Γνωμ. 215/2169/1994

Φύση της διαφοράς από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο και της διαφοράς αναπροσαρμογής στα πλαίσια εφαρμογής του Γ.Λ.Σ.

1 Ιαν 1994

Taxheaven.gr


Φύση της διαφοράς από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο και της διαφοράς αναπροσαρμογής στα πλαίσια εφαρμογής του Γ.Λ.Σ.

Νο 215. Γνωμ.2169/1994

Σε απάντηση της επιστολής σας, που κατατέθηκε στο ΥΠΕΘΟ την 23.5.1994, με την οποία ερωτάτε εάν, στα πλαίσια εφαρμογής του Γενικού Λογιστικού Σχεδίου (Γ.Λ.Σ.), η διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο και οι διαφορές αναπροσαρμογής θεωρούνται ή όχι αποθεματικά, οπότε, ανάλογα, απαλλάσσονται ή όχι του φόρου συγκεντρώσεως κεφαλαίου, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

α) Κατά τη γνώμη μας και σύμφωνα με την παραγρ. 2.2.402 του Γ.Λ.Σ., αποθεματικά είναι μόνο τα σχηματιζόμενα από καθαρά κέρδη, που δεν διανέμονται στους μετόχους ως μέρισμα. Η διαφορά που προκύπτει από την έκδοση μετοχών σε τιμή μεγαλύτερη της ονομαστικής τους αξίας, ως προερχόμενη από καταβολές των μετόχων δεν θεωρείται αποθεματικό, αλλά συμπληρωματικό κεφάλαιο που αντιπροσωπεύει συμπληρωματική εισφορά των μετόχων.

Εξάλλου και ο κωδ. Ν.2190/1920 "περί ανωνύμων εταιρειών", που προβλέπει τη διαφορά αυτή στα άρθρα 14 παρ. 3 και 12 παρ. 2 περ. β', δεν την αποκαλεί αποθεματικό. Τα αποθεματικά καταχωρούνται και παρακολουθούνται στους εξής λογαριασμούς το Γ.Λ.Σ.:

41.02 Τακτικό αποθεματικό
41.03 Αποθεματικά καταστατικού
41.04 Ειδικά αποθεματικά
41.05 Εκτακτα αποθεματικά
41.08 Αφορολόγητα αποθεματικά ειδικών διατάξεων νόμων
41.09 Αποθεματικό για ίδιες μετοχές
Ενώ για τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο χρησιμοποιούνται οι λογαριασμοί:
41.00 Καταβλημένη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο
41.01 Οφειλόμενη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο

β) Οι διαφορές αναπροσαρμογής που προκύπτουν από την αναπροσαρμογή περιουσιακών στοιχείων με βάση ειδικούς νόμους και καταχωρούνται στους λογαριασμούς του Γ.Λ.Σ. 41.06 και 41.07, δεν είναι αποθεματικά, γιατί
προέρχονται από υποτίμηση του νομίσματος λόγω του πληθωρισμού και με τη λογιστικοποίησή τους επιδιώκεται η λογιστική διόρθωση της υποτιμημένης αξίας, με την οποία εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία τα αντίστοιχα περιουσιακά στοιχεία και η καθαρή θέση.

γ) Ως προς το εάν η διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο υπάγεται ή όχι στο φόρο συγκεντρώσεως κεφαλαίου, αρμόδιο να σας πληροφορήσει είναι το Υπουργείο Οικονομικών. Διατυπώνουμε, πάντως, τις ακόλουθες σκέψεις μας:

γα) Στο φόρο συγκεντρώσεως κεφαλαίου των άρθρων 17-31 του Ν.1676/1986 υπάγεται η αύξηση του ενεργητικού που γίνεται με εισφορά περιουσιακών στοιχείων οποιουδήποτε είδους, τα οποία εισφέρονται για να αποκτήσει ο εισφέρων δικαιώματα ψήφου ή συμμετοχής στα κέρδη ή, στο προϊόν της εκκαθαρίσεως (άρθρο 18 παρ. 1 περ. γ' Ν.1676/1986. Η υπέρ το άρτιο διαφορά αντιπροσωπεύει μεν εισφορά που αυξάνει το ενεργητικό, αλλά ο εισφέρων δεν αποκτά δικαιώματα ψήφου κ.λπ. από την εισφορά του αυτή (για την οποία δεν του χορηγούνται μετοχές), παρά μόνο από τα ποσά που καταβάλλει (μαζί με την υπέρ το άρτιο διαφορά) για
την ονομαστική αξία των αντίστοιχων μετοχών που του χορηγούνται αποκτά δικαίωμα ψήφου κ.λπ. Οταν, όμως, μεταγενέστερα κεφαλαιοποιείται η υπέρ το άρτιο διαφορά χορηγούνται στους μετόχους αντίστοιχες μετοχές, στις οποίες είναι ενσωματωμένα δικαιώματα ψήφου ή συμμετοχής στα κέρδη ή συμμετοχής στο προϊόν της εκκαθαρίσεως.

γβ) Εξαιρούνται του φόρου "η αύξηση του κεφαλαίου που γίνεται με κεφαλαιοποίηση κερδών, αποθεματικών ή προβλέψεων" (άρθρο 22 παρ. 2 περ. β'). Σκοπός της εξαιρέσεως αυτής είναι η παροχή κινήτρου αυτοχρηματοδοτήσεως των εταιρειών, ώστε τα κέρδη τους να μην διανέμονται στους μετόχους ή εταίρους
τους, αλλά κεφαλαιοποιούμενα να παραμένουν στις εταιρείες. Αυτός ο λόγος, όμως, δεν υφίσταται για τη διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο, γιατί η διανομή της απαγορεύεται ρητά (άρθρο 14 παρ. 3 κωδ. Ν.2190/1920).


Taxheaven.gr