Αποτελέσματα live αναζήτησης

Αριθ. πρωτ.: 2/52435/ΔΠΓΚ/2017 Κατάρτιση προϋπολογισμού γενικής κυβέρνησης οικονομικού έτους 2018

Δημοσιεύθηκε στις : [ 11-07-2017 ]
Κατηγορία: Λοιπά

Αριθ. πρωτ.: 2/52435/ΔΠΓΚ/2017
Κατάρτιση προϋπολογισμού γενικής κυβέρνησης οικονομικού έτους 2018

Αθήνα 7 / 7 / 2017
Αριθ. πρωτ.: 2/52435/ΔΠΓΚ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Ταχ. Δ/νση: Πανεπιστημίου 37,
101 65 Αθήνα
Fax: 210 3338 206
Ηλεκτρ. Δ/νση: [email protected]

ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2018

Α. ΓΕΝΙΚΑ

Η γενική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της Κεντρικής Διοίκησης, καθώς και ο συντονισμός και η εποπτεία των οικονομικών των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, ασκείται από τον Υπουργό Οικονομικών. Στο συνολικό αυτό πλαίσιο εντάσσεται η εποπτεία στην κατάρτιση των ετήσιων προϋπολογισμών όλων των φορέων που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση, με την υποχρέωση υποβολής στη Βουλή προσχεδίου και σχεδίου του ετήσιου Κρατικού Προϋπολογισμού, καθώς και σύνοψης των προϋπολογισμών των λοιπών υποτομέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Οι αρχές που διέπουν την κατάρτιση των προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (άρθρα 49, 51 και 62 του ν.4270/2014, Α' 143) εφαρμόζονται για την αποτελεσματική επίτευξη του σκοπού τους. Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, τα δημοσιονομικά γεγονότα του προϋπολογισμού κάθε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης αναφέρονται σε ένα οικονομικό έτος (αρχή της ετήσιας διάρκειας), με την εμφάνιση όλων των εσόδων και δαπανών στον προϋπολογισμό του (αρχή της καθολικότητας). Επιπρόσθετα, η αρχή της ενότητας επιτάσσει την εγγραφή όλων των εσόδων και δαπανών σε έναν ενιαίο προϋπολογισμό. Η συμμόρφωση με την αρχή της ενότητας και καθολικότητας κατά την κατάρτιση του Κρατικού Προϋπολογισμού προϋποθέτει την τήρηση των κανόνων περί μη ειδικού προορισμού των εσόδων και μη συμψηφισμού των δαπανών με έσοδα. Σύμφωνα δε με την αρχή της ειδίκευσης του προϋπολογισμού και της ειδικότητας των πιστώσεων, τα έσοδα και οι δαπάνες των προϋπολογισμών προσδιορίζονται με βάση την προκαθορισμένη αναλυτική κωδικοποιημένη ταξινόμηση των εσόδων και των δαπανών των προϋπολογισμών, ενώ οι πιστώσεις δεν δύνανται να χρησιμοποιηθούν για να εκπληρώσουν άλλη ανάγκη από αυτήν που προσδιορίζεται στους προϋπολογισμούς.

Στόχος των αρχών αυτών είναι η επίτευξη της ακριβέστερης και σαφέστερης απεικόνισης συνολικά των εσόδων και των δαπανών, η ευχερής εξαγωγή συμπερασμάτων για την οικονομική κατάσταση των φορέων, καθώς και ο αποτελεσματικότερος έλεγχος των συνθηκών υπό τις οποίες χρησιμοποιούνται οι πόροι.

Η μη τήρηση των αρχών αυτών κατά την κατάρτιση και εκτέλεση του Προϋπολογισμού συνιστά ουσιώδη παραβίαση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Β. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ

1. Γενικά

Με την παρούσα εγκύκλιο δίνονται οι κατευθύνσεις και καθορίζονται τα όρια δαπανών και οι στόχοι, για την κατάρτιση του Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης οικονομικού έτους 2018.

Η κατάρτιση των προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης γίνεται σύμφωνα με τους στόχους και τα συνολικά όρια δαπανών, όπως εμφανίζονται στους πίνακες Ι ως IV σύμφωνα με τα όρια του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2018-2021 (ν.4472/2017). Ως εκ τούτου, οι δαπάνες των φορέων της Κεντρικής Διοίκησης θα πρέπει να κατανεμηθούν εντός των ανώτατων ορίων δαπανών, όπως αυτά προσδιορίζονται στον πίνακα I της εγκυκλίου, ενώ οι λοιποί φορείς της Γενικής Κυβέρνησης θα πρέπει να φροντίσουν για την επίτευξη κατ' ελάχιστον του δημοσιονομικού αποτελέσματος που περιγράφεται στους πίνακες II, III, IV, V, VI και VII.

Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω ανώτατα όρια δαπανών, συμπεριλαμβανομένων και των μεταβιβάσεων, καθώς και οι στόχοι δημοσιονομικού αποτελέσματος, ενδέχεται να αναμορφωθούν σε περίπτωση που προκύψουν μεταβολές μετά την ολοκλήρωση της επισκόπησης δαπανών η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη.

Σε περίπτωση που οι φορείς δεν συνεργασθούν εποικοδομητικά για την έγκαιρη ολοκλήρωση της επισκόπησης δαπανών, τα ανώτατα όρια δαπανών και οι στόχοι δημοσιονομικού αποτελέσματος για τους φορείς αυτούς θα αναμορφωθούν με πρωτοβουλία του ΓΛΚ.

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 14 του ν.4270/2014, η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει τρεις (3) υποτομείς:

α) την Κεντρική Κυβέρνηση που αποτελείται από:

- τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης (Προεδρία της Δημοκρατίας, Βουλή των Ελλήνων, Υπουργεία, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα και αποτελούν ειδικούς φορείς του Κρατικού Προϋπολογισμού), για τους οποίους παρέχονται αναλυτικές οδηγίες κατάρτισης των προϋπολογισμών τους στις παρ. 2 και 3 του Μέρους Β' και στην παρ. 1 του Μέρους Γ',

- τους λοιπούς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (ΝΠΔΔ, ΔΕΚΟ, ΝΠΙΔ) που εποπτεύονται από τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές (ΑΔΑ) που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς του προϋπολογισμού, για τους οποίους παρέχονται αναλυτικές οδηγίες κατάρτισης των προϋπολογισμών τους στην παρ. 4 του Μέρους Β' και στις παρ. 2 και 3 του Μέρους Γ' (ΝΠΔΔ, ΔΕΚΟ και ΝΠΙΔ, ΑΔΑ), καθώς και στην παρ. 4 του Μέρους Γ' (νοσοκομεία),

β) τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), για τους οποίους παρέχονται αναλυτικές οδηγίες κατάρτισης των προϋπολογισμών τους στην παρ. 5 του Μέρους Γ', γ) τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), για τους οποίους παρέχονται αναλυτικές οδηγίες κατάρτισης των προϋπολογισμών τους στην παρ. 4 του Μέρους Γ'.

Το σύνολο των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης προσδιορίζεται αναλυτικά ανά υποτομέα σε σχετικό μητρώο που τηρείται με ευθύνη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της (www.statistics.gr).

Κατά τη συμπλήρωση των πινάκων του Παραρτήματος της παρούσας εγκυκλίου, τα ποσά των εκτιμήσεων του έτους 2017, καθώς και τα ποσά των προβλέψεων για το έτος 2018 καταχωρούνται σε ευρώ.

Τέλος, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 52 του ν.4270/2014, όπως αυτές τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν.4337/2015 (Α' 129), έχει καταργηθεί κάθε γενική ή ειδική διάταξη που προβλέπει την προσάρτηση, κύρωση ή με οποιονδήποτε τρόπο συνδημοσίευση με τον Κρατικό Προϋπολογισμό, άλλων προϋπολογισμών, πέραν των προβλεπόμενων στα άρθρα 52 και 53 του ν.4270/2014 (δηλ. πέραν του ενοποιημένου ετήσιου Κοινωνικού Προϋπολογισμού, του ενοποιημένου ετήσιου Προϋπολογισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του ενοποιημένου ετήσιου προϋπολογισμού των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης).

2. Κεντρική Διοίκηση - Τακτικός Προϋπολογισμός

Τα ανώτατα όρια δαπανών των φορέων της Κεντρικής Διοίκησης, εμφανίζονται στον πίνακα I.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να κατανεμηθούν ορθά οι πιστώσεις των φορέων με βάση τις πραγματικές ανάγκες και κατά προτεραιότητα, ώστε να προληφθούν ενδεχόμενες αστοχίες προβλέψεων, ειδικά στις ανελαστικές δαπάνες και να ελαχιστοποιηθούν οι τροποποιήσεις του προϋπολογισμού κατά την εκτέλεσή του.

Οι δαπάνες για μεταναστευτικές ροές καταγράφονται στους ειδικούς φορείς που έχουν εγγραφεί για το σκοπό αυτό στον κώδικα κατάταξης εσόδων - εξόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού. Στα ανώτατα όρια δαπανών έτους 2018 των Υπουργείων (πίνακας I) έχουν προβλεφθεί πιστώσεις για την εξυπηρέτηση των αναγκών για τις μεταναστευτικές ροές. Επίσης, στα ανώτατα όρια δαπανών του ειδικού φορέα «Γενικές Κρατικές Δαπάνες» του Υπουργείου Οικονομικών (ΕΦ 23-200, πιστώσεις υπό κατανομή) έχουν προβλεφθεί πιστώσεις αποκλειστικά για δαπάνες μεταναστευτικών ροών που θα διενεργηθούν κατά τη διάρκεια του έτους 2018 για τις οποίες αναμένεται η είσπραξη ισόποσων εσόδων κατά το ίδιο έτος από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις οποίες θα ενισχύονται οι προϋπολογισμοί των Υπουργείων στους συγκεκριμένους ειδικούς φορείς που έχουν συσταθεί για το σκοπό αυτό.

Επίσης, στα ανώτατα όρια δαπανών έτους 2018 των Υπουργείων (πίνακας I) δεν έχουν προβλεφθεί επιπρόσθετες πιστώσεις για πρόγραμμα εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Ειδικότερα για τις παρακάτω κατηγορίες δαπανών πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής:

2.1 Αποδοχές προσωπικού

Δεδομένου ότι οι αποδοχές αποτελούν κρίσιμο μέγεθος, λόγω του σημαντικού ύψους των σχετικών δαπανών επί του συνόλου του προϋπολογισμού και της ανελαστικότητας που τις χαρακτηρίζει, είναι απαραίτητη η ακριβής εκτίμησή τους. Με την έγκαιρη, πλήρη και ορθή συμπλήρωση όλων των απαιτούμενων στοιχείων και πινάκων σχετικά με το προσωπικό, θα επιτευχθεί ορθότερη κατανομή πόρων μεταξύ των υποτομέων της Γενικής Κυβέρνησης και των φορέων που υπάγονται στον κάθε υποτομέα.

Στα ανώτατα όρια που έχουν τεθεί για το οικονομικό έτος 2018 ως προς τις αμοιβές προσωπικού και τις μεταβιβάσεις για αποδοχές προσωπικού σε φορείς εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης, έχουν ληφθεί υπόψη, μεμονωμένα ανά Υπουργείο / φορέα, τυχόν εξοικονομήσεις ή / και δαπάνες από τις μετατάξεις, τις αποσπάσεις και τις προσλήψεις έτους 2017, καθώς και από τις προβλεπόμενες για το 2018 αποχωρήσεις προσωπικού.

Στο πλαίσιο της σταδιακής αναπροσαρμογής των ασφαλιστικών εισφορών σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2.γ του άρθρου 5 του ν.4387/2016, οι εργοδοτικές εισφορές για τους υπαλλήλους που μέχρι την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας (31.12.2016) του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) υπάγονταν στο ασφαλιστικό - συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου, έχουν προβλεφθεί για το 2018 με ποσοστό 6,66%, προσαυξημένες δηλαδή κατά 3,33% σε σχέση με το 2017 (ΚΑΕ 0134, 0294, 0454, 0357).

Τα ανώτατα όρια αποδοχών που αναφέρονται στον πίνακα Ι της παρούσας εγκυκλίου δύναται να επανεκτιμηθούν και να επικαιροποιηθούν από τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, εφόσον παρασχεθεί επαρκής τεκμηρίωση. Πιστώσεις για νέες προσλήψεις προσωπικού προβλέπονται συνολικά για όλους τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης στον προϋπολογισμό του ειδικού φορέα «Γενικές Κρατικές Δαπάνες» (ΕΦ 23-200) του Υπουργείου Οικονομικών. Για τον προσδιορισμό των δαπανών για αποδοχές προσωπικού, τόσο για τις εκτιμήσεις του 2017, όσο και για τις προβλέψεις του 2018, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ισχύουσες διατάξεις της μισθολογικής νομοθεσίας.

2.2 Μεταβιβάσεις (επιχορηγήσεις - αποδόσεις)

Στον πίνακα I περιλαμβάνονται τα ανώτατα όρια δαπανών για τις μεταβιβαστικές πληρωμές σε εποπτευόμενους, εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης, φορείς.

Στον εν λόγω πίνακα, η κατανομή των επιχορηγήσεων σε φορείς εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης ανά Υπουργείο είναι ενδεικτική. Ο κάθε φορέας (Υπουργείο) δύναται να τροποποιήσει την κατανομή του συνολικού ορίου επιχορηγήσεων που προσδιορίζεται για αυτόν, μεταξύ φορέων εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης, ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητές του, εφόσον δεν επηρεάζει δυσμενώς το προβλεπόμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα των υποτομέων της Γενικής Κυβέρνησης και των φορέων που εποπτεύει, όπως αυτό αποτυπώνεται στους σχετικούς πίνακες II, III, V και VI που ακολουθούν.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί κατά την εκτίμηση του ύψους των επιχορηγήσεων / αποδιδόμενων πόρων Τακτικού Προϋπολογισμού που προγραμματίζουν να μεταβιβάσουν τα εποπτεύοντα Υπουργεία στους φορείς τους, αφού βάσει αυτών οι εποπτευόμενοι φορείς συντάσσουν τις προβλέψεις τους για τον προϋπολογισμό. Έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν, οι προβλέψεις των Υπουργείων να διαφέρουν σημαντικά από τα τελικά ποσά που διατίθενται στους φορείς, με αποτέλεσμα να δημιουργείται πρόβλημα στην κατάρτιση των προϋπολογισμών των εποπτευόμενων φορέων. Βασικό μέλημα των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών (ΓΔΟΥ) των Υπουργείων είναι ο έλεγχος της ταύτισης του συνόλου των εσόδων από μεταβιβάσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό όλων των φορέων Γενικής Κυβέρνησης που εποπτεύονται από το Υπουργείο, με την αντίστοιχη πρόβλεψη για μεταβιβάσεις του Υπουργείου (το ανωτέρω σύνολο δύναται να είναι μεγαλύτερο από την αντίστοιχη πρόβλεψη για μεταβιβάσεις του εποπτεύοντος Υπουργείου, μόνο σε περίπτωση φορέων που επιχορηγούνται από περισσότερα του ενός Υπουργεία). Οι προβλέψεις πρέπει να στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία και να αποφεύγονται υπερεκτιμήσεις ή υποεκτιμήσεις των μεγεθών.

Η κατανομή των πόρων θα πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύπτονται κατά σειρά προτεραιότητας οι ανάγκες λειτουργίας των φορέων, όπως αποδοχές, τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων, πάγιες δαπάνες, και λοιπές λειτουργικές δαπάνες, δεδομένου ότι οι μεταβιβάσεις αυτές για τα περισσότερα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα αποτελούν βασική πηγή των εσόδων τους.

2.3 Λοιπές δαπάνες

Στον πίνακα I της παρούσας εγκυκλίου αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα δεσμευτικά ανώτατα όρια δαπανών για τις λοιπές δαπάνες, ανά φορέα. Από το σύνολο των αναγκών του κάθε φορέα, εντάσσονται κατά προτεραιότητα όσες δαπάνες μπορούν να καλυφθούν από το ανώτατο όριο, όπως αυτό έχει προσδιορισθεί.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη θα πρέπει να γίνει για όσους φορείς πραγματοποιούν προμήθειες μέσω της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, οι οποίοι οφείλουν να γνωρίζουν και να προβλέπουν τόσο τις νέες υποχρεώσεις για προμήθειες, όσο και τις υποχρεώσεις που προέρχονται από προηγούμενα έτη και που έχουν νόμιμα αναληφθεί, αλλά δεν έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές διαδικασίες προμηθειών. Συνεπώς, οι φορείς οφείλουν να γνωρίζουν ότι οι πιστώσεις που θα κατανείμουν πρέπει να καλύπτουν τόσο τις τρέχουσες υποχρεώσεις, όσο και τις μεταφερόμενες από προηγούμενα οικονομικά έτη υποχρεώσεις.

Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί ώστε να περιληφθούν στις προβλέψεις τα συνεχιζόμενα προγράμματα, όπως ενδεικτικά ταχυδρομικές υπηρεσίες, μισθώματα (ενταγμένα ή μη σε διαδικασία «sale & lease back») κ.λπ.

3. Κεντρική Διοίκηση - Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων υλοποιεί την αναπτυξιακή πολιτική της χώρας και χρηματοδοτείται από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Για τον προγραμματισμό των δαπανών της Κεντρικής Διοίκησης, οι οποίες θα βαρύνουν τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του οικονομικού έτους 2018, οι φορείς πρέπει να λάβουν υπόψη τους τα ανώτατα όρια που τέθηκαν στο ΜΠΔΣ 2018-2021 και εμφανίζονται στον πίνακα Ι. Εντός των ορίων αυτών, τα οποία είναι δεσμευτικά, οι φορείς προβαίνουν σε επιμέρους κατανομές των πιστώσεών τους ανά Τομέα και ΚΑΕ και στα δύο σκέλη του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, εθνικό (υποκατηγορία ΚΑΕ 8200) και συγχρηματοδοτούμενο (υποκατηγορία ΚΑΕ 8300).

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί κατά την εκτίμηση του ύψους των επιχορηγήσεων του ΠΔΕ που προγραμματίζουν να μεταβιβάσουν τα εποπτεύοντα Υπουργεία στους φορείς εντός και εκτός της Γενικής Κυβέρνησης, αφού βάσει αυτών οι εποπτευόμενοι φορείς συντάσσουν τις προβλέψεις τους για τον προϋπολογισμό. Βασικό μέλημα των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών (ΓΔΟΥ) των Υπουργείων είναι ο έλεγχος της ταύτισης του συνόλου των εσόδων από μεταβιβάσεις από το ΠΔΕ όλων των φορέων Γενικής Κυβέρνησης που εποπτεύονται από το Υπουργείο, με την αντίστοιχη πρόβλεψη για μεταβιβάσεις του Υπουργείου (το ανωτέρω σύνολο δύναται να είναι μεγαλύτερο από την αντίστοιχη πρόβλεψη για μεταβιβάσεις του εποπτεύοντος Υπουργείου, μόνο σε περίπτωση φορέων που επιχορηγούνται από περισσότερα του ενός Υπουργεία). Οι προβλέψεις πρέπει να στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία και να αποφεύγονται υπερεκτιμήσεις ή υποεκτιμήσεις των μεγεθών.

Κατά τη συμπλήρωση των σχετικών στοιχείων στον πίνακα 2 του παραρτήματος της παρούσας εγκυκλίου, πρέπει να καταγραφούν σε χωριστή γραμμή οι επιχορηγήσεις ανά φορέα. Στην πρώτη στήλη του πίνακα έχουν αναφερθεί ενδεικτικά κάποιοι φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης που λαμβάνουν σημαντικά ποσά επιχορήγησης από φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, καθώς επίσης και φορείς και υποτομείς της Γενικής Κυβέρνησης. Επισημαίνεται ότι κάθε φορέας θα πρέπει να προσαρμόζει τον πίνακα ανάλογα με τους επιχορηγούμενους φορείς του.
Σε περιπτώσεις που λόγω μεγάλου αριθμού επιχορηγούμενων φορέων δεν καθίσταται δυνατό να συμπληρωθούν οι επιχορηγήσεις ανά φορέα σε διακριτές γραμμές στον πίνακα, μπορεί να γίνεται ομαδοποίησή τους σε κατηγορίες (π.χ. επιχορηγήσεις σε ερευνητικά κέντρα / σε βιβλιοθήκες / σε πολιτιστικά ιδρύματα / σε σωματεία / σε μη κερδοσκοπικές εταιρίες / σε ενδιάμεσους φορείς ΕΠ κ.λπ.). Σε κάθε περίπτωση, λόγω του ιδιαιτέρως σημαντικού ύψους τους οι επιχορηγήσεις προς τους φορείς που ανήκουν στο Κεφάλαιο Α' του ν.3429/2005 (Α' 314), πρέπει να καταγραφούν διακριτά ανά φορέα.

4. ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ, επαναταξινομημένες ΔΕΚΟ και ΑΔΑ φορείς της Γενικής Κυβέρνησης

4.1 Γενικά

Κατά την κατάρτιση των συνοπτικών προϋπολογισμών των φορέων ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις προβλέψεις των εσόδων και δαπανών (όπως για μισθώματα και λοιπές λειτουργικές δαπάνες), ώστε να βασίζονται σε ρεαλιστικές εκτιμήσεις με ταυτόχρονη προσπάθεια συγκράτησης των δαπανών και εξέταση των δυνατοτήτων αύξησης των ιδίων εσόδων.

Ειδικότερα, στο σκέλος των εσόδων πρέπει να περιλαμβάνονται ρεαλιστικές εκτιμήσεις καθώς τυχόν υπερεκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε ανάληψη επιπλέον υποχρεώσεων, με επίπτωση στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης. Επίσης, στο σκέλος των εσόδων πρέπει μεταξύ άλλων να περιλαμβάνονται και τα ποσά των επιχορηγήσεων και των αποδόσεων από τον Τακτικό Προϋπολογισμό. Στο σκέλος των δαπανών πρέπει να περιλαμβάνεται το σύνολο των εξόδων του φορέα.

Σε περίπτωση που οι εκτιμήσεις για το έτος 2017 ταυτίζονται με τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό του 2017, θα πρέπει να παρέχεται σχετική τεκμηρίωση.

Εφόσον από το συνοπτικό σχέδιο του προϋπολογισμού των φορέων προκύπτει συνολική απόκλιση των μεγεθών του (έσοδα ή δαπάνες του φορέα) άνω του 5% από τα πραγματοποιηθέντα ετήσια οικονομικά στοιχεία της χρήσης έτους 2016, τα συνοπτικά σχέδια προϋπολογισμών πρέπει να συνοδεύονται από έκθεση του οικείου Προϊσταμένου Οικονομικών Υπηρεσιών, στην οποία θα αιτιολογούνται οι λόγοι της απόκλισης.

Κατά τη συμπλήρωση των πινάκων του Παραρτήματος θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι διατάξεις του ν.4336/2015 περί μη μισθολογικών παροχών και η σχετική αρ. 2/74450/ΔΕΠ/24.11.2015 εγκύκλιος της Διεύθυνσης Εισοδηματικής Πολιτικής, καθώς και οι διατάξεις του ν.4472/2017 περί ειδικών μισθολογίων.

Τέλος, επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της σταδιακής αναπροσαρμογής των ασφαλιστικών εισφορών σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2.γ του άρθρου 5 του ν.4387/2016, οι προβλέψεις των εργοδοτικών εισφορών για τους υπαλλήλους που μέχρι την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας (31.12.2016) του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) υπάγονταν στο ασφαλιστικό - συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου, για το 2018 πρέπει να υπολογιστούν με ποσοστό 6,66%, προσαυξημένες δηλαδή κατά 3,33% σε σχέση με το 2017.

4.1.1 ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και επαναταξινομημένες ΔΕΚΟ

Στον πίνακα II παρατίθεται το κατ' ελάχιστο δημοσιονομικό αποτέλεσμα των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και Ειδικών Λογαριασμών) αρμοδιότητας του κάθε Υπουργείου.

Στον πίνακα III παρατίθεται το κατ' ελάχιστο δημοσιονομικό αποτέλεσμα των επαναταξινομημένων ΔΕΚΟ που ανήκουν στην αρμοδιότητα του κάθε Υπουργείου.

Οι συνοπτικοί προϋπολογισμοί των εποπτευόμενων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και επαναταξινομημένες ΔΕΚΟ), όπως θα διαμορφωθούν ως προς το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους πίνακες ΙΙ και ΙΙΙ, είναι δεσμευτικοί για το αρμόδιο όργανο διοίκησης των φορέων και για το εποπτεύον Υπουργείο, καθώς θα αποτελέσουν τη βάση για την κατάρτιση των αναλυτικών προϋπολογισμών των φορέων.

Επισημαίνεται ότι, για τους φορείς για τους οποίους δεν προσδιορίζεται στην παρούσα εγκύκλιο συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα αναλυτικά ανά φορέα, για τεχνικούς λόγους και προκειμένου κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού τους να είναι εφικτός ο ποσοστιαίος υπολογισμός τυχόν αποκλίσεων έναντι των δημοσιονομικών στόχων, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του συνοπτικού προϋπολογισμού τους, όπως αυτό θα διαμορφωθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 4.1, 4.3 και 4.4, θα πρέπει να είναι διάφορο του μηδενός (0).

4.1.2 ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς του Τακτικού Προϋπολογισμού

Για τις ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς του Τακτικού Προϋπολογισμού, ακολουθούνται τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 54 του ν.4270/2014 και ιδιαίτερα των παραγράφων 5 και 9. Ειδικότερα:

Οι ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, υποβάλλουν το σχέδιο συνοπτικού προϋπολογισμού τους απευθείας στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ). Στον πίνακα IV παρατίθεται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα ανά ΑΔΑ.
Εφόσον το σχέδιο του συνοπτικού προϋπολογισμού τους, δεν είναι συμβατό με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, συνοδεύεται από έκθεση με τις βασικές θέσεις της ΑΔΑ, σχετικά με την αιτιολόγηση της διαφοράς και κατ' αρχήν επιδιώκεται συμφωνία με το ΓΛΚ. Σε περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας μέχρι την 31.8.2017, ο συνοπτικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται από το ΓΛΚ.
Οι συνοπτικοί προϋπολογισμοί τους, όπως τελικά θα διαμορφωθούν ως προς το δημοσιονομικό αποτέλεσμα είναι δεσμευτικοί για το αρμόδιο όργανο διοίκησης των ΑΔΑ, καθώς θα αποτελέσουν τη βάση για την κατάρτιση των αναλυτικών προϋπολογισμών τους.
Για την κατάρτιση των προϋπολογισμών τους οι ανωτέρω ΑΔΑ, εφόσον εφαρμόζουν την κωδική κατάταξη εσόδων - εξόδων ΝΠΔΔ ή / και το ΠΔ 205/1998 (προϋπολογισμός σε ταμειακή βάση) ακολουθούν τα αναφερόμενα oto σημείο 4.3 της παρούσας, ενώ εφόσον τηρούν λογιστικά βιβλία σε δεδουλευμένη βάση ακολουθούν τα αναφερόμενα στο σημείο 4.4 της παρούσας.

4.2 Διάκριση εσόδων - εξόδων από χρηματοοικονομικές συναλλαγές

Για τον προσδιορισμό του δημοσιονομικού αποτελέσματος, όπως αυτό ορίζεται στους πίνακες II, III, IV, V, VI και VII δεν λαμβάνονται υπόψη τα έσοδα και τα έξοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές, σύμφωνα με τις οδηγίες που ακολουθούν.
Ως έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές νοούνται τα έσοδα που προέρχονται από δανεισμό, από πώληση μετοχών ή ομολόγων, από εξόφληση ομολόγων στη λήξη τους, από πράξεις repos κ.λπ. Τα έσοδα από τόκους ή μερίσματα από τις ανωτέρω πράξεις δεν αποτελούν έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές αλλά καταχωρούνται στις ειδικές για αυτά κατηγορίες εσόδων.
Ως δαπάνες από χρηματοοικονομικές συναλλαγές νοούνται οι πληρωμές για χρεολύσια, οι αγορές μετοχών ή ομολόγων, οι πράξεις «reverse repos» κ.λπ. Οι πληρωμές για τόκους καταχωρούνται σε ειδική κατηγορία δαπανών.

4.3 Κατάρτιση προϋπολογισμών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου

4.3.1 Συνοπτικοί προϋπολογισμοί - Προσδιορισμός του δημοσιονομικού αποτελέσματος των ΝΠΔΔ

Από το σύνολο των συνοπτικών προϋπολογισμών των φορέων Γενικής Κυβέρνησης πρέπει να προκύπτει τουλάχιστον το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του πίνακα ΙΙ της παρούσας.
Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα προκύπτει ως διαφορά των εσόδων-εξόδων (ταμειακό ισοζύγιο) χωρίς τα έσοδα και τις δαπάνες από χρηματοοικονομικές συναλλαγές, πλέον / μείον (+/-) τη μεταβολή του ύψους των απλήρωτων υποχρεώσεων προς φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης (τρίτους), εντός του οικονομικού έτους στο οποίο αναφέρεται ο προϋπολογισμός. Στο σκέλος των εσόδων που προσδιορίζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν περιλαμβάνεται η χρήση ταμειακών διαθεσίμων.
Τα ΝΠΔΔ και οι ειδικοί λογαριασμοί που εφαρμόζουν την κωδική κατάταξη εσόδων - εξόδων ΝΠΔΔ ή / και το ΠΔ 205/1998 (Προϋπολογισμός ταμειακής βάσης) συμπληρώνουν τον πίνακα 6 του Παραρτήματος.
Επισημαίνεται ότι στο σκέλος των εσόδων, θα πρέπει να προβλέπονται όλες οι απαιτήσεις οι οποίες προβλέπεται να εισπραχθούν κατά το 2018, ανεξαρτήτως από το έτος κατά το οποίο δημιουργήθηκαν. Στο σκέλος των εξόδων, θα πρέπει να προβλέπονται όλες οι υποχρεώσεις του 2018, καθώς και όλες οι απλήρωτες υποχρεώσεις προηγουμένων ετών.
Τα ταμειακά διαθέσιμα θεωρούνται περιουσιακό στοιχείο των νομικών προσώπων και όχι στοιχείο εσόδων του προϋπολογισμού τους. Δύναται να χρησιμοποιηθούν για την εξόφληση υποχρεώσεων προηγούμενων οικονομικών ετών, εφόσον αυτές θα έχουν καταγραφεί και θα εμφανίζονται στο μητρώο δεσμεύσεων του φορέα κατά την 31.12.2017, καθώς και για την ολοκλήρωση συνεχιζόμενων έργων. Στα ΝΠΔΔ οι απλήρωτες υποχρεώσεις του προηγούμενου έτους, καθώς και τα συνεχιζόμενα έργα, ενσωματώνονται στις προβλέψεις του προϋπολογισμού.
Αναφορικά με την αποτύπωση των επιχορηγήσεων του Κρατικού Προϋπολογισμού ισχύουν οι βασικές αρχές που αναφέρονται στην παρ. 4.4 του Μέρους Β' για τα ΝΠΙΔ.

4.3.2 Αναλυτικοί Προϋπολογισμοί ΝΠΔΔ

Η κατάρτιση αναλυτικών προϋπολογισμών είναι υποχρεωτική και προβλέπεται από τις σχετικές διατάξεις του ν.4270/2014, προκειμένου να εγκριθούν από τα αρμόδια όργανα.
Αναλυτικός προϋπολογισμός είναι η αναλυτική πρόβλεψη κατά κωδικό αριθμό (ΚΑΕ) των εσόδων και δαπανών για το επόμενο οικονομικό έτος, η οποία πρέπει να είναι εντός των στόχων που έχουν προσδιοριστεί. Στον αναλυτικό προϋπολογισμό περιλαμβάνονται τα έσοδα λειτουργικής, επενδυτικής και χρηματοοικονομικής φύσεως και τα λειτουργικά, επενδυτικά και χρηματοοικονομικά έξοδα.
Σύμφωνα με το άρθρο 63 του ν.4270/2014 οι αναλυτικοί προϋπολογισμοί των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης υιοθετούνται από το αρμόδιο όργανο διοίκησης του φορέα και εγκρίνονται από τον εποπτεύοντα Υπουργό έως την 31η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους, μετά από εισήγηση του οικείου Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών, η οποία πρέπει να είναι συνεπής με το σχέδιο του συνοπτικού προϋπολογισμού που έχει ήδη υποβληθεί.
Το αρμόδιο όργανο διοίκησης των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης δεν υιοθετεί και το εποπτεύον Υπουργείο δεν εγκρίνει τους αναλυτικούς προϋπολογισμούς των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης παρά μόνον αν είναι συνεπείς με τα σχέδια των συνοπτικών προϋπολογισμών που διαμορφώθηκαν και είναι σύμφωνοι με τους δεσμευτικούς στόχους και το επιδιωκόμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα. 
Ειδικότερα, επισημαίνονται τα εξής:
Ο αναλυτικός προϋπολογισμός κάθε φορέα περιλαμβάνει το σύνολο των εσόδων του και το σύνολο των εξόδων του. Η διαφορά «συνολικά έσοδα μείον συνολικά έξοδα» προσδιορίζει το ταμειακό ισοζύγιο.
Παράλληλα, από τα στοιχεία του αναλυτικού προϋπολογισμού προκύπτει και το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, το οποίο προσδιορίζεται σύμφωνα και με τα οριζόμενα στην παρ. 4.3.1 του Μέρους Β' για τον τρόπο προσδιορισμού του δημοσιονομικού αποτελέσματος του συνοπτικού προϋπολογισμού του φορέα. Για λόγους επαλήθευσης κατά την υποβολή του αναλυτικού προϋπολογισμού του φορέα για έγκριση, σε ιδιαίτερο πίνακα θα πρέπει να αποτυπώνεται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, καθώς και ο τρόπος υπολογισμού του.
Οι φορείς πρέπει να φροντίσουν να συμπίπτει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα (σύμφωνα με το κάτωθι παράδειγμα), όπως προκύπτει κατά την υποβολή των συνοπτικών προϋπολογισμών, με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα κατά την κατάρτιση και έγκριση του αναλυτικού τους προϋπολογισμού.
Για λόγους υποβοήθησης παρατίθεται παράδειγμα για την κατανόηση της διαφοράς μεταξύ ταμειακού και δημοσιονομικού αποτελέσματος. Έστω ένα ΝΠΔΔ υποβάλλει τον συνοπτικό προϋπολογισμό με τα εξής οικονομικά στοιχεία:

Οικονομικά στοιχεία  
Σύνολο εσόδων (συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων από χρηματοοικονομικές συναλλαγές) 1.500
εκ των οποίων έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές 200
Σύνολο εξόδων (συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων από χρηματοοικονομικές συναλλαγές) 1.400
εκ των οποίων έξοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές 300
   
Απλήρωτες υποχρεώσεις σε φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης:  
στην αρχή του έτους (31. 12 προηγούμενου έτους) 250
προβλεπόμενες στο τέλους του έτους (31.12 τρέχοντος έτους) 150


Ο υπολογισμός του ταμειακού και του δημοσιονομικού αποτελέσματος προκύπτει ως εξής:



Σημειώνεται ότι το ανωτέρω παράδειγμα ισχύει  και για τους ΟΤΑ.

4.4 Συνοπτικοί προϋπολογισμοί Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου - Ανώνυμες Εταιρίες

Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα ενός νομικού προσώπου που τηρεί τα λογιστικά του βιβλία σε δεδουλευμένη βάση είναι το αποτέλεσμα, όπως αυτό προκύπτει στον πίνακα 7 του παραρτήματος, ο οποίος συμπληρώνεται από τα ΝΠΙΔ και τις Ανώνυμες Εταιρίες, σύμφωνα με τα λογιστικά τους βιβλία.

Ειδικότερα:

• Οι προβλέψεις των ιδίων εσόδων των οργανισμών πρέπει να είναι ρεαλιστικές και να περιλαμβάνουν τα εκτιμώμενα δεδουλευμένα έσοδα.
• Στη γραμμή «επιχορηγήσεις από τακτικό προϋπολογισμό» καταχωρούνται οι προβλέψεις για την τακτική επιχορήγηση και οι προβλέψεις για τυχόν αποδόσεις εσόδων προς το φορέα μέσω του τακτικού προϋπολογισμού των Υπουργείων. Τέλος, στην ίδια γραμμή καταχωρούνται από το φορέα και οι προβλέψεις για ποσά που τυχόν αναμένεται να εισπραχθούν μέσω του τακτικού προϋπολογισμού ως αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.
• Στη γραμμή «επιχορηγήσεις από ΠΔΕ» καταχωρούνται οι προβλέψεις επιχορηγήσεων από το ΠΔΕ, είτε από το εθνικό σκέλος, είτε από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, ανεξάρτητα αν στα βιβλία του φορέα λογιστικοποιούνται ως αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ή όχι.
• Στη γραμμή «επιχορηγήσεις από ΕΕ» καταχωρούνται οι προβλέψεις για ποσά που ο φορέας αναμένεται να εισπράξει απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι τα ποσά του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του ΠΔΕ.
• Στη γραμμή «λοιπές επιχορηγήσεις» καταχωρούνται οι προβλέψεις για ποσά από τυχόν επιχορηγήσεις άλλων νομικών προσώπων της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και τυχόν άλλες επιχορηγήσεις ή αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που όμως δεν προέρχονται από τον Τακτικό Προϋπολογισμό ή το ΠΔΕ.
Επίσης, στη γραμμή αυτή καταχωρούνται και τυχόν προβλέψεις πληρωμών τοκοχρεολυσίων (σε ακαθάριστη βάση) από το κράτος για λογαριασμό του φορέα λόγω καταπτώσεων εγγυήσεων, αναλήψεις δανειακών και λοιπών υποχρεώσεων από το κράτος, καθώς και ταμειακές διευκολύνσεις από το κράτος.
Από το ποσό των καταπτώσεων, οι προβλέψεις για τους τόκους καταχωρούνται στα έξοδα του πίνακα 7, ενώ για τις αποπληρωμές χρεολυσίων μόνο στα «πρόσθετα χρηματοοικονομικά στοιχεία» του πίνακα 7. Ο προϊστάμενος της οικείας ΓΔΟΥ οφείλει να επιβεβαιώσει με την αρμόδια Διεύθυνση «Κίνησης Κεφαλαίων, Εγγυήσεων και Δανείων» της Γενικής Διεύθυνσης Θησαυροφυλακίου και Δημοσίου Λογιστικού του ΓΛΚ, ότι τα εν λόγω αναφερόμενα ποσά (απολογιστικά και προϋπολογιστικά στοιχεία), έχουν περιληφθεί στις προβλέψεις δαπανών για πληρωμές καταπτώσεων εγγυήσεων του οικείου έτους.
• Οι προβλεπόμενες μεταβιβάσεις από τον Κρατικό Προϋπολογισμό πρέπει να λογίζονται στις αντίστοιχες γραμμές επιχορηγήσεων του πίνακα και όχι σε άλλη γραμμή εσόδου (π.χ. λοιπά έσοδα), ανεξάρτητα από το σκοπό για τον οποίο δίνονται, διότι μόνο έτσι μπορεί να γίνει αξιόπιστα η ενοποίηση των οικονομικών καταστάσεων σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης, διαφορετικά θα προκύπτουν σημαντικές διαφορές.
• Σημειώνεται ότι τα ταμειακά διαθέσιμα θεωρούνται περιουσιακό στοιχείο των νομικών προσώπων και όχι στοιχείο εσόδων του προϋπολογισμού τους. Τα ταμειακά διαθέσιμα δύναται να χρησιμοποιηθούν μόνο για την εξόφληση υποχρεώσεων προηγούμενων οικονομικών ετών, εφόσον αυτές θα έχουν καταγραφεί και θα εμφανίζονται στα βιβλία του φορέα κατά την 31.12.2017, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που αφορούν στην ολοκλήρωση συνεχιζόμενων έργων.
• Σε περίπτωση που είναι απαραίτητη η χρήση ταμειακών διαθεσίμων για την κάλυψη αρνητικού ισοζυγίου του προϋπολογισμού έτους 2018, απαιτείται προηγουμένως έγκριση του ΓΛΚ, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας ΓΔΟΥ, με την προσκόμιση των απαραίτητων οικονομικών στοιχείων.
• Τα ΝΠΙΔ δεν εγγράφουν στις προβλέψεις δαπανών του προϋπολογισμού τους τις απλήρωτες υποχρεώσεις του προηγούμενου έτους, δεδομένου ότι έχουν περιληφθεί στο οικονομικό έτος που δημιουργήθηκαν.
• Οι λειτουργικές και οι επενδυτικές δαπάνες, πρέπει να καταχωρούνται στο έτος κατά το οποίο αναμένεται να πραγματοποιηθούν. Επίσης, στις προβλεπόμενες δαπάνες θα πρέπει να περιληφθούν και τυχόν αποδιδόμενα μερίσματα.
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 63 του ν.4270/2014 οι αναλυτικοί προϋπολογισμοί των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης υιοθετούνται από το αρμόδιο όργανο διοίκησης του φορέα και εγκρίνονται από τον εποπτεύοντα Υπουργό έως την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου από το έτος προϋπολογισμού έτους, μετά από εισήγηση του οικείου Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών και πρέπει να είναι συνεπείς με το σχέδιο του συνοπτικού προϋπολογισμού που έχει ήδη υποβληθεί κατά την ολοκλήρωση των διαδικασιών του άρθρου 54 του ν.4270/2014. Ειδικά, οι προϋπολογισμοί των φορέων του Κεφαλαίου Α' του ν.3429/2005, εφόσον υπερβαίνουν το όριο των 10 εκατ. ευρώ, εγκρίνονται με κοινή απόφαση του εποπτεύοντος Υπουργού και του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση του Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών του εποπτεύοντος Υπουργείου, έως και την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου από το έτος του προϋπολογισμού και είναι συνεπείς με το σχέδιο του προϋπολογισμού που έχει ήδη υποβληθεί κατά την ολοκλήρωση των διαδικασιών του άρθρου 54 του ν.4270/2014.
Το αρμόδιο όργανο διοίκησης των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης δεν υιοθετεί και το εποπτεύον Υπουργείο δεν εγκρίνει τους προϋπολογισμούς των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, παρά μόνον αν είναι συνεπείς με τα σχέδια των συνοπτικών προϋπολογισμών που διαμορφώθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 54 και είναι συμβατοί με τους δεσμευτικούς στόχους και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Γ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ - ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ

1. Φορείς Κεντρικής Διοίκησης

Στον πίνακα Ι περιλαμβάνονται τα ανώτατα όρια δαπανών για κάθε φορέα της Κεντρικής Διοίκησης (Προεδρία της Δημοκρατίας, Βουλή των Ελλήνων, Υπουργεία, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές που ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς), καθώς και για τα νομικά πρόσωπα των οποίων η μισθοδοσία του προσωπικού τους καλύπτεται άμεσα από τον τακτικό προϋπολογισμό, όπως νοσοκομεία, πανεπιστήμια, τόσο για τον Τακτικό Προϋπολογισμό, όσο και για το ΠΔΕ.

Τα όρια αυτά έχουν διαμορφωθεί σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στις παρ. 1 και 2 του Μέρους Β' της παρούσας εγκυκλίου.

Οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, αφού λάβουν υπόψη τους τα ανώτατα όρια δαπανών για το οικονομικό έτος 2018, πρέπει να κατανείμουν τα ποσά αυτά στους επιμέρους ειδικούς φορείς και κωδικούς αριθμούς εξόδων (ΚΑΕ). Για τις κατανομές πρέπει να ληφθούν υπόψη οι υποχρεώσεις που δημιουργούνται από το υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας των υπηρεσιών, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία ανεξόφλητων υποχρεώσεων. Σε αντίθετη περίπτωση, πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες (διοικητικές ή και νομοθετικές) που εξασφαλίζουν τη λειτουργία των υπηρεσιών εντός των ανωτέρω περιορισμών.

Τα ποσά των επιχορηγήσεων και αποδόσεων που προβλέπονται στον πίνακα Ι της εγκυκλίου, μετά από σχετική κατανομή ανά εποπτευόμενο φορέα, πρέπει να κοινοποιηθούν από την αρμόδια ΓΔΟΥ, εγκαίρως και το αργότερο μέχρι τις 17.7.2017, ώστε οι φορείς να συντάξουν τους δικούς τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς, με την επιφύλαξη τυχόν μεταβολών, λόγω κινητικότητας και γενικότερης ανακατανομής του προσωπικού, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 54 του ν.4270/2014.













(1) Στα όρια δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης δεν περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους 12.117.000 ευρώ που αφορούν συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου σε αυξήσεις ΜΚ διεθνών οργανισμών.

(2) Στις λοιπές δαπάνες του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης περιλαμβάνονται και οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας.

(3) Στα όρια δαπανών του Υπουργείου Εξωτερικών δεν περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους 130.000 ευρώ που αφορούν σε χρεολύσια μεσο- μακροπρόθεσμου δανεισμού.

(4) Στα όρια δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δεν περιλαμβάνονται πιστώσεις για δαπάνες που αφορούν την Αρχή και καλύπτονται από το όριο δαπανών του Υπουργείου Οικονομικών (πλην Γενικών Κρατικών Δαπανών), λόγω μη δυνατότητας επιμερισμού τους επί του παρόντος.

Για το ΠΔΕ κατά την έκδοση της παρούσας δεν έχει γίνει σχετική διάκριση και κατανομή.

(5) Στα όρια δαπανών των Γενικών Κρατικών Δαπανών: i. Περιλαμβάνονται πιστώσεις του Ειδικού Φορέα 23/590 που αφορά σε δαπάνες μεταναστευτικών ροών, ii. δεν περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους 100 εκατ. ευρώ που αφορούν σε συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου σε αυξήσεις ΜΚ διαφόρων εταιρειών, iii. δεν περιλαμβάνονται πιστώσεις από ειδική χρηματοδότηση για πληρωμές ληξιπροθέσμων οφειλών.

(6) Στα όρια δαπανών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών οι επιχορηγήσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ εμφανίζονται ως "Επιχορηγήσεις σε φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης (ΚΑΕ 2000)".

(7) Για τον υπολογισμό της δαπάνης που αφορά την κάλυψη του ελλείμματος του Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π., η οποία περιλαμβάνεται στα όρια του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δεν έχει ληφθεί υπόψη η αριθ. C (2017) 3780/8-6-2017 απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Με βάση όσα αναφέρονται στην παρ. 2 του Μέρους Β', οι φορείς θα συμπληρώσουν τον επισυναπτόμενο πίνακα 1 του Παραρτήματος, κατανέμοντας κατά περίπτωση, τα όρια για τις αμοιβές προσωπικού και δεσμευτικά τα όρια για τις μεταβιβάσεις και τις λοιπές δαπάνες.

Ο πίνακας 2 του Παραρτήματος αφορά στην ανάλυση της κατανομής των πόρων του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων μεταξύ επιχορηγήσεων σε φορείς εντός ή εκτός Γενικής Κυβέρνησης και λοιπών δαπανών και συμπληρώνεται από τους αρμόδιους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παρ. 3 του Μέρους Β'.

Για την παρακολούθηση των μεταβολών του προσωπικού, παρακαλούνται οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης να συμπληρώσουν τους επισυναπτόμενους πίνακες 3 και 5 του Παραρτήματος. Ειδικότερα:

• Ο πίνακας 3 του Παραρτήματος αφορά στην Κεντρική Διοίκηση και συμπληρώνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ανά ειδικό φορέα, για τις μεταβολές του προσωπικού με σύμβαση εργασίας δημοσίου δικαίου και ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (υπηρετούντες, προσλήψεις, αποχωρήσεις κ.λπ.) που έχουν πραγματοποιηθεί το α' εξάμηνο του τρέχοντος έτους, στον οποίο έχει προστεθεί η αντίστοιχη τρέχουσα και ετήσια δαπάνη. Η συμπλήρωση του εν λόγω πίνακα αφορά στο προσωπικό που περιλαμβάνεται στις δαπάνες μισθοδοσίας του εκάστοτε φορέα και ως εκ τούτου πρέπει να συμπίπτει με τα στοιχεία των μισθοδοτικών καταστάσεων για τον αριθμό του μισθοδοτούμενου προσωπικού στην αρχή και στο τέλος της υπό εξέταση περιόδου.

• Ο πίνακας 5 του Παραρτήματος αφορά στο εποχικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου της Κεντρικής Διοίκησης και των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και συμπληρώνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες για τα έτη 2016 έως και 2018. Τα στοιχεία του πίνακα πρέπει να συμφωνούν με τα στοιχεία των μισθοδοτικών καταστάσεων, τόσο για τον αριθμό του μισθοδοτούμενου προσωπικού, όσο και για τη δαπάνη της υπό εξέταση περιόδου. Η αποστολή του εν λόγω πίνακα αποτελεί ευθύνη του οικείου Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών.

Επισημαίνεται ότι, όσον αφορά την συμπλήρωση των πινάκων 3 και 5, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί οι προβλεπόμενες προσλήψεις να έχουν περιληφθεί στο σχεδιασμό προσλήψεων του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και να έχουν τηρηθεί τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του άρθρου 11 του ν.3833/2010, όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 37 του ν.3986/2011 και την υποπαράγραφο Ζ.5 της παραγράφου Ζ' του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 64 του ν.4389/2016 (Α'94). Αρμόδιος για την εφαρμογή των ανωτέρω είναι ο Προϊστάμενος της οικείας ΓΔΟΥ.

Οι προβλέψεις του Τακτικού Προϋπολογισμού (αναλυτικά κατά ειδικό φορέα και ΚΑΕ) θα καταχωρηθούν μέσω e-portal. Ειδικότερα, οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης θα υποβάλουν τις προτάσεις για τον προϋπολογισμό τους, κάνοντας χρήση της λειτουργικότητας που παρέχεται στο e- portal του ΓΛΚ (https://portal-md.glk.gr). Οι υπεύθυνοι των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών των φορέων, πρέπει - σε περίπτωση αντικατάστασης των αρμοδίων υπαλλήλων - να αποστείλουν άμεσα, στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], τα επικαιροποιημένα στοιχεία των αρμοδίων για την καταχώρηση των προτάσεων. Τα στοιχεία των υπαλλήλων πρέπει να περιλαμβάνουν το ονοματεπώνυμο, το τηλέφωνο επικοινωνίας, την ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail), το φορέα και τον ειδικό φορέα για τον οποίο εξουσιοδοτούνται να καταχωρήσουν προτάσεις του Τακτικού Προϋπολογισμού.

Με ευθύνη των Προϊσταμένων των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών θα πρέπει να συγκεντρωθούν όλοι οι ανωτέρω πίνακες του Παραρτήματος (1, 2, 3 και 5) και να αποσταλούν στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ, σε ηλεκτρονική μορφή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] μέχρι την 31.7.2017.

2. Λοιποί φορείς Γενικής Κυβέρνησης (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ, επαναταξινομημένες ΔΕΚΟ, ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς)

Οι εποπτευόμενοι φορείς που περιλαμβάνονται στο Μητρώο της Γενικής Κυβέρνησης, θα καταρτίσουν συνοπτικό σχέδιο προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2018, το οποίο θα υποβάλουν στις Γενικές Διευθύνσεις Οικονομικών Υπηρεσιών των αρμόδιων Υπουργείων μέχρι την 24.7.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 31.7.2017.

Με ευθύνη των Προϊσταμένων των ΓΔΟΥ συγκεντρώνονται οι συνοπτικοί προϋπολογισμοί των εποπτευόμενων φορέων, μαζί με τους λοιπούς σχετικούς πίνακες του Παραρτήματος, ελέγχονται ως προς τη συμβατότητά τους με τα δημοσιονομικά αποτελέσματα όπως αυτά τίθενται με την παρούσα και αποστέλλονται στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ, σε ηλεκτρονική μορφή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] και [email protected], μέχρι την 31.7.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 18.8.2017.

Σε περίπτωση μη συμβατότητας, με ευθύνη των Προϊσταμένων των αρμοδίων ΓΔΟΥ, τα σχέδια των συνοπτικών προϋπολογισμών επιστρέφονται στους φορείς και παρέχονται οδηγίες για τη διόρθωσή τους, ώστε να υποβληθούν αναθεωρημένα, συμβατά με τα δημοσιονομικά αποτελέσματα, σχέδια συνοπτικών προϋπολογισμών. Τα αναθεωρημένα σχέδια αποστέλλονται στο ΓΛΚ μέχρι την 18.8.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 31.8.2017.

Οι ΑΔΑ που περιλαμβάνονται στο Μητρώο της Γενικής Κυβέρνησης και δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, θα καταρτίσουν συνοπτικό σχέδιο προϋπολογισμού για το έτος 2018, το οποίο θα υποβάλουν, μαζί με τους λοιπούς σχετικούς πίνακες του Παραρτήματος, στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ σε ηλεκτρονική μορφή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], το αργότερο μέχρι την 31.7.2017.

Για την παρακολούθηση των μεταβολών του προσωπικού, παρακαλούνται οι εποπτευόμενοι φορείς και οι ΑΔΑ να συμπληρώσουν τους πίνακες 4 και 5 του Παραρτήματος. Ειδικότερα:

• Ο πίνακας 4 συμπληρώνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του εποπτευόμενου νομικού προσώπου ή της ΑΔΑ για τις μεταβολές του προσωπικού με σύμβαση εργασίας δημοσίου δικαίου και ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (υπηρετούντες, προσλήψεις, αποχωρήσεις κ.λπ.) σε αριθμό και δαπάνη. Η συμπλήρωσή του αφορά στο προσωπικό που περιλαμβάνεται στις δαπάνες μισθοδοσίας του εκάστοτε φορέα. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία του πίνακα πρέπει να συμφωνούν με τα στοιχεία των μισθοδοτικών καταστάσεων για τον αριθμό και τη δαπάνη του μισθοδοτούμενου προσωπικού, στην αρχή και στο τέλος της υπό εξέταση περιόδου, και με το λογαριασμό 60 «Αμοιβές και Έξοδα Προσωπικού» του Ελληνικού Γενικού Λογιστικού Σχεδίου (ΕΓΛΣ), εφόσον τηρείται. Η αποστολή του εν λόγω πίνακα γίνεται με ευθύνη του οικείου Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών ή της οικονομικής υπηρεσίας της ΑΔΑ προκειμένου περί ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς.

• Ο πίνακας 5 αφορά στο εποχικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου της Κεντρικής Διοίκησης και των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και συμπληρώνεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παρ. 1 του Μέρους Γ'.

Όσον αφορά τη συμπλήρωση των πινάκων 4 και 5, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί οι προβλεπόμενες προσλήψεις να έχουν περιληφθεί στο σχεδιασμό προσλήψεων του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης και να έχουν τηρηθεί τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του άρθρου 11 του ν.3833/2010, όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 37 του ν.3986/2011 και την υποπαράγραφο Ζ.5 της παραγράφου Ζ' του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 64 του ν.4389/2016 (Α'94). Ειδικότερα για τη συμπλήρωση του πίνακα 5 οι προβλεπόμενες προσλήψεις θα κυμανθούν στα επίπεδα του έτους 2017. Αρμόδια για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των ανωτέρω είναι η ΓΔΟΥ του εποπτεύοντος Υπουργείου.

3. Συγκέντρωση και ομαδοποίηση προϋπολογισμών νομικών προσώπων

3.1 ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ

Η ΓΔΟΥ κάθε Υπουργείου θα συγκεντρώσει και θα ομαδοποιήσει τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς των φορέων που ανήκουν στην αρμοδιότητά της, εμφανίζοντας διακριτά τα ΝΠΔΔ και τα ΝΠΙΔ.

Στον πίνακα ΙΙ περιλαμβάνονται τα ποσά για το έτος 2018, κατά Υπουργείο και για το σύνολο των εποπτευόμενων από αυτό φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, εκτός των επαναταξινομημένων ΔΕΚΟ και των ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, ως προς:

• τις επιχορηγήσεις και αποδόσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και
• το δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Αναλυτικότερα, από το σύνολο των συνοπτικών προϋπολογισμών των εποπτευόμενων φορέων (ΝΠ πλην των επαναταξινομημένων ΔΕΚΟ και των ΑΔΑ, καθώς και ειδικοί λογαριασμοί) κάθε Υπουργείου, πρέπει να προκύπτει κατ' ελάχιστο το συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.



(1) Στη διαμόρφωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος συμπεριλαμβάνονται και οι πόροι που προέρχονται από το ΠΔΕ.
(2) Στις περιπτώσεις που το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του συνόλου των φορέων του Υπουργείου εμφανίζεται μηδενικό (0,0) σε εκατ. ευρώ, θα πρέπει ανά φορέα και σε ευρώ να είναι διάφορο του μηδενός σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 4.1.1 του Μέρους Β' της παρούσας.
(3) Αφορά στο Ίδρυμα για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία.
(4) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα του πρώην Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης περιλαμβάνεται ποσό 20 εκατ. ευρώ για καταπτώσεις εγγυήσεων ΕΤΕΑΝ.
(5) Στα ποσά των επιχορηγήσεων περιλαμβάνονται εφημερίες ιατρών και πρόσθετες αμοιβές λοιπού προσωπικού (πλην ιατρών) του ΕΚΑΒ.
(6) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιλαμβάνεται και το αποτέλεσμα για τον ειδικό λογαριασμό ΛΑΓΗΕ.

3.2 Επαναταξινομημένες ΔΕΚΟ (εντός και εκτός του Κεφαλαίου Α' του ν.3429/2005)

Η ΓΔΟΥ κάθε Υπουργείου θα συγκεντρώσει και θα ομαδοποιήσει τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς (πίνακας 7 του Παραρτήματος) των επαναταξινομημένων ΔΕΚΟ εποπτείας του, εμφανίζοντας αυτές διακριτά.
Στον πίνακα ΙΙΙ περιλαμβάνονται τα ποσά για το έτος 2018 κατά εποπτεύον Υπουργείο και ΔΕΚΟ ως προς:
• τις επιχορηγήσεις και αποδόσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και
• το δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Οι φορείς οφείλουν να προσαρμόσουν τα μεγέθη του υποβαλλόμενου σχεδίου προϋπολογισμού τους σε τέτοιο ύψος, ώστε να προκύπτει κατ' ελάχιστο το προβλεπόμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.



(1) Στη διαμόρφωση του ισοζυγίου συμπεριλαμβάνονται και οι πόροι που προέρχονται από το ΠΔΕ.

(2) Στις περιπτώσεις που το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των φορέων εμφανίζεται μηδενικό (0,0) σε εκατ. ευρώ, θα πρέπει σε ευρώ να είναι διάφορο του μηδενός για τους λόγους που αναφέρονται στην παράγραφο 4.1.1 του Μέρους Β' της παρούσας.

(3) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της ΕΡΤ περιλαμβάνεται και απόδοση μερίσματος στο Ελληνικό Δημόσιο ύψους 24 εκατ. ευρώ.

(4) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της ΕΑΣ ΑΒΕΕ περιλαμβάνονται καταπτώσεις εγγυήσεων σε ακαθάριστη βάση ύψους 52 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τόκοι 10 εκατ. ευρώ).

(5) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα περιλαμβάνονται καταπτώσεις εγγυήσεων σε ακαθάριστη βάση ύψους 58 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τόκοι 3 εκατ. ευρώ) της ΕΑΒ.

(6) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα περιλαμβάνονται καταπτώσεις εγγυήσεων σε ακαθάριστη βάση ύψους 816 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τόκοι 103 εκατ. ευρώ) του ΟΣΕ.

Στον ανωτέρω πίνακα δεν περιλαμβάνεται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα από τις συμβάσεις παραχώρησης αυτοκινητοδρόμων.

3.3 ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς

Οι ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, υποβάλλουν το σχέδιο συνοπτικού προϋπολογισμού τους απευθείας στο ΓΛΚ.

Στον πίνακα IV περιλαμβάνονται τα ποσά για το έτος 2018, κατά ΑΔΑ που δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, ως προς:

• τις επιχορηγήσεις και αποδόσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και
• το δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Αναλυτικότερα, από τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς, πρέπει να προκύπτει κατ' ελάχιστο το συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.



(1) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν περιλαμβάνεται τυχόν απόδοση μερίσματος στο Ελληνικό Δημόσιο.
(2) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων περιλαμβάνεται και απόδοση μερίσματος στο Ελληνικό Δημόσιο ποσού 24,9 εκατ. ευρώ.
(3) Στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων δεν περιλαμβάνεται τυχόν απόδοση μερίσματος στο Ελληνικό Δημόσιο.

4. Κοινωνικός προϋπολογισμός (ΟΚΑ- νοσοκομεία)

Ειδικότερα, για την κατάρτιση του Κοινωνικού Προϋπολογισμού, τα Υπουργεία Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και Υγείας, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία (Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής) και τη Βουλή των Ελλήνων, θα προβούν στις παρακάτω ενέργειες:

• Θα συγκεντρώσουν μέχρι 24.7.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 31.7.2017 τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς όλων των νομικών προσώπων (πίνακες 7, 8, 9 και 10 του Παραρτήματος), τα οποία ανήκουν στον υποτομέα των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης ή είναι δημόσια νοσοκομεία, σύμφωνα με το Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης της ΕΛΣΤΑΤ, δηλαδή του συνόλου των ασφαλιστικών ταμείων, του ΟΑΕΔ, του ΕΟΠΥΥ, των νοσοκομείων του ΕΣΥ, των πανεπιστημιακών και λοιπών νοσηλευτικών ιδρυμάτων, ανεξάρτητα από το Υπουργείο που τα εποπτεύει, καθώς και των Υγειονομικών Περιφερειών (ΥΠΕ) - ΠΕΔΥ.

• Αφού επεξεργασθούν τους συνοπτικούς προϋπολογισμούς των ανωτέρω νομικών προσώπων, οι οποίοι πρέπει σε κάθε περίπτωση να κυμαίνονται εντός των ορίων του Κοινωνικού Προϋπολογισμού όπως αυτά προβλέπονται για το έτος 2018, θα προβούν στην αποστολή:

1. Των συγκεντρωτικών πινάκων 7, 8, 9 και 10 του Παραρτήματος των συνοπτικών προϋπολογισμών των νομικών προσώπων ανά υποσύνολο του Κοινωνικού Προϋπολογισμού.
Επισημαίνεται ότι στους πίνακες 9 (Νοσοκομεία) και 10 (ΥΠΕ - ΠΕΔΥ) στη στήλη «Προϋπολογισμός 2018», στο σκέλος των εξόδων θα αποτυπωθεί το σύνολο των προϋπολογιζόμενων πληρωμών (νέες και παρελθούσες υποχρεώσεις) του επόμενου οικονομικού έτους, ενώ στη στήλη «2018: Όρια νέων αγορών» θα εμφανιστούν αποκλειστικώς τα νέα όρια αγορών για τα Νοσοκομεία και τις ΥΠΕ-ΠΕΔΥ αντίστοιχα.

2. Του συγκεντρωτικού πίνακα 11 του Παραρτήματος. Σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζεται ότι ο ως άνω πίνακας 11 θα πρέπει να απορρέει και να συμφωνεί κατά υποσύνολο με τους συγκεντρωτικούς πίνακες των συνοπτικών προϋπολογισμών των νομικών προσώπων ως ανωτέρω.

3. Όλων των προαναφερόμενων πινάκων (πίνακες 7, 8, 9, 10 και 11), αναλυτικά και συγκεντρωτικά όπως περιγράφεται παραπάνω για όλους τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τα νοσοκομεία, καθώς και τις ΥΠΕ-ΠΕΔΥ, που ελήφθησαν υπόψη για την κατάρτιση του Κοινωνικού Προϋπολογισμού.

4. Του πίνακα 12 του Παραρτήματος που αφορά τις εκτιμήσεις για τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ) αναλυτικά ανά ταμείο και συγκεντρωτικά ανά Υπουργείο και υποτομέα (ΟΚΑ).

• Τα ως άνω στοιχεία, τα οποία πρέπει να συμφωνούν με τα μεγέθη των συγκεντρωτικών πινάκων V και VI και των συνοπτικών προϋπολογισμών, αποστέλλονται στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ, σε ηλεκτρονική μορφή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] από τα Υπουργεία Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθώς και Υγείας έως τις 31.7.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 18.8.2017.

• Τέλος, σημειώνεται ότι οι αναλυτικοί Πίνακες 8 και 12 του Παραρτήματος ανά ασφαλιστικό ταμείο, καθώς και οι αντίστοιχοι συγκεντρωτικοί πίνακες ανά Υπουργείο, αποστέλλονται από τα εποπτεύοντα Υπουργεία, εφόσον έχουν πρώτα συμφωνηθεί τα όρια των συνοπτικών προϋπολογισμών των ασφαλιστικών ταμείων με το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Σε κάθε περίπτωση ισχύουν οι γενικές κατευθύνσεις κατάρτισης προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης που αναφέρονται στην παρ.4 του Μέρους Β', καθώς και η παρ.2 του Μέρους Γ'.

Τα όρια του κοινωνικού προϋπολογισμού περιλαμβάνονται στους πίνακες V και VΙ. 



* Με τον όρο δημοσιονομικές προσαρμογές εννοείται η μεταβολή των απλήρωτων υποχρεώσεων προς τρίτους. Για το σύνολο των δημόσιων νοσοκομείων εφαρμόζεται μηχανισμός clawback στη φαρμακευτική δαπάνη, η επίπτωση του οποίου έχει ενσωματωθεί στις δημοσιονομικές προσαρμογές.
(1) Στο ύψος των επιχορηγήσεων του τακτικού προϋπολογισμού προς τα νοσοκομεία του ΕΣΥ περιλαμβάνονται και οι πιστώσεις του ΚΑΕ 2323 (ΕΦ 15-210).
(2) Περιλαμβάνονται τα νοσοκομεία ΑΙΓΙΝΗΤΕΙΟ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ, ΝΙΜΤΣ.

Τυχόν διαφορές στα αθροίσματα του ανωτέρω πίνακα οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.








* Με τον όρο δημοσιονομικές προσαρμογές εννοείται η μεταβολή των απλήρωτων υποχρεώσεων προς τρίτους.

5. ΟΤΑ

Το Υπουργείο Εσωτερικών, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 77 και 78 του ν.4172/2013, θα πρέπει να προωθήσει την έκδοση δύο κοινών υπουργικών αποφάσεων, με τις οποίες παρέχονται οδηγίες για την κατάρτιση των προϋπολογισμών δήμων και περιφερειών, εγκαίρως, προκειμένου να δημοσιευθούν το αργότερο μέχρι τέλος Ιουλίου.

Τα σχέδια των ενοποιημένων προϋπολογισμών των Δήμων, των Περιφερειών και των εποπτευόμενων νομικών προσώπων των ΟΤΑ (πίνακες 13α, 13β και 13γ του Παραρτήματος), καθώς και ο συγκεντρωτικός ενοποιημένος προϋπολογισμός των ΟΤΑ (πίνακας 13 του Παραρτήματος) πρέπει να αποσταλούν το αργότερο μέχρι 31.8.2017 στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ.
Οι ΟΤΑ αποτελούν βασικό υποτομέα της Γενικής Κυβέρνησης το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των οποίων επηρεάζει καθοριστικά το αποτέλεσμά της. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα προκύπτει ως διαφορά, των εσόδων - εξόδων (ταμειακό ισοζύγιο) χωρίς τα έσοδα και τα έξοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές, πλέον / μείον (+/-) τη μεταβολή του ύψους των απλήρωτων υποχρεώσεων προς φορείς εκτός Γενικής Κυβέρνησης (τρίτους) εντός του οικονομικού έτους στο οποίο αναφέρεται ο προϋπολογισμός.

Στον πίνακα VII προσδιορίζεται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα για το έτος 2018 του ενοποιημένου προϋπολογισμού των ΟΤΑ.




Δ. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ

Ι. Οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης αφού λάβουν υπόψη τους τα ανώτατα όρια για τις αμοιβές προσωπικού και τις μεταβιβάσεις, οφείλουν να:

α) κατανείμουν τα ανώτατα όρια δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού κατά ειδικό φορέα και ΚΑΕ,

β) κατανείμουν αναλυτικά τα ποσά των επιχορηγήσεων ή αποδόσεων, τόσο για τον Τακτικό Προϋπολογισμό όσο και για το ΠΔΕ, ανά φορέα εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης,

γ) γνωστοποιήσουν μέχρι 17.7.2017 τα προβλεπόμενα παραπάνω ποσά των επιχορηγήσεων ή αποδόσεων στους εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης φορείς, προκειμένου αυτοί με τη σειρά τους να τα εντάξουν στους προϋπολογισμούς τους.

δ) συμπληρώσουν και συγκεντρώσουν τους πίνακες του Παραρτήματος μαζί με σχετική εισηγητική έκθεση τεκμηρίωσης των οικονομικών τους μεγεθών για το 2018 και να τους αποστείλουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] και [email protected] μέχρι τις 31.7.2017. Επισημαίνεται ότι τα αναφερόμενα στοιχεία των πινάκων πρέπει να είναι πλήρως συμπληρωμένα ώστε κατά την εξέτασή τους να μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

ΙΙ. Οι λοιποί φορείς που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση, εκτός των ΟΤΑ για τους οποίους ισχύουν τα διαλαμβανόμενα στην παρ. 5 του Μέρους Γ', αφού λάβουν υπόψη τους τα προβλεπόμενα ποσά επιχορηγήσεων ή αποδόσεων, όπως αυτά κατανεμηθούν και τους κοινοποιηθούν από τους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, θα πρέπει να καταρτίσουν συνοπτικούς προϋπολογισμούς για το 2018 και να τους διαβιβάσουν στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του εποπτεύοντος Υπουργείου μέχρι τις 24.7.2017.

ΙΙΙ. Με ευθύνη των Προϊσταμένων των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών θα πρέπει να συγκεντρωθούν όλοι οι πίνακες (1-13 και 13α, 13β, 13γ) του Παραρτήματος που αφορούν στον προϋπολογισμό του 2018 και οι σχετικές εκθέσεις τεκμηρίωσης και να αποσταλούν στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ σε ηλεκτρονική μορφή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] και [email protected] μέχρι την 31.7.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 18.8.2017.

Επιπλέον, για τους φορείς του Κεφ. Α' του ν.3429/2005 αποστέλλονται συμπληρωμένοι οι πίνακες 7α και 7β σύμφωνα και με τα οριζόμενα στην αριθ. 2/74450/ΔΕΠ/24-11-2015 (ΑΔΑ ΩΨΘΩΗ-ΓΑ2) εγκύκλιο του ΓΛΚ με την οποία παρέχονται οδηγίες ως προς την εφαρμογή της υποπαραγράφου Δ9 του ν.4336/2015, ενώ αποστέλλονται και τα ισοζύγια γενικής λογιστικής του έτους 2016 και του 1ου εξαμήνου έτους 2017.
Σε περίπτωση μη συμβατότητας των υποβληθέντων από τους φορείς συνοπτικών προϋπολογισμών με τα τιθέμενα στην παρούσα δημοσιονομικά αποτελέσματα, με ευθύνη των Προϊσταμένων των αρμοδίων ΓΔΟΥ, τα σχέδια των συνοπτικών προϋπολογισμών επιστρέφονται στους φορείς με οδηγίες για τη διόρθωσή τους και τα αναθεωρημένα, συμβατά πλέον με τα δημοσιονομικά αποτελέσματα, σχέδια συνοπτικών προϋπολογισμών αποστέλλονται στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ μέχρι την 18.8.2017 και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από την 31.8.2017. 

Για τα Υπουργεία τα οποία διέπονται από τις διατάξεις της περίπτωσης β' της παραγράφου 7 του άρθρου 24 του ν.4270/2014, τα σχέδια των προϋπολογισμών τους και οι συνοπτικοί προϋπολογισμοί των φορέων Γενικής Κυβέρνησης αρμοδιότητάς τους, συγκεντρώνονται και αποστέλλονται στο ΓΛΚ από την Κύρια Κεντρική Οικονομική Υπηρεσία του Υπουργείου.

ΙΙΙ. Οι ΑΔΑ που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση αλλά δεν ανήκουν στην Κεντρική Διοίκηση ως ειδικοί φορείς, αφού λάβουν υπόψη τους τον πίνακα IV, θα πρέπει να καταρτίσουν συνοπτικούς προϋπολογισμούς για το 2018 και να τους διαβιβάσουν, μαζί με τους λοιπούς σχετικούς πίνακες του Παραρτήματος, στη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης (ΔΠΓΚ) του ΓΛΚ, το αργότερο μέχρι την 31.7.2017.

III. Όσον αφορά στα νομικά πρόσωπα που δεν ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση, οδηγίες κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού τους θα παρέχουν τα εποπτεύοντα Υπουργεία, λαμβάνοντας υπόψη τις βασικές αρχές σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΓΛΚ και τα οριζόμενα στην παρούσα εγκύκλιο για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

IV. Ειδικότερα για τους εκτός Γενικής Κυβέρνησης φορείς που υπάγονται στις διατάξεις του Κεφαλαίου Α' του ν.3429/2005, για την κατάρτιση του προϋπολογισμού τους και την υποβολή στοιχείων, ισχύουν αντίστοιχα τα αναφερόμενα στην παρ. 4.4 του Μέρους Β' και την παρ. 2 του Μέρους Γ' της παρούσας. Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλούνται οι προϊστάμενοι των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών, όπως προβούν στις ανωτέρω περιγραφείσες ενέργειες των παραγράφων Δ.Ι και Δ.II, και για τους εκτός Γενικής Κυβέρνησης εποπτευόμενους φορείς τους, που υπάγονται στις διατάξεις του Κεφαλαίου Α' του ν.3429/2005, εντός των ανωτέρω προθεσμιών.

Ε. ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ

Πίνακας 1 Δαπάνες Τακτικού Προϋπολογισμού κατά κατηγορία έτους 2018
Πίνακας 2 Δαπάνες Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων
Πίνακας 3 Μεταβολές προσωπικού (μονίμων και ΙΔΑΧ) Φορέων Κεντρικής Διοίκησης
Πίνακας 4 Μεταβολές προσωπικού (μονίμων και ΙΔΑΧ) Φορέων Γενικής Κυβέρνησης
Πίνακας 5 Μεταβολές προσωπικού ΙΔΟΧ Φορέων Κεντρικής Διοίκησης και Γενικής Κυβέρνησης
Πίνακας 6 Έσοδα - Έξοδα ΝΠΔΔ και ειδικών λογαριασμών που εφαρμόζουν την κωδική
κατάταξη εσόδων - εξόδων ΝΠΔΔ
Πίνακας 7 Έσοδα - Έξοδα ΔΕΚΟ, ΝΠΙΔ και ειδικών λογαριασμών
Πίνακας 7α Προϋπολογισθείσες μη μισθολογικές παροχές
Πίνακας 7β Προϋπολογισθείσες δαπάνες μετακίνησης
Πίνακας 8 Έσοδα - Έξοδα ΟΚΑ (Ασφαλιστικά Ταμεία, ΟΑΕΔ, ΕΟΠΥΥ)
Πίνακας 9 Έσοδα - Έξοδα Νοσοκομείων που εφαρμόζουν την κωδική κατάταξη εσόδων - εξόδων ΝΠΔΔ
Πίνακας 10 Έσοδα - Έξοδα ΥΠΕ - ΠΕΔΥ που εφαρμόζουν την κωδική κατάταξη εσόδων - εξόδων ΝΠΔΔ
Πίνακας 11 Κοινωνικός Προϋπολογισμός
Πίνακας 12 Έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές ΟΚΑ (Ασφαλιστικά Ταμεία, ΟΑΕΔ, ΕΟΠΥΥ)
Πίνακας 13 Έσοδα - Έξοδα ΟΤΑ 
Πίνακας 13α Έσοδα - Έξοδα Δήμων
Πίνακας 13β Έσοδα - Έξοδα Περιφερειών
Πίνακας 13γ Έσοδα - Έξοδα Νομικών Προσώπων ΟΤΑ.

Παρακαλούμε για την άμεση και αποτελεσματική συνεργασία σας και αναμένουμε να καταβάλετε κάθε προσπάθεια για την ορθή κατάρτιση των προϋπολογισμών, τη διαμόρφωση τουλάχιστον των ανωτέρω δημοσιονομικών αποτελεσμάτων και την καλύτερη δυνατή τεκμηρίωση των προτάσεών σας.

Η παρούσα εγκύκλιος είναι διαθέσιμη στο διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου Οικονομικών (www.minfin.gr - Νομικό Πλαίσιο - Εγκύκλιοι).


Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ


Want to see comments? Unfortunately this feature requires cookies currently not allowed by your settings. You may click here to change them if you wish to use this feature.

Προσοχή!

Η υπηρεσία αυτή είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν είστε μέλος στον κόμβο πατήστε εδώ για περισσότερα. 

Αν είστε μέλος και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο.


Προσοχή!

Η υπηρεσία αυτή είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν είστε μέλος στον κόμβο πατήστε εδώ για περισσότερα. 

Αν είστε μέλος και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο.


Προσοχή!

Η υπηρεσία αυτή είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν είστε μέλος στον κόμβο πατήστε εδώ για περισσότερα. 

Αν είστε μέλος και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο.


Προσωπικές σημειώσεις για αυτή την απόφαση

Προσοχή!

Η υπηρεσία αυτή είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν είστε μέλος στον κόμβο πατήστε εδώ για περισσότερα. 

Αν είστε μέλος και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο.



Σχετικές ειδήσεις άρθρα


Προσοχή!

Η υπηρεσία αυτή είναι διαθέσιμη μόνο στα εγγεγραμμένα μέλη του κόμβου με πρόσβαση στη συνδρομητική υπηρεσία «Αρχείο Νόμων και Αποφάσεων».

Εάν δεν είστε μέλος στον κόμβο πατήστε εδώ για περισσότερα. 

Αν είστε μέλος και θέλετε να αποκτήσετε πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες πατήστε εδώ.

Δείτε όλα όσα προσφέρει η συνδρομητική υπηρεσία του κόμβου με χρέωση μόνο 100,00 ευρώ το χρόνο.


Δημιουργία νέας κατηγορίας

Κατηγορίες προσωπικής βιβλίοθήκης