Αποτελέσματα live αναζήτησης

Άρθρα Αγροτικοί Συνεταιρισμοί


Δημοσιεύθηκε στις : [ 14-05-2024 ]
Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Άρθρα
Αγροτικοί Συνεταιρισμοί


Ντινόπουλος Ευαγ. Κωνσταντίνος
Οικονομολόγος - Λογιστής
Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

 

Σκοπός του άρθρου είναι να αναδείξουμε τις ιδιαιτερότητες και τα σημεία ενδιαφέροντος του νομικού πλαισίου, των γενικών υποχρεώσεων, της λογιστικής παρακολούθησης αλλά και της φορολόγησης των αγροτικών συνεταιρισμών (Α.Σ.).

Ο ισχύον νόμος για τους Αγροτικούς συνεταιρισμούς είναι ο Ν. 4673/2020 και η πρόσφατη κωδικοποίηση του πραγματοποιήθηκε με τον Ν. 5042/2023. Όσες διατάξεις δεν ρυθμίζονται από τον Ν. 4673/2020 εφαρμόζονται συμπληρωματικά και αναλογικά οι διατάξεις του 4548/2018 για τις ανώνυμες εταιρίες αλλά και του Αστικού Κώδικα. Στην συνέχεια του κειμένου όπου αναφέρονται άρθρα και παράγραφοι αυτών, παραπέμπουν στον Ν. 4673/2020 εκτός και αν διαφορετικά αναφερόμαστε.

I. Νομοθετικό Πλαίσιο.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 του οικείου Νόμου, οι αγροτικοί Συνεταιρισμοί (Α.Σ.) είναι αυτόνομες εθελοντικές ενώσεις προσώπων, οι οποίες επιδιώκουν την οικονομική ανάπτυξη και προαγωγή των μελών τους μέσω μιας συνιδιοκτήτης και δημοκρατικά διοικούμενης αγροτικής συνεταιριστικής επιχείρησης. Ως Α.Σ. θεωρούνται συνεταιρισμοί, οποιουδήποτε κλάδου ή δραστηριότητας στον τομέα της αγροτικής οικονομίας, μεταξύ άλλων και οι αλιευτικοί, κτηνοτροφικοί, πτηνοτροφικοί, μελισσοκομικοί, σηροτροφικοί, αγροτουριστικοί, αγροτοβιοτεχνικοί, οικοτεχνικοί και γυναικείοι. Οι Δασικοί συνεταιρισμοί και οι ενώσεις τους δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί είναι

- νομικά πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου,

- έχουν εμπορική ιδιότητα και

- αναπτύσσουν κάθε είδους δραστηριότητα για την επίτευξη των σκοπών τους στο πλαίσιο του νόμου και του καταστατικού τους.

Επίσης δύναται να:

- Ιδρύουν υποκαταστήματα, παραρτήματα ή γραφεία στο εσωτερικό ή εξωτερικό.

- Συνιστούν νομικά πρόσωπα, να συμπράττουν σε κοινές επιχειρήσεις με καταναλωτικούς ή άλλους συνεταιρισμούς, νομικά πρόσωπα του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, με κοινωφελείς οργανισμούς, με επιχειρήσεις Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με συνεταιριστικές οργανώσεις άλλων χωρών και με φυσικά ή νομικά πρόσωπα, μέσα στο πλαίσιο της διακρατικής ή/και της διεπαγγελματικής συνεργασίας.

Έδρα του Α.Σ. είναι ο δήμος, όπου είναι εγκατεστημένη η διοίκησή του και ορίζεται από το καταστατικό του. Για την σύσταση Α.Σ. απαιτούνται κατ' ελάχιστο δέκα (10) πρόσωπα. Κάτω από δέκα (10) πρόσωπα εγκρίνεται εφόσον ειδικές συνθήκες το επιβάλλουν, ιδίως, όταν η έδρα του Α.Σ. βρίσκεται σε ορεινές περιοχές ή νησιά με λιγότερους από 3.500 κατοίκους ή η δραστηριότητα του Α.Σ. αφορά ειδικά προϊόντα. Το ελάχιστο συνεταιριστικό κεφάλαιο ανέρχεται στο ύψος των δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€) και στις ειδικές περιπτώσεις όχι κάτω από πέντε χιλιάδες Ευρώ (5.000€).

Ειδικά για τους γυναικείους συνεταιρισμούς, μέλη τους μπορούν να γίνουν αποκλειστικά γυναίκες και απαιτείται ελάχιστος αριθμός (5) ιδρυτικών μελών. Αν τα μέλη του γυναικείου Α.Σ. είναι έως και δέκα (10), δεν απαιτείται η εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου, εκτός αν προβλέπεται από το καταστατικό του. Εφόσον δεν προβλέπεται η εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου, η διοίκηση του γυναικείου Α.Σ. ασκείται από όλα τα μέλη του ή από ένα μέλος που εκλέγεται από αυτά ως διαχειρίστρια, σύμφωνα με τους όρους του καταστατικού. Το συνεταιριστικό κεφάλαιο δεν μπορεί να είναι κατώτερο των πέντε χιλιάδων Ευρώ (5.000€) δηλαδή όχι κάτω από χίλια Ευρώ (1.000€) για κάθε μέλος - συνεταιριστή.

Ο Α.Σ. αποκτά νομική προσωπικότητα από την εγγραφή του στο ΕΜΑΣ.

Το καταστατικό του Α.Σ. καταρτίζεται με ιδιωτικό έγγραφο, που χρονολογείται και υπογράφεται από τα απαιτούμενα ιδρυτικά μέλη και για να είναι έγκυρο πρέπει να περιέχει κατ' ελάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

α) Το ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο ή επωνυμία, κατοικία ή έδρα των ιδρυτικών μελών και τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου τους, καθώς και τα ανωτέρω στοιχεία των νομίμων εκπροσώπων των νομικών προσώπων που τυχόν περιλαμβάνονται στα ιδρυτικά μέλη και την ιδιότητα αυτών, κατά το καταστατικό του νομικού προσώπου.

β) Την επωνυμία, τον διακριτικό τίτλο και την έδρα του Α.Σ.

γ) Τον σκοπό και τις δραστηριότητες του Α.Σ.

δ) Τις προϋποθέσεις εισόδου, εξόδου και διαγραφής των μελών, καθώς και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών.

ε) Το κεφάλαιο του Α.Σ., τον αριθμό των συνεταιρικών μερίδων, το ύψος της αξίας της υποχρεωτικής συνεταιρικής μερίδας των μελών - συνεταιριστών και των προαιρετικών μερίδων που μπορεί να αποκτήσει το μέλος, το ύψος της αξίας της υποχρεωτικής μερίδας των μελών - επενδυτών, τον τρόπο καταβολής της αξίας τους και τη διαδικασία απόδοσης των μερίδων.

στ) Τον συνολικό αριθμό των υποχρεωτικών μερίδων - ψήφων, που μπορεί να αποκτήσουν τα μέλη - επενδυτές.

ζ) Την έκταση ευθύνης των μελών.

η) Τη διαδικασία εκλογής, τους όρους σύγκλησης και λειτουργίας, καθώς και τις αρμοδιότητες των οργάνων διοίκησης του Α.Σ. (Γενική Συνέλευση, Διοικητικό Συμβούλιο και Εποπτικό Συμβούλιο).

θ) Τον καθορισμό των ελαχίστων ποσοστών επί των πλεονασμάτων χρήσης για τον σχηματισμό αποθεματικών.

ι) Τη χρονική διάρκεια του Α.Σ.

ια) Τον ορισμό προσωρινής διοίκησης για την έγκριση του καταστατικού και τον χρόνο σύγκλησης της πρώτης Γενικής Συνέλευσης, για την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης.

ιβ) Τους ελεγκτές της πρώτης διαχειριστικής χρήσης.

ιγ) Τη λύση και εκκαθάριση του Α.Σ.

Μέλη του Α.Σ. μπορεί να γίνουν φυσικά πρόσωπα, που έχουν πλήρη ικανότητα για δικαιοπραξία, απασχολούνται σε οποιονδήποτε κλάδο ή δραστηριότητα της αγροτικής οικονομίας (ιδίως, τη γεωργική, την κτηνοτροφική και την αλιευτική παραγωγή) που εξυπηρετείται από τις δραστηριότητες του Α.Σ., πληρούν τους όρους του καταστατικού του και αποδέχονται να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του (μέλη - συνεταιριστές).

Εφόσον προβλέπεται στο καταστατικό, μπορεί να γίνει μέλος - συνεταιριστής του Α.Σ. και άλλος Α.Σ. ή αναγνωρισμένη Οργάνωση ή Ομάδα Παραγωγών ή Ένωση Οργάνωσης Παραγωγών ή Αγροτική Εταιρική Σύμπραξη (Α.Ε.Σ.), καθώς και κάθε άλλο νομικό πρόσωπο, που έχουν ως καταστατικό σκοπό τους την άσκηση επιχείρησης γεωργικής, κτηνοτροφικής ή αλιευτικής παραγωγής, η οποία εξυπηρετείται από τους σκοπούς και τις δραστηριότητες του Α.Σ. Οι ειδικότεροι όροι και οι προϋποθέσεις συμμετοχής τους, καθώς και η εκπροσώπησή τους πρέπει να καθορίζονται από το καταστατικό.

Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει την εγγραφή στον Α.Σ. μελών - επενδυτών. Τα μέλη - επενδυτές είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία συμμετέχουν στο συνεταιριστικό κεφάλαιο, αλλά δεν υποχρεούνται να συναλλάσσονται με τον Α.Σ. Οι όροι και οι προϋποθέσεις εισόδου και εξόδου, τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις, η δυνατότητα και οι προϋποθέσεις συμμετοχής των μελών - επενδυτών στο Διοικητικό Συμβούλιο ή στο Εποπτικό Συμβούλιο του Α.Σ., καθορίζονται από το καταστατικό, με την επιφύλαξη των διατάξεων του νόμου. Αν το καταστατικό προβλέπει την εγγραφή στον Α.Σ. μελών - επενδυτών, τότε τα μέλη - επενδυτές συμμετέχουν στη Γενική Συνέλευση του Α.Σ. με δικαίωμα ψήφου και ο συνολικός αριθμός των ψήφων τους δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) του συνολικού αριθμού των ψήφων που διαθέτουν τα μέλη του Α.Σ..

Το μέλος - συνεταιριστής διαγράφεται υποχρεωτικά αν δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του, όπως αυτές ορίζονται στην περίπτωση στ' της παραγράφου 1 και στην παράγραφο 2 του άρθρου 8 και σύμφωνα με το καταστατικό και τυχόν εκδοθείσες αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης, για χρονική περίοδο η οποία ορίζεται από το καταστατικό και η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δύο (2) συνεχόμενων διαχειριστικών χρήσεων. Προσοχή η παρούσα παράγραφος δεν ισχύει για τα μέλη - επενδυτές.

Το ποσοστό ετήσιας παραγωγής που το κάθε μέλος - συνεταιριστής υποχρεούται να παραδίδει στον Α.Σ., δεν μπορεί να είναι κατώτερο του εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%). Στο σημείο αυτό και λόγο της ταύτισης των ποσοτικών προϋποθέσεων δεν απαιτείται σύμβαση συμβολαιακής γεωργίας για την μείωση του φόρου εισοδήματος με τον Α.Σ.. Επίσης δύναται να ορίζεται και η ποσότητα εφοδίων, που το κάθε μέλος - συνεταιριστής οφείλει να προμηθεύεται από τον Α.Σ.. Η Γενική Συνέλευση του Α.Σ. αποφασίζει κάθε χρόνο για το είδος και τον όγκο των προϊόντων, αυτούσιων ή μεταποιημένων, που πρόκειται να εμπορευθεί ο Α.Σ..

Απαλλαγή του μέλους από την υποχρέωση αυτή προκύπτει αν

α) έχει αντικειμενική αδυναμία να εκπληρώσει την ανωτέρω υποχρέωση ή συντρέχουν άλλοι σοβαροί λόγοι ή

β) πριν από την ένταξή του στον Α.Σ. είχε συνάψει αποδεδειγμένα συμβάσεις πώλησης των προϊόντων του σε τρίτους, εφόσον ο Α.Σ. έχει ενημερωθεί έγκαιρα για τη διάρκεια, τον όγκο παραγωγής και τις λοιπές λεπτομέρειες της σύμβασης ή

γ) ο Α.Σ. αδυνατεί να απορροφήσει την προσφερόμενη παραγωγή.

Το καταστατικό δύναται να απαγορεύει στα μέλη του ΑΣ να προβαίνουν σε ανταγωνιστικές προς τους σκοπούς του Α.Σ. πράξεις, με την εξαίρεση της διάθεσης του ποσοστού της παραγωγής τους που δεν υποχρεούνται να παραδίδουν στον Α.Σ.

Η συνεταιρική μερίδα είναι το ελάχιστο χρηματικό ποσό συμμετοχής κάθε μέλους στο κεφάλαιο του Α.Σ. Κάθε μέλος - συνεταιριστής συμμετέχει στον Α.Σ. με μία (1) υποχρεωτική μερίδα, η οποία έχει μία (1) ψήφο. Τα μέλη - επενδυτές μπορούν να συμμετέχουν με περισσότερες από μία (1) υποχρεωτικές μερίδες και με μία (1) ψήφο για κάθε υποχρεωτική μερίδα που κατέχουν και μέχρι συνολικό ποσοστό τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) για όλα τα μέλη - επενδυτές επί του συνόλου των υποχρεωτικών μερίδων και αντίστοιχων ψήφων. Το ύψος, οι προϋποθέσεις κτήσης, ο τρόπος και χρόνος καταβολής της αξίας των υποχρεωτικών μερίδων, καθώς και το αναλογούν σε κάθε μερίδα δικαίωμα απόληψης κερδών, ορίζονται από το καταστατικό. Η υποχρεωτική μερίδα είναι αδιαίρετη. Η αξία της υποχρεωτικής μερίδας των μελών - συνεταιριστών είναι η ίδια για όλα τα μέλη - συνεταιριστές. Η αξία των υποχρεωτικών μερίδων των μελών - επενδυτών μπορεί να είναι διαφορετική από εκείνη των μελών - συνεταιριστών. Ως εκ τούτου το συνεταιριστικό κεφάλαιο αποτελεί το σύνολο της αξίας των μερίδων.

Η ευθύνη των μελών του Α.Σ. για τις υποχρεώσεις του προς τρίτους είναι επικουρική και περιορίζεται μέχρι του ορίου που ορίζει το καταστατικό. Η έκταση της ευθύνης αυτής ορίζεται από το καταστατικό, ως τουλάχιστον ίση με το ποσό της υποχρεωτικής μερίδας.

Οι δανειστές μέλους Α.Σ. δεν έχουν δικαίωμα επί της περιουσίας του Α.Σ. ή των πλεονασμάτων χρήσεων ή των συνεταιρικών μερίδων, υποχρεωτικών ή προαιρετικών, για οφειλές του μέλους προς αυτούς.

Δεν επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του Α.Σ., ως τρίτου, χρημάτων τα οποία έχουν ληφθεί από πιστωτικά ιδρύματα ως δάνειο για λογαριασμό μέλους, καθώς και παροχών σε είδος του Α.Σ. προς τα μέλη του. Η διάταξη δεν εφαρμόζεται για οφειλές των μελών προς το Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. και φορείς κοινωνικής ασφάλισης.

Ένας Α.Σ. χρειάζεται Διοικητικό Συμβούλιο, Εποπτικό Συμβούλιο και φυσικά Γενική Συνέλευση. Η Γενική Συνέλευση συγκαλείτε από το Διοικητικό Συμβούλιο ή το Εποπτικό Συμβούλιο σε τακτική σύνοδο μία (1) φορά τον χρόνο και συνεδριάζει στην έδρα του ΑΣ μέσα σε έξι (6) το πολύ μήνες από τη λήξη της διαχειριστικής χρήσης. Η διαδικασία σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης και της διεύθυνσης των εργασιών της ορίζεται από το καταστατικό.

Ως τις 31 Δεκεμβρίου εκάστου έτους οι Α.Σ., προκειμένου να είναι ενήμεροι, υποχρεούνται να καταχωρίσουν ηλεκτρονικά στο ΕΜΑΣ τακτικές ετήσιες δηλώσεις, με τις οποίες δηλώνουν τυχόν μεταβολές των στοιχείων της παραγράφου 2, καθώς και:

α) Τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.

β) Την έκθεση ελέγχου των ελεγκτών του άρθρου 24.

γ) Την ετήσια έκθεση του Εποπτικού Συμβουλίου του άρθρου 17.

δ) Το αποδεικτικό της αποστολής του καταλόγου υπόχρεων προσώπων προς τα αρμόδια όργανα ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, σύμφωνα με την παράγραφο 11 του άρθρου 16. Εδώ να θυμίσουμε ότι το όριο του κύκλου εργασιών πλέον είναι ένα εκατομμύριο (1.000.000,00€) αντί των δύο εκατομμυρίων που ίσχυε παλιότερα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται λόγο κυρώσεων - προστίμων που ισχύουν βάση του Ν. 5026/2023 όπως κωδικοποιήθηκε με τον 5072/2023.

ε) Υπεύθυνη δήλωση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου ότι, τα μέλη του ΑΣ παραδίδουν τουλάχιστον εβδομήντα πέντε (75%) την παραγωγή τους ή/και προμηθεύονται τα εφόδιά τους, σύμφωνα με την περίπτωση στ' της παραγράφου 1 και την παράγραφο 2 του άρθρου 8 και το καταστατικό.

Ο Α.Σ. έχει υποχρέωση να δημοσιεύει κατ' έτος τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του στην ιστοσελίδα του, το αργότερο είκοσι (20) ημέρες πριν από την ημερομηνία σύγκλησης της ετήσιας τακτικής Γενικής Συνέλευσης, η οποία πρόκειται να τις εγκρίνει. Ο Α.Σ. υποχρεούται επίσης να αναρτά στην ιστοσελίδα του την απόφαση έγκρισης των οικονομικών αυτών καταστάσεων και να τις αποστείλει, εντός δέκα (10) ημερών από την έγκρισή τους, μαζί με την εγκριτική απόφαση, στην εποπτεύουσα Αρχή.

Ένα σημαντικό σημείο αναφοράς και ελέγχου από το ΕΜΑΣ είναι το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του Α.Σ.. Θα πρέπει να είμαστε αρκετά προσεκτικοί και υποψιασμένοι με την τιμολόγηση του Α.Σ. για να μην έχουμε πρόβλημα με το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του Ισολογισμού. Αν αυτό καταστεί κατώτερο από το ένα πέμπτο (1/5) του συνεταιριστικού κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει Γενική Συνέλευση, μέσα σε προθεσμία έξι (6) μηνών από τη λήξη της χρήσης του ισολογισμού, η οποία αποφασίζει την υιοθέτηση σχεδίου εξυγίανσης για έγκριση από τον πιστωτή με το μεγαλύτερο ύψος απαιτήσεων ή τη λήψη μέτρων για την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων ή τη λύση του Α.Σ.

Σημαντικό είναι ότι όλα τα έντυπα του Α.Σ. οφείλουν να αναφέρουν την επωνυμία, την έδρα, τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) του ΑΣ, τον αριθμό Εθνικού Μητρώου Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών φορέων του άρθρου 22 και την ονομασία της ιστοσελίδας του.

Να υπενθυμίσουμε ότι με απόφαση της ΑΑΔΕ εξαιρούνται από την καταβολή τέλους επιτηδεύματος οι αγρότες - μέλη αγροτικών συνεταιρισμών που πληρούν τις αντίστοιχες προϋποθέσεις του Ν.4673/2020. Το αντίστοιχο πεδίο 011 του εντύπου Ε3 συμπληρώνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ.

Τέλος θεωρούμε σημαντικό κίνητρο των Α.Σ. την δυνατότητα πίστωσης - χρηματοδότησης που μπορεί να δίνει στο κάθε μέλος - συνεταιριστή με μέγιστο ύψος 25.000,00€.

II. Λογιστική Παρακολούθηση.

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που ανακύπτουν στους Α.Σ. είναι η διάκριση πλεονάσματος και κέρδους αλλά και το πως μπορούμε εύλογα να τα παρακολουθήσουμε και να τα υπολογίσουμε. Όπως αναφαίρετε και στο νόμο, αν από τα ακαθάριστα έσοδα κάθε χρήσης του Α.Σ. αφαιρεθούν οι κάθε είδους δαπάνες, οι ζημίες, οι αποσβέσεις και οι τόκοι των προαιρετικών μερίδων, εφόσον το καταστατικό προβλέπει την καταβολή τόκων, το υπόλοιπο που απομένει αποτελεί το διαχειριστικό υπόλοιπο της χρήσης. Το διαχειριστικό υπόλοιπο περιλαμβάνει

Α) Πλεονάσματα: Τα πλεονάσματα, προέρχονται από τις κατά το άρθρο 8 συναλλαγές του Α.Σ. με τα μέλη του.

Β) Κέρδη: Κέρδη ορίζονται το πέραν του πλεονάσματος υπόλοιπο. Το κέρδος προέρχεται από τις συναλλαγές με τρίτους - μη μέλη του Α.Σ..

Ως εκ τούτου για φορολογικούς σκοπούς τήρησης αποθεματικών, διανομής του πλεονάσματος και διανομής κερδών, τηρούνται διακριτοί λογαριασμοί για τον σχηματισμό των πλεονασμάτων και των κερδών.

Αν αναφερθούμε στην ουσιαστική έννοια ενός Α.Σ. δεν είναι άλλη από την εξυπηρέτηση των παραγωγών - μελών αυτού. Ο Α.Σ. δεν έχει ως σκοπό το κέρδος, άλλωστε αυτή είναι και η μεγαλύτερη διαφορά του από τις κεφαλαιουχικές εταιρείες, άρα η λογική επιτάσσει την πραγματοποίηση τουλάχιστον μηδενικών πλεονασμάτων-κερδών και όχι ζημιών. Στην ουσία θα λέγαμε ότι η τιμή πώλησης με την τιμή αγοράς των προϊόντων θα πρέπει να δημιουργεί ικανό περιθώριο μικτού κέρδους ώστε να καλυφθούν οι λοιπές δαπάνες.

Ας δούμε όμως την λογιστική παρακολούθηση των θεμάτων που αφορούν τους Α.Σ. Όπως προαναφέραμε οι Α.Σ. πρέπει να διαχωρίζουν τα αποτελέσματα τους σε πλεονάσματα από συναλλαγές με μέλη τα οποία φορολογούνται στο όνομα των συνεταιριστών είτε είναι αφορολόγητα και σε κέρδη, από συναλλαγές με μη μέλη αλλά και να τηρεί διακριτούς λογαριασμούς λογιστικής.

Η Λογιστική παρακολούθηση του κυκλώματος των συναλλαγών του Α.Σ. τόσο με τα μέλη όσο και με τα μη μέλη δημιουργεί ιδιαίτερες ανάγκες τήρησης του λογιστικού σχεδίου. Ενδεικτικά παραθέτουμε πως θα μπορούσε να αναπτυχθεί, είτε τριτοβάθμια, είτε τεταρτοβάθμια ανάλυση (αν π.χ. σε τριτοβάθμια ανάλυση παρακολουθούμε διαφορετικές δραστηριότητες - προϊόντα του ΑΣ ) των λογαριασμών 20, 30, 50 και 70. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατός ο προσδιορισμός των πλεονασμάτων και των κερδών στο σύνολο αλλά και κατά δραστηριότητα.

Για παράδειγμα αν έχουμε ένας Α.Σ. σιτηρών και ελαιούχων σπόρων θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε την ανάλυση ως εξής:


ΕΛΠ

Ε.Γ.Λ.Σ.

Σιτηρά

20.02.00

70.01.00.00

20.01.00

70.00.00

Ελαιούχοι Σπόροι

20.02.01

70.01.00.01

20.01.01

70.00.01

Παρατηρούμε ότι στα Ε.Λ.Π. χρησιμοποιήθηκε τεταρτοβάθμια ανάλυση μιας και το σχέδιο προβλέπει ήδη τριτοβάθμια περιγραφή. Αν συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε το Ε.Γ.Λ.Σ. δεν υφίσταται πρόβλημα σε τριτοβάθμια ανάλυση.

Στην συνέχεια για την διάκριση των πράξεων από μέλη και μη, θα μπορούσαμε να χρησιμοποιηθεί ανάλυση μεγαλύτερης βαθμίδας, της μορφής:


ΕΛΠ

Ε.Γ.Λ.Σ.

Σιτηρά (Μέλη)

20.02.00.00.****

70.01.00.0***

20.01.00

70.00.00.00.**

Σιτηρά (Μη Μέλη)

20.02.00.01.****

70.01.00.1***

20.01.01

70.00.00.01.**

Προκύπτει, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο ότι όσο περισσότερη ανάλυση απαιτείται, τόσο μεγαλύτερος και ο βαθμός ανάλυσης του λογιστικού σχεδίου. Στο παράδειγμά μας η ανάλυση που απαιτείται είναι πεμπτοβάθμια και δεν πρέπει να παραλείπουμε το γεγονός του πλήθους των εταίρων αλλά και των μη μελών που θεωρούμε ότι θα συνεργαστούν με τον συνεταιρισμό. Η διάκριση αυτή θα μας δώσει με ευκολία το αποτέλεσμα ανά αγροτικό προϊόν αλλά και ανά κατηγορία μελών και μη.

Επίσης διακριτούς λογαριασμούς (σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 1) θα πρέπει ο Α.Σ. να τηρεί τόσο για την διάκριση του αποτελέσματος πλεονάσματα και κέρδη όσο και για το τακτικό αποθεματικό αν προέρχεται από πλεονάσματα ή κέρδη. Τέλος όσον αφορά τα πλεονάσματα δεδομένου ότι αυτά με απόφαση της Γ.Σ. ή το καταστατικό μπορούν να παραμείνουν ως έντοκες καταθέσεις ή ειδικά αποθεματικά π.χ. για Ανάπτυξη, Επιμόρφωση, Υποστήριξη Δραστηριοτήτων Κοινωνικού Σκοπού κτλ.

Στην συνέχεια ο προσδιορισμός του αποτελέσματος του Α.Σ. γίνεται κανονικά στο Ε3 ενώ ο διαχωρισμός των αποτελεσμάτων σε πλεονάσματα ή κέρδη πραγματοποιείται με αναμόρφωση των αποτελεσμάτων στο έντυπο Ν και συγκεκριμένα στο κωδικό 474 ώστε να υπολογισθεί σωστά ο φόρος εισοδήματος και η προκαταβολή.

Παραθέτουμε από τις οδηγίες συμπλήρωσης του εντύπου Ν για το έτος 2022 με την Ε.2034/2023 παράγραφος ΙΙ περίπτωση 13, αναφέρεται

Επιπλέον, στον κωδικό αυτό αναγράφονται και τα ποσά των πλεονασμάτων των αγροτικών συνεταιρισμών του ν. 4673/2020 (Α' 52), διανεμηθέντων και μη, προκειμένου οι εν λόγω συνεταιρισμοί να τύχουν απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος, καθόσον τα ποσά αυτά δεν φορολογούνται, σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. α' της παρ. 10 του άρθρου 26 του ν. 4673/2020 και όταν διανέμονται, σύμφωνα με την περ. β της παρ. 10 του ίδιου άρθρου, φορολογούνται στο όνομα των μελών τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του ν.4673/2020.

Για το μερισμό των δαπανών σε πράξεις με μέλη και μη μέλη μπορούμε να εφαρμόσουμε αναλογικότητα επί των πωλήσεων σε περίπτωση που η κοστολόγηση - μερισμός των δαπανών ανά κέντρο κόστους, με άλλο τρόπο είναι ανέφικτη. Για παράδειγμα έστω ότι ο Α.Σ. έχει κύκλο εργασιών 2.000.000€ και ότι 1.500.000€ προέρχεται από μέλη και 500.000€ από μη μέλη. Άρα 75% του κύκλου εργασιών προέρχεται από μέλη. Ως εκ τούτου μπορούμε είτε να εφαρμόσουμε τον συντελεστή αυτό απευθείας στο προ φόρων αποτέλεσμα και να προσδιορίσουμε τα πλεονάσματα και αντίστοιχα τα κέρδη. Μία δεύτερη προσέγγιση είναι αν έχουμε εξ αρχής ανάλυση του 20 και μπορούμε να προσδιορίσουμε μικτό αποτέλεσμα μελών και μη μελών τότε μπορούμε να εφαρμόσουμε την αναλογία (στο παράδειγμα μας 75%) εφαρμόζοντας την εξωλογιστικά π.χ. με ένα Excel αρχείο, στο φύλλο μερισμού των δαπανών και στην ουσία να μερίσουμε τις δαπάνες σε δαπάνες που αφορούν μέλη και μη μέλη.

Στην συνέχεια θα πρέπει:

- Από τα πλεονάσματα, πριν από την αφαίρεση για τις προαιρετικές μερίδες, να γίνει κράτηση ποσοστού δέκα τοις εκατό (10%) για τον σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Η κράτηση αυτή παύει να είναι υποχρεωτική, όταν το τακτικό αποθεματικό φθάσει στο ύψος του συνολικού ποσού των υποχρεωτικών μερίδων των μελών του Α.Σ. και επαναφέρεται αν το τακτικό αποθεματικό υστερήσει έναντι του συνολικού ποσού των μερίδων των μελών. Το καταστατικό ή απόφαση Γενικής Συνέλευσης μπορούν να ορίζουν κράτηση μεγαλύτερου ποσοστού.

- Ο Α.Σ., σύμφωνα με το καταστατικό του ή με απόφαση Γενικής Συνέλευσης, μπορεί να σχηματίζει από τα πλεονάσματα ή τα κέρδη ειδικό αποθεματικό.

Το υπόλοιπο των πλεονασμάτων, που απομένει μετά τις κρατήσεις, εφόσον υφίσταται, διατίθεται κατά τα οριζόμενα στο καταστατικό ή σύμφωνα με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Τα πλεονάσματα που δημιουργεί ο Α.Σ. δεν φορολογούνται. Τα κέρδη του Α.Σ. φορολογούνται, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας. Τα πλεονάσματα ή τα κέρδη μπορούν να διανέμονται στα μέλη με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Στην περίπτωση αυτή, όταν διανέμονται πλεονάσματα, αυτά φορολογούνται σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 27 και όταν διανέμονται κέρδη, αυτά φορολογούνται ως μερίσματα, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας.

Για λόγους αναφοράς παραθέτουμε:

Ν.4673/2020, Άρθρο 27, παρ 2: Τα πλεονάσματα της διαχειριστικής χρήσης των Α.Σ., που είναι εγγεγραμμένοι και ενήμεροι στο ΕΜΑΣ, όταν διανέμονται στα μέλη τους, σύμφωνα με την περίπτωση β' της παραγράφου 10 του άρθρου 26 υπόκεινται σε φορολογία εισοδήματος των μελών, ανεξάρτητα από την καταβολή τους ή την εξατομικευμένη διατήρησή τους ως κατάθεση στον Α.Σ. Τα ανωτέρω πλεονάσματα φορολογούνται ως εισόδημα από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, εφόσον ο δικαιούχος είναι φυσικό πρόσωπο που ασκεί αγροτική δραστηριότητα και τηρεί τις υποχρεώσεις του άρθρου 8.

Επομένως με απόφαση της Γ.Σ. μπορεί να αποφασισθεί διανομή ή μη πλεονάσματος ή κερδών του Α.Σ. Από την στιγμή που παρθεί μια τέτοια απόφαση θα πρέπει να λάβουμε υπόψη τα κάτωθι:

Να θυμίσουμε ότι με την Κ.Υ.Α. 5756/26-7-2021 τα έσοδα από μερίσματα, ως έσοδα από κεφάλαιο δεν προσμετρούνται στο συνολικό εισόδημα το οποίο θα συγκριθεί με το αγροτικό για τον προσδιορισμό του ποσοστού ελάχιστου εισοδήματος, κατά το οποίο τουλάχιστον 50% του συνολικού ετήσιου εισοδήματος πρέπει να προέρχεται από αγροτικές δραστηριότητες. Επίσης με την παλιότερη εγκύκλιο Ε.2093/2019 είχε διευκρινιστεί, για τον Ν.4384/2016, ότι τα πλεονάσματα αφορούν εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα εφόσον ο δικαιούχος είναι φυσικό πρόσωπο που ασκεί αγροτική δραστηριότητα και τηρεί την υποχρέωση της παραγράφου 3 του άρθρου 8. Ως εκ τούτου η διανομή είτε πλεονάσματος, είτε κερδών, δεν δημιουργεί πρόβλημα στο εισοδηματικό κριτήριο χαρακτηρισμού ή μη του φυσικού προσώπου με την ιδιότητα του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη.

III. Φορολογική Αντιμετώπιση.

Οι περσινές φορολογικές δηλώσεις των Α.Σ. και των ομάδων παραγωγών αγροτών εκκαθαρίστηκαν με συντελεστή 10%1. Για την εκκαθάριση αυτή λαμβάνεται υπόψη η κατηγορία και το είδος επιχείρησης, όπως αυτά έχουν δηλωθεί στο Μητρώο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. Όμως, απαραίτητη είναι η επιλογή, στο αντίστοιχο πεδίο του εντύπου Ν, ότι υπάγονται στην παρ. 2 του άρθρου 19 του Ν. 4384/2016 και είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο του άρθρου 22 του ν. 4673/2020 ή στο Μητρώο Οργανώσεων Παραγωγών και Ομάδων δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 της υπ' αρ. 397/18235/16.2.2017 απόφασης (Β' 601).

Επίσης από το φορολογικό έτος 2018 και έπειτα σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 31 του Ν. 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 4577/2018 οι Α.Σ. εξαιρούνται του τέλους επιτηδεύματος, αρκεί να έχει γίνει σωστή απεικόνιση στο Μητρώο της ΑΑΔΕ.

Κλείνοντας άποψη μας αποτελεί ότι η συνεργασία σε πολλαπλά επίπεδα τόσο στον πρωτογενή τομέα όσο και στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας είναι αναγκαία για την οικονομία κλίμακας, οργάνωση αλλά και δημιουργία ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας. Συνεταιριστικά σχήματα αλλά και ομάδες παραγωγών, συμπράξεις και ενώσεις μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες αναβάθμισης και ανάδειξης των προϊόντων και των υπηρεσιών. Από την μεριά μας η κατανόηση και η ορθή ενημέρωση και συμβουλευτική μπορεί να συνδράμει προς αυτή την κατεύθυνση.


1 Αγροτικοί συνεταιρισμοί και νομικές οντότητες που αναγνωρίζονται από το Υπ. Αγρ. ανάπτυξης ως Ομάδες και Οργανώσεις παραγωγών του άρθρου 27 του Κανονισμού (ΕΕ) 1305/2013 υπόκεινται σε συντελεστή φορολογίας εισοδήματος 10% και προκαταβολής φόρου 80%.

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

Προσωπικές σημειώσεις για αυτή την απόφαση

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

Πρόσφατες αποφάσεις στην κατηγορία

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

 

Η υπηρεσία ή η ενέργεια που ζητήσατε, είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να εγγραφείτε σαν μέλος, μπορείτε να επιλέξετε πάνω δεξιά την επιλογή «Εγγραφή».

Αν είστε εγγεγραμμένο μέλος, έχετε κάνει είσοδο (login) στον κόμβο και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων» του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο (πλέον Φ.Π.Α.)

Δείτε τις λοιπές συνδρομητικές υπηρεσίες και τα προϊόντα του κόμβου:

► «Επίλυσις» (υπηρεσία απάντησης προσωπικών ερωτημάτων)

► «Webinars» (υπηρεσία παρακολούθησης διαδικτυακών σεμιναρίων)

► «Full pack» (όλες οι υπηρεσίες «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων», «Επίλυσις» και «Webinars» σ' ένα οικονομικό «πακέτο»)

Εφαρμογές «Cloud CRM & myData», «Ψηφιακό ωράριο», «Express ισολογισμός».

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας σ' έναν από τους παρακάτω τηλεφωνικούς αριθμούς:

210 67 73 722, 210 82 23 705, 216 70 02 616, 216 70 02 617 και 216 70 02 618

 

Δημιουργία νέας κατηγορίας

Κατηγορίες προσωπικής βιβλίοθήκης