Σχόλια

Δημοσιεύθηκε στις : [ 17-01-1997 ]

ΠΟΛ.1025/17.1.1997 Κοινοποίηση γνωμοδότησης - Συμψηφισμός επιστρεφόμενων - χρεωστούμενων τόκων

(Κοινοποίηση γνωμοδότησης - Συμψηφισμός επιστρεφόμενων - χρεωστούμενων τόκων )

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Αθήνα 17 Ιανουαρίου 1997
Αριθ.Πρωτ.: 1107391/8865-18/0016

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η.Π. 21/01/1997/ΑΧ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ 16η (Εισ.Δημ.Εσόδων)
ΤΜΗΜΑ Α'

ΠΟΛ.: 1025

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση γνωμοδότησης.

Σας κοινοποιούμε, ως έχει, την αριθ. 530/1996 γνωμοδότηση του Α' Τμήματος Διακοπών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία έγινε δεκτή από τον κ. Υφυπουργό Οικονομικών.
Με τη γνωμοδότηση αυτή γίνεται δεκτό ότι, σε περίπτωση που με απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου, μετά από άσκηση ανακοπής αρθρ. 73 παρ. του ΚΕΔΕ, κηρύσσεται ανενεργός ο νόμιμος τίτλος βάσει του οποίου έγινε η βεβαίωση του χρέους (με τη στενή του όρου έννοια), το δε Διοικητικό Εφετείο, μετά από άσκηση Εφεσης, ανέστειλε την εκτέλεση της απόφασης αυτής, με το επιχείρημα ότι υπάρχει ταμειακή δυσχέρεια του οφειλέτη προς καταβολή του χρέους του προς το Δημόσιο, ερμηνεύοντας δε τη χορηγηθείσα αναστολή ως αναστολή είσπραξης του χρέους, το Δημόσιο δικαιούται να συμψηφίσει τις απαιτήσεις του οφειλέτη κατά του Δημοσίου με τις οφειλές του, παρά τη διαταχθείσα αναστολή είσπραξης των απαιτήσεών του. Και τούτο, διότι η διαταχθείσα αναστολή αποτελεί αναστολή ικανοποίησης των απαιτήσεων του Δημοσίου μόνο δια καταβολής και όχι κατ' άλλο τρόπο απόσβεσης της οφειλής, όπως είναι ο συμψηφισμός. Αλλωστε, θα αποτελούσε λογική και νομική αντίφαση, αφενός μεν, το Δημόσιο να υποχρεούται να καταβάλει τα οφειλόμενα προς τον οφειλέτη χρηματικά ποσά, αφετέρου δε, ο οφειλέτης να αρνείται την προς το Δημόσιο καταβολή των δικών του χρεών, επικαλούμενος το επιχείρημα της ταμειακής αδυναμίας.

Αρ. Γνωμ. 530/1996
Περίληψη Ερωτήματος: Ερωτάται εάν είναι δυνατή η χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας (ΑΦΕ) σε οφειλέτρια του Δημοσίου, σε περίπτωση που διατάχθηκε αναστολή είσπραξης του χρέους της με δικαστική απόφαση. Με το προαναφερόμενο έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών και με το υπ' αριθμ. 12287/1.7.1996 έγγραφο της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης, τέθηκαν υπόψη μας τα ακόλουθα περιστατικά και ερωτήματα:


Με την αριθ. 4921/1995 απόφασή του το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, μετά από ανακοπή του άρθρου 73 παρ. 1 του ΚΕΔΕ, κήρυξε εν μέρει ανενεργό την υπ' αριθ. 690/1988 απόφαση του Συμβουλίου Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος (ΣΧΟΠ) Νομού Θεσσαλονίκης, με βάση την οποία (ως νόμιμο τίτλο) συντάχτηκε σε
βάρος της εταιρίας "ΚΥΚΝΟΣ ΑΒΕΕ" ο υπ' αριθ. 1/21.10.1988 χρηματικός κατάλογος από το Πολεοδομικό Γραφείο Λαγκαδά, καθώς και η σχετική 892/31.10.1988 βεβαίωση (με τη στενή του όρου έννοια) της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Θεσσαλονίκης και περιόρισε το οφειλόμενο χρέος από 193.516.230 δρχ. σε 180.578.359 δρχ.
Με την αριθ. 2/1996 απόφαση, το Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 20 παρ. 3 και 4 του Ν.1868/1989, διέταξε την αναστολή εκτέλεσης της παραπάνω απόφασης του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επί της από 30 Νοεμβρίου 1995 εφέσεως της
οφειλέτριας εταιρίας.

Ακολούθως, με την υπ' αριθ. 1/1996 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης εν συμβουλίω, απορρίφθηκε αίτηση της εταιρίας για ερμηνεία της ως άνω υπ' αρ. 2/1996 αποφάσεως, με το σκεπτικό ότι καμία αμφιβολία δεν γεννάται ως προς το νόημα του διατακτικού της, αφού είναι αυτονόητο ότι η αναστολή αναφέρεται σε όλες τις συνέπειες εκτελέσεως της απόφασης του Πρωτοδικείου και συνεπώς και στην αναστολή εισπράξεως του χρέους. Ερωτάται, κατά συνέπεια, (α) εάν κατόπιν των ανωτέρω είναι δυνατή η χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας (ΑΦΕ) στην οφειλέτρια εταιρία και (β) εάν, στην περίπτωση που το Δημόσιο οφείλει χρηματικά ποσά στην εταιρία, υποχρεούται να καταβάλει αυτά ή δικαιούται να τα συμψηφίσει με τις πιο πάνω
αξιώσεις του που τελούν σε αναστολή είσπραξης.
Το μεν πρώτο ερώτημα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του ΝΣΚ, επί δε του δευτέρου ερωτήματος το Α' Τμήμα διακοπών του ΝΣΚ γνωμοδότησε ως ακολούθως:

Στο άρθρο 83 παρ. 3 και 4 του Ν.Δ.356/1974 (ΚΕΔΕ) ορίζεται ότι:

"3. Ο συμψηφισμός ενεργείται αυτεπαγγέλτως υπό του Δημοσίου Ταμείου εφ' όσον εκ των παρ' αυτών στοιχείων αποδεικνύεται η απαίτησις του οφειλέτου. Δια του συμψηφισμού αι αμοιβαίαι απαιτήσεις αποσβέννυνται, αφ' ού χρόνου συνυπήρξαν, φυλαττομένης της διατάξεως του άρθρου 96 του Ν.Δ.321/1969. Απαίτησις του Δημοσίου παραγεγραμμένη δύναται να αντιταχθή εις συμψηφισμόν επί τριετίαν από της συμπληρώσεως της παραγραφής. 4. Κατά τα λοιπά ισχύουν αι διατάξεις του Αστικού Κώδικος εφ' όσον δεν αντίκεινται εις τας διατάξεις του παρόντος".
Με το συμψηφισμό επέρχεται απόσβεση των μεταξύ δύο προσώπων αμοιβαίων απαιτήσεων, στο βαθμό που καλύπτονται, αν είναι ομοειδείς κατά το αντικείμενο και ληξιπρόθεσμες (Α.Κ.440).
Ο συμψηφισμός, κατά την κρατούσα μικτή, θεωρία δεν συνιστά απλώς λόγο αποσβέσεως της κυρίας απαιτήσεως, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μέσο ικανοποιήσεως της υφισταμένης ανταπαιτήσεως, έχει δηλ. μικτό χαρακτήρα και κατά τούτο διαφοροποιείται, τόσο από την καταβολή, όσο και τις άλλες μορφές αποσβέσεως ή αλλοιώσεως των ενοχών. Ο συμφηφισμός δεν είναι είδος καταβολής, αλλά συνιστά ιδιότυπο τρόπο αποσβέσεως των εκατέρωθεν απαιτήσεων, όπου η καταβολή υποκαθίσταται από το συνυπολογισμό των απαιτήσεων αυτών (Α. Γεωργιάδη - Κ. Σταθόπουλου, Αστικός Κώδιξ, άρθρ. 440, 5-7α, Α. Τούση Ενοχ. Δικ. 1974, Α' μέρος, παραγρ. 128, σελ. 474 επ.).

Η δικαιολογητική βάση του συμψηφισμού στηρίζεται στην κατά το ρωμαϊκό δίκαιο ένσταση του δόλου, με την οποία αποκρούεται η δυνατότητα να αναζητήσει κανείς εκείνο, που μέλλει να καταβάλει. Ετσι, με το συμψηφισμό επέρχεται, αφενός μεν, οικονομία χρόνου και απλούστευση των συναλλαγών (με την αποφυγή άσκοπης μετάστασης αγαθών), αφετέρου δε, προνομιακή ικανοποίηση του δανειστή, του οποίου η απαίτηση ικανοποιείται χωρίς να συντρέχει με άλλους δανειστές του οφειλέτη του και παράλληλα διασφάλιση του οφειλέτη από τον κίνδυνο να καταστεί ο δανειστής αφερέγγυος μετά την εξόφληση της απαιτήσεώς του (Α. Γεωργιάδη - Μ.
Σταθόπουλου, ο.π. 2-4, Α. Τούση ο.π., σελ. 475, 476, Γνωμ. Ν.Σ.Κ. (ολ.) 531/1979, 273/1996).
Από την παραπάνω νομική φύση του συμψηφισμού και το δικαιολογητικό του λόγο προκύπτει σαφώς η διαφορά του προς την απόσβεση της ενοχής (οφειλής) με καταβολή (Α.Κ.416) και η διακεκριμένη σε σχέση με την τελευταία λειτουργία του. Ενόψει των ανωτέρω και με δεδομένο ότι η διαταχθείσα με την απόφαση υπ' αρ. 2/1996 αναστολή πληρωμής στηρίζεται στη σκέψη του Δικαστηρίου ότι υπάρχει ταμειακή δυσχέρεια της εταιρίας προς καταβολή του χρέους της στο Δημόσιο, είναι σαφές ότι η εν λόγω αναστολή αποτελεί αναστολή ικανοποίησης των απαιτήσεων του Δημοσίου μόνο δια καταβολής και όχι κατ' άλλο τρόπο απόσβεσης της οφειλής, όπως είναι ο συμψηφισμός. Αλλωστε, θα αποτελούσε λογική και νομική αντίφαση, αφενός μεν, το Δημόσιο να υποχρεούται να καταβάλει τα οφειλόμενα προς την εταιρία χρηματικά ποσά, αφετέρου δε, η τελευταία, αφού ενθυλακώσει τα εν λόγω ποσά, να αρνείται την προς το Δημόσιο καταβολή των δικών της χρεών, επικαλούμενη το επιχείρημα της ταμειακής αδυναμίας! Επιπλέον, μπορεί να υποστηριχθεί ότι, μολονότι στην προκειμένη περίπτωση η αναστολή δεν έχει χορηγηθεί από το δανειστή Δημόσιο, εν τούτοις η πιο πάνω άποψη συνεπικουρείται σε κάποιο βαθμό και από τη διάταξη του άρθρου 445 Α.Κ., το οποίο ορίζει ότι "αυτός που χορήγησε χαριστικά στον οφειλέτη προθεσμία
καταβολής δεν εμποδίζεται από το γεγονός αυτό να συμψηφίσει την απαίτησή του" (βλ. Γνωμ. Ν.Σ.Κ. οπ.).
Κατά συνέπεια, το ΝΣΚ γνωμοδότησε ότι στο τεθέν ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το Δημόσιο δικαιούται να συμψηφίσει τις απαιτήσεις του προς τις οφειλές της εταιρίας, παρά τη διαταχθείσα αναστολή είσπραξης των απαιτήσεών του.



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 
Δημιουργία νέας κατηγορίας

Your Categories

  • ΑΓΡΟΤΕΣ
Up
Close
Close
Κλείσιμο