Δημοσιεύθηκε στις : [ 14-09-2009 ]

Αρ. πρωτ.: 1002890/9/Α0013/14.9.2009 Μεταβίβαση μερίδας αιτία θανάτου Ε.Ε. εκπόνησης μελετών και επίβλεψης τεχνικών έργων

(Μεταβίβαση μερίδας αιτία θανάτου Ε.Ε. εκπόνησης μελετών και επίβλεψης τεχνικών έργων)

Κατηγορία: Φορολογία Κεφαλαίου

1002890/9/Α0013/14.9.2009

ΘΕΜΑ: Μεταβίβαση μερίδας αιτία θανάτου Ε.Ε. εκπόνησης μελετών και επίβλεψης τεχνικών έργων

Σε απάντηση των από 12.1.2009 και 2.9.2009 αιτήσεών σας, με τις οποίες θέλετε να πληροφορηθείτε τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει ο προσδιορισμός της φορολογητέας αξίας μερίδας θανόντος εταίρου σε Ε.Ε. εκπόνησης μελετών και επιβλέψεων τεχνικών έργων, σας ενημερώνουμε τα εξής:

1. Η εταιρεία με την επωνυμία .......... έχει ως σκοπό την εκπόνηση μελετών και επιβλέψεων τεχνικών έργων κ.λπ.. Η κατανομή του έργου κάθε μελέτης γίνεται καταρχήν σύμφωνα με τα ποσοστά συμμετοχής των μελών της, η δε συμμετοχή αυτών στα κέρδη και τις ζημιές της επιχείρησης ορίζεται στο άρθρο 9 του καταστατικού. Στο άρθρο 14 ρητά συμφωνείται ότι ο θάνατος κάποιου από τους εταίρους δεν επιφέρει τη λύση της εταιρείας, αλλά αυτή συνεχίζεται από τους επιζώντες εταίρους, οι δε κληρονόμοι του αποβιώσαντος εταίρου λαμβάνουν την αξία της εταιρικής του μερίδας, κατά το χρόνο του θανάτου και εντός έτους από αυτόν.

Με το θάνατο ενός από τους εταίρους, η εταιρεία δεν λύθηκε -κατά το καταστατικό- αλλά συνεχίστηκε με τους υπόλοιπους και μειώθηκε το δυναμικό του μελετητικού πτυχίου της εταιρείας από Ε’ τάξης σε Δ’ με συνέπεια να μην μπορεί να συμμετάσχει πλέον η εταιρεία σε διαγωνισμούς και εκδηλώσεις ενδιαφέροντος για αναλήψεις μελετών, μέχρι τον επανακαθορισμό της τάξης πτυχίου της από τη ΓΓΔΕ του ΥΠΕΧΩΔΕ. Στους κληρονόμους του θανόντα εταίρου καταβλήθηκε από την εταιρεία χρηματικό ποσό.

2. Με τον όρο εταιρική μερίδα νοείται η ιδανική μερίδα του εταίρου και η σε κλάσμα έκφρασή της στα επιμέρους κοινά αντικείμενα της εταιρικής περιουσίας [όχι (και) στην εταιρική περιουσία ως όλο, διότι στις σχετικές διατάξεις του Α.Κ. για την εταιρεία δεν υπάρχει διάταξη αντίστοιχη προς την Α.Κ. 1885]. Συγχρόνως όμως νοείται με τον όρο αυτό και η οικονομική συμμετοχή του εταίρου στην αξία της εταιρικής περιουσίας. Από την αρχή της ισότητας που ισχύει στις προσωπικές εταιρείες συνάγεται ότι οι εταιρικές μερίδες των εταίρων είναι, εκτός αντίθετης συμφωνίας, ίσες, ανεξάρτητα από το μέγεθος της εισφοράς κάθε εταίρου. Αντίθετα, στις εταιρίες με νομική προσωπικότητα δεν υπάρχει εταιρική μερίδα με την έννοια της εμπράγματης συμμετοχής, υπάρχει όμως και εκεί οικονομική συμμετοχή στην αξία της εταιρικής περιουσίας, η οποία εκφράζεται σε ποσοστό ή σε κλάσμα. Στις εταιρείες που έχουν οικονομικό ή εμπορικό σκοπό οι εταίροι έχουν δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη και στις ζημιές κατά ίσα μέρη, εκτός αν προβλέπεται άλλη ρύθμιση στην εταιρική σύμβαση (Ν. Ρόκας, «Εμπορικές Εταιρίες», 2006, σελ. 53 επ.).

Η Α.Κ. 773 εκφράζοντας τον προσωποπαγή χαρακτήρα της εταιρείας, ορίζει ότι ο θάνατος ενός από τους εταίρους επιφέρει τη λύση της. Με τον θάνατο εξομοιώνεται η περάτωση νομικού προσώπου μέλους της εταιρείας. Η ίδια διάταξη ρητά επιτρέπει τη σύναψη αντίθετων συμφωνιών, όπως τη ρήτρα συνέχισης της εταιρείας μεταξύ των επιζώντων εταίρων.

Στην περίπτωση αυτή η εταιρεία συνεχίζεται μεταξύ των υπολοίπων εταίρων, οι δε κληρονόμοι δεν απαιτούν την εταιρική συμμετοχή του αποθανόντος (η οποία αποσβέσθηκε) αλλά έχουν απλώς αξίωση κατά της εταιρείας να τους καταβληθεί η αξία της, έχουν δηλαδή την ίδια νομική θέση την οποία έχει ο εξερχόμενος εταίρος (Ν. Ρόκας, ό.π., σελ. 100 επ).

3. Σύμφωνα με τον Κώδικά Φορολογίας, Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών (ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 2961/2001), κάθε μεταβίβαση περιουσίας αιτία θανάτου υπόκειται σε φόρο, για την καταβολή του οποίου υπόχρεος είναι ο δικαιούχος της κτήσης και ο οποίος (φόρος) είναι συνάρτηση του ύψους της μεταβιβαζόμενης περιουσίας και της συγγενικής σχέσης του δικαιοδόχου προς τον δικαιοπάροχο.

Κατά το άρθρο 12 του Κώδικα, για τον προσδιορισμό της αξίας μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο μετοχών, λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμώνται πράξεις μεταβίβασης μετοχών της επιχείρησης μέσα στο τελευταίο πριν από το θάνατο του κληρονομούμενου εξάμηνο, καθώς επίσης και η εσωτερική αξία τους που βρίσκεται με διαίρεση της καθαρής θέσης της επιχείρησης δια του αριθμού των μετοχών. Η εσωτερική αυτή αξία μπορεί να αυξομειώνεται από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ., ο οποίος λαμβάνει υπόψη ιδίως: τα κέρδη που διανεμήθηκαν μέσα στην τελευταία πενταετία, τη φήμη και πελατεία της επιχείρησης και κάθε άλλο πρόσφορο στοιχείο, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στη διαμόρφωση της αγοραίας αξίας τους. Ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών που περιέρχονται σε καθένα κληρονόμο ή κληροδόχο, σε σχέση με το σύνολο των μετοχών της εταιρείας, μπορεί ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. να αυξομειώνει ανάλογα τη συνολική αξία αυτών. Για τους λοιπούς μη εισηγμένους στο χρηματιστήριο τίτλους κινητών αξιών καθώς και για συμμετοχές σε εταιρείες ή συνεταιρισμούς, ο προσδιορισμός της αξίας αυτών γίνεται με βάση κάθε αποδεικτικό στοιχείο και εφαρμόζονται ανάλογα τα προηγούμενα.

Για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών, προβλέπεται η έκδοση απόφασης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, με την οποία θα καθορίζεται ο τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας: α) των μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο μετοχών, λαμβάνοντας υπόψη αποτελέσματα από τους τελευταίους πριν από τη μεταβίβαση ισολογισμούς και την απόδοση των ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης και β) ολόκληρης επιχείρησης, μερίδων ή μεριδίων και ποσοστών συμμετοχής, λαμβάνοντας υπόψη τα καθαρά κέρδη των τελευταίων πέντε (5) ετών, την αμοιβή του επιχειρηματία, το επιτόκιο των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου ετήσιας διάρκειας και τα έτη λειτουργίας της. Εκτός των ανωτέρω μεγεθών, ορίζεται ότι θα λαμβάνεται υπόψη και κάθε άλλο στοιχείο που επηρεάζει αυξητικά ή μειωτικά την αξία.

Σε εκτέλεση της πιο πάνω διάταξης εκδόθηκε η υπ' αριθ. 1031583/253/Α0013/ΠΟΛ.1055/1.4.2003 ΑΥΟΟ σχετικά με τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας ολόκληρης επιχείρησης, μερίδων ή μεριδίων και μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο μετοχών που μεταβιβάζονται αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής. Διευκρινίζεται δε μεταξύ των άλλων ότι: «αν η λειτουργία της επιχείρησης διακόπτεται μετά τη μεταβίβαση αυτής, για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας λαμβάνονται υπόψη μόνο τα πάγια περιουσιακά στοιχεία αυτής (παρ. 1 και 2 του Κεφαλαίου Α’) και τα λοιπά στοιχεία του ενεργητικού (παρ. 1 και 3 του Κεφαλαίου Α’).

4. Έχει γίνει δεκτό από τη Διοίκηση (γνωμ. ΝΣΚ 118/2003), σχετικά με την υποχρέωση καταβολής φόρου υπεραξίας κατά τις διατάξεις του ΚΦΕ στις περιπτώσεις μεταβίβασης ποσοστού δικηγορικής εταιρείας ότι, με βάση τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 11 του Ν.2753/1999, με την οποία εξουσιοδοτείται ο Υπουργός Οικονομικών να προσδιορίσει με απόφασή του το ελάχιστο ποσό υπεραξίας από τη μεταβίβαση επιχείρησης ή μεριδίου της, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη -μεταξύ των άλλων- και η επιχειρηματική αμοιβή, η οποία όμως δεν νοείται στις δικηγορικές εταιρείες και από το οποίο προκύπτει (εμμέσως πλην σαφώς) η βούληση του νομοθέτη για μη εφαρμογή της εν λόγω διάταξης στις μη εμπορικές επιχειρήσεις.

Αντίστοιχα έχει γίνει δεκτό από τη Διοίκηση (γνωμ. ΝΣΚ 617/2004) σχετικά με τις συμβολαιογραφικές εταιρείες, ότι πρόκειται για αστικού δικαίου κερδοσκοπικές εταιρείες (αντίστοιχες με τις δικηγορικές), το εισόδημα των οποίων βασίζεται κυρίως στο προσωπικό στοιχείο των συμμετεχόντων σ’ αυτές ελεύθερων επαγγελματιών – εταίρων (ήτοι κύκλος γνώσεων, βαθμός επιστημονικής εν γένει εξειδίκευσης, εμπιστοσύνη στο πρόσωπο κ.λπ.), δηλαδή προσωπικών ιδιοτήτων που από τη φύση τους είναι αμεταβίβαστες και -συνεπώς- δεν μπορούν να θεωρηθούν εμπορικές επιχειρήσεις. Η προσωπική εργασία του κάθε εταίρου συνεισφέρει στην άυλη αξία της εταιρείας, ενώ με το θάνατο εταίρου μειώνεται το δυναμικό της. Συνεπώς, η είσοδος μέλους σ’ αυτές συνεπάγεται τροποποίηση του καταστατικού τους, δηλαδή μεταβολή στα ποσοστά συμμετοχής των μελών στα κέρδη και τις ζημιές χωρίς μάλιστα να αποκλείεται και η ύπαρξη ωφέλειας ή κέρδους.

5. Ενόψει όλων όσων αναφέρθηκαν πιο πάνω προκύπτει ότι στην εταιρεία με την επωνυμία ......... και διακριτικό τίτλο ..........., για την οποία το ερώτημά σας, με το θάνατο του εταίρου, δεδομένου ότι από το καταστατικό αυτής προκύπτει ότι οι κληρονόμοι του δεν υπεισέρχονται στη μερίδα του στην εταιρεία, αλλά δικαιούνται μόνο ένα χρηματικό ποσό που αντιστοιχεί στην αξία αυτής κατά το χρόνο θανάτου του, αντικείμενο φόρου κληρονομιάς για την επιβολή του οικείου φόρου είναι η αξία της μερίδας αυτής. Επειδή δε πρόκειται για μερίδα σε εταιρεία εκπόνησης τεχνικών μελετών, η οποία βασίζεται κυρίως στο προσωπικό στοιχείο των συμμετεχόντων σ’ αυτές ελεύθερων επαγγελματιών/εταίρων και στην επιστημονική εν γένει εξειδίκευση αυτών κ.λπ., δεν εφαρμόζεται -εν προκειμένω για τον υπολογισμό αυτής κατά την επιβολή του οικείου φόρου- ο τρόπος υπολογισμού που προκύπτει από την εφαρμογή της υπ’ αριθ. 1031583/253/Α0013/ΠΟΛ.1055/1.4.2003 ΑΥΟΟ. Συνεπώς, κατά τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας αυτής θα τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 12 του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών, δηλαδή θα ληφθεί υπόψη και θα συνεκτιμηθεί κάθε πρόσφορο στοιχείο, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στη διαμόρφωση της αξίας της και με βάση κάθε αποδεικτικό στοιχείο (π.χ. τηρούμενα βιβλία κ.λπ.). Το γεγονός ότι οι κληρονόμοι του εταίρου υποχρεωτικά λαμβάνουν την αξία της εταιρικής μερίδας αυτού και διακόπτεται πλέον υποχρεωτικά η οποιαδήποτε συμμετοχή τους στην εταιρεία, σαφέστατα αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τον προσδιορισμό της αξίας αυτής (κατ’ αναλογία με όσα προβλέπονται στην πιο πάνω ΑΥΟΟ για την περίπτωση που η λειτουργία της επιχείρησης διακόπτεται μετά τη μεταβίβαση αυτής).


ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΕΚΤΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΛΠ ΑΝΤΙ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟΥ
Up
Close
Close
Κλείσιμο