Αποτελέσματα live αναζήτησης

Άρθρα Τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης για το οικονομικό έτος 2013 (χρήση 2012)

Δημοσιεύθηκε στις : [ 05-06-2013 ]
Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Άρθρα
Τα τεκμήρια δαπανών διαβίωσης για το οικονομικό έτος 2013 (χρήση 2012)


Ημερομηνία ανάρτησης: 15.02.2013
Ημερομηνία ενημέρωσης: 05.06.2013

Κωνσταντίνος Δημ. Γραβιάς
Πτυχιούχος Οικον. Παν/μιου Πειραιά
Λογιστής - Φοροτεχνικός

Κωνσταντίνος Αντ. Κουλογιάννης
Λογιστής - Φοροτεχνικός




I. Πρόλογος
II. Ισχύουσες διατάξεις
1. Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες
2. Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες
3. Δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων
4. Μη εφαρμογή αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών

 

5. Αρθρο 19. Διαφορά εισοδήματος και υπολογισμός του φόρου αυτής
6. Αλλαγές που επήλθαν με τον ν. 4110/2013
III. Σχολιασμός των διατάξεων που αφορούν το άρθρο 16 του ν. 2238/1994
1. Αντικειμενική δαπάνη κατοικιών
1.1 Κύρια κατοικία
1.2 Βοηθητικοί χώροι
1.3 Συντελεστές βαρύτητας
1.4 Μονοκατοικίες
1.5 Μίσθωση για ολόκληρο το έτος ή μίσθωση για μέρους του έτους
1.6 Δευτερεύουσες κατοικίες
1.7 Δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες
1.8 Κενές κατοικίες
1.9 Συνιδιοκτησία
1.10 Δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες
1.11 Πίνακας με αντικειμενικές δαπάνες κατοικιών

1.12 Τακτοποίηση ημιυπαίθριων χώρων, αλλαγή χρήσεως, νομιμοποίηση αυθαιρέτων
1.13. Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις από τη Γ.Γ.Π.Σ. σχετικά με τη συμπλήρωση των κατοικιών
2. Αντικειμενική δαπάνη αυτοκινήτων
2.1 Γενικά
2.2 Αυτοκίνητα από τον Ο.Δ.Δ.Υ.
2.3 Αυτοκίνητα αντίκες
2.4 Αυτοκίνητα εταιριών
2.4.1 Αυτοκίνητα Ο.Ε., Ε.Ε. κ.λπ.
2.4.2 Αυτοκίνητα Ε.Π.Ε.
2.4.3 Αυτοκίνητα Α.Ε.
2.4.4 Αυτοκίνητα αλλοδαπών επιχειρήσεων χωρίς εγκατάσταση στην Ελλάδα
2.4.5 Αυτοκίνητα επιχειρήσεων των α.ν. 89/1967 και 378/1968 και του άρθρου 25 ν. 27/1975
2.5 Εικονική μεταβίβαση
2.6 Ακινησία αυτοκίνητου
2.7 Επιχειρήσεις εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών και ενοικίασης αυτοκινήτων
2.8 Αυτοκίνητα από μετοικεσία
2.9 Αυτοκίνητα μισθωμένα κ.λπ.
2.10 Αυτοκίνητα ανηλίκων
2.11 Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις από την Γ.Γ.Π.Σ.

3. Αντικειμενική δαπάνη σκαφών αναψυχής
3.1 Γενικά
3.2 Παραδοσιακά σκάφη
3.3 Ιστιοφόρα και ναυταθλητικά σκάφη
3.4 jet ski
3.5 Αμιγώς κωπήλατες λέμβοι
3.6 Ακινησία σκαφών
3.7 Αμοιβές πληρωμάτων σκαφών
3.8 Επαγγελματικά σκάφη
3.9 Λοιπές διατάξεις για τα σκάφη
4. Αντικειμενική δαπάνη αεροσκαφών, ελικοπτέρων, ανεμόπτερων
5. Αντικειμενική δαπάνη δεξαμενών κολύμβησης
6. Αντικειμενική δαπάνη οικιακών βοηθών, οδηγών αυτοκινήτου κ.λπ.
7. Αντικειμενική δαπάνη ιδιωτικών σχολείων
8. Αμφισβήτηση αντικειμενικών δαπανών
9. Ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη
10. Κατάργηση προσαύξησης για πάνω από δυο τεκμήρια
IV. Σχολιασμός των διατάξεων που αφορούν το άρθρο 17 του ν. 2238/1994
1. Αναστολή «πόθεν έσχες» για την αγορά όλων των ακινήτων μέχρι 31.12.2013
2. Ανάλυση διατάξεων
3. Τι γίνεται στις περιπτώσεις αγοράς ακινήτων με δόσεις
4. Τι γίνεται στις περιπτώσεις ανέγερσης οικοδομών όταν η κατασκευή διαρκεί περισσότερο του ενός έτους
5. Αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων αυτοκινούμενων οχημάτων, πλοίων αναψυχής και λοιπών σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών και κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας
V. Σχολιασμός των διατάξεων που αφορούν το άρθρο 18 του ν. 2238/1994
1. Αυτοκίνητα συνταξιούχων άνω των 65 ετών
2. Αυτοκίνητα κινητικά αναπήρων
3. Φυσικά πρόσωπα που έχουν την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους στην αλλοδαπή και δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα
4. Σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης μονίμων κατοίκων εξωτερικού
5. Προσωπικό αλλοδαπών επιχειρήσεων των α.ν. 89/1967 και 378/1968 και του άρθρου 25 του ν.27/1975
6. Επιχειρήσεις μεταπώλησης αυτοκινήτων που έχουν υπαχθεί στο ειδικό καθεστώς φορολογίας του άρθρου 45 του ν. 2859/2000
7. Αγορά παγίου εξοπλισμού επαγγελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν εμπορική ή γεωργική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα
VI. Παραδείγματα



I. Πρόλογος
Μετά την μεγάλη ανταπόκριση που είχε τα δυο προηγούμενα χρόνια ο χρηστικός οδηγός για τις αντικειμενικές δαπάνες, προχωρήσαμε και φέτος σε μια νέα προσπάθεια ανάλυσης των διατάξεων, προκειμένου να ενημερωθούν οι ενδιαφερόμενοι για τις αλλαγές που υπάρχουν στη νομοθεσία σχετικά με το εξεταζόμενο θέμα των αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών.
Αρχές του 2013, ψηφίστηκε ο ν. 4110/2013, το λεγόμενο «μίνι» φορολογικό νομοσχέδιο, με τον οποίο επήλθαν τροποποιήσεις σε αρκετές διατάξεις του κώδικα φορολογίας εισοδήματος, μεταξύ των οποίων και στις διατάξεις των άρθρων 16 και 19. Σχετικά με τη συμπλήρωση των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος οικ. έτους 2013, δεν υπάρχουν αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των αντικειμενικών δαπανών κ.λπ.. Στη μελέτη μας (των 70 περίπου σελίδων) που έχει τη μορφή ενός εύχρηστου οδηγού όπως και τις προηγούμενες φορές, προσπαθήσαμε αφενός, να καταγράψουμε και να σχολιάσουμε τις όποιες αλλαγές των άρθρων 16-19 του Κ.Φ.Ε., αφετέρου, να παρουσιάσουμε αναλυτικά παραδείγματα έτσι ώστε οι αναγνώστες να κατανοήσουν πλήρως τις διατάξεις και να προετοιμαστούν αναλόγως για τη συμπλήρωση της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (φυσικών προσώπων) του οικ. έτους 2013.

II. Ισχύουσες διατάξεις
Στην ενότητα αυτή θα παραθέσουμε τις ισχύουσες διατάξεις των άρθρων 15, 16, 17, 18 και 19 του ν.2238/1994.
1. Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες
Το άρθρο 15 του ν. 2238/1994 όπως ισχύει σήμερα, έχει ως εξής:
«Το συνολικό εισόδημα προσδιορίζεται, κατ' εξαίρεση, με βάση τις δαπάνες διαβίωσης του φορολογουμένου και των προσώπων που συνοικούν με αυτόν και τον βαρύνουν, όταν το συνολικό ποσό των δαπανών που προσδιορίζεται κατά τα επόμενα άρθρα είναι ανώτερο από το συνολικό καθαρό εισόδημα των κατηγοριών Α' έως Ζ'. Το εισόδημα που υπόκειται σε φόρο στην περίπτωση αυτή προσδιορίζεται κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 19».

2. Αρθρο 16. Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες
Το άρθρο 16 του ν. 2238/1994 όπως ισχύει σήμερα, έχει ως εξής:
« 1. Για τον προσδιορισμό του αντικειμενικού εισοδήματος με βάση τη συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογουμένου, της συζύγου του και των προσώπων που συνοικούν και τους βαρύνουν λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, για τα ογδόντα (80) πρώτα τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από ογδόντα ένα (81) μέχρι και εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εξήντα πέντε (65) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από εκατόν είκοσι ένα (121) μέχρι και διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εκατόν δέκα (110) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα διακόσια ένα (201) έως τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με διακόσια (200) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πλέον των τριακοσίων (300) τετραγωνικών μέτρων κύριων χώρων αυτής, με τετρακόσια (400) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας ορίζεται ποσό σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).
β) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που εκτιμάται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, ορίζεται στo ένα δεύτερο (1/2) της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης όπως αυτή ορίζεται στην περίπτωση α΄.
γ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, ορίζεται ως εξής: αα) για τα αυτοκίνητα μέχρι χίλια διακόσια (1.200) κυβικά εκατοστά σε τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ, ββ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των χιλίων διακοσίων (1.200) κυβικών εκατοστών προστίθενται εξακόσια (600) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά μέχρι τα δύο χιλιάδες (2.000) κυβικά εκατοστά, γγ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) κυβικών εκατοστών προστίθενται εννιακόσια (900) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και μέχρι τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά και δδ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα από τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά προστίθενται χίλια διακόσια (1.200) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.
Τα παραπάνω ποσά ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης από κάθε αυτοκίνητο μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητά του, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό ως εξής:
αα) Τριάντα τοις εκατό (30%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη.
ββ) Πενήντα τοις εκατό (50%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό, καθώς και για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους.
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
Στις περιπτώσεις εταιριών ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή ανωνύμων ή αστικών, καθώς και των κοινωνιών και κοινοπραξιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:
i) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιριών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
ii) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,
iii) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και
iv) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.
Για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα, αλλά υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 107, καθώς και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει με βάση αυτοκίνητα αυτής της περίπτωσης, ιδιοκτησίας του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή ιδιοκτησίας ή κατοχής γραφείου, υποκαταστήματος ή πρακτορείου της αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένου στην Ελλάδα, βαρύνει το πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή την αλλοδαπή επιχείρηση ή προΐσταται του γραφείου ή υποκαταστήματος ή πρακτορείου.
Η αντικειμενική αυτή δαπάνη βαρύνει καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ορίζονται από τις διατάξεις αυτής της παραγράφου ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή κατοικίας τους και δεν μπορεί για καθένα από αυτά τα πρόσωπα και για κάθε εταιρία να είναι ανώτερη από τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της εταιρίας.
Αν ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα προστατευόμενα μέλη είναι κύριοι ή κάτοχοι και άλλων επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει για τα αυτοκίνητα αυτά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης.
Η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο, λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και αν αυτός έχασε τη γονική μέριμνα, του άλλου γονέα. Αν αποκτηθεί ή μεταβιβασθεί με οποιονδήποτε τρόπο επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης κατά τη διάρκεια του έτους, η αντικειμενική δαπάνη περιορίζεται σε τόσα δωδέκατα όσοι και οι μήνες κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτου. Διάστημα μεγαλύτερο από δεκαπέντε (15) ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Τα ίδια εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου από οποιαδήποτε αιτία. Αν μεταβιβασθεί ή αποκτηθεί εικονικά αυτοκίνητο από περισσότερα πρόσωπα, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ισχύει αυτοτελώς στο σύνολό της για καθέναν από τους συμβαλλομένους. Εικονική θεωρείται η μεταβίβαση ή η κτήση που πραγματοποιείται ιδίως μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας κατ’ ευθεία γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, επιτρέπεται όμως η ανταπόδειξη. Όταν η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιμερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων καθενός συγκυρίου.
Προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτόν περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη. Στις περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων επιβατικών ιδιωτικής ή μικτής χρήσης, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που αντιστοιχεί στο χρόνο χρησιμοποίησης αυτών, βαρύνει το μισθωτή τους.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄ εφαρμόζονται ανάλογα και για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των αυτοκινήτων μικτής χρήσης και των αυτοκινήτων τύπου JEEP.
δ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
ε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, η οποία ορίζεται στο εκάστοτε κατώτατο όριο αμοιβών όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται όταν ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό ή όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω (67%) ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών και απασχολεί ένα νοσοκόμο.
στ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που τους βαρύνουν εκτιμάται με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης και ορίζεται, ανάλογα με τα μέτρα ολικού μήκους του σκάφους, ως εξής:
αα) για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους μέχρι πέντε (5) μέτρα, στο ποσό των τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ, ενώ για τα πάνω από πέντε (5) μέτρα το πόσο αυτό αυξάνεται κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ το μέτρο.
ββ) για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, ολικού μήκους μέχρι και επτά (7) μέτρα, δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ, πάνω από επτά (7) και μέχρι δέκα (10) μέτρα προστίθενται τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δέκα (10) και μέχρι δώδεκα (12) μέτρα προστίθενται επτά χιλιάδες πεντακόσια (7.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δώδεκα (12) και μέχρι δεκαπέντε (15) μέτρα δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαπέντε (15) και μέχρι δεκαοκτώ (18) μέτρα είκοσι δύο χιλιάδες πεντακόσια (22.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαοκτώ (18) και μέχρι είκοσι δύο (22) μέτρα τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους και πάνω από είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους.
Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης αυτής της υποπερίπτωσης μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση. Η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) έτη και μέχρι δέκα (10) έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και τριάντα τοις εκατό (30%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο για ολόκληρο ή μέρος του έτους, στην παραπάνω δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος. Τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη. Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός αυτών που αναφέρονται στην παλαιότητα των αυτοκινήτων, εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
ζ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που συνοικούν μαζί τους και τους βαρύνουν, η οποία ορίζεται ως εξής:
αα) Για ανεμόπτερα στο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ.
ββ) Για αεροσκάφη με κινητήρα κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρα, καθώς και ελικόπτερα, στο ποσό των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) ευρώ για τους εκατόν πενήντα (150) πρώτους ίππους ισχύος του κινητήρα τους που προσαυξάνεται με το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε ίππο πάνω από τους εκατόν πενήντα (150) ίππους.
γγ) Για αεροσκάφη αεριοπροωθούμενα (JET) στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για κάθε λίμπρα ώθησης.
δδ) Για τις υπερελαφρές πτητικές αθλητικές μηχανές (Υ.Π.Α.Μ.) που υπάγονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 του υπ' αριθμ. Δ2/26314/8802/27.7.2010 Κανονισμού υπερελαφρών πτητικών αθλητικών μηχανών (ΦΕΚ 1360 Β'), στο ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου ισχύει από 1.1.2011 και μετά.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός της ακινησίας και παλαιότητας, εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.
η) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, εξωτερικής δεξαμενής κολύμβησης που προκύπτει για τον κύριο ή κάτοχο αυτής, ορίζεται, ανάλογα με την επιφάνειά της, ανά κλίμακα, σε εκατόν εξήντα (160) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα εξήντα (60) τετραγωνικά μέτρα και σε τριακόσια είκοσι (320) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για επιφάνεια άνω των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων.
Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης τα παραπάνω ποσά διπλασιάζονται.
θ) Η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογούμενου ορίζεται σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα.
2. Το ετήσιο συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο όταν αυτό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική δαπάνη του φορολογουμένου και των μελών που τον βαρύνουν, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από τον υπόχρεο με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία. Τέτοια περιστατικά συντρέχουν ιδίως στο πρόσωπο των υπόχρεων, οι οποίοι:
α) υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις,
β) είναι φυλακισμένοι,
γ) νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική,
δ) είναι άνεργοι και δικαιούνται βοήθημα ανεργίας,
ε) συγκατοικούν με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχουν μειωμένες δαπάνες διαβίωσης, λόγω αποδεδειγμένης συμβολής στις δαπάνες αυτές των συγγενών τους με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι αυτοί έχουν εισόδημα από εμφανείς πηγές,
στ) είναι ορφανοί ανήλικοι οι οποίοι έχουν στην κυριότητά τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους και
ζ) προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανώτερης βίας πραγματοποίησαν δαπάνη μικρότερη από την αντικειμενική.
Όταν συντρέχει μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές, ο φορολογούμενος υποχρεούται να υποβάλει μαζί με τη δήλωσή του και τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του. Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του φορολογουμένου και μειώνει ανάλογα την ετήσια αντικειμενική δαπάνη, στην οποία αναφέρονται οι ισχυρισμοί και τα αποδεικτικά στοιχεία.
Στις πιο πάνω α΄ και ε΄ περιπτώσεις, η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής δαπάνης και της πραγματικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης του γονέα ή του τέκνου που συμβάλλει στις δαπάνες διαβίωσης του υπόχρεου. Αν πρόκειται για τους γονείς, η διαφορά αντικειμενικής δαπάνης καταλογίζεται σε εκείνον που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα.».

3. Άρθρο 17. Δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων
Το άρθρο 17 του ν. 2238/1994 όπως ισχύει σήμερα, έχει ως εξής:
«Ως ετήσια τεκμαρτή δαπάνη του φορολογουμένου, της συζύγου του και των προσώπων που τους βαρύνουν λογίζονται και τα χρηματικά ποσά που πραγματικά καταβάλλονται για:
α) Αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτοκινήτων, δίτροχων ή τρίτροχων αυτοκινούμενων οχημάτων, πλοίων αναψυχής και λοιπών σκαφών αναψυχής, αεροσκαφών και κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας. Ως κινητά πράγματα μεγάλης αξίας νοούνται εκείνα που η αξία τους υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Αν η αξία κάθε πράγματος είναι μικρότερη του ποσού αυτού, τα αγορασθέντα όμως πράγματα αποτελούν κατά τις συναλλακτικές αντιλήψεις ενιαίο σύνολο, τότε για τον υπολογισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη η αξία όλων αυτών των πραγμάτων, εφόσον υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτής της περίπτωσης δεν λαμβάνονται υπόψη τα χρηματικά ποσά που διατίθενται για την αγορά κινητών πραγμάτων που αποτελούν το άμεσο αντικείμενο της ασκούμενης εμπορικής δραστηριότητας.
β) ..........
γ) Αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης. Ως τίμημα αγοράς λαμβάνεται η αξία που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.1249/1982. Αν το τίμημα που καθορίζεται στα οικεία πωλητήρια συμβόλαια είναι μεγαλύτερο από την πιο πάνω αξία, ως καταβαλλόμενη δαπάνη λαμβάνεται το καθοριζόμενο σε αυτά τα συμβόλαια τίμημα. Ειδικά, για τις περιοχές που δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, ως καταβαλλόμενη δαπάνη λαμβάνεται:
αα) Το τίμημα που καθορίζεται στα οικεία πωλητήρια συμβόλαια.
ββ) Η διαφορά μεταξύ του τιμήματος ή της αξίας κατά περίπτωση, που φορολογήθηκε και της πραγματικής αξίας του ακινήτου, η οποία εξευρίσκεται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων.
δ) Χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε.
ε) Η ετήσια δαπάνη για δωρεές, γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών, εφόσον αυτά υπερβαίνουν ετησίως τα τριακόσια (300) Ευρώ, εκτός από τις δωρεές προς το Δημόσιο, τους δήμους και τις κοινότητες του Κράτους, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και τα νοσοκομεία, που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και επιχορηγούνται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς και τα προνοιακά ιδρύματα ταυ ευρύτερου δημόσιου τομέα (κρατικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου), ως και τα προνοιακά ιδρύματα ιδιωτικού δικαίου των οποίων οι εν γένει δαπάνες λειτουργίας καλύπτονται τουλάχιστον κατά εβδομήντα τοις εκατό (70%) με επιχορηγήσεις από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Ομοίως, εξαιρούνται οι δωρεές ή χορηγίες προς τα κοινωφελή ιδρύματα, τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα έχουν συσταθεί ή συνιστώνται και τα οποία επιδιώκουν κοινωφελείς σκοπούς, καθώς και τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα υπάρχουν ή συνιστώνται, εφόσον επιδιώκουν σκοπούς πολιτιστικούς.
στ) Απόσβεση δανείων ή πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής. Στο ποσό της δαπάνης αυτής περιλαμβάνεται και το ποσό των οικείων τόκων στους οποίους περιλαμβάνονται και οι τυχόν τόκοι υπερημερίας ».

4. Άρθρο 18. Μη εφαρμογή αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών
«Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων δεν εφαρμόζονται:
α) Προκειμένου για αντικειμενική δαπάνη η οποία προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης αναπήρου, το οποίο απαλλάσσεται από τα τέλη κυκλοφορίας.
β) Προκειμένου για αλλοδαπό προσωπικό που δεν διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα ή ημεδαπό προσωπικό που διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό και απασχολείται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις που υπάγονται στις διατάξεις του α.ν. 89/1967 (ΦΕΚ 132 Α΄), του α.ν. 378/1968 (ΦΕΚ 82Α΄) και του άρθρου 25 του ν. 27/1975 (ΦΕΚ 77 Α΄), για το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, η οποία προκύπτει βάσει του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης ή της κατοικίας.
γ) Προκειμένου για επιχειρήσεις μεταπώλησης αυτοκινήτων που έχουν υπαχθεί στο ειδικό καθεστώς φορολογίας του άρθρου 45 του ν. 2859/2000, για την αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει των επιβατικών αυτοκινήτων που έχουν αγορασθεί για μεταπώληση με βάση τις διατάξεις του άρθρου 45 του ν. 2859/2000, εφόσον η άδεια και οι πινακίδες κυκλοφορίας του μεταβιβαζόμενου αυτοκινήτου οχήματος έχουν παραμείνει στη ΔΟΥ στην οποία έγινε η μεταβίβαση του αυτοκινήτου προς την επιχείρηση μεταπώλησης μέχρι και την ημερομηνία μεταπώλησης από αυτή σε τρίτο και το αυτοκίνητο κατά το χρονικό αυτό διάστημα δεν κυκλοφόρησε παράνομα. Για τις μεταπωλήσεις αυτής της περίπτωσης δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις των παραγράφων 10 μέχρι και 14 του άρθρου 81. Οι μεταπωλήτριες επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση μαζί με την ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος να συνυποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986, στην οποία να αναγράφουν τα πιο πάνω αυτοκίνητα που αγόρασαν ή πώλησαν στο οικείο έτος.
Προκειμένου για ατομικές επιχειρήσεις μεταπώλησης αυτοκινήτων της περίπτωσης αυτής, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από τα προς πώληση οχήματα, όταν δεν κατατεθούν η άδεια και οι πινακίδες κυκλοφορίας τους στη Δ.Ο.Υ., σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της επιχείρησης. Οι διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου έχουν εφαρμογή για δαπάνες που προκύπτουν από 1.1.2010 και μετά.
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ορίζεται κάθε άλλο θέμα για την εφαρμογή αυτής της περίπτωσης.
δ) Προκειμένου για αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής μονίμων κατοίκων εξωτερικού.
ε) Προκειμένου για αγορά πάγιου εξοπλισμού επαγγελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν εμπορική ή γεωργική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα.
στ) Προκειμένου για αγορά επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, ειδικά διασκευασμένων για πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες που υπερβαίνουν σε ποσοστό το εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάστηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία με ποσοστό πάνω από εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
ζ) Οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες που υπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 16 προκειμένου για συνταξιούχους οι οποίοι έχουν υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους εφαρμόζονται μειωμένες κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) των όσων προκύπτουν σύμφωνα με τις προηγούμενες διατάξεις.
η) Προκειμένου για φυσικό πρόσωπο που έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στην αλλοδαπή, εφόσον δεν αποκτά εισόδημα στην Ελλάδα».


5. Αρθρο 19. Διαφορά εισοδήματος και υπολογισμός του φόρου αυτής
«1. Η διαφορά του εισοδήματος που δηλώθηκε από τον φορολογούμενο, τη σύζυγό του και τα πρόσωπα που τους βαρύνουν ή προσδιορίστηκε από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας και της συνολικής ετήσιας δαπάνης τους, των άρθρων 16 και 17, προσαυξάνει τα εισοδήματα που δηλώνονται ή προσδιορίζονται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας κατά το ίδιο οικονομικό έτος, του φορολογούμενου ή της συζύγου του της πηγής από την οποία δηλώνονται τα μεγαλύτερα εισοδήματα και, αν δεν δηλώνεται εισόδημα από καμία κατηγορία, η διαφορά αυτή λογίζεται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες.
2. Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας κατά τον προσδιορισμό της διαφοράς της προηγούμενης παραγράφου υποχρεούται να λάβει υπόψη του τα αναγραφόμενα στη δήλωση χρηματικά ποσά, τα οποία αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά στοιχεία και με τα οποία καλύπτεται ή περιορίζεται η διαφορά που προκύπτει. Στις περιπτώσεις αυτής της παραγράφου ο φορολογούμενος φέρει το βάρος της απόδειξης. Τα ποσά αυτά ιδίως είναι:
α) Πραγματικά εισοδήματα τα οποία αποκτήθηκαν από τον ίδιο, τη σύζυγο του και τα πρόσωπα που τους βαρύνουν και τα οποία απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Αν τα εισοδήματα αυτά αποκτήθηκαν στην αλλοδαπή, αναγνωρίζονται, εφόσον υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος στην Ελλάδα ή απαλλάσσονται νομίμως από αυτόν.
β) Χρηματικά ποσά που δε θεωρούνται εισόδημα κατά τις ισχύουσες διατάξεις.
γ) Χρηματικά ποσά που προέρχονται από τη διάθεση περιουσιακών στοιχείων.
δ) Εισαγωγή συναλλάγματος, που δεν εκχωρείται υποχρεωτικά στην Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον δικαιολογείται η απόκτηση του στην αλλοδαπή.Δεν απαιτείται η δικαιολόγηση της απόκτησης αυτού του συναλλάγματος για τα πρόσωπα:
αα) που κατοικούν μονίμως στο εξωτερικό,
ββ) που είχαν διαμείνει τρία (3) τουλάχιστον χρόνια στην αλλοδαπή και η εισαγωγή του συναλλάγματος γίνεται μέσα σε δύο (2) χρόνια από τη μετοικεσία τους,
γγ) που είχαν διαμείνει πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομα τους η στο όνομα του άλλου συζύγου σε τράπεζα της Ελλάδας ή σε υποκατάστημα ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή από καταθέσεις τους μέσα σε ένα (1) χρόνο από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς το συνάλλαγμα αυτό να έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή. Η προϋπόθεση της μη επανεξαγωγής του συναλλάγματος δεν απαιτείται για το ποσό εκείνο του συναλλάγματος που έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 17, εφόσον η δαπάνη για την απόκτηση αυτού του στοιχείου έχει ληφθεί υπόψη κατά την εφαρμογή των άρθρων 17 ή 19.
ε) Δάνεια, τα οποία έχουν ληφθεί και αποδεικνύονται με έγγραφα στοιχεία που φέρουν βέβαιη χρονολογία. Ειδικώς, όταν πρόκειται για την κάλυψη διαφοράς δαπάνης της προηγούμενης παραγράφου, κατά το ποσό που προέρχεται από δαπάνη του άρθρου 17, το ποσό του δανείου λαμβάνεται υπόψη εφόσον από το οικείο έγγραφο αποδεικνύεται ότι έχει ληφθεί πριν από την πραγματοποίηση της σχετικής δαπάνης.
στ) Δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών για την οποία η οικεία φορολογική δήλωση έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη.
ζ) Ανάλωση κεφαλαίου που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί κατά τα προηγούμενα έτη ή νόμιμα έχει απαλλαγεί από το φόρο.
Για τον προσδιορισμό του κεφαλαίου αυτού ανά έτος, από τα πραγματικά εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα απαλλαγεί από το φόρο, τα οποία προκύπτουν από συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων αυτών, από τα χρηματικά ποσά που ορίζονται στις περιπτώσεις β΄, γ΄, δ΄, ε΄ και στ΄ της παραγράφου αυτής και από οποιοδήποτε άλλο ποσό το οποίο αποδεδειγμένα έχει εισπραχθεί, εκπίπτουν οι δαπάνες που προσδιορίζονται στα άρθρα 16 και 17, ανεξάρτητα αν απαλλάσσονται της εφαρμογής των άρθρων αυτών. Αν δεν υπάρχουν δαπάνες με βάση το άρθρο 16 ή αν το ποσό τους είναι μικρότερο από τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για άγαμο και πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ προκειμένου για συζύγους, το ποσό που πρέπει να εκπέσει προσδιορίζεται με βάση την κοινωνική, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση των φορολογουμένων και τις αποδεδειγμένες δαπάνες διαβίωσής τους και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριών χιλιάδων (3.000) και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, αντίστοιχα.
Κάθε ποσό που καταβλήθηκε για την απόκτηση των εσόδων των παραπάνω περιπτώσεων τα μειώνει και η διαφορά που προκύπτει λαμβάνεται υπόψη για την κάλυψη ή τον περιορισμό της συνολικής ετήσιας δαπάνης, εκτός αν τα ποσά αυτά έχουν ληφθεί υπόψη κατά τον προσδιορισμό του εισοδήματος του έτους που καταβλήθηκαν και ο φορολογούμενος επικαλείται ανάλωση κεφαλαίου του έτους αυτού.
Για την κάλυψη ή περιορισμό της διαφοράς που προκύπτει κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτής της περίπτωσης δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 10 του ν.2019/1992 (ΦΕΚ 34 Α') για τα ποσά των πραγματικών ή τεκμαρτών δαπανών που πραγματοποιούνται από 1.1.1994. Χρηματικά ποσά που έχουν ληφθεί υπόψη από τη δήλωση που, τυχόν, υποβλήθηκε κατά τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του ν.2019/1992, για την κάλυψη ή τον περιορισμό διαφοράς δαπάνης, αφαιρούνται από το κεφάλαιο που σχηματίζεται από προηγούμενα έτη, όπως αυτό προσδιορίζεται με βάση όσα ορίζονται στα εδάφια δεύτερο, τρίτο και τέταρτο αυτής της περίπτωσης.
3.Προκειμένου προσδιορισμού του εισοδήματος με βάση την ετήσια δαπάνη του παρόντος άρθρου, η ζημία του ίδιου οικονομικού έτους ή και των προηγούμενων δεν εκπίπτει και ούτε μεταφέρεται για συμψηφισμό στα επόμενα οικονομικά έτη.
4.Οι υπόχρεοι που δεν αναγράφουν ή ανακριβώς αναφέρουν στη δήλωση τα στοιχεία, τα σχετικά με τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων και τον προσδιορισμό της ετήσιας συνολικής δαπάνης διαβίωσης, υπόκεινται σε πρόστιμο που ορίζεται στο άρθρο 87. Επίσης, όσοι δεν αναγράφουν στη δήλωση τη δαπάνη αγοράς ή ανέγερσης ακινήτων υπόκεινται στις κυρώσεις που προβλέπονται από το άρθρο 88.
5.Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα δικαιολογητικά που υποβάλλονται με τη δήλωση φόρου εισοδήματος και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου».

6. Αλλαγές που επήλθαν με τον ν. 4110/2013

Ο ανωτέρω νόμος (4110/2013) επέφερε τις ακόλουθες αλλαγές στα άρθρα 16 και 19 του ν. 2238/1994. Οι υπόλοιπες διατάξεις των άρθρων αυτών καθώς και των άρθρων 15 και 18, παρέμειναν ως είχαν. Στους κατωτέρω πίνακες θα δείτε στα αριστερά τις προϊσχύουσες διατάξεις και δεξιά τις ισχύουσες (με κόκκινο χρώμα αναγράφονται οι καταργηθείσες διατάξεις και με πράσινο χρώμα οι ισχύουσες διατάξεις).

Άρθρο 16. Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

Προϊσχύουσα μορφή παραγράφου

Ισχύουσα μορφή παραγράφου

1. Για τον προσδιορισμό του αντικειμενικού εισοδήματος με βάση τη συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογουμένου, της συζύγου του και των προσώπων που συνοικούν και τους βαρύνουν λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, για τα ογδόντα (80) πρώτα τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από ογδόντα ένα (81) μέχρι και εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εξήντα πέντε (65) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από εκατόν είκοσι ένα (121) μέχρι και διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εκατόν δέκα (110) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα διακόσια ένα (201) έως τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με διακόσια (200) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πλέον των τριακοσίων (300) τετραγωνικών μέτρων κύριων χώρων αυτής, με τετρακόσια (400) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας ορίζεται ποσό σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).
β) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που εκτιμάται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, ορίζεται στo ένα δεύτερο (1/2) της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης όπως αυτή ορίζεται στην περίπτωση α΄.
γ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, ορίζεται ως εξής: αα) για τα αυτοκίνητα μέχρι χίλια διακόσια (1.200) κυβικά εκατοστά σε τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ, ββ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των χιλίων διακοσίων (1.200) κυβικών εκατοστών προστίθενται εξακόσια (600) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά μέχρι τα δύο χιλιάδες (2.000) κυβικά εκατοστά, γγ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) κυβικών εκατοστών προστίθενται εννιακόσια (900) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και μέχρι τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά και δδ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα από τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά προστίθενται χίλια διακόσια (1.200) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.
Τα παραπάνω ποσά ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης από κάθε αυτοκίνητο μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητά του, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό ως εξής:
αα) Τριάντα τοις εκατό (30%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη.
ββ) Πενήντα τοις εκατό (50%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό, καθώς και για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους.
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
Στις περιπτώσεις εταιριών ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή ανωνύμων ή αστικών, καθώς και των κοινωνιών και κοινοπραξιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:
i) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιριών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
ii) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,
iii) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και
iv) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.
Για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα, αλλά υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 107, καθώς και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει με βάση αυτοκίνητα αυτής της περίπτωσης, ιδιοκτησίας του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή ιδιοκτησίας ή κατοχής γραφείου, υποκαταστήματος ή πρακτορείου της αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένου στην Ελλάδα, βαρύνει το πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή την αλλοδαπή επιχείρηση ή προΐσταται του γραφείου ή υποκαταστήματος ή πρακτορείου.
Η αντικειμενική αυτή δαπάνη βαρύνει καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ορίζονται από τις διατάξεις αυτής της παραγράφου ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή κατοικίας τους και δεν μπορεί για καθένα από αυτά τα πρόσωπα και για κάθε εταιρία να είναι ανώτερη από τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της εταιρίας.
Αν ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα προστατευόμενα μέλη είναι κύριοι ή κάτοχοι και άλλων επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει για τα αυτοκίνητα αυτά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης.
Η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο, λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και αν αυτός έχασε τη γονική μέριμνα, του άλλου γονέα. Αν αποκτηθεί ή μεταβιβασθεί με οποιονδήποτε τρόπο επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης κατά τη διάρκεια του έτους, η αντικειμενική δαπάνη περιορίζεται σε τόσα δωδέκατα όσοι και οι μήνες κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτου. Διάστημα μεγαλύτερο από δεκαπέντε (15) ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Τα ίδια εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου από οποιαδήποτε αιτία. Αν μεταβιβασθεί ή αποκτηθεί εικονικά αυτοκίνητο από περισσότερα πρόσωπα, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ισχύει αυτοτελώς στο σύνολό της για καθέναν από τους συμβαλλομένους. Εικονική θεωρείται η μεταβίβαση ή η κτήση που πραγματοποιείται ιδίως μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας κατ’ ευθεία γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, επιτρέπεται όμως η ανταπόδειξη. Όταν η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιμερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων καθενός συγκυρίου.
Προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτόν περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη. Στις περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων επιβατικών ιδιωτικής ή μικτής χρήσης, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που αντιστοιχεί στο χρόνο χρησιμοποίησης αυτών, βαρύνει το μισθωτή τους.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄ εφαρμόζονται ανάλογα και για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των αυτοκινήτων μικτής χρήσης και των αυτοκινήτων τύπου JEEP.
δ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
ε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, η οποία ορίζεται στο εκάστοτε κατώτατο όριο αμοιβών όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται όταν ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό ή όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω (67%) από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών και απασχολεί ένα νοσοκόμο.
στ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που τους βαρύνουν εκτιμάται με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης και ορίζεται, ανάλογα με τα μέτρα ολικού μήκους του σκάφους, ως εξής:
αα) για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους μέχρι πέντε (5) μέτρα, στο ποσό των τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ, ενώ για τα πάνω από πέντε (5) μέτρα το πόσο αυτό αυξάνεται κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ το μέτρο.
ββ) για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, ολικού μήκους μέχρι και επτά (7) μέτρα, δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ, πάνω από επτά (7) και μέχρι δέκα (10) μέτρα προστίθενται τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δέκα (10) και μέχρι δώδεκα (12) μέτρα προστίθενται επτά χιλιάδες πεντακόσια (7.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δώδεκα (12) και μέχρι δεκαπέντε (15) μέτρα δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαπέντε (15) και μέχρι δεκαοκτώ (18) μέτρα είκοσι δύο χιλιάδες πεντακόσια (22.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαοκτώ (18) και μέχρι είκοσι δύο (22) μέτρα τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους και πάνω από είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους.
Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης αυτής της υποπερίπτωσης μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση. Η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) έτη και μέχρι δέκα (10) έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και τριάντα τοις εκατό (30%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο για ολόκληρο ή μέρος του έτους, στην παραπάνω δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος. Τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη. Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός αυτών που αναφέρονται στην παλαιότητα των αυτοκινήτων, εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
ζ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που συνοικούν μαζί τους και τους βαρύνουν, η οποία ορίζεται ως εξής:
αα) Για ανεμόπτερα στο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ.
ββ) Για αεροσκάφη με κινητήρα κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρα, καθώς και ελικόπτερα, στο ποσό των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) ευρώ για τους εκατόν πενήντα (150) πρώτους ίππους ισχύος του κινητήρα τους που προσαυξάνεται με το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε ίππο πάνω από τους εκατόν πενήντα (150) ίππους.
γγ) Για αεροσκάφη αεριοπροωθούμενα (JET) στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για κάθε λίμπρα ώθησης.
δδ) Για τις υπερελαφρές πτητικές αθλητικές μηχανές (Υ.Π.Α.Μ.) που υπάγονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 του υπ' αριθμ. Δ2/26314/8802/27.7.2010 Κανονισμού υπερελαφρών πτητικών αθλητικών μηχανών (ΦΕΚ 1360 Β'), στο ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου ισχύει από 1.1.2011 και μετά.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός της ακινησίας και παλαιότητας, εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.
η) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, εξωτερικής δεξαμενής κολύμβησης που προκύπτει για τον κύριο ή κάτοχο αυτής, ορίζεται, ανάλογα με την επιφάνειά της, ανά κλίμακα, σε εκατόν εξήντα (160) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα εξήντα (60) τετραγωνικά μέτρα και σε τριακόσια είκοσι (320) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για επιφάνεια άνω των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων.
Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης τα παραπάνω ποσά διπλασιάζονται.
θ) Η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογουμένου ορίζεται σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση.

1. Για τον προσδιορισμό του αντικειμενικού εισοδήματος με βάση τη συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογουμένου, της συζύγου του και των προσώπων που συνοικούν και τους βαρύνουν λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, για τα ογδόντα (80) πρώτα τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από ογδόντα ένα (81) μέχρι και εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εξήντα πέντε (65) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από εκατόν είκοσι ένα (121) μέχρι και διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εκατόν δέκα (110) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα διακόσια ένα (201) έως τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με διακόσια (200) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πλέον των τριακοσίων (300) τετραγωνικών μέτρων κύριων χώρων αυτής, με τετρακόσια (400) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας ορίζεται ποσό σαράντα (40) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).
β) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που εκτιμάται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, ορίζεται στo ένα δεύτερο (1/2) της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης όπως αυτή ορίζεται στην περίπτωση α΄.
γ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, ορίζεται ως εξής: αα) για τα αυτοκίνητα μέχρι χίλια διακόσια (1.200) κυβικά εκατοστά σε τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ, ββ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των χιλίων διακοσίων (1.200) κυβικών εκατοστών προστίθενται εξακόσια (600) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά μέχρι τα δύο χιλιάδες (2.000) κυβικά εκατοστά, γγ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) κυβικών εκατοστών προστίθενται εννιακόσια (900) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και μέχρι τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά και δδ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα από τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά προστίθενται χίλια διακόσια (1.200) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.
Τα παραπάνω ποσά ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης από κάθε αυτοκίνητο μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητά του, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό ως εξής:
αα) Τριάντα τοις εκατό (30%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη.
ββ) Πενήντα τοις εκατό (50%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό, καθώς και για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους.
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
Στις περιπτώσεις εταιριών ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή ανωνύμων ή αστικών, καθώς και των κοινωνιών και κοινοπραξιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:
i) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιριών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
ii) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,
iii) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και
iv) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.
Για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα, αλλά υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 107, καθώς και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει με βάση αυτοκίνητα αυτής της περίπτωσης, ιδιοκτησίας του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή ιδιοκτησίας ή κατοχής γραφείου, υποκαταστήματος ή πρακτορείου της αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένου στην Ελλάδα, βαρύνει το πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή την αλλοδαπή επιχείρηση ή προΐσταται του γραφείου ή υποκαταστήματος ή πρακτορείου.
Η αντικειμενική αυτή δαπάνη βαρύνει καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ορίζονται από τις διατάξεις αυτής της παραγράφου ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή κατοικίας τους και δεν μπορεί για καθένα από αυτά τα πρόσωπα και για κάθε εταιρία να είναι ανώτερη από τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της εταιρίας.
Αν ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα προστατευόμενα μέλη είναι κύριοι ή κάτοχοι και άλλων επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει για τα αυτοκίνητα αυτά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης.
Η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο, λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και αν αυτός έχασε τη γονική μέριμνα, του άλλου γονέα. Αν αποκτηθεί ή μεταβιβασθεί με οποιονδήποτε τρόπο επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης κατά τη διάρκεια του έτους, η αντικειμενική δαπάνη περιορίζεται σε τόσα δωδέκατα όσοι και οι μήνες κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτου. Διάστημα μεγαλύτερο από δεκαπέντε (15) ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Τα ίδια εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου από οποιαδήποτε αιτία. Αν μεταβιβασθεί ή αποκτηθεί εικονικά αυτοκίνητο από περισσότερα πρόσωπα, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ισχύει αυτοτελώς στο σύνολό της για καθέναν από τους συμβαλλομένους. Εικονική θεωρείται η μεταβίβαση ή η κτήση που πραγματοποιείται ιδίως μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας κατ’ ευθεία γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, επιτρέπεται όμως η ανταπόδειξη. Όταν η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιμερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων καθενός συγκυρίου.
Προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτόν περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη. Στις περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων επιβατικών ιδιωτικής ή μικτής χρήσης, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που αντιστοιχεί στο χρόνο χρησιμοποίησης αυτών, βαρύνει το μισθωτή τους.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄ εφαρμόζονται ανάλογα και για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των αυτοκινήτων μικτής χρήσης και των αυτοκινήτων τύπου JEEP.
δ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
ε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, η οποία ορίζεται στο εκάστοτε κατώτατο όριο αμοιβών όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται όταν ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό ή όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω (67%) ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών και απασχολεί ένα νοσοκόμο.
στ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που τους βαρύνουν εκτιμάται με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης και ορίζεται, ανάλογα με τα μέτρα ολικού μήκους του σκάφους, ως εξής:
αα) για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους μέχρι πέντε (5) μέτρα, στο ποσό των τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ, ενώ για τα πάνω από πέντε (5) μέτρα το πόσο αυτό αυξάνεται κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ το μέτρο.
ββ) για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, ολικού μήκους μέχρι και επτά (7) μέτρα, δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ, πάνω από επτά (7) και μέχρι δέκα (10) μέτρα προστίθενται τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δέκα (10) και μέχρι δώδεκα (12) μέτρα προστίθενται επτά χιλιάδες πεντακόσια (7.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δώδεκα (12) και μέχρι δεκαπέντε (15) μέτρα δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαπέντε (15) και μέχρι δεκαοκτώ (18) μέτρα είκοσι δύο χιλιάδες πεντακόσια (22.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαοκτώ (18) και μέχρι είκοσι δύο (22) μέτρα τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους και πάνω από είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους.
Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης αυτής της υποπερίπτωσης μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση. Η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) έτη και μέχρι δέκα (10) έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και τριάντα τοις εκατό (30%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο για ολόκληρο ή μέρος του έτους, στην παραπάνω δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος. Τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη. Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός αυτών που αναφέρονται στην παλαιότητα των αυτοκινήτων, εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
ζ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που συνοικούν μαζί τους και τους βαρύνουν, η οποία ορίζεται ως εξής:
αα) Για ανεμόπτερα στο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ.
ββ) Για αεροσκάφη με κινητήρα κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρα, καθώς και ελικόπτερα, στο ποσό των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) ευρώ για τους εκατόν πενήντα (150) πρώτους ίππους ισχύος του κινητήρα τους που προσαυξάνεται με το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε ίππο πάνω από τους εκατόν πενήντα (150) ίππους.
γγ) Για αεροσκάφη αεριοπροωθούμενα (JET) στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για κάθε λίμπρα ώθησης.
δδ) Για τις υπερελαφρές πτητικές αθλητικές μηχανές (Υ.Π.Α.Μ.) που υπάγονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 του υπ' αριθμ. Δ2/26314/8802/27.7.2010 Κανονισμού υπερελαφρών πτητικών αθλητικών μηχανών (ΦΕΚ 1360 Β'), στο ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου ισχύει από 1.1.2011 και μετά.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός της ακινησίας και παλαιότητας, εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.
η) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, εξωτερικής δεξαμενής κολύμβησης που προκύπτει για τον κύριο ή κάτοχο αυτής, ορίζεται, ανάλογα με την επιφάνειά της, ανά κλίμακα, σε εκατόν εξήντα (160) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα εξήντα (60) τετραγωνικά μέτρα και σε τριακόσια είκοσι (320) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για επιφάνεια άνω των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων.
Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης τα παραπάνω ποσά διπλασιάζονται.
θ) Η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογούμενου ορίζεται σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση εφόσον δηλώνεται πραγματικό ήτεκμαρτό εισόδημα.


Σχόλια: Η περίπτωση θ' της παραγράφου 1, τέθηκε όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 3 του άρθρου 1 του ν. 4110/2013 και ισχύει για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται από το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) και μετά, σύμφωνα με την περίπτωση α' της παράγραφο 1 του άρθρου 28 του ιδίου νόμου(βλ. και την περίπτωση 9 της ενότητας ΙΙ με τίτλο "ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη" και τους προβληματισμούς που τίθενται σ' αυτή) . Οι λέξεις «από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση» της περίπτωσης ε' της παραγράφου 1, διαγράφηκαν με την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του ν. 4110/2013 και η διαγραφή τους ισχύει για τα εισοδήματα που αποκτώνται από το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) και μετά, σύμφωνα με την περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 28 του ιδίου νόμου.

 

Άρθρο 19. Διαφορά εισοδήματος και υπολογισμός του φόρου αυτής

Προϊσχύουσα μορφή παραγράφου

Ισχύουσα μορφή παραγράφου

1. Η διαφορά μεταξύ του εισοδήματος που δηλώθηκε από το φορολογούμενο, τη σύζυγο του και τα πρόσωπα που τους βαρύνουν ή προσδιορίστηκε από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας και της συνολικής ετήσιας δαπάνης τους, των άρθρων 16 και 17, προσαυξάνει τα εισοδήματα που δηλώνονται ή προσδιορίζονται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας κατά το ίδιο οικονομικό έτος, του φορολογουμένου ή της συζύγου του, κατά περίπτωση, από εμπορικές επιχειρήσεις ή από την άσκησηελευθέριων επαγγελμάτων και αν δε δηλώνεται εισόδημα από τις κατηγορίες αυτές η διαφορά αυτή λογίζεται εισόδημα της παρ. 3 του άρθρου 48.

1. Η διαφορά του εισοδήματος που δηλώθηκε από τον φορολογούμενο, τη σύζυγό του και τα πρόσωπα που τους βαρύνουν ή προσδιορίστηκε από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας και της συνολικής ετήσιας δαπάνης τους,των άρθρων 16 και 17, προσαυξάνει τα εισοδήματα που δηλώνονται ή προσδιορίζονται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας κατά το ίδιο οικονομικό έτος, του φορολογούμενου ή της συζύγου του της πηγής από την οποία δηλώνονται ταμεγαλύτερα εισοδήματα και, αν δεν δηλώνεται εισόδημα από καμία κατηγορία, η διαφορά αυτή λογίζεται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες.

Σχόλια: Η παράγραφος 1, τέθηκε όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 5 του άρθρου 7 του ν. 4110/2013 και ισχύει για τα εισοδήματα που αποκτώνται από το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) και μετά, σύμφωνα με την περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 28 του ιδίου νόμου.

 
III. Σχολιασμός των διατάξεων που αφορούν το άρθρο 16 του ν. 2238/1994
1. Αντικειμενική δαπάνες κατοικιών
1.1 Κύρια κατοικία
Όπως είναι ήδη γνωστό, οι φορολογούμενοι επιβαρύνονται με ετήσια αντικειμενική δαπάνη για:
α) Κατοικίες τις οποίες ιδιοκατοικούν (κύριες και δευτερεύουσες ανεξαρτήτως αν είναι εξοχικές ή μη),
β) Κατοικίες στις οποίες διαμένουν και είναι μισθωμένες (κύριες και δευτερεύουσες ανεξαρτήτως αν είναι εξοχικές ή μη),
γ) Κατοικίες στις οποίες διαμένουν και οι οποίες τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν από κάποιον τρίτο.
Η αντικειμενική δαπάνη κατοικίας δηλαδή βαρύνει αυτόν που την ιδιοκατοικεί, αυτόν που τη μισθώνει απο κάποιον τρίτο και αυτόν που διαμένει σε κατοικία που του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από κάποιον τρίτο.

Ειδικότερα, με την περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994 ορίζεται ότι η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της ως ακολούθως:

Πίνακας Α:

Επιφάνεια κύριας κατοικίας σε τ.μ. Ποσά σε ευρώ ανά τ.μ.
Μέχρι 80 τ.μ. 40 ευρώ
Από 81 έως 120 τ.μ. 65 ευρώ
Από 121 έως 200 τ.μ. 110 ευρώ
Από 201 έως 300 τ.μ. 200 ευρώ
Άνω των 300 τ.μ. 400 ευρώ

Να σημειώσουμε εδώ, ότι για τον υπολογισμό της αντικειμενικής δαπάνης η επιφάνεια των κύριων και βοηθητικών χώρων της κατοικίας πρέπει να είναι πάντα σε ακέραιο αριθμό. Αν υπάρχει δεκαδικό ψηφίο πρέπει να στρογγυλοποιηθεί στον αμέσως πλησιέστερο ακέραιο αριθμό, π.χ. αν η επιφάνεια των κυρίων χώρων είναι 105,4 τ.μ. θα αναγράψουμε στη δήλωση 105 τ.μ., αν είναι 105,5 τ.μ. θα αναγράψουμε 106 τ.μ.

Τα παραπάνω ποσά του Πίνακα Α, προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) (βλέπε αναλυτικά παραδείγματα στην επόμενες υποενότητες).

Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ, και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 110,00 = 440,00
6.240,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη κατοικίας: 6.240,00 €.

1.2. Βοηθητικοί χώροι
Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας, σύμφωνα με την τροποποίηση που επήλθε με την παράγραφο 1 του άρθρου 28 του ν.3986/2011, έχουν ορισθεί τα σαράντα ευρώ (40) ανά τετραγωνικό μέτρο (σ.σ. το 2010 ήταν 30,00 ανά τετραγωνικό μέτρο), ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας.

Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 4ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ., και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ. και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 150 τμ 30 Χ 110,00 = 3.300,00
9.100,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
40,00 ανά τμ 40 Χ 40,00 = 1.600,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη κατοικίας: 9.100,00 + 1.600,00 = 10.700,00 €.

1.3 Συντελεστές βαρύτητας

Προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από δύο χιλιάδες οχτακόσια ευρώ (2.800) έως τέσσερις χιλιάδες εννιακόσια ενενήντα εννέα ευρώ (4.999) το τετραγωνικό μέτρο, τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από πέντε χιλιάδες ευρώ (5.000) και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Προκειμένου για μονοκατοικίες τα πιο πάνω ποσά προσαυξάνονται κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%). Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή εκκίνησης.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 4ο όροφο επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ. και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 30 τ.μ.. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 110,00 = 8.800,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 200,00 = 10.000,00
24.600,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
40,00 ανά τμ 30 Χ 40,00 = 1.200,00
Σύνολο : 25.800,00

Επειδή η κατοικία βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00 το τ.μ., θα έχουμε προσαύξηση της αντικειμενικής δαπάνης κατά 40%. Δηλαδή: 25.800,00 + (25.800,00 Χ 40%) = 25.800,00 + 10.320,00 = 36.120,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 36.120,00 €.

Παράδειγμα 2:

Αν στο προηγούμενο παράδειγμα το ακίνητο βρισκόταν σε περιοχή με τιμή ζώνης 6.000,00 ευρώ, τότε θα είχαμε προσαύξηση κατά 70 %.

Δηλαδή: 25.800,00 + (25.800,00 Χ 70%) = 25.800,00 + 18.060,00 = 43.860,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 43.860,00 €.


1.4 Μονοκατοικίες
Στις περιπτώσεις που υπάρχουν μονοκατοικίες σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν.2238/1994, τα ποσά που υπολογίζονται σύμφωνα με τα παραπάνω προσαυξάνονται κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).
Ποια είναι η έννοια της μονοκατοικίας: Μονοκατοικία είναι το κτίσμα που αποτελεί λειτουργικά μία μόνο κατοικία με τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, θέσεις στάθμευσης κ.λπ.), η οποία μπορεί να είναι σε ένα όροφο ή σε περισσότερους ορόφους (μεζονέτα) και δεν εφάπτεται με άλλο κτίσμα είτε οριζόντια είτε κάθετα. Μονοκατοικίες θεωρούνται επίσης και κτίσματα σε επαφή με άλλα, που ανήκουν όμως σε διαφορετικές κάθετες ιδιοκτησίες και πληρούν κατά τα λοιπά τις παραπάνω προϋποθέσεις. Οι περιπτώσεις που ακολουθούν δεν χαρακτηρίζονται μονοκατοικίες: α) Διώροφος οικοδομή με ισόγειο κατάστημα και 1ο όροφο κατοικία. β) Ισόγειο διαμέρισμα που βρίσκεται σε επαφή με άλλο ισόγειο. γ) Ισόγεια επαγγελματική στέγη που βρίσκεται σε επαφή με άλλη μονοκατοικία. Τα πιο πάνω ισχύουν ανεξάρτητα να έχει συσταθεί πράξη οριζόντιας ιδιοκτησίας.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε μια μονοκατοικία (μεζονέτα με ισόγειο και πρώτο όροφο) που βρίσκεται επί της οδού Βασ. Κων/νου 11 - Άρτα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 160 τ.μ., επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ. και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.000 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Τζουμέρκων - Κοτζιούλα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

 

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 160 τμ 40 Χ 110,00 = 4.400,00
10.200,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
40,00 ανά τμ 40 Χ 40,00 = 1.600,00
Σύνολο : 11.800,00

Επειδή όμως πρόκειται για μονοκατοικία, θα έχουμε προσαύξηση κατά 20%. Δηλαδή: 11.800,00 + (11.800,00 Χ 20%) = 11.800,00 + 2.360,00 = 14.160,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 14.160,00 €.

 

Παράδειγμα 2:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε μια μονοκατοικία (μεζονέτα με ισόγειο και πρώτο όροφο) που βρίσκεται επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ., και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ.. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 110,00 = 8.800,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 200,00 = 10.000,00
24.600,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
40,00 ανά τμ 40 Χ 40,00 = 1.600,00
Σύνολο : 26.200,00

Επειδή όμως πρόκειται για μονοκατοικία που βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00 θα έχουμε προσαύξηση κατά 40% (λόγω τιμής ζώνης) και στη συνέχεια προσαύξηση κατά 20% (επειδή πρόκειται για μονοκατοικία). Συνεπώς έχουμε: 26.200,00 + (26.200,00 Χ 40%) = 26.200,00 + 10.480,00 = 36.680,00. Στη συνέχεια έχουμε: 36.880,00 + (36.880,00 Χ 20%)= 36.880,00 + 7.3360,00 = 44.016,00.

Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 44.016,00 €.

 

1.5 Μίσθωση για ολόκληρο το έτος ή μίσθωση για μέρους του έτους

Αν μια κατοικία μισθώνεται για ολόκληρο το έτος, τότε η αντικειμενική δαπάνη αυτής βαρύνει τον μισθωτή, δηλαδή αυτόν που διαμένει στο μισθωμένο ακίνητο. Αν μισθώνεται για ορισμένους μήνες μέσα στο έτος τα ετήσια ποσά της αντικειμενικής δαπάνης που βαρύνουν τον μισθωτή, θα επιμερίζονται με βάση τους μήνες που διαρκεί η μίσθωση. Σε περίπτωση μίσθωσης της κύριας κατοικίας, τα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης είναι ανεξάρτητα των πραγματικά καταβαλλόμενων ποσών μισθωμάτων, όπως αυτά προκύπτουν από τα οικεία μισθωτήρια συμβόλαια. Δηλαδή, θα δηλώνονται τα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης έστω και αν είναι μεγαλύτερα των πραγματικών ποσών των μισθωμάτων. Αν η μίσθωση γίνει κατά την διάρκεια του μήνα, τότε κατ΄ανάλογη εφαρμογή άλλων διατάξεων του άρθρου 16 του ν.2238/1994, διάστημα του μήνα μεγαλύτερο των 15 ημερών θα πρέπει να θεωρείται ολόκληρος μήνας και αντίθετα διάστημα του μήνα μικρότερο των 15 ημερών δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος διαμένει για ολόκληρο το έτος σε ένα μισθωμένο ακίνητο που βρίσκεται επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα και έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 200 τ.μ.. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Το ετήσιο μίσθωμα που καταβάλλει ο μισθωτής στον εκμισθωτή του ακινήτου είναι 12.000,00. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 110,00 = 8.800,00
14.600,00

Επειδή η κατοικία βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00 το τ.μ., θα έχουμε προσαύξηση της αντικειμενικής δαπάνης κατά 40%. Δηλαδή: 14.600,00 + (14.600,00 Χ 40%) = 14.600,00 + 5.840,00 = 20.440,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 20.440,00 €.

Παράδειγμα 2:

Αν στο προηγούμενο παράδειγμα το ακίνητο είχε μισθωθεί για έξι μόνο μήνες το έτος, τότε η αντικειμενική δαπάνη που θα βαρύνει τον μισθωτή θα επιμεριστεί αναλόγως, ήτοι : 20.440,00 Χ 6/12 = 10.220,00 €.

1.6 Δευτερεύουσες κατοικίες

Σύμφωνα με την περίπτωση β' της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, ως ετήσια αντικειμενική δαπάνη που εκτιμάται με βάση τα τ.μ. μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, λαμβάνεται το ήμισυ της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης, όπως αυτή υπολογίζεται για την κύρια κατοικία. Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή εκκίνησης. Τέλος, σύμφωνα με την απόφαση ΠΟΛ.1135/4.10.2010, έγινε δεκτό ότι δεν υπολογίζεται αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για δευτερεύουσες κατοικίες που μισθώνουν μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού για τουριστικούς λόγους.


Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος διαθέτει εκτός της κύριας κατοικίας του κι ένα διαμέρισμα που το χρησιμοποιεί ως δευτερεύουσα κατοικία (για όλη τη διάρκεια του έτους) με επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ.. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.600 ευρώ το τ.μ.. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για την δευτερεύουσα κατοικία του υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 110,00 = 440,00
6.240,00

Επειδή πρόκειται για δευτερεύουσα κατοικία, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογιστεί στο ήμισυ της αντικειμενικής όπως αυτή υπολογίζεται για την κύρια κατοικία. Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη δευτερεύουσας κατοικίας: 6.240,00 Χ 50% = 3.120,00 €.


1.7 Δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες

Προκειμένου για δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες, με τις διατάξεις που είχαν καθιερωθεί με τον ν. 3842/2010, δεν ισχύει ο περιορισμός της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης σε τρεις μήνες το έτος που ίσχυε έως 31/12/2009. Για τις δευτερεύουσες κατοικίες που ο φορολογούμενος θα τις χρησιμοποιεί ως εξοχικές, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογίζεται όπως και στις λοιπές δευτερεύουσες, δηλαδή για ολόκληρο το έτος και όχι για τρείς μήνες.

1.8 Κενές κατοικίες


Δεν υπολογίζεται ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης στις περιπτώσεις των κενών κατοικιών. Προκειμένου για κατοικίες που παραμένουν κενές για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, απαιτείται η προσκόμιση φωτοαντίγραφων λογαριασμών της ΔΕΗ ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο (π.χ. λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων κ.λπ.) από το οποίο να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο παρέμενε κενό για όλο το υπόψη διάστημα.
Αν λοιπόν ένας φορολογούμενος διαθέτει ένα ακίνητο το οποίο ούτε το ιδιοχρησιμοποιεί, ούτε το μισθώνει σε κάποιον τρίτο, ούτε το παραχωρεί δωρεάν σε κάποιον τρίτο, αλλά παραμένει κενό, τότε δεν θα το αναγράψει στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1, αλλά θα το αναγράψει ως κενό στο έντυπο Ε2.

1.9 Συνιδιοκτησία


Σ
ε περίπτωση συνιδιοκτησίας του ακινήτου, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης θα υπολογίζεται με βάση τη συνολική επιφάνεια της κατοικίας και στη συνέχεια θα γίνεται ο επιμερισμός της μεταξύ των συνιδιοκτητών, αναλόγως των ποσοστών συνιδιοκτησίας τους. Διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση συνιδιοκτησίας μιας κατοικίας π.χ. από δύο συνιδιοκτήτες όπου ο ένας έχει παραχωρήσει το ποσοστό ιδιοκτησίας του στον άλλο προκειμένου ο τελευταίος να χρησιμοποιήσει την κατοικία στο σύνολό της, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που προκύπτει από τη συνολική επιφάνεια της κατοικίας θα βαρύνει τον ιδιοκτήτη που χρησιμοποιεί την κατοικία αυτή.

Παράδειγμα: Οι φορολογούμενοι «Α» και «Β» διαθέτουν ένα διαμέρισμα ως κύρια κατοικία στο οποίο ιδιοκατοικούν. Το ακίνητο αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ., βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.800 ευρώ το τ.μ.και ανήκει κατά ποσοστό 50% πλήρους κυριότητας στον καθένα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για την κύρια κατοικία τους εκτιμάται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 150τμ 30 Χ 110,00 = 3.300,00
9.100,00

Επειδή το ακίνητο ανήκει κατά ποσοστό 50% πλήρους κυριότητας στον καθένα, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογιστεί ως εξής: Φορολογούμενος «Α» : 9.100,00 Χ 50% = 4.550,00 και Φορολογούμενος «Β» : 9.100,00 Χ 50% = 4.550,00

Αν ο Φορολογούμενος «Α» δεν διέμενε στο παραπάνω ακίνητο αλλά παραχωρούσε δωρεάν το ποσοστό του στο Φορολογούμενο «Β», τότε ο «Β» θα επιβαρυνόταν με το συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, ήτοι 9.100,00.

1.10 Δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες

Από το 2010 και μετά, ο φορολογούμενος βαρύνεται με την αντικειμενική δαπάνη και για κατοικία που του έχει παραχωρηθεί δωρεάν για να διαμένει. Η συγκεκριμένη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994 έχει ως εξής:


«
α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας....

Ρητά λοιπόν ο νομοθέτης θέλησε να συμπεριλαμβάνονται και οι δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες στις αντικειμενικές δαπάνες. Να τονίσουμε εδώ ότι στις περιπτώσεις που έχει παραχωρηθεί δωρεάν μια κατοικία από το φορολογούμενο «Α» στο φορολογούμενο «Β», η αντικειμενική δαπάνη βαρύνει το φορολογούμενο «Β», ο οποίος χρησιμοποιεί το ακίνητο και διαμένει σ' αυτό.

Ας δούμε ενδεικτικά κάποιες βασικές περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης:

α) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από γονέα που έχει την πλήρη κυριότητα του ακινήτου προς τα τέκνα του για να διαμένουν,

β) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από τα τέκνα που έχουν την πλήρη κυριότητα του ακινήτου προς τον γονέα τους για να διαμένει,

γ) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από γονέα που έχει την επικαρπία του ακινήτου προς τα τέκνα του που έχουν την ψιλή κυριότητα, για να διαμένουν,

δ) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από τέκνα που έχουν την επικαρπία του ακινήτου προς τον γονέα τους που έχει τη ψιλή κυριότητα, για να διαμένει,

ε) Περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης όλων των ανωτέρω που όμως δεν αφορούν κύρια αλλά δευτερεύουσα ή δευτερεύουσες κατοικίες,

στ) Περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης όχι ανάμεσα σε γονείς και τέκνα, αλλά μεταξύ τρίτων.

Θεωρούμε σκόπιμο στο σημείο αυτό να παραθέσουμε και την περίπτωση γ' της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2238/1994, έτσι όπως ισχύει σήμερα, η οποία μπορεί να μην αναφέρεται στο θέμα των αντικειμενικών δαπανών, όμως σχετίζεται με το θέμα της δωρεάν παραχώρησης.

«Άρθρο 6. Απαλλαγές από το φόρο

2.Από το εισόδημα από ακίνητα απαλλάσσεται:
γ) Το τεκμαρτό εισόδημα που προκύπτει από τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης κατοικίας εμβαδού μέχρι διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα, από τον γονέα που έχει την κυριότητα ή την επικαρπία αυτής προς τα τέκνα του ή από τα τέκνα που έχουν την κυριότητα ή την επικαρπία αυτής προς τους γονείς τους, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία».

Να τονίσουμε, ότι στην πιο πάνω απαλλασσόμενη επιφάνεια των 200 τ.μ. της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας (όπως έχει γίνει δεκτό από τη Διοίκηση του Υ.Ο.), περιλαμβάνεται και η επιφάνεια μιας μόνο δωρεάν παραχωρούμενης αποθήκης και ενός χώρου στάθμευσης από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα που βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την κύρια κατοικία, αδιάφορα από το αν αποτελούν παραρτήματα της κύριας κατοικίας ή ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες που εξυπηρετούν τις λειτουργικές ανάγκες αυτής.

Σε αντιδιαστολή των ανωτέρω, διευκρινίζεται ότι αν παραχωρείται δωρεάν από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα η χρήση αποθήκης και χώρου στάθμευσης που βρίσκονται σε άλλη οικοδομή από την δωρεάν παραχωρούμενη κύρια κατοικία, καθώς και αν παραχωρούνται δωρεάν από αυτούς περισσότεροι του ενός χώροι στάθμευσης και αποθηκών, ακόμη κι αν βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την δωρεάν παραχωρούμενη κύρια κατοικία, προκύπτει τεκμαρτό εισόδημα που φορολογείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 22 του ν. 2238/1994.

Σε περίπτωση που παραχωρείται δωρεάν από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα η χρήση μιας κύριας κατοικίας, μαζί με μια αποθήκη και ένα χώρο στάθμευσης που βρίσκεται στην ίδια οικοδομή, καταρχήν γίνεται η λεπτομερής αναγραφή τους στο έντυπο Ε2 (από αυτόν που παραχωρεί το ακίνητο, ιδιοκτήτη, επικαρπωτή), σε χωριστή σειρά. Και αν μεν το άθροισμα των επιφανειών τους δεν υπερβαίνει τα 200 τ.μ., δεν προσδιορίζεται από τον ιδιοκτήτη ή τον επικαρπωτή τους τεκμαρτό εισόδημα και δεν μεταφέρεται στους κωδικούς αριθμούς του πίνακα 4Ε της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος κανένα ποσό. Αντίθετα, αν το άθροισμα των πιο πάνω επιφανειών υπερβαίνει τα 200 τ.μ., υπολογίζεται από αυτόν επιμεριστικά το φορολογούμενο τεκμαρτό εισόδημα για καθένα από τα προαναφερόμενα ακίνητα και στη συνέχεια το φορολογούμενο εισόδημα της κύριας κατοικίας θα μεταφερθεί από τη στήλη 13 του εντύπου Ε2 στους κωδικούς αριθμούς 129-130 του πίνακα 4Ε της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και το φορολογούμενο τεκμαρτό εισόδημα της αποθήκης και του χώρου στάθμευσης θα μεταφερθεί από τη στήλη 14 του εντύπου Ε2 στους κωδικούς αριθμούς 145-146 του ίδιου πίνακα.

Επίσης να σημειώσουμε ότι εφόσον υπάρχει κατοικία στην οποία κατοικεί ο γονέας επικαρπωτής και στην ίδια κατοικία διαμένουν τα παιδιά του (που είναι ψιλοί κύριοι στο ίδιο ακίνητο) δεν υπάρχει θέμα τεκμαρτού εισοδήματος για το γονέα από δωρεάν παραχώρηση μέρους της κύριας κατοικίας του, ούτε θέμα απαλλαγής αυτού του εισοδήματος, διότι εξακολουθεί να τη χρησιμοποιεί ο γονέας ως κύρια κατοικία του, οπότε στην ουσία δεν γίνεται καμία παραχώρηση κατοικίας προς τα παιδιά του, απλώς τα φιλοξενεί στην ίδια κατοικία. Στην περίπτωση αυτή η αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει τον επικαρπωτή γονέα.

Θα παραθέσουμε μερικά παράδειγμα προς κατανόηση όλων των ανωτέρω:

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τον πατέρα του, για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ., και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 110,00 = 440,00
6.240,00

Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη της δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας είναι 6.240,00 €.

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τον γονέα του ο οποίος του παραχώρησε το ακίνητο ως κύρια κατοικία.

Επειδή τα τετραγωνικά της κατοικίας που παραχώρησε ο γονέας στο τέκνο του είναι 124 (λιγότερα δηλαδή από 200), δε θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τον γονέα επειδή απαλλάσσεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994.
Αν το ανωτέρω ακίνητο είχε χρησιμοποιηθεί από το τέκνο για άλλο λόγο εκτός από κύρια κατοικία, τότε θα προέκυπτε για τον γονέα τεκμαρτό εισόδημα από δωρεάν παραχώρηση που υπολογίζεται στη συνολική επιφάνεια του διαμερίσματος, δηλαδή στα 124 τ.μ. αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994.

Παράδειγμα 2:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τον πατέρα του, για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ., επιφάνεια βοηθητικών χώρων 30 τ.μ. (οι βοηθ. χώροι βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την δωρεάν παραχωρούμενη) και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 110,00 = 8.800,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 200,00 = 10.000,00
24.600,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
40,00 ανά τμ 30 Χ 40,00 = 1.200,00
Σύνολο : 25.800,00

Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας είναι 25.800,00 €.

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τον γονέα του, ο οποίος του παραχώρησε το ακίνητο ως κύρια κατοικία.

Επειδή τα τ.μ. της κατοικίας που παραχώρησε ο γονέας στο τέκνο του είναι 250+30= 280 τ.μ. (περισσότερα δηλαδή από 200), θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τον γονέα για τα πάνω από τα 200 τ.μ. (στο παράδειγμά μας είναι 280 τ.μ. - 200 τ.μ. = 80 τ.μ.) διότι σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994, απαλλάσσεται το τεκμαρτό εισόδημα μέχρι τα 200 τ.μ..
Προκειμένου να υπολογιστεί για τον πατέρα το τεκμαρτό μίσθωμα για τα 80 τ.μ. θα εφαρμοστούν οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994. Οι διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994, έχουν ως εξής:

«Άρθρο 22. Ακαθάριστο εισόδημα
3. Σε περίπτωση που η οικοδομή χρησιμοποιήθηκε με άλλον τρόπο από τον ιδιοκτήτη, το νομέα, τον επιφανειούχο, τον επικαρπωτή κ.λπ. ή με τη συγκατάθεση αυτού κατοικήθηκε ή χρησιμοποιήθηκε με άλλο τρόπο από τρίτο, χωρίς αντάλλαγμα, το ακαθάριστο εισόδημα βρίσκεται ύστερα από τη σύγκριση της με άλλες οικοδομές που εκμισθώνονται, πάντως το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα που καθορίζεται με αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί να είναι ανώτερο από το πέντε τοις εκατό (5%) ούτε μικρότερο από το τριάμισι τοις εκατό (3,5%) της αξίας του ακινήτου, όπως η αξία αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.1249/1982. Ειδικά, για τις περιοχές που δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα δεν μπορεί να είναι ανώτερο από το τέσσερα τοις εκατό (4%) της πραγματικής αξίας της οικοδομής κατά το χρόνο της φορολογίας.
Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των τεσσάρων τελευταίων εδαφίων της παραγράφου 1».

Η αντικειμενική αξία του ακινήτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.1249/1982, ανέρχεται στο ποσό 230.000,00 €. Το 3,5% αυτής της αξίας είναι 8.050,00 που ισούται με το ετήσιο τεκμαρτό μίσθωμα ολόκληρου του ακινήτου. Επειδή όπως αναφέραμε θα υπολογίσουμε τεκμαρτό μίσθωμα μόνο για τα 80 τ.μ., τότε θα έχουμε: 8.050,00 Χ 80/250 = 2.576,00 €. Συνεπώς ο πατέρας θα αναγράψει το ποσό των 2.576,00 στη στήλη 13 του έντυπο Ε2 και από κει θα το μεταφέρει στους κωδικούς 129-130 αντίστοιχα του εντύπου Ε1.

Παράδειγμα 3:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τους γονείς του για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ., και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ.. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Το ακίνητο ανήκει στους γονείς του κατά ποσοστό 50 % πλήρους κυριότητας στον καθένα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 40,00 = 3.200,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 65,00 = 2.600,00
Από 121 έως 150 τμ 30 Χ 110,00 = 3.300,00
9.100,00

Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας είναι 9.100,00 €.

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τους γονείς του, οι οποίο του παραχώρησαν το ακίνητο ως κύρια κατοικία.Επειδή τα τετραγωνικά της κατοικίας που παραχώρησαν οι γονείς στο τέκνο τους είναι 150 (λιγότερα δηλαδή από 200), δε θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τους γονείς, επειδή απαλλάσσεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994.

Σημείωση από τις συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις της Γ.Γ.Π.Σ.:

->Πώς δηλώνεται η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας μέχρι 200 τμ από γονέα σε παιδί και αντίστροφα στο έντυπο Ε1;

α) Αυτός που το παραχωρεί το δηλώνει μόνο στο Ε2 σαν δωρεάν παραχώρηση.
β) Αυτός που το κατοικεί , το δηλώνει στον πίνακα 5.1α επιλέγοντας τον κωδικό 203 (δωρεάν παραχωρημένη κατοικία ).

1.11 Πίνακας με αντικειμενικές δαπάνες κατοικιών

Ακολουθεί πίνακας με παραδείγματα κατοικιών που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης μέχρι 2.799,00 € (που αποτελούν και την πλειονότητα των τιμών ζώνης) για πληρέστερη κατανόηση του κλιμακωτού προσδιορισμού τους. Στον Πίνακα Α παραθέτουμε τις αξίες για κύρια κατοικία (διαμέρισμα ή μονοκ/ια) και δευτερεύουσα (διαμέρισμα ή μονοκ/ια) και στον Πίνακα Β παραθέτουμε τις αξίες για βοηθητικούς χώρους που βρίσκονται σε κύριες κατοικίες (διαμερίσματα ή μονοκ/ιες) και σε δευτερεύουσες κατοικίες (διαμερίσματα ή μονοκ/ιες) :

Πίνακας Α:

Τιμές ζώνης έως 2.799 ευρώ
Επιφάνεια σε τ.μ. Αντικειμενική δαπάνη σε ευρώ Κύρια κατοικία Δευτερεύουσα
Κύριοι Χώροι Κύριων Χώρων Διαμ/σμα Μονοκ/ια Διαμ/σμα Μονοκ/ια
40 1.600,00 1.600,00 1.920,00 800,00 960,00
45 1.800,00 1.800,00 2.160,00 900,00 1.080,00
50 2.000,00 2.000,00 2.400,00 1.000,00 1.200,00
55 2.200,00 2.200,00 2.640,00 1.100,00 1.320,00
60 2.400,00 2.400,00 2.880,00 1.200,00 1.440,00
65 2.600,00 2.600,00 3.120,00 1.300,00 1.560,00
70 2.800,00 2.800,00 3.360,00 1.400,00 1.680,00
75 3.000,00 3.000,00 3.600,00 1.500,00 1.800,00
80 3.200,00 3.200,00 3.840,00 1.600,00 1.920,00
85 3.525,00 3.525,00 4.230,00 1.762,50 2.115,00
90 3.850,00 3.850,00 4.620,00 1.925,00 2.310,00
95 4.175,00 4.175,00 5.010,00 2.087,50 2.505,00
100 4.500,00 4.500,00 5.400,00 2.250,00 2.700,00
105 4.825,00 4.825,00 5.790,00 2.412,50 2.895,00
110 5.150,00 5.150,00 6.180,00 2.575,00 3.090,00
115 5.475,00 5.475,00 6.570,00 2.737,50 3.285,00
120 5.800,00 5.800,00 6.960,00 2.900,00 3.480,00
125 6.350,00 6.350,00 7.620,00 3.175,00 3.810,00
130 6.900,00 6.900,00 8.280,00 3.450,00 4.140,00
135 7.450,00 7.450,00 8.940,00 3.725,00 4.470,00
140 8.000,00 8.000,00 9.600,00 4.000,00 4.800,00
145 8.550,00 8.550,00 10.260,00 4.275,00 5.130,00
150 9.100,00 9.100,00 10.920,00 4.550,00 5.460,00
155 9.650,00 9.650,00 11.580,00 4.825,00 5.790,00
160 10.200,00 10.200,00 12.240,00 5.100,00 6.120,00
165 10.750,00 10.750,00 12.900,00 5.375,00 6.450,00
170 11.300,00 11.300,00 13.560,00 5.650,00 6.780,00
175 11.850,00 11.850,00 14.220,00 5.925,00 7.110,00
180 12.400,00 12.400,00 14.880,00 6.200,00 7.440,00
185 12.950,00 12.950,00 15.540,00 6.475,00 7.770,00
190 13.500,00 13.500,00 16.200,00 6.750,00 8.100,00
195 14.050,00 14.050,00 16.860,00 7.025,00 8.430,00
200 14.600,00 14.600,00 17.520,00 7.300,00 8.760,00
205 15.600,00 15.600,00 18.720,00 7.800,00 9.360,00
210 16.600,00 16.600,00 19.920,00 8.300,00 9.960,00
215 17.600,00 17.600,00 21.120,00 8.800,00 10.560,00
220 18.600,00 18.600,00 22.320,00 9.300,00 11.160,00
225 19.600,00 19.600,00 23.520,00 9.800,00 11.760,00
230 20.600,00 20.600,00 24.720,00 10.300,00 12.360,00
235 21.600,00 21.600,00 25.920,00 10.800,00 12.960,00
240 22.600,00 22.600,00 27.120,00 11.300,00 13.560,00
245 23.600,00 23.600,00 28.320,00 11.800,00 14.160,00
250 24.600,00 24.600,00 29.520,00 12.300,00 14.760,00
255 25.600,00 25.600,00 30.720,00 12.800,00 15.360,00
260 26.600,00 26.600,00 31.920,00 13.300,00 15.960,00
265 27.600,00 27.600,00 33.120,00 13.800,00 16.560,00
270 28.600,00 28.600,00 34.320,00 14.300,00 17.160,00
275 29.600,00 29.600,00 35.520,00 14.800,00 17.760,00
280 30.600,00 30.600,00 36.720,00 15.300,00 18.360,00
285 31.600,00 31.600,00 37.920,00 15.800,00 18.960,00
290 32.600,00 32.600,00 39.120,00 16.300,00 19.560,00
295 33.600,00 33.600,00 40.320,00 16.800,00 20.160,00
300 34.600,00 34.600,00 41.520,00 17.300,00 20.760,00
305 36.600,00 36.600,00 43.920,00 18.300,00 21.960,00
310 38.600,00 38.600,00 46.320,00 19.300,00 23.160,00
315 40.600,00 40.600,00 48.720,00 20.300,00 24.360,00
320 42.600,00 42.600,00 51.120,00 21.300,00 25.560,00
325 44.600,00 44.600,00 53.520,00 22.300,00 26.760,00
330 46.600,00 46.600,00 55.920,00 23.300,00 27.960,00
335 48.600,00 48.600,00 58.320,00 24.300,00 29.160,00
340 50.600,00 50.600,00 60.720,00 25.300,00 30.360,00
345 52.600,00 52.600,00 63.120,00 26.300,00 31.560,00
350 54.600,00 54.600,00 65.520,00 27.300,00 32.760,00

 

Πίνακας Β:

Τιμές ζώνης έως 2.799 ευρώ
Επιφάνεια σε τ.μ. Αντικειμενική δαπάνη σε ευρώ Κύρια κατοικία Δευτερεύουσα
Βοηθ. Χώροι Βοηθ. Χώρων Διαμ/σμα Μονοκ/ια Διαμ/σμα Μονοκ/ια
2 80,00 80,00 96,00 40,00 48,00
4 160,00 160,00 192,00 80,00 96,00
6 240,00 240,00 288,00 120,00 144,00
8 320,00 320,00 384,00 160,00 192,00
10 400,00 400,00 480,00 200,00 240,00
12 480,00 480,00 576,00 240,00 288,00
14 560,00 560,00 672,00 280,00 336,00
16 640,00 640,00 768,00 320,00 384,00
18 720,00 720,00 864,00 360,00 432,00
20 800,00 800,00 960,00 400,00 480,00
22 880,00 880,00 1.056,00 440,00 528,00
24 960,00 960,00 1.152,00 480,00 576,00
26 1.040,00 1.040,00 1.248,00 520,00 624,00
28 1.120,00 1.120,00 1.344,00 560,00 672,00
30 1.200,00 1.200,00 1.440,00 600,00 720,00
32 1.280,00 1.280,00 1.536,00 640,00 768,00
34 1.360,00 1.360,00 1.632,00 680,00 816,00
36 1.440,00 1.440,00 1.728,00 720,00 864,00
38 1.520,00 1.520,00 1.824,00 760,00 912,00
40 1.600,00 1.600,00 1.920,00 800,00 960,00
42 1.680,00 1.680,00 2.016,00 840,00 1.008,00
44 1.760,00 1.760,00 2.112,00 880,00 1.056,00
46 1.840,00 1.840,00 2.208,00 920,00 1.104,00
48 1.920,00 1.920,00 2.304,00 960,00 1.152,00
50 2.000,00 2.000,00 2.400,00 1.000,00 1.200,00
52 2.080,00 2.080,00 2.496,00 1.040,00 1.248,00
54 2.160,00 2.160,00 2.592,00 1.080,00 1.296,00
56 2.240,00 2.240,00 2.688,00 1.120,00 1.344,00
58 2.320,00 2.320,00 2.784,00 1.160,00 1.392,00
60 2.400,00 2.400,00 2.880,00 1.200,00 1.440,00
62 2.480,00 2.480,00 2.976,00 1.240,00 1.488,00
64 2.560,00 2.560,00 3.072,00 1.280,00 1.536,00
66 2.640,00 2.640,00 3.168,00 1.320,00 1.584,00
68 2.720,00 2.720,00 3.264,00 1.360,00 1.632,00
70 2.800,00 2.800,00 3.360,00 1.400,00 1.680,00
72 2.880,00 2.880,00 3.456,00 1.440,00 1.728,00
74 2.960,00 2.960,00 3.552,00 1.480,00 1.776,00
76 3.040,00 3.040,00 3.648,00 1.520,00 1.824,00
78 3.120,00 3.120,00 3.744,00 1.560,00 1.872,00
80 3.200,00 3.200,00 3.840,00 1.600,00 1.920,00
82 3.280,00 3.280,00 3.936,00 1.640,00 1.968,00
84 3.360,00 3.360,00 4.032,00 1.680,00 2.016,00
86 3.440,00 3.440,00 4.128,00 1.720,00 2.064,00
88 3.520,00 3.520,00 4.224,00 1.760,00 2.112,00
90 3.600,00 3.600,00 4.320,00 1.800,00 2.160,00
92 3.680,00 3.680,00 4.416,00 1.840,00 2.208,00
94 3.760,00 3.760,00 4.512,00 1.880,00 2.256,00
96 3.840,00 3.840,00 4.608,00 1.920,00 2.304,00
98 3.920,00 3.920,00 4.704,00 1.960,00 2.352,00
100 4.000,00 4.000,00 4.800,00 2.000,00 2.400,00
102 4.080,00 4.080,00 4.896,00 2.040,00 2.448,00
104 4.160,00 4.160,00 4.992,00 2.080,00 2.496,00
106 4.240,00 4.240,00 5.088,00 2.120,00