Δημοσιεύθηκε στις : [ 11-03-1997 ]

ΠΟΛ.1091/11.3.1997 Κοινοποίηση γνωμοδότησης

(Κοινοποίηση γνωμοδότησης)

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Αθήνα 11 Μαρτίου 1997
Αρ.Πρωτ.: 1134858/409/Β0013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Φ/ΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (13η)-TMHMA B'

ΠΟΛ.: 1091

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση γνωμοδότησης.

Σας κοινοποιούμε την με αριθ. 731/1996 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία έγινε δεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών ως προς τη γνώμη της πλειοψηφίας και παρακαλούμε για την εφαρμογή της.
Με τη γνωμοδότηση αυτή έγινε δεκτό ότι, αν κατά την αγορά ακινήτου ο αγοραστής έτυχε απαλλαγής από το φόρο για πρώτη κατοικία, με τις διατάξεις του Ν.1078/1980 και μέσα στην πενταετία το ακίνητο εκπλειστηριάστηκε αναγκαστικά, σε περίπτωση που ο καθ'ού προβεί περαιτέρω σε αγορά του ίδιου ακινήτου θα τύχει απαλλαγής για δεύτερη φορά μόνο εφόσον συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις της παραγρ. 5 του άρθρου 1 του Ν.1078/1980.

Αρ.Γνωμ. 731/1996


Επί του παραπάνω ερωτήματος το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Δ' Τμήμα) εγνωμοδότησε ως εξής:

Ι. Με το υπ' αριθμ. πρωτ. 1110201/327/Β0013/25.10.1996 έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών - Γενικής Διευθύνσεως Φορολογίας - Διευθύνσεως Φορολογίας Κεφαλαίου (13) - Τμήμα Β', δίδεται ότι η Ειρήνη Ι. Κανελλοπούλου με την από 14.10.1996 αίτησή της προς την ερωτώσα υπηρεσία εγνώρισε ότι είχε αγοράσει διαμέρισμα, ως πρώτη κατοικία, με δανειοδότηση από τράπεζα και είχε τύχει απαλλαγής από το φόρο μεταβιβάσεως.

Κατά τους ισχυρισμούς της, σοβαροί λόγοι εμπόδισαν την αποπληρωμή του χρέους προς την Τράπεζα, η οποία εξ αυτού του λόγου επέσπευσε πλειστηριασμό του διαμερίσματος μέσα στην πενταετία από της αγοράς και ανεδείχθη υπερθεματίστρια. Ακολούθως, μετά την εξόφληση του χρέους προς την Τράπεζα, επροχώρησε σε αγορά του ίδιου διαμερίσματος, για την οποία ερωτάται αν θα τύχει απαλλαγής από τον Φ.Μ.Α.

ΙΙ. Στο άρθρο 1 παρ. 1 εδ. α' του Ν.1078/1980, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 45 του Ν.2214/1994, ορίζεται ότι:

"Συμβάσεις αγοράς εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα ακινήτου παρά φυσικού προσώπου, εγγάμου, απαλλάσσονται του φόρου μεταβίβασης, εφόσον ο αγοραστής ή η σύζυγος ή οιοδήποτε εκ των τέκνων αυτού που δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του ή το 25ο προκειμένου περί τέκνων που σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες σχολές της ημεδαπής ή αλλοδαπής, δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομησίμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες, που βρίσκονται σε πόλη με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων ή σε τουριστικές περιοχές".
Στην παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι: "Η απαλλαγή από του φόρου μεταβιβάσεως δι' αγοράν οικίας ή διαμερίσματος ή οικοπέδου, παρέχεται άπαξ. Κατ' εξαίρεσιν, επί αγοράς οικίας ή διαμερίσματος, παρέχεται τοιαύτη δια μίαν εισέτι φοράν και υπό τας αυτάς προϋποθέσεις, μετά πάροδον διετίας τουλάχιστον από της αρχικής αγοράς, εφ' όσον ηυξήθη ο αριθμός των προστατευομένων τέκνων της οικογενείας του αγοραστού και εξεποιήθη η παλαιά οικία ή το διαμέρισμα, όπερ δεν επλήρου τας στεγαστικάς ανάγκας της οικογενείας του, ουχί όμως εις συγγενείς αυτού εξ αίματος ή αγχιστείας μέχρι και του δευτέρου βαθμού". Τέλος, στην παράγραφο 7 ορίζεται ότι: "Επιφυλλασσομένων των διατάξεων του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου, η απαλλαγή παρέχεται υπό τον όρον ότι το ακίνητον θα παραμείνη εις την κυριότητα του αγοραστού επί μίαν τουλάχιστον πενταετίαν. Εν η περιπτώσει ήθελε τούτο μεταβιβασθή ή συσταθή επί τούτου οιονδήποτε εμπράγματον δικαίωμα, πλην υποθήκης, προ της παρελεύσεως της πενταετίας, ο μεταβιβάζων ή ο συνιστών εμπράγματον δικαίωμα υποχρεούται, προ της μεταβιβάσεως ή της συστάσεως του εμπραγμάτου δικαιώματος, εις υποβολήν δηλώσεως και καταβολήν εφ' άπαξ του φόρου του αναλογούντος επί της αγοραίας αξίας κατά τον χρόνον της νέας μεταβιβάσεως".
Εξ άλλου, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 563/1994 γνωμοδότηση του Δ' Τμήματος του Ν.Σ.Κ., η οποία έγινε δεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών, η άρση της απαλλαγής από τον Φ.Μ.Α., σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις αφορά τις περιπτώσεις που η μεταβίβαση του ακινήτου ή η σύσταση επ' αυτού εμπραγμάτου δικαιώματος, πλην
υποθήκης, είναι εκούσια και όχι όταν αυτή επέρχεται συνεπεία αναγκαστικού πλειστηριασμού, όπως στην εν θέματι περίπτωση.

ΙΙΙ. Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι η απαλλαγή από τον Φ.Μ.Α. χορηγείται, προκειμένου να διευκολύνει την απόκτηση στέγης από τους στερουμένους αυτής, οι οποίοι συνήθως είναι και οικονομικά ασθενέστεροι, σύμφωνα και με τη συνταγματική επιταγή του άρθρου 21 παρ. 4, κατά την οποία η απόκτηση κατοικίας από τους στερουμένους αυτής ή τους ανεπαρκώς στεγαζόμενους αποτελεί αντικείμενο ειδικής φροντίδας του Κράτους. Εξαιρετικά δε, η απαλλαγή αυτή παρέχεται για δεύτερη φορά, εφ' όσον συντρέχουν αθροιστικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) Πάροδος διετίας από την αρχική αγορά του ακινήτου για το οποίο εδόθη η απαλλαγή.

β) Το ακίνητο που αγοράστηκε με απαλλαγή από τον Φ.Μ.Α. να μην καλύπτει πλέον τις στεγαστικές ανάγκες του αγοραστού, λόγω μεταβολής της οικογενειακής καταστάσεως.

γ) Προηγούμενη εκποίηση του πρώτου ακινήτου και

δ) Η εν λόγω εκποίηση να μην γίνει σε συγγενείς μέχρι δευτέρου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.

Κατά την πλειοψηφήσασα στο Τμήμα γνώμη, απαρτιζόμενη από τους Αντιπροέδρους Ε. Κορουγένη και Π. Κυριαζή και από τους Νομικούς Συμβούλους Θ. Αμπλιανίτη, Χ. Τσεκούρα, Ι. Πράσινο, Ι. Πετρόπουλο και Χ. Παλαιολόγου στην παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να δοθεί απαλλαγή από τον Φ.Μ.Α. για δεύτερη φορά, εφ' όσον δεν συντρέχει καμιά από τις απαιτούμενες προς τούτο προϋποθέσεις και ειδικότερα δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 5 του αρ. 1 του Ν.1078/1980, που προβλέπει την κατ' εξαίρεση απαλλαγή του Φ.Μ.Α. για δεύτερη φορά.
Εξάλλου, κατά την αληθή έννοια των ως άνω διατάξεων, η απαλλαγή από τον Φ.Μ.Α. αφορά τη σύμβαση μεταβίβασης και όχι το ακίνητο καθαυτό και για τούτο είναι άμοιρο σημασίας το ότι η εν λόγω φορολογούμενη θα αγοράσει για δεύτερη φορά το ίδιο ακίνητο.
Κατά τη γνώμη, όμως, της μειοψηφίας, απαρτιζομένης από τους Νομικούς Συμβούλους Γ. Πατρινέλη, Π. Κισσούδη και Γ. Κρόμπα, εν προκειμένω, δεν πρόκειται περί χορηγήσεως απαλλαγής από τον Φ.Μ.Α. για δεύτερη φορά, εφ' όσον δεν αγοράζεται άλλη κατοικία, αλλά στην πραγματικότητα διατηρείται στην κυριότητα του αγοραστού η αρχικά αποκτηθείσα κατοικία, η οποία, προς στιγμήν και άνευ της θελήσεώς του, λόγω του μεσολαβήσαντος αναγκαστικού πλειστηριασμού, περιήλθε στην εξουσία της υπερθεματίστριας Τράπεζας. Η άποψη δε αυτή ασφαλώς
συμπορεύεται με το σκοπό του νόμου, ο οποίος, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, αποβλέπει στη στεγαστική αποκατάσταση και δεν αποτελεί καταστρατήγηση αυτού.
Επομένως, κατά τη μειοψηφήσασα γνώμη, στην εν θεμάτι, τελείως οριακή, περίπτωση, δεν θα επιβληθεί Φ.Μ.Α.κατά τη σύνταξη του συμβολαίου αναμεταβιβάσεως του ακινήτου από την υπερθεματίστρια τράπεζα προς την και αρχικά αγοράστρια.

IV. Κατόπιν τούτων, στο τιθέμενο ερώτημα το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Δ' Τμήμα) εγνωμοδότησε, κατά πλειοψηφία, σύμφωνα με τ' ανωτέρω.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο