Jump to content

doctor's Blog

  • entries
    38
  • comments
    31
  • views
    2,263

Το ABECEDAR

Sign in to follow this  
doctor

146 views

Το ξεχασμένο Abecedar

Ο έλληνας επισκέπτης του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου των Σκοπίων θα ξαφνιαστεί ίσως όταν διαπιστώσει ότι ένα από τα πιο προβεβλημένα εκθέματα του πρώτου ορόφου, που ασχολείται με τη νεώτερη ιστορία της ΠΓΔΜ, είναι ένα βιβλίο τυπωμένο στην Αθήνα. Η απορία του θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν πληροφορούνταν πως το εν λόγω έκθεμα, που φέρει τον τίτλο Abecedar (Aλφαβητάριο), είχε εκδοθεί το 1925 ως επίσημο εκπαιδευτικό εγχειρίδιο του ελληνικού κράτους.

Η θέση του στο μουσείο της γειτονικής μας χώρας δεν είναι καθόλου τυχαία. Πρόκειται για το πρώτο αναγνωστικό της σλαβομακεδονικής γλώσσας στην ιστορία!

abe3.jpg

Η ιστορία του σχετικά άγνωστου αυτού εγχειριδίου συνδέεται αναπόσπαστα με τη διπλωματική και πολιτική συγκυρία της συγκεκριμένης εποχής. Υπενθυμίζουμε ότι στη δεκαετία του '20 οι ελληνικές κυβερνήσεις επιχείρησαν δυο φορές να λύσουν το ζήτημα των σλαβόφωνων πληθυσμών της Β. Ελλάδας μέσα από διμερείς συμφωνίες με τις όμορες χώρες, αναγνωρίζοντας την ύπαρξη βουλγαρικής (1924) και στη συνέχεια σερβικής μειονότητας (1926) στην ελληνική Μακεδονία. Οι αντιδράσεις οδήγησαν στην απόρριψη των συνθηκών από το ελληνικό κοινοβούλιο, έμεινε όμως η δέσμευση της Ελλάδας απέναντι στην Κοινωνία των Εθνών για την εκπαίδευση των παιδιών της "σλαβόφωνης γλωσσικής μειονότητας" στη μητρική τους γλώσσα. Ο προσδιορισμός αυτής της γλώσσας και η σύνταξη του κατάλληλου αλφαβηταριού επρόκειτο, τελικά, να αποδειχθεί μια μάλλον θυελλώδης υπόθεση...

Το θεσμικό μέρος της υπόθεσης ήταν μάλλον το ευκολότερο. Το Σεπτέμβριο του 1925 συστήθηκε με διάταγμα ειδικό τμήμα του Υπ. Παιδείας, η δε σύνταξη του αλφαβηταρίου των σλαβοφώνων ανατέθηκε σε τριμελή επιτροπή αποτελούμενη από τους φιλολόγους Γεώργιο Σαγιαξή, Ιωσήφ Λαζάρου και Παπαζαχαρίου. Πολύ σύντομα το Abecedar ήταν έτοιμο και έγινε δεκτό με επευφημίες από τους τότε αρμόδιους αναλυτές των εθνικών θεμάτων.

Χαρακτηριστική η περιγραφή του από τον επίσημο διπλωματικό συντάκτη του "Ελεύθερου Βήματος", Ν.Ζαρίφη: "Εχομεν ήδη υπόψη μας το αλφαβητάριον (Abecedar) των σλαβοφώνων", γράφει στις 19.9.25. "Πρόκειται περί έργου το οποίον παρά τας δυσχερείας καταρτισμού του συγκεντρώνει επιστημονικήν αρτιότητα και πρακτικότητα χρήσεως. Η ουσιωδεστέα δυσχέρεια εις την σύνταξιν του αλφαβηταρίου των σλαυοφώνων υπήρξεν η επιλογή του αλφαβήτου. Και η συντακτική επιτροπή είχε την καλήν έμπνευσιν να προτιμήση το λατινικόν αλφάβητον ως μάλλον εύχρηστον, αλλά και ως αποκλείον τας παρεξηγήσεις (...) Το λατινικόν αλφάβητον προεκρίθη και διότι θεωρείται κατά κάποιον τρόπον διεθνές, αλλά και διότι και πολλαί άλλαι σλαυϊκαί διάλεκτοι (πολωνική, τσεχοσλοβακική, κροατική και σλοβενική) χρησιμοποιούν το αλφάβητον τούτο. Η γλώσσα τέλος του αλφαβηταρίου είνε η καθαρώς μακεδονοσλαυϊκή, προελθούσα εκ της παλαιοσλαυϊκής, όπως και η βουλγαρική, η σερβική και άι άλλαι σλαυϊκαί γλώσσαι".

Τελικά, το πείραμα θα οδηγηθεί σε αποτυχία. Οχι εξαιτίας των βουλγαρικών αντιρρήσεων αλλά λόγω της αντίδρασης των εγχώριων μηχανισμών απέναντι στη διδασκαλία οποιασδήποτε σλαβικής γλώσσας. Την 1.2.26, μια "πατριωτική" διαδήλωση στο Σόροβιτς (σημερινό Αμύνταιο) κακοποιεί τους δασκάλους του πρώτου πειραματικού σχολείου και καίει τα αντίτυπα του Abecedar που είχαν σταλεί εκεί. Το Μάϊο, η Υπηρεσία Αμύνης του Κράτους (πρόδρομος της ΕΥΠ) ζητά την απόσυρσή του για λόγους "δημοσίας ασφαλείας". Το επίμαχο αλφαβητάρι ανήκε πια στην ιστορία.

http://www.iospress.gr/ios1997/ios19970831.htm

Τελικά όμως μερικά αντίτυπα του ABECEDAR επέζησαν – ένα από αυτά στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Και με την φροντίδα του Ευρωπαϊκού Γραφείου για τις Λιγότερο Ομιλούμενες Γλώσσες (EBLUL) ανατυπώθηκε και κυκλοφορεί. Σήμερα, 07/11/2006 στις 19:00, παρουσιάζεται στην Αθήνα, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 20.

--------------------

Τελικά η εθνική αυθυποβολή δεν "έπιασε"... Η πραγματικότητα ενίοτε υπερισχύει των παραισθησιογόνων των εθνικών μύθων

doctor

Υ.Γ. Ξέρω ότι το θέμα θα προκαλούσε μεγάλη ένταση αν το τοποθετούσα στα Γενικά Θέματα και αυτό λόγω της άγνοιας των περισσοτέρων για τα παραπάνω και λόγω της εθνικιστικής πώρωσης που υπερισχύει της αντικειμενικής ιστορικής αναζήτησης καθιστώντας ως ματαιοπονία την δυνατότητα μιας στοιχειώδους συζήτησης όσον αφορά αυτό το ιστορικό θέμα.

Υ.Γ.2 Το βιβλίο μπορείτε να το προμηθευτείτε [και] από το βιβλιοπωλείο της Εστίας: http://www.estiabookstore.gr/HestiaBookSto...okcode=28209819

Sign in to follow this  


0 Comments


Recommended Comments

There are no comments to display.

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
×
×
  • Create New...