Σχόλια

Δημοσιεύθηκε στις : [ 14-01-1998 ]

Φ.13/8/14.01.1998 Κοινοποίηση της υπ αριθ. 559/1997 Γνωμοδότησης του Δ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους

(Κοινοποίηση της υπ αριθ. 559/1997 Γνωμοδότησης του Δ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους )

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος



Κοινοποίηση της υπ' αριθ. 559/1997 Γνωμοδότησης του Δ' Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους
Φ.13/8/14.1.1998

Σας κοινοποιούμε, για ενημέρωση και εφαρμογή, την παραπάνω σχετική γνωμοδότηση του Δ' τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που έγινε αποδεκτή από τον κ. Υφυπουργό Οικονομικών την 1.12.1997.
Με την εν λόγω γνωμοδότηση το ΝΣΚ αποφαίνεται επί ερωτήματος της Υπηρεσίας μας, αναφορικά με τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου ως προς την καταβολή των οφειλομένων σε αυτό φόρων που αναλογούν σε αλκοολούχα προϊόντα που αποθηκεύονται σε φορολογικές αποθήκες που λειτουργούν στις ΠΑΕΓΑΕ, όταν τα προϊόντα αυτά, καθίστανται αντικείμενο ενεχυρίασης.
Οπως θα διαπιστώσετε, από τη γνωμοδότηση αυτή προκύπτει ότι δεν υπάρχει κανένα νομικό κώλυμα ως προς την τιτλοποίηση και τη σύσταση ενεχύρου κατά το Ν.Δ.3077/1957 "περί Γενικών Αποθηκών" επί των προϊόντων του Ν.2127/1993 και ότι διασφαλίζονται πλήρως τα συμφέροντα του Δημοσίου.


Αρ. Γνωμ. 559/1997

Περίληψη Ερωτήματος: Σχετικά με τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου για την καταβολή των οφειλομένων σ' αυτό φόρων που αναλογούν σε αποθηκευμένα σε φορολογικές αποθήκες προϊόντα, όταν τα προϊόντα αυτά καθίστανται αντικείμενο ενεχυρίασης και ειδικότερα εάν υπό το νομικό πλαίσιο του Ν.2127/1993 είναι δυνατή η ενεχύραση των προϊόντων κατά τις διατάξεις του Ν.Δ.3077/1954 "περί Γενικών Αποθηκών", που είναι αποθηκευμένα στις ειδικές φορολογικές αποθήκες, υπέρ τρίτων που δεν είναι εγκεκριμένοι αποθηκευτές (π.χ. τράπεζες) ή, αντίθετα, για να εξασφαλιστούν τα συμφέροντα του δημοσίου, πρέπει τόσο η διαχειριζόμενη τις Γενικές Αποθήκες εταιρία (ΠΑΕΓΑΕ) και οι ενεχυρούχοι τρίτοι να έχουν άδεια εγκεκριμένου αποθηκευτή.

Επί του ως άνω ερωτήματος το ΝΣΚ έχει την εξής γνώμη:

Α. Νομικό Πλαίσιο Ν.2127/1993

Με το Ν.2127/1993 "Εναρμόνιση προς το κοινοτικό δίκαιο του φορολογικού καθεστώτος των πετρελαιοειδών προϊόντων, αλκοόλης και αλκοολούχων ποτών και βιομηχανοποιημένων καπνών και άλλες διατάξεις" (ΕτΚ 48/Α') προβλέφθηκε, η επιβολή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε τρεις κατηγορίες προϊόντων, τα πετρελαιοειδή, τον καπνό και τα αλκοολούχα ποτά, τα οποία παράγονται στο εσωτερικό της χώρας, προέρχονται από άλλα Κράτη - Μέλη της Κοινότητας ή εισάγονται στο εσωτερικό της χώρας από τρίτες χώρες. Ο φόρος αυτός καθίσταται
απαιτητός κατά τη θέση των προϊόντων σε ανάλωση, πριν δε γίνει τούτο, ο φόρος αυτός τελεί υπό καθεστώς αναστολής, η δε παραγωγή, μεταποίηση και κατοχή των προϊόντων αυτών πριν τη θέση αυτών σε ανάλωση πραγματοποιείται σε φορολογική αποθήκη που ανήκει, κατά τις διατάξεις του νόμου, σε εγκεκριμένο αποθηκευτή.
Προκειμένου τα ως άνω προϊόντα να διατεθούν σε ανάλωση, καταβάλλεται ο φόρος αυτός από τον κύριο ή κάτοχο των προϊόντων (εγκεκριμένο αποθηκευτή ή έμπορο παραλήπτη αυτών κατά περίπτωση) και ενσωματούται στην τελική τιμή του προϊόντος. Ως θέση, όμως, σε ανάλωση θεωρείται κάθε έξοδος, ακόμα και
αντικανονική από καθεστώς αναστολής, κάθε παραγωγή, ακόμα και αντικανονική από καθεστώς αναστολής και κάθε εισαγωγής, ακόμη και αντικανονική τέτοιων προϊόντων, εφόσον δεν τίθεται υπό καθεστώς αναστολής.
Ειδικότερα, κατά τις διατάξεις του ως άνω νόμου:

- Κατά το άρθρο 3: "Για την εφαρμογή διατάξεων του παρόντος νόμου νοούνται ως:

α) Καθεστώς αναστολής: το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται στην παραγωγή, μεταποίηση, κατοχή και κυκλοφορία των προϊόντων που τελούν υπό αναστολή καταβολής του ΕΦΚ.

β) Φορολογική αποθήκη: κάθε τόπος όπου παράγονται, μεταποιούνται, κατέχονται, παραλαμβάνονται ή αποστέλλονται από τον εγκεκριμένο αποθηκευτή, κατά την άσκηση του επιτηδεύματός του, προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης και βρίσκονται σε φορολογική αποθήκη υπό καθεστώς αναστολής.

γ) Εγκεκριμένος αποθηκευτής: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει λάβει άδεια από τις αρμόδιες αρχές να παράγει, να μεταποιεί, να κατέχει, να παραλαμβάνει και να αποστέλλει, κατά την άσκηση του επιτηδεύματός του, προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης και βρίσκονται σε φορολογική αποθήκη υπό καθεστώς αναστολής.

δ) Εγγεγραμμένος επιτηδευματίας: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δεν έχει την ιδιότητα του εγκεκριμένου αποθηκευτή, έχει όμως άδεια από τις αρμόδιες αρχές να παραλαμβάνει, κατά την άσκηση του επιτηδεύματός του, προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, τελούν υπό αναστολή και προέρχονται από άλλο Κράτος -
Μέλος. Ωστόσο, ο εγγεγραμμένος επιτηδευματίας δεν δύναται να κατέχει ή να αποστέλλει προϊόντα με αναστολή της καταβολής ειδικού φόρου κατανάλωσης.

ε) Μη εγγεγραμμένος επιτηδευματίας: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δεν έχει την ιδιότητα του εγκεκριμένου αποθηκευτή, έχει όμως την ικανότητα, κατά την άσκηση του επιτηδεύματός του, να παραλαμβάνει περιστασιακά προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, τελούν υπό αναστολή όσον αφορά αυτό το φόρο και προέρχονται από άλλο Κράτος - Μέλος. Ο επιτηδευματίας αυτός δεν δύναται να κατέχει ή να αποστέλλει προϊόντα υπό αναστολή καταβολής του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Ο μη εγγεγραμμένος επιτηδευματίας οφείλει, προτού αποσταλούν τα προϊόντα, να εγγυάται την καταβολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στις αρμόδιες αρχές".

- Κατά το άρθρο 9: "Με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων του παρόντος νόμου η παραγωγή, μεταποίηση και η κατοχή των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, γίνεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Οταν δεν έχει καταβληθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, τα ανωτέρω πραγματοποιούνται σε φορολογική αποθήκη".

- Κατά το άρθρο 10: "1. Για τη λειτουργία των φορολογικών αποθηκών απαιτείται άδεια του Υπουργού Οικονομικών, η οποία παρέχεται με απόφασή του χωριστά για κάθε κατηγορία προϊόντος, μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου και εισήγηση της αρμόδιας αρχής.

2. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζονται:

α) Οι προϋποθέσεις με τις οποίες χορηγείται η άδεια λειτουργίας των φορολογικών αποθηκών.

β) Ο ανώτατος χρόνος παραμονής των προϊόντων κατά κατηγορία στη φορολογική αποθήκη.

γ) Η διαδικασία παραλαβής ή αποστολής των προϊόντων.

δ) Οι όροι αποθήκευσης και λογιστικής διαχείρισης των προϊόντων.

ε) Ο τρόπος παρακολούθησης των προϊόντων και της άσκησης του ελέγχου αυτών.

στ) Ο χρόνος διάρκειας της λειτουργίας των αποθηκών αυτών και οι λόγοι ανάκλησης της άδειας αυτής πριν από το χρόνο λήξης.

ζ) Οι παρεχόμενες εγγυήσεις, το είδος και το ύψος αυτών, προς διασφάλιση των οφειλομένων κάθε φορά στο δημόσιο αναλογούντων φόρων επί των αποθηκευμένων προϊόντων. Ως εγγυήσεις δύνανται να παρέχονται χρηματικό ποσό, τραπεζική επιστολή, ασφαλιστήριο συμβόλαιο, εμπράγματες ασφάλειες ή αξιόχρεη επιστολή
τρίτου προσώπου.

η) Κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την αναγνώριση και λειτουργία των φορολογικών αποθηκών.

3. Οι αρμόδιες αρχές ασκούν εποπτεία και έλεγχο κατά τρόπο διαρκή ή περιοδικό στις φορολογικές αποθήκες, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία".

- Κατά το άρθρο 11: "1. Για το χαρακτηρισμό προσώπου ως αποθηκευτή απαιτείται άδεια του Υπουργού Οικονομικών, η οποία παρέχεται με απόφασή του, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής.

2. Για να παρασχεθεί η άδεια της προηγούμενης παραγράφου, το ενδιαφερόμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο πρέπει:

α) Να παράγει, να μεταποιεί, να κατέχει, να παραλαμβάνει και να αποστέλλει, κατά την άσκηση του επιτηδεύματος του, προϊόντα που υπάγονται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης και τελούν υπό αναστολή καταβολής του φόρου αυτού, εφόσον βρίσκονται σε φορολογική αποθήκη. Ειδικά για τα βιομηχανοποιημένα καπνά, η παροχή της αδείας προϋποθέτει ετήσιο κύκλο εργασιών τουλάχιστον 250.000 φορολογικές μονάδες, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 42 του παρόντος νόμου.
Η προϋπόθεση αυτή δεν ισχύει για τους εγχώριους παραγωγούς, μεταποιητές, τα καταστήματα αφορολογήτων ειδών, καθώς και για τους αποθηκευτές προϊόντων προοριζομένων για εφοδιασμούς πλοίων και αεροσκαφών.

β) Να μην έχει διαπράξει σοβαρές καθ' υποτροπή παραβάσεις της φορολογικής ήτελωνειακής νομοθεσίας.
γ) Να πληροί τις λοιπές προϋποθέσεις που θα καθοριστούν με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.

3. Για την εφαρμογή διατάξεων του παρόντος νόμου ο εγκεκριμένος αποθηκευτής:

α) Υποχρεούται:

- Να τηρεί λογιστικά βιβλία των αποθεμάτων ή κινήσεων των προϊόντων ανά αποθήκη.
- Να επιδεικνύει τα προϊόντα σε κάθε ζήτηση της αρμόδιας αρχής.
- Να δέχεται οποιονδήποτε έλεγχο.
- Να παρέχει εγγύηση προς το δημόσιο για τη διασφάλιση των συμφερόντων του.
- Να συμμορφώνεται προς όλες τις υποχρεώσεις που επιβάλλει ο Υπουργός Οικονομικών και η αρμόδια αρχή.
- Να διαθέτει, εντός των αποθηκών και αδαπάνως για το δημόσιο, κατάλληλο και ασφαλή εστεγασμένο χώρο για την εγκατάσταση της αρμόδιας αρχής, προς διενέργεια των κατά περίπτωση απαιτουμένων εργασιών και διατυπώσεων.

β) Υπέχει ευθύνη έναντι του δημοσίου για τους φόρους που αναλογούν στα προϊόντα.

γ) Ευθύνεται, επίσης, για τις πράξεις των αποθηκαρίων των αποθηκών αυτών, σε περίπτωση καταλογισμού τους από την αρμόδια αρχή".

Β. Νομικό Πλαίσιο Ν.Δ.3077/1954

Το Ν.Δ.3077/1954 επιτρέπει τη λειτουργία Γενικών Αποθηκών διαχειριζομένων σήμερα από τη Γενική Προνομιούχο Ανώνυμη Εταιρία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος, δια τα δε προϊόντα που αποθηκεύονται συντάσσεται ειδικό χρεόγραφο (αποθετήριο), με παράλληλη δυνατότητα ενεχυριάσεως αυτών κατά τις διατάξεις του Ν.Δ.3077/1954
και μόνο - και όχι κατά τας διατάξεις του Α.Κ. Η κυριότητα των αποθηκευμένων μεταβιβάζεται δι' οπισθογραφήσεως του αποθετηρίου. Ομοίως, προβλέπεται ικανοποίηση του ενεχυρούχου πιστωτή με πλειστηριασμό του πράγματος που διενεργείται από το διαχειριζόμενο τη Γενική Αποθήκη ή από τον Ειρηνοδίκη, δεν συντάσσεται δε πίνακας κατατάξεως, αλλά ακολουθείται η υπό του άρθρου 51 οριζομένη σειρά ικανοποιήσεως των ειδικών προνομίων. Κατά το ως άνω Διάταγμα:

- Κατά το άρθρο 1: "Αι Γενικαί Αποθήκαι σκοπόν έχουσιν:

1. Να αποδέχονται την φύλαξιν και την συντήρησιν των παρ' αυταίς αποτιθέμενων πάσης φύσεως εμπορευμάτων ή προϊόντων εγχωρίου παραγωγής ή προελεύσεως αλλοδαπής.

2. Να εκδίδωσιν υποχρεωτικώς υπέρ των αποθετών ειδικούς εμπορεύσιμους τίτλους εις διαταγήν, καλουμένους αποθετήρια και ενεχυρόγραφα και

3. Να προβαίνουσιν εις την κατά τας διατάξεις του παρόντος δια δημοσίου πλειστηριασμού εκποίησιν των παρ' αυταίς αποθηκευμένων".

- Κατά το άρθρο 2: "Ουδείς δύναται να εκδίδει αποθετήρια και ενεχυρόγραφα ή να χαρακτηρίζει την επιχείρησιν ως Γενικήν Αποθήκην αν δεν τύχει της υπό του παρόντος προβλεπομένης ειδικής προς τούτο αδείας".

- Κατά το άρθρο 3, εδάφιο

α': "Η άδεια προς σύστασιν Γενικής Αποθήκης χορηγείται δια Προεδρικού Διατάγματος εκδιδομένου προτάσει του Υπουργού Εμπορίου και μετά γνώμην του αρμοδίου Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Τραπέζης της Ελλάδος:

α) κατ' αρχήν εις φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου,

β) εξαιρετικώς δε δια πόλεις και περιφερείας, δι ας ουδέν των ανωτέρω προσώπων ήθελεν έχει ζητήσει ή λάβει σχετικήν άδειαν προς εξυπηρέτησιν τοπικών αναγκών ή και αλλαχού, ένθα λειτουργούν άλλαι Γενικαί Αποθήκαι προς ίδρυσιν ειδικής φύσεως τοιαύτης, προοριζομένης μόνον δι' αποθηκεύσεις ειδών απαιτούντων ειδικά τεχνικά μέσα ή εξαιρετικάς συνθήκας συντηρήσεως (ψυγεία κ.λπ.) και εις τα κατά τόπους εμπορικά και βιομηχανικά επιμελητήρια".

- Κατά το άρθρο 27: "Τα υπό των Γενικών Αποθηκών εκδιδόμενα δικαιόγραφα περί των εν αυταίς αποταμιευμένων προϊόντων ή εμπορευμάτων αποκόπτονται εκ του τριπλοτύπου βιβλίου, τηρουμένου υπό των εκμεταλλευομένων την Γενικήν Αποθήκην. Οι τίτλοι Γενικών Αποθηκών εκδίδονται πάντα εις διαταγήν ανεγνωρισμένων εμπόρων
ή κτηνοτρόφων δια τα υπ' αυτών παραγόμενα προϊόντα. Τα δύο τμήματα των τίτλων παραδίδονται εις τον αποθέτην, το δε στέλεχος παραμένει εις την Γενικήν Αποθήκην. Τα εις τον αποθέτη παραδιδόμενα τμήματα δύνανται να διαχωριστούν. Το εν τούτων, αποτελεί την κυρίαν απόδειξιν περί της γενομένης αποθηκεύσεως,
καλούμενον αποθετήριον, το δε έτερον ενεχυρόγραφον. Επί εκάστου των τριπλοτύπων τούτων, δέον να αναγράφεται:

α) Το όνομα και το επώνυμον ή η εταιρική επωνυμία, το επάγγελμα και η κατοικία του αποθέτου.                         β) Το αποταμιευθέν εμπόρευμα ή προϊόν, οριζομένου του ποσού και του ονόματος υπό το οποίον είναι γνωστόν εις
το εμπόριον, σαφώς αναγραφομένης πάσης άλλης ιδιότητος συντελούσης εις την βεβαίωσιν της ταυτότητας ή ποιότητας τούτου.
γ) Εάν το εις τας αποθήκας αποταμιευθέν είναι ελεύθερος τελωνειακώς ή υπό διαμετακόμισιν και πάσα άλλη
γνωστή τω διαχειριζομένω την γενικήν αποθήκην πληροφορία περί οφειλομένων εν γένει δασμών ή άλλων φόρων ή εξαγωγικού δασμού ή περί συντρεχούσης περιπτώσεως απαλλαγής τούτου από τοιούτων δασμών ή φόρων, δ) Εάν το αποταμιευθέν είναι ησφαλισμένον ή ου ... ε) ... στ)...".

- Κατά το άρθρο 32, εδάφιο α': "Απαγορεύεται εις τον διαχειριζόμενον την Γενικήν Αποθήκην η υπ' αυτού αμέσως ή κατ' έμμεσον τρόπον εμπορία και εν γένει συναλλαγαί επί πραγμάτων αποθηκευομένων εν τη υπ' αυτού διαχειριζόμενη Γενική Αποθήκη".

- Κατά το άρθρο 45, παρ. 1, 6 και 7: "1. Μη εξοφληθέντος του χρέους κατά την λήξιν ο κομιστής του ενεχυρογράφου ... δύναται να χωρίσει εις την κατά τον παρόντα νόμον αναγκαστικήν εκποίησιν του ενεχύρου".

6. Αφ ης καταβάλλει το εκπλειστηρίασμα ο τελευταίος πλειοδότης δικαιούται να αναλάβει τα εκπλειστηρισθέντα, βαρυνόμενος προσωπικώς με τα από της ημέρας του πλειστηριασμού αποθήκευτρα, το δικαίωμα εξαγωγής και πάσαν άλλην δαπάνην (τελωνειακός δασμός ή άλλος φόρος ή τέλη) βαρύνουσαν τα εκποιηθέντα ή δια την εκ των Γενικών Αποθηκών παραλαβήν τούτων.

7. Η τελωνειακή ανάλωσις μη απαιτούμενης άλλης τινός αναγνωρίσεως ή εγκρίσεως ενεργείται υπό του Τελωνείου, επ' ονόματι του τελευταίου πλειοδότου βάσει του προς αυτό έγγραφο της Γενικής Αποθήκης, εν ω βεβαιούται η επ' ονόματι τούτου τελική κατακύρωσις του εκπλειστηριασθέντος υποκειμένου εμπορεύματος".

- Κατά το άρθρο 51, παρ. 3 και 4: "3. Οι οφειλόμενοι τελωνειακοί δασμοί και λοιποί φόροι εισαγωγής, εφόσον το πράγμα ετέλη υπό τελωνειακήν διαμετακόμισιν, ως και πας άλλος δι' αυτό οφειλόμενος εις το Δημόσιον φόρος, βαρύνουσιν τον τελευταίο υπέρ ου η κατακύρωσις πλειοδότην και καταβάλλονται υπ' αυτού προ της εκ της Γενικής Αποθήκης αναλήψεως του πράγματος.

4. Πίναξ κατατάξεως δια την κατά τους ορισμούς του αριθ. 1 του παρόντος απόδοσιν του εκπλειστηριάσματος υπό του διαχειριζομένου την Γενικήν Αποθήκην δεν συντάσσεται".

- Κατά το άρθρο 52, παρ. 1: "Απαγορεύεται η κατάσχεσις και η διεκδίκησις των εν ταις Γενικαίς Αποθήκαις αποταμιευμένων εμπορευμάτων ή προϊόντων εφ' οιοδήποτε λόγο οφειλής ή υποχρεώσεων του αρχικώς λαβόντος ή κατέχοντος το αποθετήριον ή το ενεχυρόγραφον".

- Κατά το άρθρο 54, παρ. 5 και 6, που ορίζει τα της υποχρεωτικής ασφαλίσεως των αποθηκευομένων: 5. Πάσα τυχόν απαίτησις του Δημοσίου δι' οφειλομένους δια την εισαγωγήν του πράγματος δασμούς ή άλλους φόρους, εφόσον το αποτεθέν ετέλει υπό τελωνειακήν διαμετακόμισιν, εξοφλείται προνομιακώς εκ της ασφαλιστικής αποζημιώσεως.

6. Απασαι αι ως άνω κατά προνομιακήν σειράν κατατασσόμενοι απαιτήσεις, εφόσον το ποσόν της αποζημιώσεως δεν επαρκεί δια την εξόφλησιν του συνόλου αυτών, εξοφλούνται μετά την ολοκληρωτικήν ικανοποίησιν του δημοσίου, συμμέτρως μεταξύ των...".

Γ. Η 642/1995 γνωμοδότηση του ΝΣΚ

Ηδη, επί ερωτήματος "εάν οι κατά το Ν.Δ.3077/1954 δραστηριότητες της ΠΑΕΓΑΕ είναι δυνατές και σύμφωνοι επί των υπό του Ν.2127/1993 προβλεπομένων φορολογικών αποθηκών", εδόθη η απάντησις ότι "αι κατά το Ν.Δ.3077/1954 οιαιδήποτε δραστηριότητες ή εργασίες του εις τας Γενικάς Αποθήκας αποθέτου ή κομιστού των περί των αποτεθέντων προϊόντων δικαιογράφων ή του διαχειριζομένου τας Γενικάς Αποθήκας, δεν δύναται να δικαιολογήσουν την μη ακριβή τήρηση των ορισμών του Ν.2127/1993 και αντιστοίχως οι υποχρεώσεις του εγκεκριμένου αποθηκευτού και η εν γένει λειτουργία φορολογικής αποθήκης, όπως προσδιορίζονται υπό του Ν.2127/1993 και των κατ' εξουσιοδότησιν αυτού εκδοθεισών Υπουργικών αποφάσεων, δεν δύναται να επηρεάζονται καθ' οιονδήποτε τρόπον εκ της λειτουργίας Γενικής Αποθήκης και εκ της εφαρμογής του Ν.Δ.3077/1954.
Ούτω, εν προκειμένω, εις την ρύθμισιν του νόμου αυτού (Ν.2127/1993) υπόκεινται τόσον η Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρία Γενικών Αποθηκών της Ελλάδας, όσον και οι επί των εις τας αποθήκας της αποθηκευμένων εμπορευμάτων, καθ' οιονδήποτε τρόπον, συναλλασσόμενοι, εφόσον τα εμπορεύματα αυτά είναι εξ εκείνων, την
φορολογίαν των οποίων ρυθμίζει ο Ν.2127/1993...".

ΙΙ. Επί του ερωτήματος

Οπως προκύπτει κατ' εκτίμησιν από τα στοιχεία του φακέλου, ερωτάται εάν είναι δυνατή η τιτλοποίηση και ακολούθως η σύσταση ενεχύρου επί τιτλοποιημένων (αποθηκευμένων σε Γενικές Αποθήκες) εμπορευμάτων που τελούν υπό καθεστώς αναστολής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και, σε καταφατική εκδοχή, πως διασφαλίζονται τα συμφέροντα του Δημοσίου, πως δηλαδή θα εισπραχθεί ο ως άνω φόρος επί των ενεχυριασθέντων πραγμάτων, όταν αυτά τυχόν εκποιηθούν λόγω του ενεχύρου.
Από την παράθεση των διατάξεων που, άμεσα ή έμμεσα, σχετίζονται με το αντικείμενο του ερωτήματος, προκύπτουν τα εξής:

Πρώτον, ότι τα δύο ως άνω νομοθετήματα, ο Ν.2127/1993 και το Ν.Δ.3077/1954, δεν έρχονται σε οποιαδήποτε αντίθεση, δεδομένου ότι ρυθμίζουν όλως διάφορες έννομες σχέσεις και καταστάσεις: Το μεν πρώτο νομοθέτημα εξεδόθη για την εναρμόνιση του φορολογικού καθεστώτος ορισμένων προϊόντων (πετρελαιοειδή, αλκοολούχα, καπνά) με εκείνου της Κοινότητας και έχει σκοπό να επιτυγχάνεται ο φορολογικός έλεγχος στη διακίνηση των εμπορευμάτων αυτών, το δε δεύτερο νομοθέτημα εξεδόθη με στόχο τις ασφαλείς συναλλαγές επί αποθηκευμένων εμπορευμάτων, χωρίς την αυτούσια μετακίνησή τους, καθώς στην ευχέρεια ειδικής εμπράγματης ασφάλειας για την εγγυημένη χρηματοδότηση του εμπορίου και της βιομηχανίας από πιστωτικούς φορείς (π.χ. τράπεζες).
Επομένως, το σύστημα που εισάγει ο Ν.2127/1993 δεν εμποδίζει και δεν πρέπει να εμποδίζει τη λειτουργία των Γενικών Αποθηκών και, αντίστροφα, η λειτουργία των φορολογικών αποθηκών του Ν.2127/1993 δεν πρέπει να παρεμποδίζεται από το Ν.Δ.3077/1954. Τέτοιος εκατέρωθεν επηρεασμός της λειτουργίας υπάρχει όταν δεχθούμε - σύμφωνα με τα διδόμενα στο ερώτημα - ότι είναι δυνατό ένας εγκεκριμένος αποθηκευτής να κάνει χρήση των Γενικών Αποθηκών και να εκδοθεί επ' ονόματί του αποθετήριο, ήτοι να συμπέσουν στο αυτό πρόσωπο οι ιδιότητες του εγκεκριμένου αποθηκευτή και του αποθέτη, γεγονός το οποίο ήδη το ΝΣΚ αποδέχεται ως νομικά εφικτό στην ως άνω μνημονευόμενη γνωμοδότησή του. Στην περίπτωση αυτή θα συναντηθούν τα πεδία εφαρμογής των δύο νόμων, χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα, όπως κατωτέρω εκτίθεται.

Δεύτερον, ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη νομική έννοια του "εγκεκριμένου αποθηκευτή" και του "διαχειριζόμενου σήμερα τις Γενικές Αποθήκες αποθηκευτή", ήτοι της Προνομιούχου Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Αποθηκών Ελλάδας. Ο μεν εγκεκριμένος αποθηκευτής του Ν.2127/1993 είναι εκείνος που ως εκ του
επαγγέλματός του παράγει ή εμπορεύεται τα εν λόγω προϊόντα και όχι ο ενεργών αποθηκεύσεις εν γένει των προϊόντων αυτών, η δε διαχειριζόμενη τις Γενικές Αποθήκες ΠΑΕΓΑΕ διαφυλάσσει και συντηρεί τα αποθηκευμένα από τον "αποθέτη" προϊόντα, σύμφωνα με τον ευρύτερο σκοπό των Γενικών Αποθηκών, δυνάμει ιδιότυπης
sui generis συμβάσεως παρακαταθήκης με τον αποθέτη, με παράλληλη δυνατότητα ενεχυρίασης των αποθηκευμένων προϊόντων με μεταβιβάσιμα δι' οπισθογραφήσεως ενεχυρόγραφα. Επομένως, η Γενική Αποθήκη ουδόλως είναι αποθηκευτής κατά την έννοια του Ν.2127/1993 και οι δύο έννοιες απλά δεν συναντώνται, πέραν βέβαια από το γεγονός ότι ο όρος "εγκεκριμένος αποθηκευτής" που χρησιμοποιείται από το νομοθέτη δεν είναι και τόσο επιτυχής εννοιολογικώς.

Τρίτον, η φορολογική αποθήκη σαν θεσμός δεν είναι παρά μία νεότερη μορφή (του αυτού ακριβώς χαρακτήρα, τόσο από νομική, όσο και από δημοσιονομική άποψη) της τελωνειακής αποθήκης προσωρινής αποταμιεύσεως που λειτουργούσε ανέκαθεν -και λειτουργεί και για άλλα προϊόντα μέχρι και σήμερα- και μάλιστα υπό παράλληλο καθεστώς αποθήκευσης στις Γενικές Αποθήκες, από της εισαγωγής του θεσμού τους (όρατε άρθρα 27, περ. γ'- 45, παρ. 6 και 7 και 51, παρ. 3, Ν.Δ.3077/1954) στον ίδιο αποθηκευτικό χώρο χωρίς προβλήματα νομικά ή ουσιαστικά. Συγκεκριμένα και σύμφωνα με το συνδυασμό διατάξεων που προπαρατέθηκαν, αναγνωρίζονται ως
παραρτήματα Γενικών Αποθηκών και χώροι προσωρινής τελωνειακής αποταμιεύσεως που προηγουμένως έχουν εγκριθεί για το σκοπό αυτό από τα αρμόδια τελωνεία, στα οποία, παράλληλα με τη διαχείριση της ΠΑΕΓΑΕ, διενεργείται και ο τελωνειακός έλεγχος, μετά δε το πέρας της διαχειρίσεως, τα εμπορεύματα παραδίδονται (είτε
κατόπιν εμφανίσεως του τίτλου, είτε κατόπιν πλειστηριασμού) μόνο στο φερώνυμο της τελωνειακής ανάλωσης πρόσωπο και υπό την προϋπόθεση της προσκόμισης βεβαιώσεως για την εξόφληση των δασμών.
Γενικά δε, στο Ν.Δ.3077/1954 υφίσταται σειρά διατάξεων που διασφαλίζουν τα συμφέροντα του Δημοσίου όταν το αποθηκευμένο προϊόν βαρύνεται με πάσης φύσεως τελωνειακούς δασμούς, φόρους κ.λπ.

Τέταρτον, ειδικά για το ενέχυρο που προβλέπουν οι διατάξεις του Ν.Δ.3077/1954, τούτο διαφέρει πλήρως από το αστικό ενέχυρο του άρθρου 1209 Α.Κ., είναι δε και αυτό sui generis παρεχόμενη ασφάλεια προς τρίτους (τράπεζες κ.λπ.). Διότι, ενώ το αστικό ενέχυρο έχει προϋπόθεση την κατοχή του ενεχυρούχου επί του ενεχυριαζομένου πράγματος, μη επιτρεπόμενης αντιφωνήσεως αντί παραδόσεως, αντίθετα, στο ενέχυρο του Ν.Δ.3077/1954 ο ενεχυρούχος δεν έχει ποτέ την κατοχή των εμπορευμάτων, αλλά ασκεί τα δικαιώματά του μόνο ως κομιστής του
ενεχυρογράφου. Προς ενίσχυση μάλιστα τούτου, στο ενέχυρο του Ν.Δ.3077/1954, ούτε μετά το ληξιπρόθεσμο του χρέους μπορεί να υπάρξει ευχέρεια εφαρμογής του όρου του άρθρου 1239 Α.Κ., ώστε να περιέλθει η κυριότητα στον ενεχυρούχο, το δικαίωμα του οποίου, μόνο περιορίζεται στην προνομιακή ικανοποίησή του από το εκπλειστηρίασμα των αποθηκευθέντων. Επομένως, σε καμία απολύτως περίπτωση είναι δυνατό να συντρέξει κατοχή των ενεχυριαζομένων πραγμάτων από τον ενεχυρούχο, αλλά ούτε και καμία ανάμειξη τούτου στη διαχείριση των αποθηκευθέντων. Πέμπτον, το ακατάσχετο των τιτλοποιημένων εμπορευμάτων που βρίσκονται στις Γενικές Αποθήκες, σύμφωνα με το άρθρο 52, Ν.Δ.3077/1954 -για το οποίο ουδεμία υφίσταται εξαίρεση πλην της περιπτώσεως λαθρεμπορίας κατ' άρθρο 67, παρ. 5, ΤΚ- θα ισχύσει και για τα τιτλοποιημένα εμπορεύματα που έχουν αποθηκευτεί σε αναγνωρισμένη και ως παράρτημα των Γενικών Αποθηκών φορολογική αποθήκη, προστατεύοντάς τα κατ' αυτό τον τρόπο από οποιαδήποτε διεκδίκηση για οποιονδήποτε λόγο και αιτία.
Κατόπιν τούτων, αγόμεθα στο συμπέρασμα ότι η τιτλοποίηση εμπορευμάτων του Ν.2127/1993 με την απόθεση τούτων από εγκεκριμένο αποθηκευτή σε αναγνωρισμένο ως φορολογική αποθήκη παράρτημα των Γενικών Αποθηκών, δεν προσκρούει κατ' ουδέν σε κανέναν από τους δύο νόμους διότι:

α) Ο εγκεκριμένος αποθηκευτής του Ν.2127/1993 δεν είναι στην πραγματικότητα αποθηκευτής, αλλά επιτηδευματίας που παράγει, εμπορεύεται και επομένως κατέχει προϊόντα που ενδιαφέρουν το νόμο αυτό. Επομένως, το να ζητηθεί και από την ΠΑΕΓΑΕ να έχει και αυτή την άδεια του εγκεκριμένου αποθηκευτή, όπως ισχυρίζεται η τελωνειακή αρχή, παρίσταται μάλλον εξωπραγματικό, διότι η ΠΑΕΓΑΕ δεν έχει, ούτε πρόκειται να έχει ποτέ, τις δραστηριότητες του εγκεκριμένου αποθηκευτή του Ν.2127/1993. Το ίδιο βεβαίως ισχύει και για τους ενεχυρούχους πιστωτές που είναι συνήθως Τράπεζες. Την ιδιότητα αυτή την έχει μόνον ο αποθέτης για τον οποίο και μόνο υπάρχει εγκεκριμένη φορολογική αποθήκη εντός των Γενικών Αποθηκών.

β) Ο ενεχυρούχος δανειστής, για τον οποίο γίνεται δεκτό ότι δεν είναι εγκεκριμένος αποθηκευτής, δεν έχει καμία κατοχή επί των ενευχυριαζομένων προϊόντων, ούτε τον καταπιστευτικό όρο του 1239 Α.Κ. βάσει του οποίου θα ήταν δυνατόν να γίνει κύριος χωρίς πλειστηριασμό. Αντίθετα, ακόμη και αν τελικά γίνει πλειστηριασμός, όλοι οι φόροι που βαρύνουν το πράγμα (και ο ΕΦΚ) βαρύνουν τον υπερθεματιστή και προαφαιρούνται προηγούμενοι της ικανοποιήσεως του ενεχυρούχου πιστωτή και παντός άλλου πιστωτή.

γ) Τα αποθηκευόμενα στις Γενικές Αποθήκες εμπορεύματα, είναι εμπορεύματα για τα οποία δεν μπορεί να χωρήσει καμία συναλλαγή, είναι δε επιπλέον και ακατάσχετα. Επομένως, δεν είναι δυνατό δικαιώματα τρίτων να υπεισέλθουν με υπέγγυα τα αποθηκευμένα εμπορεύματα. Αυτό θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι είναι και πρόσθετη προστασία για τα προϊόντα του Ν.2127/1993.

δ) Για τα προϊόντα του Ν.2127/1993 και με δεδομένη πλέον τη φύση των διατάξεων αυτού - που είναι ακραιφνώς τελωνειακού χαρακτήρα - θα ισχύσουν κατ' αναλογία τα οριζόμενα για τις τελωνειακές αποθήκες των προϊόντων υπό διαμετακόμιση.

Ενόψει τούτων, το ΝΣΚ έχει τη γνώμη ότι κατ' ουδέν κωλύεται νομικά, τόσο η τιτλοποίηση, όσο και η σύσταση ενεχύρου κατά το Ν.Δ.3077/1954 επί των προϊόντων του Ν.2127/1993.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

    Up
    Close
    Close
    Κλείσιμο