Αποτελέσματα live αναζήτησης

Αρθρα Χρηστικός οδηγός για τις νέες αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια) μετά τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 3842/2010. Λεπτομερής ανάλυση και σχολιασμός των διατάξεων, πίνακες, παράθεση όλων των αλλαγών στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 και συμπλήρωση του πίνακα αυτού βήμα - βήμα. Επεξηγητικά σχόλια για κάθε κωδικό που αφορά τις αντικειμενικές δαπάνες. Αναλυτικά παραδείγματα.

Κατηγορία: Φορολογία Εισοδήματος

Αρθρα
Χρηστικός οδηγός για τις νέες αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια) μετά τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 3842/2010. Λεπτομερής ανάλυση και σχολιασμός των διατάξεων, πίνακες, παράθεση όλων των αλλαγών στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 και συμπλήρωση του πίνακα αυτού βήμα - βήμα. Επεξηγητικά σχόλια για κάθε κωδικό που αφορά τις αντικειμενικές δαπάνες. Αναλυτικά παραδείγματα.


Αρθρα Χρηστικός οδηγός για τις νέες αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια) μετά τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 3842/2

Taxheaven
Αποφάσεις - αρθρογραφία


Χρηστικός οδηγός για τις νέες αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια) μετά τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 3842/2010. Λεπτομερής ανάλυση και σχολιασμός των διατάξεων, πίνακες, παράθεση όλων των αλλαγών στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 και συμπλήρωση του πίνακα αυτού βήμα - βήμα. Επεξηγητικά σχόλια για κάθε κωδικό που αφορά τις αντικειμενικές δαπάνες. Αναλυτικά παραδείγματα.

Κωνσταντίνος Δημ. Γραβιάς
Πτυχιούχος Οικον. Παν/μιου Πειραιά
Λογιστής - Φοροτεχνικός

Κωνσταντίνος Αντ. Κουλογιάννης
Λογιστής - Φοροτεχνικός

 

I. Πρόλογος

II. Ισχύουσες διατάξεις

1. Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

2. Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

2.1. Ισχύον καθεστώς

2.2. Τι αναφέρει η αιτιολογική έκθεση και η επιστημονική επιτροπή της Βουλής

III. Σχολιασμός των νέων διατάξεων

1. Αντικειμενική δαπάνη κατοικιών

1.1. Κύρια κατοικία

1.2. Βοηθητικοί χώροι

1.3. Συντελεστές βαρύτητας

1.4. Μονοκατοικίες

1.5. Μίσθωση για ολόκληρο το έτος ή μίσθωση για μέρους του έτους

1.6. Δευτερεύουσες κατοικίες

1.7. Δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες

1.8. Κενές κατοικίες

1.9. Συνιδιοκτησία

1.10. Δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες

1.11. Πίνακας με αντικειμενικές δαπάνες κατοικιών

2. Αντικειμενική δαπάνη αυτοκινήτων

2.1. Γενικά

2.2. Αυτοκίνητα από τον Ο.Δ.Δ.Υ.

2.3. Αυτοκίνητα συνταξιούχων

2.4. Αυτοκίνητα κινητικά αναπήρων

2.5. Αυτοκίνητα αντίκες

2.6. Αυτοκίνητα εταιριών

2.7. Εικονική μεταβίβαση

2.8. Ακινησία αυτοκίνητου

2.9. Επιχειρήσεις εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών και ενοικίασης αυτοκινήτων

2.10. Αυτοκίνητα από μετοικεσία

3. Αντικειμενική δαπάνη σκαφών αναψυχής

3.1. Γενικά

3.2. Παραδοσιακά σκάφη

3.3. Ιστιοφόρα και ναυταθλητικά σκάφη

3.4. Ακινησία σκαφών

3.5. Αμοιβές πληρωμάτων σκαφών

3.6. Επαγγελματικά σκάφη

3.7. Λοιπές διατάξεις για τα σκάφη

4. Αντικειμενική δαπάνη αεροσκαφών, ελικοπτέρων, ανεμόπτερων

5. Αντικειμενική δαπάνη δεξαμενών κολύμβησης

6. Αντικειμενική δαπάνη οικιακών βοηθών, οδηγών αυτοκινήτου κ.λπ.

7. Αντικειμενική δαπάνη ιδιωτικών σχολείων

8. Αμφισβήτηση αντικειμενικών δαπανών

IV. Αλλαγές στο έντυπο Ε1 οικ. έτους 2011.

V. Οδηγίες συμπλήρωσης του πίνακα 5 του Ε1, βήμα-βήμα

1. Περίπτωση 1 του πίνακα 5 του εντύπου Ε1

1.1. Περιπτώσεις 1α' και 1β' του πίνακα 5 (κατοικίες)

1.2. Περίπτωση 1γ' του πίνακα 5 (αυτοκίνητα)

1.3. Αυτοκίνητα εταιρειών

1.3.1. Αυτοκίνητα Ο.Ε., Ε.Ε. κ.λπ.

1.3.2. Αυτοκίνητα Ε.Π.Ε.

1.3.3. Αυτοκίνητα Α.Ε.

1.4. Περιπτώσεις 1δ' και 1δα' του πίνακα 5 (σκάφη κ.λπ. και αμοιβές πληρωμάτων)

1.5. Περίπτωση 1ε' του πίνακα 5 (αεροσκάφη κ.λπ.)

1.6. Περίπτωση 1στ' του πίνακα 5 (πισίνες)

1.7. Περιπτώσεις 1ζ' και 1η' του πίνακα 5 (δίδακτρα σε σχολεία, οικιακοί βοηθοί, οδηγοί κ.λπ.)

1.8. Ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη

1.9. Κατάργηση προσαύξησης για πάνω από δυο τεκμήρια

1.10 Αντικειμενικές δαπάνες συνταξιούχων άνω των 65 ετών.

2. Περίπτωση 2 του πίνακα 5 του εντύπου Ε1

2.1. Συμπλήρωση κωδικών 719-720 (για την αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτοκινήτων, διτρόχων κτλ. οχημάτων)

2.2. Συμπλήρωση κωδικών 721-722 (για την αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση πλοίων αναψυχής κτλ., σκαφών αναψυχής και αεροσκαφών)

2.3. Συμπλήρωση κωδικών 723-724 (για την αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση κινητών πραγμάτων αξίας πάνω από 10.000 €)

2.4. Συμπλήρωση κωδικών 735-736 (για την αγορά ακινήτων ή για τη χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτών)

2.5. Συμπλήρωση κωδικών 737-738 (για την ανέγερση οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενών κολύμβησης)

2.6. Τι ισχύει φέτος για την αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας

2.7. Συμπλήρωση κωδικών 725-726 (για δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών -εκτός προς το Δημόσιο κτλ - )

2.8. Συμπλήρωση κωδικών 727-728 (για την τοκοχρεολυτική απόσβεση δανείων ή πιστώσεων κτλ)

VI. Παραδείγματα


 

I. Πρόλογος

Ο ν.3842/2010 με τίτλο «Αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης, αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και άλλες διατάξεις» όπως όλοι γνωρίζουμε, επέφερε σημαντικές αλλαγές εκτός των άλλων και στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων. Στην παρούσα ανάλυσή μας των 87 περίπου σελίδων, θα εστιάσουμε μόνο στις αλλαγές που αφορούν τις αντικειμενικές δαπάνες, δηλαδή τα παλιά τεκμήρια διαβίωσης. Το νέο έντυπο φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων Ε1 οικ. έτους 2011 όπως ήταν φυσικό, εμπεριέχει όλες τις αλλαγές που επήλθαν μετά τη ψήφιση του νόμου αυτού. Στη μελέτη μας που έχει τη μορφή ενός εύχρηστου οδηγού για τις αντικειμενικές δαπάνες, προσπαθήσαμε αφενός μεν να καταγράψουμε και να σχολιάσουμε όλες αυτές τις αλλαγές, αφετέρου δε να παρουσιάσουμε αναλυτικά παραδείγματα συμπλήρωσης του πίνακα 5 του εντύπου Ε1 βήμα - βήμα, έτσι ώστε ο αναγνώστης να κατανοήσει το νέο τοπίο που ισχύει για τις αντικειμενικές δαπάνες από 1.1.2010 και μετά.

Θα παραθέσουμε τις ισχύουσες διατάξεις, καθώς και αποσπάσματα από την αιτιολογική έκθεση του νόμου 3842/2010 και την έκθεση της επιστημονικής επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, σχετικά με τις διατάξεις που αφορούν τις αντικειμενικές δαπάνες. Στη συνέχεια, θα παρουσιάσουμε αναλυτικά τις μεταβολές που επήλθαν στον πίνακα 5 του φετινού εντύπου Ε1 οικ. έτους 2011 σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό έντυπο και θα σχολιάσουμε εκείνα τα σημεία που κρίνουμε απαραίτητα, ώστε να βοηθηθούν οι ενδιαφερόμενοι.

Τέλος με αναλυτικά παραδείγματα και οδηγίες συμπλήρωσης του πίνακα 5 βήμα-βήμα, θα βοηθήσουμε τον αναγνώστη και τον επαγγελματία που καλείται να εφαρμόσει τις νέες διατάξεις, να έχει μια ξεκάθαρη εικόνα για το τι ισχύει φέτος σχετικά με το θέμα των αντικειμενικών δαπανών, που ειρήσθω εν παρόδω, αποτελούσε πάντα βραχνά κατά την περίοδο συμπλήρωσης των φορολογικών δηλώσεων φυσικών προσώπων.

 

II. Ισχύουσες διατάξεις

Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε στις ισχύουσες διατάξεις και θα σχολιάσουμε τις αλλαγές που επήλθαν μετά το νόμο 3842/2010.

 

1. Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

Το άρθρο 15 του ν. 2238/1994 όπως ισχύει σήμερα, έχει ως εξής:

«Άρθρο 15. Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

Το συνολικό εισόδημα προσδιορίζεται, κατ' εξαίρεση, με βάση τις δαπάνες διαβίωσης του φορολογουμένου και των προσώπων που συνοικούν με αυτόν και τον βαρύνουν, όταν το συνολικό ποσό των δαπανών που προσδιορίζεται κατά τα επόμενα άρθρα είναι ανώτερο από το συνολικό καθαρό εισόδημα των κατηγοριών Α' έως Ζ'. Το εισόδημα που υπόκειται σε φόρο στην περίπτωση αυτή προσδιορίζεται κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 19».

Ο τίτλος του άρθρου 15 του ν. 2238/1994, αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 3842/2010 και ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2010 για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται από την ημερομηνία αυτή και μετά, σύμφωνα με την περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 92 του ιδίου νόμου. Προηγουμένως ο τίτλος του άρθρου 15 είχε ως εξής: «Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση την τεκμαρτή δαπάνη»

Με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, έγινε νομοτεχνική τακτοποίηση στο άρθρο 15 του Κ.Φ.Ε., δεδομένου ότι οι δαπάνες διαβίωσης των φορολογουμένων προσδιορίζονται πλέον με αντικειμενικά δεδομένα και όχι τεκμαρτά.

2. Αρθρο 16. Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

2.1. Ισχύον καθεστώς

Το άρθρο 16 του ν. 2238/1994 έχει ως εξής:

« 1. Για τον προσδιορισμό του αντικειμενικού εισοδήματος με βάση τη συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογουμένου, της συζύγου του και των προσώπων που συνοικούν και τους βαρύνουν λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, για τα ογδόντα (80) πρώτα τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με τριάντα (30) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από ογδόντα ένα (81) μέχρι και εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με πενήντα (50) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από εκατόν είκοσι ένα (121) μέχρι και διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με ογδόντα (80) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα διακόσια ένα (201) έως τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εκατόν πενήντα (150) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πλέον των τριακοσίων (300) τετραγωνικών μέτρων κύριων χώρων αυτής, με τριακόσια (300) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας ορίζεται ποσό τριάντα (30) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).
β) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που εκτιμάται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, ορίζεται στo ένα δεύτερο (1/2) της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης όπως αυτή ορίζεται στην περίπτωση α΄.
γ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, ορίζεται ως εξής: αα) για τα αυτοκίνητα μέχρι χίλια διακόσια (1.200) κυβικά εκατοστά σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ, ββ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των χιλίων διακοσίων (1.200) κυβικών εκατοστών προστίθενται τριακόσια (300) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά μέχρι τα δύο χιλιάδες (2.000) κυβικά εκατοστά, γγ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) κυβικών εκατοστών προστίθενται πεντακόσια (500) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και μέχρι τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά και δδ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα από τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά προστίθενται επτακόσια (700) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.
Τα παραπάνω ποσά ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης από κάθε αυτοκίνητο μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητά του, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό ως εξής:
αα) Τριάντα τοις εκατό (30%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη.
ββ) Πενήντα τοις εκατό (50%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό, καθώς και για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους.
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
Στις περιπτώσεις εταιριών ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή ανωνύμων ή αστικών, καθώς και των κοινωνιών και κοινοπραξιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:
i) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιριών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
ii) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,
iii) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και
iv) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.
Για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα, αλλά υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 107, καθώς και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει με βάση αυτοκίνητα αυτής της περίπτωσης, ιδιοκτησίας του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή ιδιοκτησίας ή κατοχής γραφείου, υποκαταστήματος ή πρακτορείου της αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένου στην Ελλάδα, βαρύνει το πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή την αλλοδαπή επιχείρηση ή προΐσταται του γραφείου ή υποκαταστήματος ή πρακτορείου.
Η αντικειμενική αυτή δαπάνη βαρύνει καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ορίζονται από τις διατάξεις αυτής της παραγράφου ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή κατοικίας τους και δεν μπορεί για καθένα από αυτά τα πρόσωπα και για κάθε εταιρία να είναι ανώτερη από τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της εταιρίας.
Αν ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα προστατευόμενα μέλη είναι κύριοι ή κάτοχοι και άλλων επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει για τα αυτοκίνητα αυτά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης.
Η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο, λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και αν αυτός έχασε τη γονική μέριμνα, του άλλου γονέα. Αν αποκτηθεί ή μεταβιβασθεί με οποιονδήποτε τρόπο επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης κατά τη διάρκεια του έτους, η αντικειμενική δαπάνη περιορίζεται σε τόσα δωδέκατα όσοι και οι μήνες κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτου. Διάστημα μεγαλύτερο από δεκαπέντε (15) ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Τα ίδια εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου από οποιαδήποτε αιτία. Αν μεταβιβασθεί ή αποκτηθεί εικονικά αυτοκίνητο από περισσότερα πρόσωπα, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ισχύει αυτοτελώς στο σύνολό της για καθέναν από τους συμβαλλομένους. Εικονική θεωρείται η μεταβίβαση ή η κτήση που πραγματοποιείται ιδίως μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας κατ’ ευθεία γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, επιτρέπεται όμως η ανταπόδειξη. Όταν η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιμερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων καθενός συγκυρίου.
Προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτόν περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη. Στις περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων επιβατικών ιδιωτικής ή μικτής χρήσης, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που αντιστοιχεί στο χρόνο χρησιμοποίησης αυτών, βαρύνει το μισθωτή τους.
Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄ εφαρμόζονται ανάλογα και για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των αυτοκινήτων μικτής χρήσης και των αυτοκινήτων τύπου JEEP.
δ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
ε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, η οποία ορίζεται στο εκάστοτε κατώτατο όριο αμοιβών όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται όταν ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό ή όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω (67%) από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών και απασχολεί ένα νοσοκόμο.
στ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που τους βαρύνουν εκτιμάται με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης και ορίζεται, ανάλογα με τα μέτρα ολικού μήκους του σκάφους, ως εξής:
αα) για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους μέχρι πέντε (5) μέτρα, στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ, ενώ για τα πάνω από πέντε (5) μέτρα ορίζεται στο ποσό των τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ,
ββ) για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, ολικού μήκους μέχρι και επτά (7) μέτρα, οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ, πάνω από επτά (7) και μέχρι δέκα (10) μέτρα προστίθενται δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δέκα (10) και μέχρι δώδεκα (12) μέτρα προστίθενται πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δώδεκα (12) και μέχρι δεκαπέντε (15) μέτρα δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαπέντε (15) και μέχρι δεκαοκτώ (18) μέτρα δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαοκτώ (18) και μέχρι είκοσι δύο (22) μέτρα είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους και πάνω από είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους.
Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης αυτής της υποπερίπτωσης μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση. Η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) έτη και μέχρι δέκα (10) έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και τριάντα τοις εκατό (30%) αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο για ολόκληρο ή μέρος του έτους, στην παραπάνω δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος. Τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη. Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός αυτών που αναφέρονται στην παλαιότητα των αυτοκινήτων, εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.
ζ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που συνοικούν μαζί τους και τους βαρύνουν, η οποία ορίζεται ως εξής:
αα) Για ανεμόπτερα στο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ.
ββ) Για αεροσκάφη με κινητήρα κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρα, καθώς και ελικόπτερα, στο ποσό των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) ευρώ για τους εκατόν πενήντα (150) πρώτους ίππους ισχύος του κινητήρα τους που προσαυξάνεται με το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε ίππο πάνω από τους εκατόν πενήντα (150) ίππους.
γγ) Για αεροσκάφη αεριοπροωθούμενα (JET) στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για κάθε λίμπρα ώθησης. Οι διατάξεις της περίπτωσης γ΄, εκτός της ακινησίας και παλαιότητας, εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.
η) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, εξωτερικής δεξαμενής κολύμβησης που προκύπτει για τον κύριο ή κάτοχο αυτής, ορίζεται, ανάλογα με την επιφάνειά της, ανά κλίμακα, σε εκατό (100) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα εξήντα (60) τετραγωνικά μέτρα και σε διακόσια (200) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για επιφάνεια άνω των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων.
Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης τα παραπάνω ποσά διπλασιάζονται.
θ) Η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογουμένου ορίζεται σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση.

2. Το ετήσιο συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο όταν αυτό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική δαπάνη του φορολογουμένου και των μελών που τον βαρύνουν, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από τον υπόχρεο με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία. Τέτοια περιστατικά συντρέχουν ιδίως στο πρόσωπο των υπόχρεων, οι οποίοι:
α) υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις,
β) είναι φυλακισμένοι,
γ) νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική,
δ) είναι άνεργοι και δικαιούνται βοήθημα ανεργίας,
ε) συγκατοικούν με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχουν μειωμένες δαπάνες διαβίωσης, λόγω αποδεδειγμένης συμβολής στις δαπάνες αυτές των συγγενών τους με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι αυτοί έχουν εισόδημα από εμφανείς πηγές,
στ) είναι ορφανοί ανήλικοι οι οποίοι έχουν στην κυριότητά τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους και
ζ) προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανώτερης βίας πραγματοποίησαν δαπάνη μικρότερη από την αντικειμενική.
Όταν συντρέχει μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές, ο φορολογούμενος υποχρεούται να υποβάλει μαζί με τη δήλωσή του και τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του. Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του φορολογουμένου και μειώνει ανάλογα την ετήσια αντικειμενική δαπάνη, στην οποία αναφέρονται οι ισχυρισμοί και τα αποδεικτικά στοιχεία.
Στις πιο πάνω α΄ και ε΄ περιπτώσεις, η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής δαπάνης και της πραγματικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης του γονέα ή του τέκνου που συμβάλλει στις δαπάνες διαβίωσης του υπόχρεου.
Αν πρόκειται για τους γονείς, η διαφορά αντικειμενικής δαπάνης καταλογίζεται σε εκείνον που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα ».

 

2.2. Τι αναφέρει η αιτιολογική έκθεση και η επιστημονική επιτροπή της Βουλής

Οι φορολογικές διατάξεις λόγω της ιδιαίτερης φύσης τους πρέπει να ερμηνεύονται με συγκεκριμένο τρόπο. Η ερμηνεία εκείνη που κατέχει την πρώτη θέση αναμφισβήτητα, είναι η γραμματική ερμηνεία, αυτή δηλαδή που γίνεται δια του γράμματος του νόμου. Επικουρικά στοιχεία πέραν όμως αυτής είναι και όλο το νομοπαρασκευαστικό υλικό (η αιτιολογική έκθεση, οι συζητήσεις που γίνονται στη Βουλή, οι κοινοβουλευτικές εκθέσεις κ.λπ.), το οποίο δεν έχει βέβαια νομική ισχύ, αλλά πληροφορεί για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε ο νομικός κανόνας, συμπληρώνει τα κενά αυτού και καθοδηγεί για την εύρεση της αληθινής βούλησης του νομοθέτη. Για το λόγο αυτό, σταχυολογήσαμε κάποια εδάφια από την αιτιολογική έκθεση του νόμου 3842/2010, έτσι ώστε ο αναγνώστης να έχει μια πλήρη και σαφή εικόνα της βούλησης του νομοθέτη.

« Με το παρόν νομοσχέδιο, προτείνονται μεταβολές στον τρόπο προσδιορισμού του εισοδήματος των φορολογουμένων με βάση τις δαπάνες διαβίωσης του, ώστε το προτεινόμενο σύστημα για τις δαπάνες διαβίωσης να βασίζεται στις ακόλουθες αρχές και κανόνες:
1. Να είναι απλό, δίκαιο και κατανοητό από τον πολίτη χωρίς να καταφεύγει σε δυσνόητα προγράμματα για να το καταλάβει.
2. Να μην δημιουργεί ταύτιση συμφερόντων, για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται αντικειμενικές τιμές (π.χ. εάν στις μισθωμένες κατοικίες υπολογίζεται το ενοίκιο, τότε δημιουργείται ταύτιση συμφερόντων μεταξύ εκμισθωτή και μισθωτή για μείωση του εμφανιζόμενου ενοικίου, το ίδιο και στο ιδιωτικό σχολείο κ.λπ.).
3. Να μην δημιουργεί στρεβλώσεις και απαγορεύσεις στην αγορά γι' αυτό τα βήματα από το ένα σημείο στο άλλο είναι μικρά.
4. Να έχει συμπληρωματικό ρόλο στον προσδιορισμό του φορολογικού εισοδήματος.
5. Να λειτουργεί ως κριτήριο απόδειξης των αδήλωτων εισοδημάτων και να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής.
Προτείνεται ειδικότερα, η καθιέρωση ενός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού των δαπανών που απαιτούνται να γίνουν λόγω της κατοχής και χρήσης ορισμένων περιουσιακών στοιχείων. Θα λαμβάνεται υπόψη ένα ετήσιο κόστος συντήρησης και λειτουργίας κατοικιών,αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής, εναέριων μέσων, πισινών, διδάκτρων, οικιακών βοηθών κ.α. προκειμένου να εκτιμηθεί ένα εισόδημα ως ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα. Το κόστος με βάση τις δαπάνες διαβίωσης δεν εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωσή του φορολογούμενου ο οποίος εξακολουθεί να υπόκειται σε έλεγχο όσον αφορά στην ακριβή δήλωση των εισοδημάτων του. Επίσης, λειτουργεί ως βάση για την καταρχήν αξιολόγηση από τις φορολογικές αρχές της ειλικρίνειας του δηλούμενου εισοδήματος στο πλαίσιο του ανωτέρω συστήματος μορίων κινδύνου. Το μέτρο αυτό δεν καταλαμβάνει τους συνταξιούχους.
Πιο συγκεκριμένα:
..........
2. Με την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού, αντικαθίσταται το άρθρο 16 του Κ.Φ.Ε. διότι μεταβάλλεται ο τρόπος προσδιορισμού των δαπανών διαβίωσης των φορολογουμένων με σκοπό, αφενός την πάταξη της φοροδιαφυγής και αφετέρου τον δικαιότερο προσδιορισμό των δαπανών αυτών ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δαπάνες διαβίωσης των πολιτών.
Με την τροποποίηση της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του Κ.Φ.Ε, μεταβάλλεται ο τρόπος υπολογισμού όλων των υπαρχουσών κατηγοριών των δαπανών που προσδιορίζουν το επίπεδο διαβίωσης των φορολογουμένων όπως κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη, πισίνες και προστίθενται και νέες κατηγορίες δαπανών όπως γενικές δαπάνες διαβίωσης, δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων, δαπάνες σε οικιακούς βοηθούς ,οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό. Αναλυτικότερα, με τις προτεινόμενες διατάξεις, απλοποιείται και γίνεται δικαιότερος ο τρόπος προσδιορισμού της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης της κατοικίας (κύριας και δευτερεύουσας) του φορολογουμένου, η οποία μέχρι σήμερα υπολογιζόταν με βάση το τεκμαρτό μίσθωμα αυτής. Στο εξής, θα υπολογίζεται με βάση τις δαπάνες συντήρησης, επισκευής, τις πάγιες καταναλώσεις (ηλεκτρικό, τηλέφωνο, νερό) και τις δαπάνες λειτουργίας αυτής (π.χ. για μεγάλες κατοικίες καθαρίστριες, κηπουροί,ασφάλειες). Επίσης, για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης, καθιερώνονται συντελεστές βαρύτητας με βάση την τιμή ζώνης της περιοχής στην οποία βρίσκεται το ακίνητο, ώστε να προκύπτουν μεγαλύτερα ποσά διαβίωσης για ακίνητα που βρίσκονται σε ακριβές περιοχές. Συγκεκριμένα, δημιουργούνται τρεις κατηγορίες περιοχών με βάση την τιμή ζώνης τους, μία κατηγορία για τιμές ζώνης μέχρι 2.799 € το τ.μ., μία για τιμές ζώνης από 2.800 € έως 4.999 € το τ.μ. και μία για τιμές ζώνης άνω των 5.000 € το τ.μ. Σε σύνολο 5.642 ζωνών οι 97 έχουν τιμές από 2.800 €-4.999 € το τ.μ., οι 15 τιμές πάνω από 5.000 € και όλες οι υπόλοιπες τιμές μέχρι 2.799 € το τ.μ. Οι περιοχές που βρίσκονται σε τιμές ζώνης πάνω από 2.800 € το τ.μ. ακριβές περιοχές) είναι Άλιμος, Βούλα, Γλυφάδα, Βουλιαγμένη, Εκάλη, Κηφισιά, Διόνυσος, Πόρτο Ράφτη, Ν. Ερυθραία, Σπέτσες, Ύδρα, Πυλαία, Μύκονος, Π. Φάληρο, Φιλοθέη, Ψυχικό, Καλαμαριά, Πανόραμα, Κέρκυρα, Σαντορίνη και κάποιες ζώνες γνωστές της Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Η τιμή αγοράς ή το κόστος ανέγερσης των κατοικιών δεν λαμβάνονται υπόψη σε αυτό το σύστημα. Βέβαια, σαφώς έχουν ληφθεί υπόψη στη δαπάνη αγοράς..

.........

Επίσης, με τις προτεινόμενες διατάξεις, απλοποιείται και γίνεται δικαιότερος ο τρόπος προσδιορισμού της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης που προκύπτει από την κυριότητα ή κατοχή επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής ή μικτής χρήσης καθώς και των τύπου jeep, ο οποίος μέχρι σήμερα υπολογιζόταν τεκμαρτά. Με τις νέες διατάξεις προτείνεται ο προσδιορισμός της δαπάνης διαβίωσης που προκύπτει από τα αυτοκίνητα να πραγματοποιείται ανάλογα με τα κυβικά του αυτοκινήτου, με βάση το κόστος τελών κυκλοφορίας, ασφαλίστρων, καυσίμων και δαπανών συντήρησης.

..........
Τα ποσά ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης από κάθε αυτοκίνητο μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητά του, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη και σαράντα τοις εκατό (40%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη. Παράλληλα, απαλλάσσονται από την εφαρμογή της αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης τα αυτοκίνητα αντίκες καθώς και τα αυτοκίνητα που είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά ανάπηρους για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης, ενώ καταργούνται οι μειώσεις που υπήρχαν για αυτοκίνητα που εισάγονται με τις διαδικασίες της μετοικεσίας και αυτά που αγοράζονται από τον Ο.Δ.Δ.Υ. δεδομένου ότι πλέον οι δαπάνες των αυτοκινήτων υπολογίζονται με πραγματικά δεδομένα και όχι τεκμαρτά.

..........
Επιπλέον, με τις νέες διατάξεις και στην προσπάθεια περιστολής της φοροδιαφυγής εισάγονται νέες δαπάνες που καθορίζουν το επίπεδο διαβίωσης των φορολογουμένων, όπως η δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης καθώς και η δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό.

...........
Η δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, ορίζεται σε οχτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ ανά απασχολούμενο με εξαίρεση την περίπτωση που ο φορολογούμενος απασχολεί έναν μόνο οικιακό βοηθό ή νοσοκόμο, όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει παρουσιάζει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και πάνω ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών.
Περαιτέρω, με τις προτεινόμενες διατάξεις απλοποιείται και γίνεται δικαιότερος ο τρόπος προσδιορισμού της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης με βάση τα σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, ο οποίος μέχρι σήμερα υπολογιζόταν τεκμαρτά. Με τις νέες διατάξεις προτείνεται ο υπολογισμός της δαπάνης διαβίωσης των σκαφών αναψυχής με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης ώστε η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που προκύπτει με βάση τα μέτρα μήκους του σκάφους να ανταποκρίνεται στα πραγματικά κόστη.

........

Στα πλαίσια του προσδιορισμού της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης με βάση τα πραγματικά κόστη, προτείνεται και η κατάργηση των μειώσεων που εφαρμόζονται μέχρι σήμερα για τα παλαιά σκάφη καθώς και για τα παραδοσιακά και ναυταθλητικά. Όμοια, με τις νέες διατάξεις προτείνεται ο προσδιορισμός της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης των αεροσκαφών και ελικοπτέρων με βάση το κόστος τελών προσγείωσης και παραμονής, ασφαλίστρων και συντήρησης, ανάλογα με το βάρος του αεροσκάφους. Μεταβολή του τρόπου υπολογισμού της αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης προτείνεται και για τις δεξαμενές κολύμβησης (πισίνες) πάντα με γνώμονα το δικαιότερο προσδιορισμό της, ώστε να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος συντήρησης των δεξαμενών κολύμβησης. ..................

Τέλος, προκειμένου να ληφθούν υπόψη και οι υπόλοιπες δαπάνες διαβίωσης των φορολογουμένων, που δεν προσδιορίζονται από τις παραπάνω κατηγορίες δαπανών, προτείνεται ο καθορισμός των ποσών των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ για τους συζύγους, ως γενική ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης (βλ. και παρακάτω ενότητα IV 1.8. με τίτλο «Ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη»)

....

Περαιτέρω, με την αντικατάσταση του άρθρου 16 του Κ.Φ.Ε., γίνεται νομοτεχνική τακτοποίηση, παρέχεται πλέον η δυνατότητα σε όλους τους φορολογούμενους να αμφισβητήσουν την ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης, εφόσον το αποδεικνύουν με πραγματικά στοιχεία και παράλληλα προτείνεται η κατάργηση της προσαύξησης της συνολικής ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης διαβίωσης για τα πάνω από δύο περιουσιακά στοιχεία που την προσδιορίζουν. Σκοπός της αντικατάστασης του άρθρου 16 του Κ.Φ.Ε. είναι ο δικαιότερος προσδιορισμός των δαπανών ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές δαπάνες διαβίωσης των πολιτών και συνεπώς παρέλκει η εφαρμογή της διάταξης που αναφέρεται στην εν λόγω προσαύξηση ».

Ας δούμε στο σημείο αυτό, τι αναφέρει στην έκθεση της σχετικά με το άρθρο 16 του ν. 2238/1994, η επιστημονική επιτροπή της Βουλής.

B΄ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης, αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και άλλες διατάξεις»

« ....Από τη διατύπωση της προτεινόμενης περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του ΚΦΕ δεν καθίσταται σαφές εάν η δαπάνη χρήσης δευτερεύουσας εξοχικής κατοικίας θα έχει την ίδια μεταχείριση με αυτήν δευτερεύουσας μη εξοχικής κατοικίας. Στην προτεινόμενη περίπτωση γ΄ της ίδιας παραγράφου θα ήταν ίσως σκόπιμο ο όρος «κινητικά ανάπηροι» να αντικατασταθεί από τον όρο «πρόσωπα με κινητικές αναπηρίες». Επίσης, η υποπερίπτωση ι) της ίδιας περίπτωσης θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί σε «ι) εταίρων, εκτός των ετερόρρυθμων, ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρεία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιρειών, ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,». Περαιτέρω, ενόψει της τροποποίησης που επήλθε με το άρθρο 25 του ν. 3604/2007 στο άρθρο 18 παρ. 2 του κ.ν. 2190/1920, σκόπιμο ίσως θα ήταν να διευκρινισθεί νομοθετικώς για τις περιπτώσεις ορισμού νομικού προσώπου ως διευθύνοντος ή εντεταλμένου συμβούλου ανώνυμης εταιρείας, εάν το τεκμήριο θα βαρύνει το φυσικό πρόσωπο που ορίζεται από το νομικό πρόσωπο για την άσκηση των εξουσιών του νομικού αυτού προσώπου ως μέλους του διοικητικού συμβουλίου ή εάν και για το νομικό αυτό πρόσωπο θα εφαρμόζονται αναλογικώς οι ρυθμίσεις των υποπεριπτώσεων ι΄ έως ιιιι΄. Επί του προτελευταίου εδαφίου της ίδιας περίπτωσης γ΄ παρατηρείται καταρχάς ότι για λόγους νομικής ακριβολογίας η φράση «περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης» θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί ως «περιπτώσεις λειτουργικής ή χρηματοδοτικής μίσθωσης» ή «περιπτώσεις μίσθωσης οποιασδήποτε μορφής». Περαιτέρω, η αναφορά στο εδάφιο αυτό σε επιβατικά οχήματα μεικτής χρήσης παρίσταται περιττή ενόψει της ρύθμισης του τελευταίου εδαφίου της περίπτωσης γ΄. Επισημαίνεται, επίσης, ότι από την προτεινόμενη ρύθμιση δεν καθίσταται σαφές εάν, σε περιπτώσεις μισθώσεων από νομικά πρόσωπα, το τεκμήριο θα βαρύνει μόνο τα αναφερόμενα στις υποπεριπτώσεις ι΄ έως ιιιι΄ πρόσωπα ή και τα στελέχη που χρησιμοποιούν τα μισθωμένα αυτοκίνητα και στα οποία, συμφώνως με τις διατάξεις του άρθρου 45 παρ. 1 περ. στ΄ του ΚΦΕ όπως προστίθεται με το άρθρο 9 παρ. 2 του Νσχ, καταλογίζεται ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες ποσοστό της εργοστασιακής τιμολογιακής αξίας τους, όπως επίσης και το εάν η ρύθμιση καταλαμβάνει και μη επαναλαμβανόμενες μισθώσεις μικρής διάρκειας (κάτω των 30 ημερών) από φυσικά πρόσωπα μη επιτηδευματίες. Με την περίπτωση στ΄ της προτεινόμενης παραγράφου 2 του άρθρου 16 του ΚΦΕ ορίζεται ότι ορφανοί ανήλικοι μπορούν να αμφισβητήσουν το ποσό της τεκμαρτής δαπάνης που προκύπτει λόγω της κυριότητας επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους. Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις της παραγράφου 1 δεν διατηρείται σε ισχύ η θεσπισθείσα με το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 3296/2004 μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος που προκύπτει από τη χρήση κύριων ή δευτερευουσών κατοικιών που αποκτήθηκαν από κληρονομιά, δωρεά ή γονική παροχή »

III. Σχολιασμός των νέων διατάξεων

1. Αντικειμενικές δαπάνες κατοικιών

1.1. Κύρια κατοικία

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 3 του ν.3842/2010, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, αντικαταστάθηκε το άρθρο 16 του ν.2238/1994. Με τις νέες διατάξεις το εισόδημα προσδιορίζεται αντικειμενικά με βάση τη συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογούμενου, της συζύγου του και των προσώπων που συνοικούν και τον βαρύνουν. Για την εφαρμογή των ανωτέρω λαμβάνονται υπόψη εκτός των άλλων και οι αντικειμενικές δαπάνες για ιδιοκατοικούμενες ή μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρηθείσες κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες (εξοχικές ή μη).Φέτος οι φορολογούμενοι θα επιβαρυνθούν με αντικειμενική δαπάνη για:

α) Κατοικίες τις οποίες ιδιοκατοικούν (κύριες και δευτερεύουσες ανεξαρτήτως αν είναι εξοχικές ή μη),

β) Κατοικίες στις οποίες διαμένουν και είναι μισθωμένες (κύριες και δευτερεύουσες ανεξαρτήτως αν είναι εξοχικές ή μη),

γ) Κατοικίες στις οποίες διαμένουν και οι οποίες τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν από κάποιον τρίτο.

Η αντικειμενική δαπάνη κατοικίας δηλαδή βαρύνει αυτόν που την ιδιοκατοικεί, αυτόν που τη μισθώνει από κάποιον τρίτο και αυτόν που διαμένει σε κατοικία που του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από κάποιον τρίτο.


Ειδικότερα, με την περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, ορίζεται ότι η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της ως ακολούθως

Πίνακας Α:

Επιφάνεια κύριας κατοικίας σε τ.μ. Ποσά σε ευρώ ανά τ.μ.
Μέχρι 80 τ.μ. 30 ευρώ
Από 81 έως 120 τ.μ. 50 ευρώ
Από 121 έως 200 τ.μ. 80 ευρώ
Από 201 έως 300 τ.μ. 150 ευρώ
Άνω των 300 τ.μ. 300 ευρώ

Για τον υπολογισμό της αντικειμενικής δαπάνης, η επιφάνεια των κύριων και βοηθητικών χώρων της κατοικίας πρέπει να είναι πάντα σε ακέραιο αριθμό. Αν υπάρχει δεκαδικό ψηφίο πρέπει να στρογγυλοποιηθεί στον αμέσως πλησιέστερο ακέραιο αριθμό πχ. αν η επιφάνεια των κυρίων χώρων είναι 105,4 τ.μ. θα αναγράψουμε στη δήλωση 105 τ.μ., αν είναι 105,5 τ.μ. θα αναγράψουμε 106 τ.μ. (βλέπε και οδηγίες συμπλήρωσης στην ενότητα V. 2).Τα παραπάνω ποσά του Πίνακα Α, προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) (βλέπε αναλυτικά παραδείγματα στην επόμενες υποενότητες).

Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ, και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι : Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 80,00 = 320,00
4.720,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη κατοικίας: 4.720,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

1.2. Βοηθητικοί χώροι
Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας, έχουν ορισθεί τα τριάντα ευρώ (30) ανά τετραγωνικό μέτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας.

Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 4ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ, και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι : Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 150 τμ 30 Χ 80,00 = 2.400,00
6.800,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
30,00 ανά τμ 40 Χ 30,00 = 1.200,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη κατοικίας: 6.800,00 + 1.200,00 = 8.000,00 €

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

1.3. Συντελεστές βαρύτητας

Προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από δύο χιλιάδες οχτακόσια ευρώ (2.800) έως τέσσερις χιλιάδες εννιακόσια ενενήντα εννέα ευρώ (4.999) το τετραγωνικό μέτρο, τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από πέντε χιλιάδες ευρώ (5.000) και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%). Προκειμένου για μονοκατοικίες τα πιο πάνω ποσά προσαυξάνονται κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%). Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή εκκίνησης.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 4ο όροφο επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 30 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης4.000 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι : Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 80,00 = 6.400,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 150,00 = 7.500,00
18.300,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
30,00 ανά τμ 30 Χ 30,00 = 900,00
Σύνολο : 19.200,00

Επειδή η κατοικία βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00 το τ.μ., θα έχουμε προσαύξηση της αντικειμενικής δαπάνης κατά 40%. Δηλαδή: 19.200,00 + (19.200,00 Χ 40%) = 19.200,00 + 7.680,00 = 26.880,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 26.880,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

Παράδειγμα 2:

Αν στο προηγούμενο παράδειγμα το ακίνητο βρισκόταν σε περιοχή με τιμή ζώνης 6.000,00, τότε θα είχαμε προσαύξηση κατά 70 %.

Δηλαδή: 19.200,00 + (19.200,00 Χ 70%) = 19.200,00 + 13.440,00 = 32.640,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 32.640,00 €.

 

1.4. Μονοκατοικίες

Στις περιπτώσεις που υπάρχουν μονοκατοικίες, τότε σύμφωνα με τις νέες διατάξεις του άρθρου 16 του ν.2238/1994, τα ποσά που υπολογίζονται σύμφωνα με τα παραπάνω, προσαυξάνονται κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).

Ποια είναι η έννοια της μονοκατοικίας: Μονοκατοικία είναι το κτίσμα που αποτελεί λειτουργικά μία μόνο κατοικία με τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, θέσεις στάθμευσης κ.λπ.), η οποία μπορεί να είναι σε ένα όροφο ή σε περισσότερους ορόφους (μεζονέτα) και δεν εφάπτεται με άλλο κτίσμα είτε οριζόντια είτε κάθετα. Μονοκατοικίες θεωρούνται επίσης και κτίσματα σε επαφή με άλλα, που ανήκουν όμως σε διαφορετικές κάθετες ιδιοκτησίες και πληρούν κατά τα λοιπά τις παραπάνω προϋποθέσεις. Οι περιπτώσεις που ακολουθούν δεν χαρακτηρίζονται μονοκατοικίες: α) Διώροφος οικοδομή με ισόγειο κατάστημα και 1ο όροφο κατοικία. β) Ισόγειο διαμέρισμα που βρίσκεται σε επαφή με άλλο ισόγειο. γ) Ισόγεια επαγγελματική στέγη που βρίσκεται σε επαφή με άλλη μονοκατοικία. Τα πιο πάνω ισχύουν ανεξάρτητα να έχει συσταθεί πράξη οριζόντιας ιδιοκτησίας.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε μια μονοκατοικία (μεζονέτα με ισόγειο και πρώτο όροφο) που βρίσκεται επί της οδού Βασ. Κων/νου 11 - Άρτα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 160 τ.μ, και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.000 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι : Τζουμέρκων - Γκοτζιούλα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

 

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 160 τμ 40 Χ 80,00 = 3.200,00
7.600,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
30,00 ανά τμ 40 Χ 30,00 = 1.200,00
Σύνολο : 8.800,00

Επειδή όμως πρόκειται για μονοκατοικία, θα έχουμε προσαύξηση κατά 20%. Δηλαδή: 8.800,00 + (8.800,00 Χ 20%) = 19.200,00 + 1.760,00 = 10.560,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 10.560,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

Παράδειγμα 2:

Έστω φορολογούμενος ιδιοκατοικεί ολόκληρο το έτος σε μια μονοκατοικία (μεζονέτα με ισόγειο και πρώτο όροφο) που βρίσκεται επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα, έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ, και επιφάνεια βοηθητικών χώρων 40 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης4.000 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 80,00 = 6.400,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 150,00 = 7.500,00
18.300,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
30,00 ανά τμ 40 Χ 30,00 = 1.200,00
Σύνολο : 19.500,00

Επειδή όμως πρόκειται για μονοκατοικία που βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00, θα έχουμε προσαύξηση κατά 40% (λόγω τιμής ζώνης) και στη συνέχεια προσαύξηση κατά 20% (επειδή πρόκειται για μονοκατοικία). Συνεπώς έχουμε: 19.500,00 + (19.500,00 Χ 40%) = 19.500,00 + 7.300,00 = 27.300,00. Στη συνέχεια έχουμε: 27.300,00 + (27.300,00 Χ 20%)= 27.300,00 + 5.460,00 = 32.760,00.

Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 32.760,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

1.5. Μίσθωση για ολόκληρο το έτος ή μίσθωση για μέρους του έτους

Αν μια κατοικία μισθώνεται για ολόκληρο το έτος, τότε η αντικειμενική δαπάνη αυτής βαρύνει τον μισθωτή, δηλαδή αυτόν που διαμένει στο μισθωμένο ακίνητο. Αν μισθώνεται για ορισμένους μήνες μέσα στο έτος, τα ετήσια ποσά της αντικειμενικής δαπάνης που βαρύνουν τον μισθωτή, θα επιμερίζονται με βάση τους μήνες που διαρκεί η μίσθωση. Σε περίπτωση μίσθωσης της κύριας κατοικίας, τα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης είναι ανεξάρτητα των πραγματικά καταβαλλόμενων ποσών μισθωμάτων, όπως αυτά προκύπτουν από τα οικεία μισθωτήρια συμβόλαια. Δηλαδή, θα δηλώνονται τα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης, έστω και αν είναι μεγαλύτερα των πραγματικών ποσών των μισθωμάτων. Αν η μίσθωση γίνει κατά την διάρκεια του μήνα, τότε κατ΄ανάλογη εφαρμογή άλλων διατάξεων του άρθρου 16 του ν.2238/1994, διάστημα του μήνα μεγαλύτερο των 15 ημερών θα πρέπει να θεωρείται ολόκληρος μήνας και αντίθετα διάστημα του μήνα μικρότερο των 15 ημερών δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος διαμένει για ολόκληρο το έτος σε ένα μισθωμένο ακίνητο που βρίσκεται επί της οδού Σουηδίας 2 - Αθήνα και έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 200 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Αναπήρων πολέμου - Ιατρίδου - Δεινοκράτους. Το ετήσιο μίσθωμα που καταβάλλει ο μισθωτής στον εκμισθωτή του ακινήτου είναι 12.000,00. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 80,00 = 6.400,00
10.800,00

Επειδή η κατοικία βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 4.000,00 το τ.μ., θα έχουμε προσαύξηση της αντικειμενικής δαπάνης κατά 40%. Δηλαδή: 10.800,00 + (10.800,00 Χ 40%) = 10.800,00 + 4.320,00 = 15.120,00. Άρα η συνολική αντικειμενική δαπάνη του ακινήτου ανέρχεται στο ποσό των 15.120,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο φορολογούμενος δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

Παράδειγμα 2:

Αν στο προηγούμενο παράδειγμα το ακίνητο είχε μισθωθεί για πέντε μόνο μήνες το έτος, τότε η αντικειμενική δαπάνη που θα βαρύνει τον μισθωτή θα επιμεριστεί αναλόγως, ήτοι : 15.120,00 Χ 5/12 = 6.300,00

1.6. Δευτερεύουσες κατοικίες

Σύμφωνα με την περίπτωση β' της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 3 του ν.3842/2010, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που εκτιμάται με βάση τα τ.μ μιας ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, λαμβάνεται το ήμισυ της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης, όπως αυτή υπολογίζεται για την κύρια κατοικία. Για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή εκκίνησης. Τέλος, γίνεται δεκτό ότι δεν υπολογίζεται αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για δευτερεύουσες κατοικίες που μισθώνουν μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού για τουριστικούς λόγους.

Παράδειγμα:

Έστω φορολογούμενος διαθέτει εκτός της κύριας κατοικίας του κι ένα διαμέρισμα που το χρησιμοποιεί ως δευτερεύουσα κατοικία (για όλη τη διάρκεια του έτους) με επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ. Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.600 ευρώ το τ.μ. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για την δευτερεύουσα κατοικία του υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 80,00 = 320,00
4.720,00

Επειδή πρόκειται για δευτερεύουσα κατοικία, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογιστεί στο ήμισυ της αντικειμενικής όπως αυτή υπολογίζεται για την κύρια κατοικία. Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη δευτερεύουσας κατοικίας: 4.720,00 Χ 50% = 2.360,00 €.

1.7. Δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες

Προκειμένου για δευτερεύουσες εξοχικές κατοικίες, με τις νέες διατάξεις, δεν ισχύει πλέον ο περιορισμός της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης σε τρεις μήνες το έτος που ίσχυε έως 31/12/2009. Για τις δευτερεύουσες κατοικίες που ο φορολογούμενος θα τις χρησιμοποιεί ως εξοχικές, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογίζεται όπως και στις λοιπές δευτερεύουσες, δηλαδή για ολόκληρο το έτος και όχι για τρεις μήνες.

1.8. Κενές κατοικίες

Δεν υπολογίζεται ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης στις περιπτώσεις των κενών κατοικιών. Προκειμένου για κατοικίες που παραμένουν κενές για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, απαιτείται η προσκόμιση φωτοαντίγραφων λογαριασμών της ΔΕΗ ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο (π.χ. λογαριασμοί ύδρευσης, κοινοχρήστων κ.λπ.) από το οποίο να αποδεικνύεται ότι το ακίνητο παρέμενε κενό για όλο το υπόψη διάστημα.

Αν λοιπόν ένας φορολογούμενος διαθέτει ένα ακίνητο το οποίο ούτε το ιδιοχρησιμοποιεί, ούτε το μισθώνει σε κάποιον τρίτο, ούτε το παραχωρεί δωρεάν σε κάποιον τρίτο, αλλά παραμένει κενό, τότε δεν θα το αναγράψει στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1, αλλά θα το αναγράψει ως κενό στο έντυπο Ε2.

1.9. Συνιδιοκτησία

Με τις νέες διατάξεις, σε περίπτωση συνιδιοκτησίας του ακινήτου, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης θα υπολογίζεται με βάση τη συνολική επιφάνεια της κατοικίας και στη συνέχεια θα γίνεται ο επιμερισμός της μεταξύ των συνιδιοκτητών, αναλόγως των ποσοστών συνιδιοκτησίας τους. Διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση συνιδιοκτησίας μιας κατοικίας π.χ. από δύο συνιδιοκτήτες όπου ο ένας έχει παραχωρήσει το ποσοστό ιδιοκτησίας του στον άλλο προκειμένου ο τελευταίος να χρησιμοποιήσει την κατοικία στο σύνολό της, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης που προκύπτει από τη συνολική επιφάνεια της κατοικίας θα βαρύνει τον ιδιοκτήτη που χρησιμοποιεί την κατοικία αυτή.

Παράδειγμα: Οι φορολογούμενοι «Α» και «Β» διαθέτουν ένα διαμέρισμα ως κύρια κατοικία στο οποίο ιδιοκατοικούν. Το ακίνητο αυτό έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ., βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.800 ευρώ το τ.μ.και ανήκει κατά ποσοστό 50% πλήρους κυριότητας στον καθένα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για την κύρια κατοικία τους εκτιμάται ως εξής:

 

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 150τμ 30 Χ 80,00 = 2.400,00
6.800,00

 

Επειδή το ακίνητο ανήκει κατά ποσοστό 50% πλήρους κυριότητας στον καθένα, η αντικειμενική δαπάνη θα υπολογιστεί ως εξής: Φορολογούμενος «Α» : 6.800,00 Χ 50% = 3.400,00 και Φορολογούμενος «Β» : 6.800,00 Χ 50% = 3.400,00.

Αν ο Φορολογούμενος «Α» δεν διέμενε στο παραπάνω ακίνητο αλλά παραχωρούσε δωρεάν το ποσοστό του στο Φορολογούμενο «Β», τότε ο «Β» θα επιβαρυνόταν με το συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, ήτοι 6.800,00.

1.10. Δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες

Από το 2010 και μετά, όπως έχουμε ήδη αναφέρει στην ενότητα αυτή, ο φορολογούμενος θα βαρύνεται με την αντικειμενική δαπάνη και για κατοικία που του έχει παραχωρηθεί δωρεάν για να διαμένει. Η συγκεκριμένη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994 έχει ως εξής:

«α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας....

Ρητά λοιπόν ο νομοθέτης θέλησε να συμπεριλαμβάνονται και οι δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες στις αντικειμενικές δαπάνες. Να τονίσουμε εδώ ότι στις περιπτώσεις που έχει παραχωρηθεί δωρεάν μια κατοικία από το φορολογούμενο «Α» στο φορολογούμενο «Β», η αντικειμενική δαπάνη βαρύνει το φορολογούμενο «Β», ο οποίος χρησιμοποιεί το ακίνητο και διαμένει σ' αυτό.

Ας δούμε ενδεικτικά κάποιες βασικές περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης:

α) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από γονέα που έχει την πλήρη κυριότητα του ακινήτου προς τα τέκνα του για να διαμένουν,

β) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από τα τέκνα που έχουν την πλήρη κυριότητα του ακινήτου προς τον γονέα τους για να διαμένει,

γ) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από γονέα που έχει την επικαρπία του ακινήτου προς τα τέκνα του που έχουν την ψιλή κυριότητα, για να διαμένουν,

δ) Δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας από τέκνα που έχουν την επικαρπία του ακινήτου προς τον γονέα τους που έχει τη ψιλή κυριότητα, για να διαμένει,

ε) Περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης όλων των ανωτέρω που όμως δεν αφορούν κύρια αλλά δευτερεύουσα ή δευτερεύουσες κατοικίες,

στ) Περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης όχι ανάμεσα σε γονείς και τέκνα, αλλά μεταξύ τρίτων.

Θεωρούμε σκόπιμο στο σημείο αυτό να παραθέσουμε και την περίπτωση γ' της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2238/1994, έτσι όπως ισχύει σήμερα, η οποία μπορεί να μην αναφέρεται στο θέμα των αντικειμενικών δαπανών, όμως σχετίζεται με το θέμα της δωρεάν παραχώρησης.

« Άρθρο 6. Απαλλαγές από το φόρο

2.Από το εισόδημα από ακίνητα απαλλάσσεται:
γ) Το τεκμαρτό εισόδημα που προκύπτει από τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης κατοικίας εμβαδού μέχρι διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα,από τον γονέα που έχει την κυριότητα ή την επικαρπία αυτής προς τα τέκνα του ή από τα τέκνα που έχουν την κυριότητα ή την επικαρπία αυτής προς τους γονείς τους, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία ».

Να τονίσουμε, ότι στην πιο πάνω απαλλασσόμενη επιφάνεια των 200 τ.μ. της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας (όπως έχει γίνει δεκτό από τη Διοίκηση του Υ.Ο.), περιλαμβάνεται και η επιφάνεια μιας μόνο δωρεάν παραχωρούμενης αποθήκης και ενός χώρου στάθμευσης από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα που βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την κύρια κατοικία, αδιάφορα από το αν αποτελούν παραρτήματα της κύριας κατοικίας ή ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες που εξυπηρετούν τις λειτουργικές ανάγκες αυτής.
Σε αντιδιαστολή των ανωτέρω, διευκρινίζεται ότι αν παραχωρείται δωρεάν από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα η χρήση αποθήκης και χώρου στάθμευσης που βρίσκονται σε άλλη οικοδομή από την δωρεάν παραχωρούμενη κύρια κατοικία, καθώς και αν παραχωρούνται δωρεάν από αυτούς περισσότεροι του ενός χώροι στάθμευσης και αποθηκών, ακόμη κι αν βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την δωρεάν παραχωρούμενη κύρια κατοικία, προκύπτει τεκμαρτό εισόδημα που φορολογείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 22 του ν. 2238/1994.

Σε περίπτωση που παραχωρείται δωρεάν από τους γονείς στα τέκνα τους και αντίστροφα η χρήση μιας κύριας κατοικίας, μαζί με μια αποθήκη και ένα χώρο στάθμευσης που βρίσκεται στην ίδια οικοδομή, καταρχήν γίνεται η λεπτομερής αναγραφή τους στο έντυπο Ε2 (από αυτόν που παραχωρεί το ακίνητο, ιδιοκτήτη, επικαρπωτή), σε χωριστή σειρά. Και αν μεν το άθροισμα των επιφανειών τους δεν υπερβαίνει τα 200 τ.μ., δεν προσδιορίζεται από τον ιδιοκτήτη ή τον επικαρπωτή τους τεκμαρτό εισόδημα και δεν μεταφέρεται στους κωδικούς αριθμούς του πίνακα 4Ε της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος κανένα ποσό. Αντίθετα, αν το άθροισμα των πιο πάνω επιφανειών υπερβαίνει τα 200 τ.μ., υπολογίζεται από αυτόν επιμεριστικά το φορολογούμενο τεκμαρτό εισόδημα για καθένα από τα προαναφερόμενα ακίνητα και στη συνέχεια το φορολογούμενο εισόδημα της κύριας κατοικίας θα μεταφερθεί από τη στήλη 13 του εντύπου Ε2 στους κωδικούς αριθμούς 129-130 του πίνακα 4Ε της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και το φορολογούμενο τεκμαρτό εισόδημα της αποθήκης και του χώρου στάθμευσης θα μεταφερθεί από τη στήλη 14 του εντύπου Ε2 στους κωδικούς αριθμούς 145-146 του ίδιου πίνακα.

Επίσης να σημειώσουμε ότι εφόσον υπάρχει κατοικία στην οποία κατοικεί ο γονέας επικαρπωτής και στην ίδια κατοικία διαμένουν τα παιδιά του (που είναι ψιλοί κύριοι στο ίδιο ακίνητο) δεν υπάρχει θέμα τεκμαρτού εισοδήματος για το γονέα από δωρεάν παραχώρηση μέρους της κύριας κατοικίας του, ούτε θέμα απαλλαγής αυτού του εισοδήματος, διότι εξακολουθεί να τη χρησιμοποιεί ο γονέας ως κύρια κατοικία του, οπότε στην ουσία δεν γίνεται καμία παραχώρηση κατοικίας προς τα παιδιά του, απλώς τα φιλοξενεί στην ίδια κατοικία. Στην περίπτωση αυτή η αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει τον επικαρπωτή γονέα.
Θα παραθέσουμε μερικά παράδειγμα προς κατανόηση όλων των ανωτέρω:

Παράδειγμα 1:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τον πατέρα του, για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 124 τ.μ, και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι : Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 124 τμ 4 Χ 80,00 = 320,00
4.720,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας: 4.720,00 €.

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τον γονέα του ο οποίος του παραχώρησε το ακίνητο ως κύρια κατοικία.

Επειδή τα τετραγωνικά της κατοικίας που παραχώρησε ο γονέας στο τέκνο του είναι 124 (λιγότερα δηλαδή από 200), δε θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τον γονέα επειδή απαλλάσσεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994.

Αν το ανωτέρω ακίνητο είχε χρησιμοποιηθεί από το τέκνο για άλλο λόγο εκτός από κύρια κατοικία, τότε θα προέκυπτε για τον γονέα τεκμαρτό εισόδημα από δωρεάν παραχώρηση που υπολογίζεται στη συνολική επιφάνεια του διαμερίσματος, δηλαδή στα 124 τ.μ. αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο υιός δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

Παράδειγμα 2:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τον πατέρα του, για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 250 τ.μ, επιφάνεια βοηθητικών χώρων 30 τ.μ. (οι βοηθ. χώροι βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την δωρεάν παραχωρούμενη) και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 200 τμ 80 Χ 80,00 = 6.400,00
Από 201 έως 250 τμ 50 Χ 150,00 = 7.500,00
18.300,00
Αντικειμενική δαπάνη βοηθητικών χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
30,00 ανά τμ 30 Χ 30,00 = 900,00
Σύνολο : 19.200,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας: 19.200,00 €.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο υιός δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

 

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τον γονέα του, ο οποίος του παραχώρησε το ακίνητο ως κύρια κατοικία.

Επειδή τα τ.μ της κατοικίας που παραχώρησε ο γονέας στο τέκνο του είναι 250+30= 280 τ.μ. (περισσότερα δηλαδή από 200), θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τον γονέα για τα πάνω από τα 200 τ.μ. (στο παράδειγμά μας είναι 280 τ.μ. - 200 τ.μ. = 80τ.μ.) διότι σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994, απαλλάσσεται το τεκμαρτό εισόδημα μέχρι τα 200 τ.μ

Προκειμένου να υπολογιστεί για τον πατέρα το τεκμαρτό μίσθωμα για τα 80 τ.μ, θα εφαρμοστούν οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994. Οι διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 22 του ν.2238/1994, έχουν ως εξής:

«Άρθρο 22. Ακαθάριστο εισόδημα
3. Σε περίπτωση που η οικοδομή χρησιμοποιήθηκε με άλλον τρόπο από τον ιδιοκτήτη, το νομέα, τον επιφανειούχο, τον επικαρπωτή κ.λπ. ή με τη συγκατάθεση αυτού κατοικήθηκε ή χρησιμοποιήθηκε με άλλο τρόπο από τρίτο, χωρίς αντάλλαγμα, το ακαθάριστο εισόδημα βρίσκεται ύστερα από τη σύγκριση της με άλλες οικοδομές που εκμισθώνονται, πάντως το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα που καθορίζεται με αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί να είναι ανώτερο από το πέντε τοις εκατό (5%) ούτε μικρότερο από το τριάμισι τοις εκατό (3,5%) της αξίας του ακινήτου, όπως η αξία αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.1249/1982. Ειδικά, για τις περιοχές που δεν ισχύει το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα δεν μπορεί να είναι ανώτερο από το τέσσερα τοις εκατό (4%) της πραγματικής αξίας της οικοδομής κατά το χρόνο της φορολογίας.
Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των τεσσάρων τελευταίων εδαφίων της παραγράφου 1 ».

Η αντικειμενική αξία του ακινήτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.1249/1982, ανέρχεται στο ποσό 230.000,00 €. Το 3,5% αυτής της αξίας είναι 8.050,00 που ισούται με το ετήσιο τεκμαρτό μίσθωμα ολόκληρου του ακινήτου. Επειδή όπως αναφέραμε θα υπολογίσουμε τεκμαρτό μίσθωμα μόνο για τα 80 τ.μ., τότε θα έχουμε: 8.050,00 Χ 80/280 = 2.300,00 €. Συνεπώς ο πατέρας θα αναγράψει το ποσό των 2.576,00 στη στήλη 13 του έντυπο Ε2 και από κει θα το μεταφέρει στους κωδικούς 129-130 αντίστοιχα του εντύπου Ε1.

Παράδειγμα 3:

Έστω φορολογούμενος διαμένει σε ένα διαμέρισμα που βρίσκεται στον 3ο όροφο επί της οδού Άνδρου 2 - Αθήνα. Το διαμέρισμα αυτό του έχει παραχωρηθεί δωρεάν από τους γονείς του για να διαμένει ως κύρια κατοικία του. Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων 150 τ.μ, και βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τ.μ. Οι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο είναι οι ακόλουθοι: Κώ, Πιπίνου, Πατησίων. Το ακίνητο ανήκει στους γονείς του κατά ποσοστό 50 % πλήρους κυριότητας στον καθένα. Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται ως εξής:

Αντικειμενική δαπάνη κύριων χώρων
Επιφάνεια σε τ.μ. Δαπάνη ανά τ.μ. Σύνολο Αντικειμενικής δαπάνης
Έως 80 τμ 80 Χ 30,00 = 2.400,00
Από 81 έως 120 τμ 40 Χ 50,00 = 2.000,00
Από 121 έως 150 τμ 30 Χ 80,00 = 2.400,00
6.800,00

Άρα συνολική αντικειμενική δαπάνη δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας: 6.800,00 €.

Η παραπάνω αντικειμενική δαπάνη θα βαρύνει αποκλειστικά τον υιό που διαμένει στο ακίνητο και όχι τους γονείς του, οι οποίο του παραχώρησαν το ακίνητο ως κύρια κατοικία.

Επειδή τα τετραγωνικά της κατοικίας που παραχώρησαν οι γονείς στο τέκνο τους είναι 150 (λιγότερα δηλαδή από 200), δε θα προκύψει τεκμαρτό εισόδημα για τους γονείς, επειδή απαλλάσσεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.2238/1994.

Ο πίνακας 5 εφόσον ο υιός δεν έχει άλλη κατοικία συμπληρώνεται ως ακολούθως:

 

 

1.11. Πίνακας με αντικειμενικές δαπάνες κατοικιών

Ακολουθεί πίνακας με παραδείγματα κατοικιών που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης μέχρι 2.799,00 € (που αποτελούν και την πλειονότητα των τιμών ζώνης) για πληρέστερη κατανόηση του κλιμακωτού προσδιορισμού τους:

 

Τιμές ζώνης έως 2.799 ευρώ
Επιφάνεια σε τ.μ. Αντικειμενική δαπάνη σε ευρώ Κύρια κατοικία Δευτερεύουσα
Κύριοι Χώροι Βοηθ. Χώροι Κύριων Χώρων Βοηθ. Χώρων Διαμ/σμα Μονοκ/ια Διαμ/σμα Μονοκ/ια
40 2 1.200 60 1.260 1.512 630 756
45 4 1.350 120 1.470 1.764 735 882
50 6 1.500 180 1.680 2.016 840 1.008
55 8 1.650 240 1.890 2.268 945 1.134
60 10 1.800 300 2.100 2.520 1.050 1.260
65 12 1.950 360 2.310 2.772 1.155 1.386
70 14 2.100 420 2.520 3.024 1.260 1.512
75 16 2.250 480 2.730 3.276 1.365 1.638
80 18 2.400 540 2.940 3.528 1.470 1.764
85 20 2.650 600 3.250 3.900 1.625 1.950
90 22 2.900 660 3.560 4.272 1.780 2.136
95 24 3.150 720 3.870 4.644 1.935 2.322
100 26 3.400 780 4.180 5.016 2.090 2.508
105 28 3.650 840 4.490 5.388 2.245 2.694
110 30 3.900 900 4.800 5.760 2.400 2.880
115 32 4.150 960 5.110 6.132 2.555 3.066
120 34 4.400 1020 5.420 6.504 2.710 3.252
125 36 4.800 1080 5.880 7.056 2.940 3.528
130 38 5.200 1140 6.340 7.608 3.170 3.804
135 40 5.600 1200 6.800 8.160 3.400 4.080
140 42 6.000 1260 7.260 8.712 3.630 4.356
145 44 6.400 1320 7.720 9.264 3.860 4.632
150 46 6.800 1380 8.180 9.816 4.090 4.908
155 48 7.200 1440 8.640 10.368 4.320 5.184
160 50 7.600 1500 9.100 10.920 4.550 5.460
165 52 8.000 1560 9.560 11.472 4.780 5.736
170 54 8.400 1620 10.020 12.024 5.010 6.012
175 56 8.800 1680 10.480 12.576 5.240 6.288
180 58 9.200 1740 10.940 13.128 5.470 6.564
185 60 9.600 1800 11.400 13.680 5.700 6.840
190 62 10.000 1860 11.860 14.232 5.930 7.116
195 64 10.400 1920 12.320 14.784 6.160 7.392
200 66 10.800 1980 12.780 15.336 6.390 7.668
205 68 11.550 2040 13.590 16.308 6.795 8.154
210 70 12.300 2100 14.400 17.280 7.200 8.640
215 72 13.050 2160 15.210 18.252 7.605 9.126
220 74 13.800 2220 16.020 19.224 8.010 9.612
225 76 14.550 2280 16.830 20.196 8.415 10.098
230 78 15.300 2340 17.640 21.168 8.820 10.584
235 80 16.050 2400 18.450 22.140 9.225 11.070
240 82 16.800 2460 19.260 23.112 9.630 11.556
245 84 17.550 2520 20.070 24.084 10.035 12.042
250 86 18.300 2580 20.880 25.056 10.440 12.528
255 88 19.050 2640 21.690 26.028 10.845 13.014
260 90 19.800 2700 22.500 27.000 11.250 13.500
265 92 20.550 2760 23.310 27.972 11.655 13.986
270 94 21.300 2820 24.120 28.944 12.060 14.472
275 96 22.050 2880 24.930 29.916 12.465 14.958
280 98 22.800 2940 25.740 30.888 12.870 15.444
285 100 23.550 3000 26.550 31.860 13.275 15.930
290 102 24.300 3060 27.360 32.832 13.680 16.416
295 104 25.050 3120 28.170 33.804 14.085 16.902
300 106 25.800 3180 28.980 34.776 14.490 17.388

 

2. Αντικειμενική δαπάνη αυτοκινήτων

2.1. Γενικά

Σύμφωνα με την περίπτ. γ΄ της παρ.1 του άρθρου 16 του Κ.Φ.Ε. όπως αυτή ισχύει σήμερα, η αντικειμενική δαπάνη των αυτοκινήτων ορίζεται ως εξής:

α) Για αυτοκίνητα μέχρι και 1.200 κ.ε. σε τρείς χιλιάδες ευρώ (3.000),

β) Για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των 1.200 κ.ε. και μέχρι 2.000 κ.ε., προστίθενται τριακόσια ευρώ (300) ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά,

γ) Για αυτοκίνητα άνω των 2.000 κ.ε. και μέχρι 3.000 κ.ε., προστίθενται πεντακόσια ευρώ (500) ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και

δ) Για αυτοκίνητα άνω των 3.000 κ.ε., προστίθενται επτακόσια ευρώ (700) ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.

Τα ανωτέρω καταλαμβάνουν και τα αυτοκίνητα μεικτής χρήσης καθώς και τα αυτοκίνητα τύπου jeep.

Mε βάση το δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης γ΄
του άρθρου 16 του ν.2238/1994, τα παραπάνω ποσά μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητα του αυτοκινήτου η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) για χρονικό διάστημα πάνω από πέντε (5) και μέχρι δέκα (10) έτη και κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) για χρονικό διάστημα πάνω από δέκα (10) έτη.

Παραθέτουμε πίνακα με ορισμένες κατηγορίες αυτοκινήτων και τις αντίστοιχες αντικειμενικές δαπάνες, για πληρέστερη κατανόηση των παραπάνω:

Κυβικά εκατοστά

Μέχρι και 5 έτη

Από 5 έτη έως 10

Πάνω από 10 έτη

1000

3000

2100

1500

1200

3000

2100

1500

1400

3600

2520

1800

1500

3900

2730

1950

1600

4200

2940

2100

1700

4500

3150

2250

1800

4800

3360

2400

2000

5400

3780

2700

2500

7900

5530

3950

3000

10400

7280

5200

3500

13900

9730

6950

Αν ο κυβισμός του αυτοκινήτου δεν καταλήγει σε πλήρη εκατοντάδα (π.χ. 1240, 1290 κ.ε.) τότε θα γίνεται στρογγυλοποίηση προς την πλησιέστερη εκατοντάδα (Μέχρι 50 κ.ε. προς την αμέσως προηγούμενη και πάνω από 50 κ.ε. προς την αμέσως επόμενη). Για παράδειγμα, αν ένα αυτοκίνητο έχει κυβισμό 1.310 κ.ε., τότε θα ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό ως κυβισμός 1.300 κ.ε., ενώ αν ένα αυτοκίνητο έχει κυβισμό 1.560 κ.ε., τότε θα ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό ως κυβισμός 1.600 κ.ε..

Για τον υπολογισμό του χρόνου παλαιότητας λαμβάνεται υπόψη ως πρώτο έτος, το έτος μέσα στο οποίο για πρώτη φορά κυκλοφόρησε το αυτοκίνητο στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από το εάν το αυτοκίνητο αυτό είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά ως Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο ή ως αυτοκίνητο διαφορετικής χρήσης ή κατηγορίας (π.χ. ως Ε.Δ.Χ.). Κατά συνέπεια για τη μείωση της αντικειμενικής δαπάνης λόγω παλαιότητας του αυτοκινήτου λαμβάνεται υπόψη το πρώτο έτος κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, ανεξάρτητα το πότε εκδόθηκε η ελληνική άδεια κυκλοφορίας (σχετ. απόφ. ΠΟΛ.1094/23.3.1989 και 1032607/617/Α0012/ 4.4.2002 έγγραφο).

2.2. Αυτοκίνητα από τον Ο.Δ.Δ.Υ.

Με τις προϊσχύουσες διατάξεις και συγκεκριμένα με την περίπτωση β’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, υπολογίζετο ποσοστό μείωσης 40%για τη δαπάνη που προέκυπτε βάσει του αυτοκινήτου που έχει αγοραστεί από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημόσιου Υλικού (Ο.Δ.Δ.Υ.). Με τις νέες διατάξεις, από 1.1.2010 καταργήθηκε η μείωση που υπήρχε για τα αυτοκίνητα που αγοράζονται από τον Ο.Δ.Δ.Υ., δεδομένου ότι πλέον οι δαπάνες των αυτοκινήτων υπολογίζονται με πραγματικά δεδομένα και όχι τεκμαρτά.

2.3. Αυτοκίνητα συνταξιούχων

Με τις προϊσχύουσες διατάξεις και συγκεκριμένα με την περίπτωση β’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, υπολογίζετο ποσοστό μείωσης 50% για τη δαπάνη που προέκυπτε βάσει του αυτοκινήτου που ανήκε στην κυριότητα του φορολογουμένου για χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη, εφόσον αυτός είχε ηλικία πάνω από 60 έτη και αποκτούσε αποκλειστικώς εισοδήματα από συντάξεις ή και από ιδιοκατοίκηση κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας. Με τις νέες διατάξεις που ισχύουν από 1.1.2010 καταργήθηκε η μείωση που υπήρχε για αυτοκίνητα αυτά, δεδομένου ότι πλέον οι δαπάνες των αυτοκινήτων υπολογίζονται με πραγματικά δεδομένα και όχι τεκμαρτά (βλέπε όμως και ενότητα IV. 1.10 με τίτλο «Αντικειμενικές δαπάνες συνταξιούχων άνω των 65 ετών» ).

2.4. Αυτοκίνητα κινητικά αναπήρων
Με την νέα περίπτωση β’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται από 1.1.2010 και μετά για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους. Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για κινητικά αναπήρους, θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον 67% ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους. Σημειώνεται ότι με τις προϊσχύουσες διατάξεις δεν υπήρχε πλήρης απαλλαγή αλλά ποσοστό μείωσης 40% για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία ήταν ειδικά διασκευασμένα για αναπήρους. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι, για τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης των προσώπων που παρουσιάζουν αναπηρία με ποσοστό τουλάχιστον 67%, όχι από κινητική αναπηρία αλλά από π.χ νοητική καθυστέρηση ή ψυχική πάθηση και είναι διασκευασμένα να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους, από 1.1.2010 και μετά δεν ισχύει η απαλλαγή.
2.5. Αυτοκίνητα αντίκες
Με την νέα περίπτωση β’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται από 1.1.2010 και μετά για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας (αντίκες),το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό. Σημειώνεται ότι με τις προηγούμενες διατάξεις δεν υπήρχε πλήρης απαλλαγή, αλλά ποσοστό μείωσης 60% για χρονικό διάστημα πάνω από 30 έτη από το έτος κατασκευής.

2.6. Αυτοκίνητα εταιριών
Αναφορικά με τον τρόπο λογισμού της αντικειμενικής δαπάνης για τις περιπτώσεις εταιριών (Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε., Α.Ε., αστικών, κοινωνιών, κοινοπραξιών), αλλοδαπών νομικών προσώπων και επιχειρήσεων που έχουν στην κυριότητά τους επιβατικά Ι.Χ. αυτοκίνητα, για την περίπτωση όπου ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα προστατευόμενα μέλη είναι κάτοχοι και άλλων επιβατικών Ι.Χ. αυτοκινήτων, για την περίπτωση όπου ανήλικο τέκνο κατέχει επιβατικό Ι.Χ. αυτοκίνητο, για την περίπτωση απόκτησης ή μεταβίβασης επιβατικού Ι.Χ. αυτοκινήτου κατά τη διάρκεια του έτους, για τις περιπτώσεις ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής, εικονικής μεταβίβασης ή κτήσης και πραγματικής συγκυριότητας αυτοκινήτου από περισσότερα πρόσωπα, για τις περιπτώσεις εκπαιδευτών οδηγών αυτοκινήτων και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης που χρησιμοποιούν για το σκοπό τους περισσότερα αυτοκίνητα και για τις περιπτώσεις αυτοκινήτων μικτής χρήσης και αυτοκινήτων τύπου JEEP, εξακολουθούν να ισχύουν όσα ίσχυαν και με τις αντικατασταθείσες διατάξεις.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το την περίπτωση γ' της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994, για τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης των ανωτέρω εταιριών, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:

ι) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιριών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
ιι) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,
ιιι) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και
ιιιι) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.(Βλέπε αναλυτικά παραδείγματα συμπλήρωσης για περιπτώσεις αυτοκινήτων εταιρειών παρακάτω στην ενότητα VI 1.2.)

2.7. Εικονική μεταβίβαση

Αναφορικά με τον τρόπο λογισμού της αντικειμενικής δαπάνης για τις περιπτώσεις εικονικής μεταβίβασης ή κτήσης και πραγματικής συγκυριότητας αυτοκινήτου από περισσότερα πρόσωπα, εξακολουθούν να ισχύουν όσα ίσχυαν και με τις αντικατασταθείσες διατάξεις.(σχετ. ΠΟΛ.1135/4.10.2010 διαταγή).

Σε περίπτωση εικονικής μεταβίβασης Ε.Ι.Χ. ή Μ.Χ. αυτοκινήτου ή εικονικής κτήσης αυτού από περισσότερα πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη με βάση το αυτοκίνητο αυτό ισχύει αυτοτελώς στο σύνολό της για κάθε έναν από τους συμβαλλομένους. Ως εικονική θεωρείται ιδίως η μεταβίβαση ή η κτήση, όταν πραγματοποιείται μεταξύ συγγενών εξ’ αίματος ή εξ’ αγχιστείας κατευθείαν γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, δηλαδή μεταξύ γονέων και παιδιών, μεταξύ πάππων και εγγονών, μεταξύ προπάππων και δισέγγονων, μεταξύ αδελφών, μεταξύ πρώτων ανηψιών και πρώτων θείων (τα ανήψια θα είναι τα παιδιά των αδελφών του φορολογουμένου και οι θείοι ή οι θείες τα αδέλφια των γονέων του φορολογουμένου). Σημειώνεται ότι οι συγγενείς εξ’ αίματος του ενός από τους συζύγους είναι συγγενείς εξ’ αγχιστείας του άλλου συζύγου στην ίδια γραμμή και τον ίδιο βαθμό (Α.Κ. 1464). Αντίθετα οι σύζυγοι δεν θεωρούνται μεταξύ τους συγγενείς εξ’ αίματος ή εξ’ αγχιστείας. Πάντως σε κάθε περίπτωση οι φορολογούμενοι έχουν δικαίωμα ανταπόδειξης, δηλαδή μπορούν να προσκομίσουν στοιχεία στον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. ή στα διοικητικά δικαστήρια, από τα οποία να προκύπτει ότι δεν είναι εικονική η μεταβίβαση του αυτοκινήτου ή η απόκτησή του ή η συγκυριότητά τους σε αυτό. Στην περίπτωση που η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη μερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων κάθε ενός συγκυρίου (σχετ. απόφ. ΠΟΛ.1094/23.3.1989).

2.8. Ακινησία αυτοκίνητου

Για την απόδειξη ακινησίας αυτοκινήτου για τη μείωση της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, με την οικεία δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων θα προσκομίζεται και σχετική βεβαίωση της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. στην οποία έχει υποβληθεί η δήλωση ακινησίας του άρθρου 22 του ν. 2367/1953. Η υπόψη δήλωση ακινησίας εξακολουθεί να υποβάλλεται στο ίδιο τμήμα της Δ.Ο.Υ. που υποβαλλόταν και πριν από την ισχύ του άρθρου 36 του ν. 2093/1992, τηρουμένης της διαδικασίας του άρθρου 22 του ν. 2367/1953. Στη βεβαίωση παραλαβής της δήλωσης ακινησίας που θα χορηγείται στο φορολογούμενο, καθώς και στη βεβαίωση για την ακινησία του αυτοκινήτου που θα χορηγείται μετά το πέρας της ακινησίας του αυτοκινήτου ή μετά την 31/12 κάθε έτους για την εφαρμογή της περιπτ. β' της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994 θα αναγράφεται μεταξύ των άλλων ότι το συγκεκριμένο όχημα τέθηκε σε ακινησία για την εφαρμογή της περιπτ. β' της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν.2238/1994 και δεν έχει άλλες φορολογικές συνέπειες (σχετ. απόφ. ΠΟΛ.1050/22.2.1994).

2.9. Επιχειρήσεις εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών και ενοικίασης αυτοκινήτων

Σχετικά με τον τρόπο λογισμού της αντικειμενικής δαπάνης για τις περιπτώσεις εκπαιδευτών οδηγών αυτοκινήτων και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης που χρησιμοποιούν για το σκοπό τους περισσότερα αυτοκίνητα εξακολουθούν να ισχύουν όσα ίσχυαν και με τις αντικατασταθείσες διατάξεις (σχετ. αποφ. ΠΟΛ.1135/4.10.2010). Για τον υπολογισμό της αντικειμενικής δαπάνης με βάση τους φορολογήσιμους ίππους προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτό περισσότερα από ένα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα, λαμβάνεται υπόψη μόνο το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη τεκμαρτή δαπάνη (σχετ. αποφ. ΠΟΛ.1207/31.10.1994).

2.10. Αυτοκίνητα από μετοικεσία
Με τις προηγούμενες διατάξεις του άρθρου 16 του ν.2238/1994 υπολογίζετο ποσοστό μείωσης 50% για τη δαπάνη που προέκυπτε με βάση το επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης ιδιοκτησίας προσώπου που το εισήγαγ