκείται κατά νόμο άνευ καταβολής παραβόλου, ζητείται η αναίρεση της υπ’ αριθμ. 1586/2001 αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έγινε εν μέρει δεκτή έφεση του αναιρεσείοντος Δημοσίου κατά της υπ’ αριθμ. 13548/1998 αποφάσεως του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή προσφυγή του αναιρεσιβλήτου και μεταρρυθμίστηκε το υπ’ αριθμ. 10/1997 φύλλο ελέγχου φόρου εισοδήματός του οικονομικού έτους 1995.

2. Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ’ αριθμ. 978β/22.10.2002 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών Σωτηρίας Μπακράτση-Νικολέττου, αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως, καθώς και της από 24.4.2003 πράξης του Προέδρου του Β΄ Τμήματος, με την οποία ορίστηκε αρχική δικάσιμος και εισηγητής της υποθέσεως επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως στην Ελένη Γιαννούλη, πληρεξούσια δικηγόρο που εκπροσώπησε τον αναιρεσίβλητο ενώπιον του διοικητικού εφετείου, ο οποίος όμως δεν παρέστη κατά τη συζήτηση της υποθέσεως. Ως εκ τούτου, η κρινόμενη αίτηση, η οποία ασκήθηκε παραδεκτώς και κατά τα λοιπά, είναι τύποις δεκτή και περαιτέρω εξεταστέα.

3. Επειδή, στο άρθρο 30 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2238/1994 (Α΄ 151), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ορίζονται τα εξής:
«1. Ως ακαθάριστο εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις λαμβάνεται το σύνολο των ακαθαρίστων εσόδων από τις κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές αυτών. 2. Ο προσδιορισμός των ακαθάριστων εσόδων των εμπορικών επιχειρήσεων ενεργείται ως ακολούθως: α) Για επιχειρήσεις που τηρούν επαρκή και ακριβή βιβλία δεύτερης ή τρίτης κατηγορίας του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, τα ακαθάριστα έσοδα εξευρίσκονται με βάση τα δεδομένα των βιβλίων και στοιχείων… γ) Για επιχειρήσεις που δεν τηρούν βιβλία και στοιχεία του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων ή τα τηρούμενα είναι κατώτερα της προσήκουσας κατηγορίας ή ανεπαρκή ή ανακριβή, τα ακαθάριστα έσοδα προσδιορίζονται εξωλογιστικά, με βάση τα στοιχεία και τις πληροφορίες που διαθέτει ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας για την έκταση της συναλλακτικής δράσης και τις συνθήκες λειτουργίας της επιχείρησης. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 32 του ίδιου ως άνω Κώδικα: «Το καθαρό εισόδημα των επιχειρήσεων που τηρούν βιβλία και στοιχεία πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, καθώς και των επιχειρήσεων που δεν τηρούν βιβλία και στοιχεία ή τηρούν βιβλία και στοιχεία κατώτερης κατηγορίας της προσήκουσας ή τηρούν ανακριβή ή ανεπαρκή βιβλία και στοιχεία και στην τελευταία αυτή περίπτωση η ανεπάρκεια καθιστά αδύνατη τη διενέργεια των ελεγκτικών επαληθεύσεων, προσδιορίζεται εξωλογιστικώς με πολλαπλασιασμό των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης με ειδικούς, κατά γενικές κατηγορίες επιχειρήσεων, συντελεστές καθαρού κέρδους. 2. Για κάθε κατηγορία επιχειρήσεων προβλέπεται ένας μοναδικός συντελεστής καθαρού κέρδους, ο οποίος εφαρμόζεται στα ακαθάριστα έσοδα. … Για τις επιχειρήσεις που δεν τηρούν τα βιβλία και στοιχεία που προβλέπονται γι’ αυτές από τον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων ή στις οποίες διαπιστώθηκε: α) Η έκδοση πλαστών ή εικονικών τιμολογίων. β) Η τήρηση ανεπίσημων βιβλίων παράλληλα προς τα υποχρεωτικώς τηρούμενα επίσημα. γ) Η μη έκδοση φορολογικού στοιχείου ή η έκδοση ανακριβούς, για την πώληση ή διακίνηση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών. δ) Η χωρίς άδεια της αρμόδιας φορολογικής αρχής άσκηση επαγγέλματος ή επιχείρησης ή άσκηση σε διεύθυνση που δεν δηλώθηκε. ε) Η αλλοίωση των δεδομένων της φορολογικής ταμειακής μηχανής. Ο συντελεστής καθαρού κέρδους που εφαρμόζεται προσαυξάνεται κατά εκατό τοις εκατό (100%). Στις λοιπές περιπτώσεις που τα βιβλία και στοιχεία κρίνονται ανακριβή, ο συντελεστής καθαρού κέρδους προσαυξάνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%). Εξ άλλου, το π.δ/γμα 186/1992 «Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων» (Α΄ 84) ορίζει στο άρθρο 30 ότι: «1. … 2. Τα βιβλία και στοιχεία κρίνονται ανεπαρκή ή ανακριβή και συνεπάγονται εξωλογιστικό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης, κατά περίπτωση, μόνο εφόσον τούτο προβλέπεται από τις επόμενες παραγράφους 3, 4, 6 και 7. …7. Τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας κρίνονται ανακριβή όταν ο επιτηδευματίας δεν καταχωρεί σ’ αυτά ή καταχωρεί ανακριβώς έσοδα ή έξοδα, … δεν εκδίδει ή εκδίδει ανακριβή ή εικονικά ή πλαστά … φορολογικά στοιχεία, εφόσον οι πράξεις ή οι παραλείψεις αυτές επηρεάζουν σημαντικά τα οικονομικά μεγέθη των βιβλίων της χρήσης στην οποία αναφέρονται ή οφείλονται σε πρόθεση του υποχρέου για απόκρυψη φορολογητέας ύλης. Ανεπαρκή κρίνονται τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας όταν ο επιτηδευματίας δεν τηρεί ή δεν διαφυλάσσει τα φορολογικά στοιχεία αγορών, εσόδων και εξόδων, τηρεί τα βιβλία και εκδίδει τα στοιχεία κατά τρόπο που αντιβαίνει τις διατάξεις αυτού, εφόσον οι παραλείψεις αυτές καθιστούν αδύνατες τις αναγκαίες ελεγκτικές επαληθεύσεις. …».

4. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής πραγματικά περιστατικά: Ο αναιρεσίβλητος διατήρησε κατά την ένδικη χρήση (1.1-31.12.1994), στην οδό ....... ......... στο Δήμο Ζωγράφου, μπαρ 122 τ.μ., το οποίο λειτουργούσε κατά τις νυκτερινές μόνο ώρες με αποκλειστικό σκοπό την ψυχαγωγία των θαμώνων με μουσική και ανάλωση ποτών. Για την παρακολούθηση των εργασιών του τήρησε βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας του Κ.Β.Σ. Η φορολογική αρχή, εν όψει του ότι κατά τον έλεγχο που διενεργήθηκε στις 5.9.1997 διαπίστωσε, μεταξύ άλλων παραβάσεων, τη μη αναγραφή του είδους των σερβιριζόμενων ποτών στις αποδείξεις λιανικής πωλήσεως, κατά παράβαση των διατάξεων της υπ’ αριθμ. 1.060.347/1183/1990 υπουργικής αποφάσεως (Β΄ 561) και τη μη επίδειξη (μη διαφύλαξη) των στελεχών των αποδείξεων λιανικής πωλήσεως (ταινιών ταμειακής μηχανής) του από 25.12.1994-31.12.1994 διαστήματος των εορτών των Χριστουγέννων, χαρακτήρισε τα βιβλία και στοιχεία ανακριβή και προσδιόρισε εξωλογιστικά 1) τα ακαθάριστα έσοδα σε 27.500.000 δρχ., αφού έλαβε υπ’ όψη τα δεδομένα των βιβλίων και στοιχείων του αναιρεσιβλήτου, τις συνθήκες λειτουργίας της επιχειρήσεώς του, τη θέση της (σε κεντρική οδό μεγάλης κυκλοφορίας), καθώς και το μικτό κέρδος που επιτυγχάνεται από τις ομοειδείς επιχειρήσεις και 2) τα καθαρά κέρδη με την εφαρμογή του προβλεπόμενου για τις επιχειρήσεις εκμεταλλεύσεως μπαρ συντελεστή 25%, προσαυξημένου κατά 100% λόγω των κατά τα ανωτέρω ανακριβειών στο ποσό των 13.500.000 δρχ. Κατά του φύλλου αυτού ο αναιρεσίβλητος άσκησε προσφυγή, η οποία έγινε δεκτή από το πρωτόδικο δικαστήριο, το οποίο αφού δέχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος υπέπεσε στην πρώτη από τις προαναφερόμενες παραβάσεις, η οποία δεν περιλαμβάνεται στις από το άρθρο 30 παρ. 7 του Κ.Β.Σ. προβλεπόμενες και συνεπαγόμενες την απόρριψη των βιβλίων ως ανακριβών, έκρινε ότι ήταν εφικτός ο καθορισμός των αποτελεσμάτων της ένδικης χρήσεως βάσει των βιβλίων και στοιχείων και προσδιόρισε τα ακαθάριστα έσοδα στο προκύπτον από αυτά ποσό των 11.429.790 δρχ. και τα καθαρά κέρδη εξωλογιστικά στο ποσό των 2.857.447 δρχ.. Κατά της αποφάσεως αυτής το αναιρεσείον άσκησε έφεση, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και μεταρρυθμίσθηκε αναλόγως η πρωτόδικη απόφαση. Ειδικότερα, το δικάσαν εφετείο δέχθηκε ότι ορισμένες από τις παραβάσεις που διαπίστωσε η φορολογική αρχή δεν συνέτρεχαν, άλλες όμως από αυτές, όπως η μη αναγραφή στις αποδείξεις λιανικής πωλήσεως του είδους των σερβιριζόμενων ποτών, καθώς και η παράλειψη επιδείξεως (διαφυλάξεως) των στελεχών των αποδείξεων λιανικής πωλήσεως της παραπάνω εορταστικής περιόδου, τις οποίες δέχθηκε ως γενόμενες, συνεπάγονται την αδυναμία διενέργειας των προσηκουσών ελεγκτικών επαληθεύσεων, ενόψει δε αυτού έκρινε, περαιτέρω, ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις χαρακτηρισμού των βιβλίων και στοιχείων του αναιρεσιβλήτου ως ανεπαρκών και προσφυγής στον εξωλογιστικό καθορισμό των αποτελεσμάτων της ένδικης χρήσεως. Οσον δε αφορά στο ύψος των ακαθάριστων εσόδων, το δικάσαν εφετείο, αφού εκτίμησε το είδος και τις συνθήκες λειτουργίας της επιχειρήσεως του αναιρεσιβλήτου, τη θέση της (κεντρική-πολυσύχναστη) και ενδεικτικώς τα δεδομένα των βιβλίων και στοιχείων της, ιδίως δε το ύψος των αγορών και των δαπανών και τη σχέση αυτών με το ύψος των ακαθαρίστων εσόδων, προσδιόρισε τα ακαθάριστα έσοδα σε 21.000.000 δρχ. και τα καθαρά κέρδη, με εφαρμογή του προβλεπόμενου από το νόμο για τη συγκεκριμένη επιχείρηση συντελεστή 25%, στο ποσό των 5.250.000 δρχ.

5. Επειδή, ο προβαλλόμενος από το αναιρεσείον Δημόσιο λόγος αναιρέσεως ότι το δικάσαν εφετείο, παρ’ ότι ορθώς έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις προσφυγής στον εξωλογιστικό προσδιορισμό, παρά το νόμο δεν προέβη σε προσαύξηση του εφαρμοσθέντος συντελεστή καθαρού κέρδους κατά 100%, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, δεδομένου ότι η μη επίδειξη των βιβλίων και στοιχείων από τον επιτηδευματία κατά τον φορολογικό έλεγχο εξισώνεται με μη τήρηση αυτών και οδηγεί στην προσαύξηση του συντελεστή καθαρού κέρδους κατά 100% (ΣτΕ 1038,1042/2011, ΣτΕ 1171/2009, ΣτΕ 1886/1998). Ενόψει αυτών, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί, κατά το μέρος που αφορά τον καθορισμό του συντελεστή καθαρού κέρδους, η δε υπόθεση που χρειάζεται διευκρίνιση ως προς το πραγματικό, πρέπει να παραπεμφθεί, κατά μέρος αυτό στο ίδιο δικαστήριο για νέα κρίση.
Διά ταύτα
Δέχεται την αίτηση.
Αναιρεί εν μέρει την υπ’ αριθ. 1586/2001 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, στο οποίο και παραπέμπει την υπόθεση κατά τα εκτιθέμενα στο αιτιολογικό, και
Επιβάλλει στον αναιρεσίβλητο τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, που ανέρχεται σε εννιακόσια είκοσι (920) ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 3 Μαΐου 2012 και η απόφαση
δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 29ης Μαΐου 2013.
Η Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρος Η Γραμματέας
Ε. Γαλανού Α. Ζυγουρίτσα



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο