Δημοσιεύθηκε στις : [ 24-07-2012 ]

Εγκύκλιος Ι.Κ.Α. αρ. 53/24.7.2012 Τροποποίηση προϋποθέσεων συνταξιοδότησης διαζευγμένων, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ/ΕΤΕΑΜ. Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 37 παρ. 3 του Ν. 3996/2011 και παροχή οδηγιών

(Τροποποίηση προϋποθέσεων συνταξιοδότησης διαζευγμένων, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ/ΕΤΕΑΜ. Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 37 παρ. 3 του Ν. 3996/2011 και παροχή οδηγιών)

Κατηγορία: Ασφαλιστικά - ΙΚΑ - ΤΕΒΕ - Λοιπά (ΠΡΟ ΕΦΚΑ)

Αθήνα, 24/7/2012
Αριθ. Πρωτ. Σ50/8

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ
ΔΙΟΙΚΗΣΗ 
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ 
ΤΜΗΜΑ ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8 (10241) 
Πληροφορίες: Μ. Κουτσοπούλου 
Αριθ. Τηλεφώνου: 2105215185 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡ.53

ΘΕΜΑ: «Τροποποίηση προϋποθέσεων συνταξιοδότησης διαζευγμένων, σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ/ΕΤΕΑΜ. Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 37 παρ. 3 του Ν. 3996/2011 και παροχή οδηγιών».

Σχετ.: Εγκ. 64/2004, 4/2005, Γ.Ε.: Σ50/29/5.12.2005, Σ40/106/24.11.2005, Σ50/2/20.1.2006.

Σας κοινοποιούμε το άρθρο 37 παρ. 3 του Ν. 3996/2011, με το οποίο τροποποιούνται οι διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3232/2004 περί συνταξιοδότησης διαζευγμένων λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου, ο οποίος επέρχεται από 5.8.2011 και εξής, ημερομηνία έναρξης ισχύος των διατάξεων αυτών. 

Α. Οι μεταβολές στη νομοθεσία

Με τις κοινοττοιούμενες διατάξεις επήλθαν οι ακόλουθες τροποποιήσεις στο άρθρο 4 του Ν. 3232/2004 (σε παρένθεση οι διατάξεις που μεταβάλλονται):

1. Η σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου χορηγείται σε διαζευγμένους/-ες και από τους φορείς επικουρικής ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (α' εδάφιο παρ. 1).

2. Η διάρκεια του έγγαμου βίου μεταξύ των πρώην συζύγων μέχρι τη λύση του γάμου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση πρέπει να είναι δεκαετής (γ' στοιχείο παρ. 1).

3. Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα του/της αιτούντος/-σας τη σύνταξη δεν πρέπει να ξεπερνά το διπλάσιο του ποσού που καταβάλλει κατ' έτος ο ΟΓΑ στους ανασφάλιστους υπερήλικες (στοιχείο ε' παρ. 1).

4. Τα ποσοστά επιμερισμού της σύνταξης, κύριας και επικουρικής, σε πρώην συζύγους και χήρους/-ες, διαφοροποιούνται και εξαρτώνται από τη διάρκεια του έγγαμου βίου μεταξύ των πρώην συζύγων, η οποία έχει τροποποιηθεί αντίστοιχα (παρ. 2).

Β. Ερμηνευτικές οδηγίες

Μετά τις ανωτέρω τροποποιήσεις ισχύουν τα εξής:

Οι νέες διατάξεις επεκτείνουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης και από τους φορείς επικουρικής ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Για τη διάταξη αυτή θα δοθούν οδηγίες από την αρμόδια υπηρεσία (ΕΤΕΑΜ).

Μειώνονται σε 10 τα έτη έγγαμου βίου που πρέπει να έχουν συμπληρωθεί μέχρι τη λύση του γάμου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή μέχρι την εκπνοή των δικονομικών προθεσμιών για την άσκηση τακτικών και έκτακτων ένδικων μέσων. Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα του/της αιτούντος/-σας τη σύνταξη κατά το έτος 2010 δεν πρέπει να ξεπερνά το ποσό των 10.080 €, που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του ετήσιου ποσού που κατέβαλε ο ΟΓΑ στους ανασφάλιστους υπερήλικες το 2010, δεδομένου ότι το εισόδημα του έτους αυτού δηλώθηκε στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων οικονομικού έτους 2011, το εκκαθαριστικό σημείωμα του οποίου λαμβάνεται ως δικαιολογητικό για την πλήρωση της προϋπόθεσης αυτής.

Το ποσό της σύνταξης, κύριας και επικουρικής, εξαρτάται από τη διάρκεια του έγγαμου βίου μεταξύ των πρώην συζύγων.

Στην περίπτωση που ο γάμος συμπλήρωσε διάρκεια μέχρι δέκα ετών, ο/η χήρος/α λαμβάνει το 75% της σύνταξης που χορηγείται σε επιζώντες συζύγους και το υπόλοιπο 25% ο/η διαζευγμένος/-η. Από τη συμπλήρωση του ενδέκατου έτους μέχρι και του τριακοστού πέμπτου, για κάθε έτος έγγαμου βίου μετά το δέκατο το ποσοστό σύνταξης που δικαιούται ο/η χήρος/-α μειώνεται κατά μία ποσοστιαία μονάδα και αυξάνεται αναλόγως υπέρ του διαζευγμένου/-ης. 

Από τη συμπλήρωση του τριακοστού έκτου έτους έγγαμου βίου τα ποσοστά σύνταξης μοιράζονται κατά 50% στο/η χήρο/-α και κατά 50% στο/η διαζευγμένο/-η.

Τα ανωτέρω ποσοστά ισχύουν και στην περίπτωση που δεν υπάρχει χήρος/-α. Επομένως, ο/η διαζευγμένος/-η δικαιούται τα ποσοστά σύνταξης που του αναλογούν ως εάν υπήρχε χήρος/-α, ανάλογα με τα έτη διάρκειας του γάμου μεταξύ των πρώην συζύγων.

Εξ άλλου, εάν υπάρχουν περισσότεροι του/της ενός/μιας επιζώντες/-σες διαζευγμένοι/-ες, το ποσοστό της σύνταξης που δικαιούνται συνίσταται στη διαίρεση του ποσοστού που δικαιούνται σε κάθε περίπτωση κατά τα ανωτέρω με τον αριθμό των διαζευγμένων.

Επομένως, για τη συνταξιοδότηση χήρων και διαζευγμένων χωρίς τέκνα, ισχύει ο ακόλουθος πίνακας, τον οποίο παραθέτουμε προς διευκόλυνσή σας, επισημαίνοντας ότι όπου αναφέρονται δύο διαζευγμένοι εννοείται ότι έχουν τα ίδια χρόνια έγγαμης συμβίωσης με το/τη συνταξιούχο:

Διάρκεια γάμου

Ποσοστό σύνταξης χήρου/-ας

Ποσοστό σύνταξης ενός διαζευγμένου-ης

Ποσοστό σύνταξης δύο διαζευγμένων

10 έτη

52,5% (75%Χ70%)

17,5%(70%Χ25%)

Από 8,75%%(17,5%:2)

Από 11 μέχρι 35 έτη

Μείωση του ποσοστού κατά μία μονάδα για κάθε έτος μετά το 10° μέχρι και το 35° (με ένα διαζευγμένο/-η)

Αύξηση του ποσοστού κατά μία μονάδα για κάθε έτος μετά το 10° μέχρι και το 35ο

Αύξηση του ποσοστού από μισή μονάδα για κάθε έτος μετά το 10° μέχρι και το 35ο

Μείωση του ποσοστού κατά μισή μονάδα για κάθε έτος μετά το 10° μέχρι και το 35° (με δύο διαζευγμένους/-ες)

π.χ. 20 έτη

45,5%(65%Χ70%) (με ένα διαζευγμένο/-η) 49%(70%Χ70%) (με δύο διαζευγμένους/-ες)

15,9%(45,5%Χ35%)

Από 7,95% (15,9%:2)

Από το 36° έτος

35%(50%Χ70%)

17,5%(50%Χ35%)

Από 8,75% (17,5%:2)



Όταν υπάρχουν και τέκνα, προκειμένου να εξευρεθεί το ποσό της σύνταξης που δικαιούται ο/η διαζευγμένος/-η, πρέπει να συνυπολογιστεί το ποσοστό και, επομένως, το ποσό που δικαιούνται ο/η χήρος/-α και το τέκνο/-α του/της θανόντα/ούσας.

Ως ποσοστό του/της χήρου/-ας θα λαμβάνεται αυτό που διαμορφώνεται σε συνάρτηση με το ποσοστό των τέκνων και όχι αυτό το οποίο προκύπτει μετά την τυχόν εφαρμογή μείωσης βάσει άλλων διατάξεων (π.χ. λόγω λήψης και άλλης σύνταξης ή λόγω εργασίας).

Παραδείγματα

Διάρκεια γάμου Ποσοστό σύνταξης χήρου/-ας Ποσοστό σύνταξης ενός διαζευγμένου-ης
1 τέκνο 2 τέκνα 3 τέκνα
10 έτη 52,5% (75%Χ70%)
(με ένα τέκνο)
47,73 (75%Χ63,64%)
(με δύο τέκνα)
40,38% (75%Χ53,84%)
(με τρία τέκνα)
13,125%
(52,5Χ25%)
11,93%
(47,73Χ25%)
10,095%
(40,38%Χ25%)
Από το 36ο έτος 35% (50%Χ70%)
(με ένα τέκνο)
31,82%(50%Χ63,64%)
(με δύο τέκνα)
26,92%(50%Χ53,84%)
(με τρία τέκνα)
17,5%
(35%Χ50%)
15,91%
(31,82%Χ50%)
13,46%
(26,92%Χ50%)


Γ. Οι διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3232/2004 που εξακολουθούν να ισχύουν

Ως προς τις υπόλοιπες ρυθμίσεις του άρθρου 4 του Ν. 3232/2004, οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν, εφαρμόζονται οι οδηγίες που είχαν δοθεί με τα ανωτέρω σχετικά έγγραφα.

Προς διευκόλυνσή σας, ανακεφαλαιώνοντας τις οδηγίες αυτές, παραθέτουμε τα κυριότερα σημεία:

i. Προϋποθέσεις

Οι ακόλουθες προϋποθέσεις, όπως είχαν τεθεί με τις ανωτέρω διατάξεις, εξετάζονται αθροιστικά με τις προαναφερθείσες, όπως έχουν τροποποιηθεί, ήτοι:

α) Συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του/της διαζευγμένου/-ης. Δεν εξετάζεται η συμπλήρωση αυτού του ορίου ηλικίας στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι κατά το χρόνο θανάτου του/της πρώην συζύγου ο/η διαζευγμένος/-η ήταν ανίκανος προς άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, χωρίς να εξετάζεται η διάρκεια της αναπηρίας.

Επομένως, εφ' όσον διαπιστωθεί ότι συντρέχει αυτή η προϋπόθεση στο πρόσωπο του/της διαζευγμένου/-ης κατά την ημερομηνία θανάτου, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις, η σύνταξη χορηγείται εφ' όρου ζωής, εφ' όσον πληροίται διαρκώς και η προϋπόθεση του εκάστοτε ισχύοντος ορίου εισοδήματος του/της συνταξιούχου, μετά τον έλεγχο που διενεργεί η υπηρεσία ανά διετία. 

Για τη διαπίστωση της ανικανότητας, η οποία είναι αμιγώς ιατρικό ζήτημα, αρμόδιες είναι οι υγειονομικές επιτροπές ΚΕΠΑ.

β) Καταβολή διατροφής από τον θανόντα/-ούσα στη/στον διαζευγμένο/-η αντίστοιχα κατά την ημερομηνία επέλευσης του θανάτου, βάσει δικαστικής απόφασης ή σύμβασης μεταξύ των πρώην συζύγων. Εκτός από τη δικαστική απόφαση ή τη σύμβαση, μπορεί να γίνει δεκτή, ως αποδεικτικό στοιχείο της καταβολής διατροφής, η δήλωση φορολογίας εισοδήματος του/της διαζευγμένου/¬ης που εισέπραττε τη διατροφή, ο/η οποίος/-α υποχρεούτο να τη δηλώνει ως εισόδημα.

γ) Το διαζύγιο δεν πρέπει να οφείλεται σε ισχυρό κλονισμό της έγγαμης συμβίωσης με υπαιτιότητα του προσώπου που ζητεί τη σύνταξη ως διαζευγμένος/-η. Στην περίπτωση που το διαζύγιο εκδόθηκε βάσει του αμάχητου τεκμηρίου περί κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης έπειτα από συνεχή διάσταση μεταξύ των συζύγων, διάρκειας τουλάχιστον δύο ετών (άρθρο 3 Ν. 3500/2006, ΦΕΚ Α232/24.10.2006), γίνεται δεκτό ότι το διαζύγιο δεν οφείλεται σε ισχυρό κλονισμό του γάμου με υπαιτιότητα ενός από συζύγους και, επομένως, πληροίται η συγκεκριμένη νόμιμη προϋπόθεση στο πρόσωπο που ζητεί τη σύνταξη ως διαζευγμένος/-η.

δ) Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα του/της αιτούντος/-σας τη σύνταξη κατά το έτος 2010 δεν πρέπει να ξεπερνά το ποσό των 10.080 €, όπως προεκτέθηκε. Για τον καθορισμό του εισοδήματος αυτού δεν πρέπει να συνυπολογίζονται τα ποσά της διατροφής που εισέπραξε ο πρώην σύζυγος κατά το έτος επέλευσης του θανάτου.

ε) Ο/η διαζευγμένος/-η πρέπει να μην έχει τελέσει νεότερο γάμο, γεγονός που μπορεί να αποδειχθεί από το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, όπου πρέπει να αναφέρεται ότι αυτός/-ή εξακολουθεί να είναι διαζευγμένος/-η.

ii. Ιδιαίτερες επισημάνσεις

■ Οι διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3232/2004 όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με την παρ. 3 του άρθρου 37 του Ν. 3996/2011, αφορούν όλους τους ασφαλισμένους, ανεξάρτητα από την ημερομηνία έναρξης υπαγωγής των προσώπων αυτών στην ασφάλιση.

■ Η σύνταξη αρχίζει να καταβάλλεται από την πρώτη μέρα του μήνα που έπεται εκείνου κατά τον οποίο κατατέθηκε η αίτηση συνταξιοδότησης και διακόπτεται σε περίπτωση που ο/η διαζευγμένος/-η τελέσει νέο γάμο.

■ Τα πρόσωπα που δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου ως διαζευγμένοι/-ες, δεν έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν κατώτατα όρια σύνταξης ούτε το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ).

■ Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 του Ν. 3232/2004, όταν ο θάνατος επέρχεται μετά την 12.2.2004, η σύνταξη χορηγείται σε διαζευγμένους ανεξάρτητα από το δικαίωμα του χήρου/χήρας σε σύνταξη λόγω θανάτου, η οποία εξακολουθεί να ισχύει.

■ Εξακολουθεί να ισχύει ο υπηρεσιακός έλεγχος για τη διαπίστωση της συνέχισης του δικαιώματος συνταξιοδότησης ανά διετία, βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, όπως αυτά έχουν τροποποιηθεί (βλ. παρ. Β iii της παρούσας).

Δ. Υπηρεσιακές ενέργειες

1. Δεδομένου ότι από την ημερομηνία που καθίσταται κάποιος/-α διαζευγμένος/-η συνταξιούχος λόγω θανάτου του/της πρώην συζύγου πρέπει να ανακαθοριστεί και το ποσοστό της σύνταξης που λαμβάνει ο/η χήρος/-α, επιβάλλεται η απόφαση με την οποία χορηγείται σύνταξη σε διαζευγμένο/-η να κοινοποιείται στο αρμόδιο Τμήμα Πληρωμών Συντάξεων του Υποκαταστήματος όπου ανήκει αρμοδίως ο/η συνταξιούχος χήρος/-α. Ο ανακαθορισμός αφορά τόσο την περίπτωση που καταβάλλεται οργανικό ποσό σύνταξης λόγω θανάτου όσο και αυτή κατά την οποία τυχόν καταβάλλεται τμήμα κατωτάτου ορίου στο/στη χήρο/-α.

2. Η σύνταξη λόγω θανάτου σε διαζευγμένους θα χορηγείται για δύο έτη, δηλαδή θα αναγγέλλεται λήξη του δικαιώματος και, μετά τον έλεγχο της πλήρωσης των εισοδηματικών κριτηρίων και του στοιχείου της διατήρησης της ιδιότητας του/της διαζευγμένου/-ης, θα παρατείνεται με ΔΑΜ από τα τμήματα Πληρωμών Συντάξεων.

3. Στο πλαίσιο του ελέγχου της παράτασης του δικαιώματος συνταξιοδότησης μετά τη συμπλήρωση διετίας από την ημερομηνία έναρξης της χορήγησης της παροχής, πρέπει να διαπιστώνεται και η διατήρηση της ιδιότητας του/της διαζευγμένου/-ης. Για το λόγο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες πληρωμών συντάξεων πρέπει να ζητούν από το/τη διαζευγμένο/-η την κατάθεση υπεύθυνης δήλωσης ότι δεν έχει συνάψει νεότερο γάμο.

Τέλος, όπως προαναφέρθηκε, οι τροποποιήσεις του άρθρου 37 παρ. 3 του Ν. 3996/2011, εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που ο θάνατος ασφαλισμένου ή συνταξιούχου επέρχεται από 5.8.2011 και εξής.



Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΓΔΟΝΤΑΚΗ


ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • Δηλώσεις 2017
Up
Close
Close
Κλείσιμο