Ειδήσεις Οικονομικές Ειδήσεις

Ομιλία του Υπ. Εργασίας Γ. Βρούτση και του Υπ. Οικονομικών Γ. Στουρνάρα για το «Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα»

EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δελτίο Τύπου

Αθήνα, 23 Οκτωβρίου 2013

«Ομιλία υπουργού Εργασίας κ. Γιάννη Βρούτση, στην κοινή συνεδρίαση των Διαρκών Επιτροπών Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής για το «Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα»

«Κύριε Πρόεδρε, αξιότιμοι κύριοι βουλευτές, κυρίες και κύριοι, είναι ιδιαίτερη τιμή να βρίσκομαι σήμερα εδώ, ενώπιον της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών υποθέσεων και της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών υποθέσεων.

Και χαίρομαι ιδιαίτερα, καθώς θα έχω την ευκαιρία να σας αναπτύξω τη φιλοσοφία και το πλαίσιο της απόφασής μας να υιοθετήσουμε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το θεσμό του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος (minimum income).

Ενός κρίσιμου και καινοτόμου θεσμού που θα αποτελέσει τον βασικότερο πυλώνα της κοινωνικής αλληλεγγύης στην Ελλάδα του αύριο. Ουσιαστική πρόκειται για θεμελιακή αλλαγή του κοινωνικού κράτους και της μορφής του, όπως το ξέραμε μέχρι σήμερα.

Είναι αλήθεια ότι η τιτάνια προσπάθεια διάσωσης της οικονομίας μας, μια προσπάθεια συλλογική, έχει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις σε όλους τους πολίτες αυτής της χώρας.

Η δύσκολη αλλά ταυτόχρονα αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή σε αυτή την περίοδο της κρίσης, επέτεινε προβληματικές καταστάσεις, όπως η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός.

Μέσα από την κρίση αναδύθηκαν μια σειρά από προϋπάρχουσες στρεβλώσεις στην οργάνωση του συστήματος κοινωνικής προστασίας στη χώρα μας.

Συνεπώς, σε αυτό το πεδίο, το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας καλείται να αντιμετωπίσει δύο βασικές προκλήσεις.

· Η πρώτη πρόκληση είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πολιτικών που θα απαντήσουν στις αυξημένες κοινωνικές ανάγκες που με εμφατικό τρόπο κάνουν αισθητή την παρουσία τους σήμερα.
· Η δεύτερη, πιο μεσοπρόθεσμη, πρόκληση είναι ο ορθολογικός σχεδιασμός ενός συστήματος κοινωνικής προστασίας που, με περιορισμένους πόρους, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής, πρέπει να διασφαλίσει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα. Με διαφορετικά λόγια, ότι οι πόροι και η στήριξη της πολιτείας θα πάει τελικά σε αυτούς που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Εκτιμώ, ότι ο θεσμός του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος απαντά και στις δύο παραπάνω προκλήσεις.

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα ανήκει σε αυτές τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Ωστόσο, αναγνωρίζοντας τις σημαντικές κοινωνικές ανάγκες που υπάρχουν και παρ’ όλους τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουμε λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής, η κυβέρνηση και το Υπουργείο μας προχωρά καταρχήν στην πιλοτική εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα το θεσμοθετήσαμε με το νόμο 4093/2012 και θα το ξεκινήσουμε από τις αρχές του 2014 σε δύο περιοχές της χώρας, με αρχικό προϋπολογισμό 20 εκ ευρώ.

Και με στόχο πολύ σύντομα, από το 2015, να το διευρύνουμε σε όλη την Ελλάδα, ως βασική κοινωνική παρέμβαση πλήρους εφαρμογής.

Το πρόγραμμα θα απευθύνεται σε άτομα που διαβιούν σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας.

Στόχος είναι να αντλήσουμε διδάγματα από την ανάλογη Ευρωπαϊκή εμπειρία, όπου τα συστήματα ελαχίστου εγγυημένου εισοδήματος στοχεύουν στη διασφάλιση ελαχίστων επιπέδων διαβίωσης, για τα άτομα και τα εξαρτώμενα μέλη, όταν αυτά δεν έχουν κανένα άλλο μέσο εισοδηματικής στήριξης.

Πρόκειται για συστήματα που διαφέρουν αναφορικά με τη στόχευση, τα κριτήρια, τις υποχρεώσεις, τους δικαιούχους και το ύψος των παροχών. Σε κάθε περίπτωση, όμως, κοινή συνισταμένη όλων αυτών των ευρωπαϊκών συστημάτων ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος είναι η προσπάθεια για τη διασφάλιση της αξιοπρέπειας των ατόμων και των οικογενειών τους.

Η Ευρωπαϊκή στρατηγική στο συγκεκριμένο ζήτημα, η οποία έχει επηρεάσει και την δική μας πρωτοβουλία, περιγράφεται στη Σύσταση της 3ης Οκτωβρίου 2008 «για την ενεργό ένταξη των ανθρώπων που αποκλείονται από την αγορά εργασίας».

Η Σύσταση παραθέτει τρεις άξονες για την πολιτική της ενεργούς ένταξης, οι οποίοι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους:
α) την επαρκή εισοδηματική στήριξη
β) την διαμόρφωση αγορών εργασίας που προωθούν την ένταξη
γ) την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες.

Στέκομαι για λίγο στο ζήτημα της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών. Είναι γνωστό ότι η χώρα μας έχει σε αυτό τον τομέα μια ιδιαιτερότητα.

Το κοινωνικό κράτος είχε στρεβλή ανάπτυξη.

Το δίκτυ ασφαλείας αυτού του «παλαιού» κοινωνικού κράτους ήταν διάτρητο, καθώς πέραν της αποσπασματικής εισοδηματικής στήριξης, δεν προσέφερε τις απαραίτητες υπηρεσίες - παιδεία, υγεία, κοινωνική στέγαση, δημόσιες μεταφορές, κ.λπ. - που πολλές φορές είναι πιο απαραίτητες για την πλήρη ένταξη του ατόμου.

Υπάρχουν κάποιες παράμετροι, αποφασιστικής σημασίας για την εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Π.χ. η δημιουργία μιας αποτελεσματικής φορολογικής διοίκησης.

Όπως έχουν αναγνωρίσει όλοι οι μελετητές, χώρες στις οποίες η φοροδιαφυγή έχει ευρεία έκταση, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν προγράμματα ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι Ελλάδα και Ιταλία ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης όλη την προηγούμενη περίοδο στον συγκεκριμένο τομέα, έχουν οδηγήσει σε μια αλματώδη εξέλιξη αναφορικά με τον έλεγχο του εισοδήματος των πολιτών.

Επιπλέον, σήμερα και για πρώτη φορά στην Ελλάδα έχει υποβληθεί το σύνολο των φορολογικών δηλώσεων σε ηλεκτρονική μορφή, καθιστώντας έτσι ευχερή τον έλεγχο της εισοδηματικής κατάστασης και την εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Η διαμόρφωση επαρκούς και αποτελεσματικής οικονομικής και κοινωνικής διοίκησης, αποτελεί επίσης απαραίτητη δράση για την υλοποίηση επιτυχημένων κοινωνικών πολιτικών.

Δεν είναι τυχαίο ότι η υλοποίηση του μεγαλύτερου κοινωνικού προγράμματος του Υπουργείου, του ενιαίου επιδόματος στήριξης τέκνων έγινε εφικτή με απόλυτα διαφανή, αντικειμενικό και ελεγχόμενο τρόπο, μέσω της ηλεκτρονικής υποβολής του ειδικού εντύπου Α21 και του ελέγχου των ΑΜΚΑ.

Το έχω ξαναπεί και το επαναλαμβάνω για μια ακόμη φορά. Χρειάζεται να υφάνουμε ξανά, αυτή τη φορά σε στέρεες βάσεις με όρους δικαιοσύνης, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, αλλά και στοχευμένα, έναν ισχυρό ιστό κοινωνικής προστασίας. Να οικοδομήσουμε από την αρχή το κοινωνικό πρόσωπο της σύγχρονης Ελλάδας. Γιατί η κοινωνική συνοχή και ηρεμία είναι όχι μόνο αποτέλεσμα, αλλά και προϋπόθεση της αναπτυξιακής επανεκκίνησης της οικονομίας.

Για αυτό το λόγο με μεθοδικότητα και σχέδιο ήδη τους τελευταίους μόνο μήνες:

- Θεσπίσαμε οικογενειακά επιδόματα που δίνονται πλέον από το πρώτο και το δεύτερο παιδί χωρίς γραφειοκρατία, στοχευμένα και με απόλυτα διαφανή τρόπο
- Διασφαλίσαμε τη συνέχιση λειτουργίας των Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων και του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι» και θεσπίσαμε το καινοτόμο πρόγραμμα «Κατ’ οίκον Κοινωνική Φροντίδα» και «Κατ’ οίκον νοσηλεία»
- Καλύψαμε συνολικά τις οικογένειες, που δικαιούνταν το πρόγραμμα βρε­φονηπιακών σταθμών
- Επεκτείναμε το βοήθημα ανεργίας και στους αυτοαπασχολούμενους
- Επαναφέραμε το πρόγραμμα του κοινωνικού τουρισμού
- Καθιερώσαμε, για πρώτη φορά ετήσια κατασκηνωτικά προγράμματα για παιδιά ανέργων και οικονομικά αδύναμων οικογενειών
- Ρυθμίσαμε τα στεγαστικά δάνεια με επιδότηση επιτοκίου από τον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας
- Επεκτείναμε τα ενεργητικά προγράμματα απασχόλησης, καθώς 45.000 άνεργοι νέοι έως 29 ετών απέκτησαν «επιταγή εισόδου» στην αγορά εργασίας και 50.000 άνεργοι, κυρίως από οικογένειες χωρίς κανέναν εργαζόμενο, τοποθετούνται σε θέσεις κοινωφελούς εργασίας
· Διασφαλίσαμε τα αναπηρικά επιδόματα και τον εξορθολογισμό τους μέσα από τη διαμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Αναπηρίας.

Ασφαλώς οι δράσεις μας δεν σταματούν εδώ.

Για την επόμενη άμεση περίοδο θα προχωρήσουμε, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, στην εξειδίκευση των περιοχών, των κριτηρίων και των φορέων που θα φέρουν εις πέρας την πιλοτική εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Επιτρέψτε μου εδώ να σημειώσω ότι είναι πρώτη φορά που εφαρμόζεται πιλοτικό πρόγραμμα στη χώρα. Από μόνο του αυτό αποτελεί σημαντικό γεγονός, αφού μια πρακτική που αποτελεί κοινό τόπο σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, εφαρμόζεται για πρώτη φορά εδώ.

Αυτό γίνεται γιατί η πιλοτική εφαρμογή θα μας δώσει την δυνατότητα να δούμε τις αδυναμίες κατά την υλοποίηση του προγράμματος έτσι ώστε την επόμενη χρονιά αυτό να εφαρμοστεί πιο ομαλά και να καταστεί πιο αποτελεσματικό. Γιατί όπως ανέφερα στην αρχή της εισήγησής μου, έχουμε την πεποίθηση και την πολιτική βούληση ώστε το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα να αποτελέσει τον βασικότερο πυλώνα της κοινωνικής αλληλεγγύης στην Ελλάδα του αύριο.

Επιπλέον, στην προσπάθεια μας για μια συνεκτική αντιμετώπιση του ζητήματος της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, εγκαινιάζουμε τον διάλογο μέσα από την Πράσινη Βίβλο για την Εθνική Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης.

Στόχος είναι η χώρα να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη και πολύπλευρη στρατηγική για την κοινωνική ένταξη και την αντιμετώπιση της φτώχειας.

Σε κάθε περίπτωση, στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν και οι μεγάλες διαρθρωτικές και οργανωτικές αλλαγές που συντελέστηκαν τον τελευταίο χρόνο στο υπουργείο Εργασίας. Δημιουργούν την τεχνική και πληροφοριακή υποδομή των κοινωνικών παρεμβάσεων του υπουργείου και τις καθιστούν περισσότερο αποτελεσματικές, αποδοτικές και κοινωνικά δίκαιες.

Έχω πει και θα το ξαναπώ μια ακόμη φορά ότι με τις οργανωτικές και διαρθρωτικές αλλαγές που επιχειρούμε και υλοποιούμε, διαμορφώνεται μια νέα εποχή και το υπουργείο εργασίας καθίσταται πρότυπο υπουργείου στην Ευρώπη.

Μιλώ καταρχήν για το Ενιαίο Σύστημα Πληρωμής Συντάξεων «Ήλιος», ένα από τα πιο σύγχρονα, αξιόπιστα και αποτελεσματικά συστήματα ελέγχου, ενημέρωσης και παρακολούθησης δεδομένων κοινωνικής ασφάλισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που γεννήθηκε την 1η Ιουνίου 2013. Με το σύστημα «Ήλιος» έχουμε, για πρώτη φορά, πλήρη, αξιόπιστα και εύχρηστα δεδομένα, μάθαμε για πρώτη φορά για το πόσοι είναι οι συνταξιούχοι, πόσες συντάξεις λαμβάνουν, ποια είναι η μηνιαία συνταξιοδοτική δαπάνη και ποια η μέση σύνταξη στην Ελλάδα.

Παράλληλα, σε συνδυασμό με το σύστημα «Αριάδνη», έναν προληπτικό μηχανισμό που επιτυγχάνει την άμεση καταγραφή και διάχυση της πληροφόρησης σε όλα τα ταμεία για πέντε κρίσιμες δημογραφικές αλλαγές - γέννηση, γάμος, σύμφωνο συμβίωσης, διαζύγιο, θάνατος - αντιμετωπίσαμε οριστικά την παραβατικότητα στο χώρο της κοινωνικής ασφάλισης. Νοικοκυρέψαμε οριστικά το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας.

Η μεγάλη όμως αλλαγή στην οργάνωση του ασφαλιστικού συστήματος έρχεται με το νέο σύστημα «Άτλας», δηλαδή την πλήρη καταγραφή του ασφαλιστικού βιογραφικού όλων των Ελλήνων κατά τη διάρκεια του εργάσιμου βίου τους. Πρόκειται για ένα τιτάνιο έργο που έχει ήδη ξεκινήσει και θα ολοκληρωθεί εντός του 2014 με τη ψηφιοποίηση των ασφαλιστικών δεδομένων του συνόλου των ασφαλισμένων. Με την ολοκλήρωσή του, η απόδοση των συντάξεων θα είναι άμεση, ακόμη και εάν κάποιος έχει πολλές διαδοχικές αλλαγές στην ασφαλιστική του κάλυψη. Καταργούνται τα βιβλιάρια ασθενείας, ενώ ο χρόνος αναμονής για την απονομή των συντάξεων δεν θα ξεπερνά τις λίγες ημέρες.

Αναφέρομαι, τέλος, και στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη», δηλαδή την ηλεκτρονική πλατφόρμα στην οποία υποχρεούνται πλέον οι εργοδότες όλης της χώρας να καταθέτουν τις μεταβολές του προσωπικού τους (προσλήψεις, απολύσεις, κ.λπ.) και η οποία μετρά τις ροές απασχόλησης στον ιδιωτικό μισθωτό τομέα της οικονομίας σε ζωντανό χρόνο.

Είναι ένα σύγχρονο, αξιόπιστο ηλεκτρονικό εργαλείο που καταγράφει την πραγματική αγορά εργασίας, υποστηρίζει την αξιολόγηση και το στρατηγικό επανασχεδιασμό των πολιτικών απασχόλησης βοηθά αποτελεσματικά στον έλεγχο της αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας. Στις 16 Νοεμβρίου μάλιστα, όταν θα ολοκληρωθεί η καταγραφή του συνολικού προσωπικού των επιχειρήσεων, θα έχουμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα μια ακριβή και λεπτομερειακή εικόνα της μισθωτής απασχόλησης στην Ελλάδα.

Οι αλλαγές που προανέφερα θα αλλάξουν την εικόνα του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα.
Γιατί βαθειά πεποίθησή μου είναι ότι για την επίτευξη της οικονομικής ανάπτυξης είναι απαραίτητα τα υψηλά επίπεδα κοινωνικής συνοχής.

Η επίτευξη του οράματος μιας ανταγωνιστικής Ελλάδας, με σύγχρονες και καινοτόμες παραγωγικές υποδομές, με υψηλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, πρέπει και είναι ανάγκη να συνοδεύεται από την διασφάλιση της αξιοπρέπειας των πολιτών, από ένα σύστημα ενεργούς κοινωνικής προστασίας.

Ένα σύστημα που αφενός θα προστατεύει τους πολίτες σε περιόδους ανάγκης κατά τη διάρκεια του βίου τους, και από την άλλη θα αποτελεί εφαλτήριο για την δημιουργική και παραγωγική τους ένταξη στην αγορά εργασίας.

Εύχομαι η σημερινή πρωτοβουλία να επαναληφθεί μέσα στο 2014, σε μια αντίστοιχη συνάντηση για να αποτιμήσουμε την πρώτη εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα». 

_______________________

 
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Νίκης 5-7
10180 Αθήνα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ                                                  

Tηλ.:  210-3332553/4
Fax: 210-3332559
e-mail: press@minfin.gr

Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2013

Δελτίο Τύπου

Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών, Γιάννη Στουρνάρα, στη συζήτηση που διοργάνωσαν οι Επιτροπές Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής και η Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με θέμα: «Στήριξη των οικονομικά αδυνάτων- Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα»

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Είναι μεγάλη τιμή και χαρά που είμαι σήμερα μαζί σας και με τον Υπουργό Εργασίας, με τον οποίο έχουμε πολύ καλή συνεργασία τον τελευταίο ενάμιση χρόνο,  που μαζί τραβήξαμε, ας μου επιτραπεί η έκφραση, το «κάρο» μίας μεγάλης προσπάθειας και λειτουργούμε πάντα σε συντονισμό.

Η χώρα μας έχει διανύσει μια πολύ μεγάλη διαδρομή τα τελευταία χρόνια, υλοποιώντας μια σειρά από δημοσιονομικές και διαρθρωτικές τομές.

Μια σειρά από αλλαγές, που αποκατέστησαν τόσο την εγχώρια όσο και τη διεθνή εμπιστοσύνη στην Ελλάδα και στους θεσμούς της. Αν δείτε όλους τους δείκτες από πέρυσι μέχρι φέτος υπάρχει μία σημαντικότατη βελτίωση, τόσο σε δείκτες χρηματοπιστωτικούς όσο και σε δείκτες πραγματικής οικονομίας. Ναι μεν είμαστε σε ύφεση ακόμη αλλά η ύφεση μετριάζεται γρήγορα.

Η δυσχερής κατάσταση στην οποία βρέθηκε η χώρα όμως, όπως έχει ειπωθεί πολλές φορές, αποτελεί ευκαιρία να επισημάνουμε και να διορθώσουμε τις στρεβλώσεις και τις ανισότητες που χαρακτήριζαν χρόνια τη δομή του ελληνικού κράτους.

Η κοινωνική πολιτική της χώρας εμφάνιζε μη ικανοποιητική αποτελεσματικότητα δαπανών στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του αποκλεισμού, αφού δεν υπήρχε στόχευση των πολιτικών στους ανθρώπους που έχουν πραγματικά ανάγκη.

Για αυτό πρέπει να αξιολογούμε και να επανασχεδιάζουμε με βάση την ανάλυση κόστους-οφέλους την επίπτωση κάθε παροχής στις ωφελούμενες πληθυσμιακές ομάδες.

Στο πλαίσιο της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του οξύτατου δημοσιονομικού προβλήματος και των διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας, η ελληνική κοινωνία κλήθηκε να σηκώσει επιπλέον βάρη.

Και ομολογουμένως, η κατανομή αυτή δεν απέφυγε αδικίες.

Και ομολογουμένως, η ζωή των πολιτών άλλαξε σε πολλές περιπτώσεις δραματικά.

Στη διάρκεια μιας οικονομικής κρίσης, η πρώτη σοβαρή επίπτωση είναι η επιδείνωση των κοινωνικών δεικτών.

Η βαθιά και παρατεταμένη οικονομική ύφεση στη χώρα επιβεβαίωσε δυστυχώς το πρόβλημα ότι το σύστημα κοινωνικής προστασίας, όπως είναι σήμερα δομημένο δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα κοινωνικά προβλήματα, που προκαλεί η κρίση.

Σε αυτό το εξαιρετικά δυσμενές πλαίσιο, η κυβέρνηση καταβάλλει μια συνεχή προσπάθεια, ώστε τα μέτρα περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής που λαμβάνονται, να επιβαρύνουν όσο το δυνατό λιγότερο τους οικονομικά ασθενέστερους.

Σχετικά με αυτό που είπε ο υπουργός Εργασίας, ότι το υπουργείο Εργασίας αποφασίζει και το Οικονομικών χρηματοδοτεί, θα ήθελα να πω ότι πέρυσι στις προγραμματικές δηλώσεις το υπουργείο Οικονομικών έθεσες το θέμα του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Σε ό,τι αφορά το πεδίο αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Οικονομικών, υιοθετήθηκαν, μεταξύ των άλλων, μέτρα όπως η διατήρηση της εισοδηματικής ενίσχυσης νοικοκυριών ορεινών και μειονεκτικών περιοχών με χαμηλά εισοδήματα, η διατήρηση φοροαπαλλαγών για ειδικές ομάδες πληθυσμού, η εξαίρεση κάποιων χαμηλών συντάξεων από τις περικοπές, η διατήρηση του ΕΚΑΣ και η δυνατότητα διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής των βεβαιωμένων και ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε περιπτώσεις οικονομικής αδυναμίας, η θέσπιση του επιδόματος θέρμανσης.

Παράλληλα, η ελληνική Πολιτεία συνεχίζει να εφαρμόζει τα παραδοσιακά προγράμματα προστασίας για συγκεκριμένες ευπαθείς ομάδες πληθυσμού (εισοδηματική κάλυψη, παροχές σε είδος, κοινωνικές υπηρεσίες).

Τώρα που έχει αποκατασταθεί η πολιτική και δημοσιονομική σταθερότητα, μπορούμε με νηφάλιο τρόπο να επιταχύνουμε όλες εκείνες τις μεταρρυθμίσεις, που θα διορθώσουν τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Η κυβέρνηση επεξεργάζεται ήδη μια νέα ολοκληρωμένη Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, η οποία θα προωθήσει μια σειρά από συνεκτικές και αλληλοσυμπληρούμενες μεταρρυθμίσεις του κοινωνικού κράτους.

Μια στρατηγική που αποσκοπεί στο να ανακουφίσει και να ενισχύσει τόσο τις κοινωνικές ομάδες που λάμβαναν παραδοσιακά κρατική αρωγή, όσο και τις νέες κατηγορίες πολιτών που βρέθηκαν αντιμέτωποι με το φάσμα της φτώχειας, λόγω της δημοσιονομικής και της παρεπόμενης οικονομικής κρίσης.

Μια από αυτές τις μείζονες μεταρρυθμίσεις είναι η υιοθέτηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, κάτι που έπρεπε να υιοθετήσουμε εδώ και πολλά χρόνια.

Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση θα εξασφαλίζει ότι όσοι συμπολίτες μας έχουν βρεθεί στο περιθώριο της κοινωνίας, θα έχουν την δυνατότητα να αποφύγουν την ακραία φτώχεια και την εξαθλίωση.

Στο Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικών μέτρων για το 2013-2016, εκτός από τις περικοπές δαπανών, προβλέπεται η εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, το οποίο θα αρχίσει να εφαρμόζεται εντός του 2014.

Το κόστος του πιλοτικού προγράμματος ανέρχεται σε 20 εκ. ευρώ (σύμφωνα με τον ν.4111/2013), τα οποία έχουν εγγραφεί ήδη στον προϋπολογισμό του 2014.

Αυτή η θεσμοθέτηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος είναι μια σημαντική υποχρέωση της Ελληνικής Πολιτείας που καθυστέρησε σημαντικά.

Αλλά η άμεση εφαρμογή της είναι επιτακτική - όχι γιατί έχει πραγματοποιηθεί ήδη στα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης - αλλά γιατί αποτελεί μια αδήριτη αναγκαιότητα, με αναπτυξιακή και κοινωνική διάσταση.

Είναι μια υποχρέωση, ας μου επιτραπεί να πω, βαθύτατα αναπτυξιακή.

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι οι σύγχρονες αστικές Δημοκρατίες στήριξαν την ανάπτυξη μεταξύ άλλων και στην ύπαρξη του κοινωνικού κράτους. Ενός κράτους που εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και την αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των αδύνατων κοινωνικών ομάδων.

Είναι μια υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία.

Η ελληνική κοινωνία, οι ελληνικές οικογένειες, με τις θυσίες τους και τον αγώνα τους, κράτησαν όρθια την πατρίδα και στήριξαν την ελληνική Πολιτεία, όταν τα θεμέλια της σχεδόν κλονίστηκαν από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2009 αλλά και τους ισχυρούς μετασεισμούς που έπληξαν την Ελλάδα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης και της Ευρωζώνης.

Παράλληλα η ελληνική οικογένεια για ακόμη μια φορά λειτούργησε συμπληρωματικά προς το κοινωνικό κράτος.
Αυτήν την ελληνική οικογένεια, πρέπει σταδιακά η Ελληνική Πολιτεία να την απαλύνει και να την στηρίξει.

Για αυτό, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα θα πρέπει να μην υποκαθιστά αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις λοιπές προνοιακές πολιτικές.

Στην ουσία έρχεται να καταστήσει πιο συνεκτικό και δυνατό το κοινωνικό δίχτυ, που αναπτύσσεται για να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό των συμπολιτών μας, που βρίσκονται αντιμέτωποι με την ακραία φτώχεια.

Αλλά πρέπει να μιλήσουμε με λόγια καθαρά και χωρίς περιστροφές.

Η πρωτοβουλία για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα πρέπει να γίνει με μεθοδικό τρόπο, αποφεύγοντας λάθη του παρελθόντος.

Η ορθή πιλοτική εφαρμογή και η προσεκτική ανάλυση των αποτελεσμάτων της έχουν τεράστια σημασία, ώστε να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε το μέτρο αυτό σε όλη την επικράτεια.

Πρέπει να εργαστούμε με μεθοδικότητα και βάσει των επιστημονικών εργαλείων, που έχουμε στη διάθεσή μας αλλά και την εμπειρία από την ως σήμερα άσκηση της προνοιακής πολιτικής, ώστε να εντοπίσουμε ποιες είναι οι πληθυσμιακές ομάδες που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και να παρέχουμε στους δικαιούχους, εισοδηματική ενίσχυση, συνδυαζόμενη με δράσεις κοινωνικής ένταξης.

Στόχος μας είναι να καταγράψουμε τον πληθυσμό που χρήζει της βοήθειας αυτής και εξασφαλίσουμε ότι όλη η βοήθεια θα παρασχεθεί στοχευμένα με τη μέγιστη δυνατή ωφέλεια, ώστε στη συνέχεια να μπορέσουμε να προβούμε και στην πανελλαδική επέκταση του προγράμματος.

Και θέλω να επισημάνω το εξής:

Μια βασική διαφορά του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, τόσο στην πιλοτική του όσο και στην καθολική του εφαρμογή, είναι ότι χρηματοδοτείται από το πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού.

Γιατί, μέσα από τον πλεονασματικό προϋπολογισμό εξασφαλίζεται στην πράξη η κοινωνική αλληλεγγύη και η αναδιανομή του πλούτου.

Επιδοματική κοινωνική πολιτική με δανεικά, η οποία στέλνει το λογαριασμό αόριστα στην επόμενη γενιά δεν είναι ούτε δίκαιη ούτε αναδιανεμητική.

Και σε αυτό το σημείο, επιτρέψτε μου να επισημάνω ότι η ευθύνη του Υπουργείου Οικονομικών, τόσο στην εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος όσο και στο σύνολο της κοινωνικής πολιτικής, δεν είναι η έγκριση των σχετικών πιστώσεων.

Ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια για την ορθή στόχευση της κοινωνικής πολιτικής, είναι ο κίνδυνος, το δηλωθέν εισόδημα των αιτούντων να εμφανίζεται χαμηλό, όχι λόγω πραγματικής ανάγκης, αλλά λόγω φοροδιαφυγής.

Προς αυτήν την κατεύθυνση, η πλήρης λειτουργία ενός περιουσιολογίου, για το οποίο έχουμε ξεκινήσει να εργαζόμαστε, θα είναι σημαντική:

Α. Κατ’ αρχάς το περιουσιολόγιο θα αποτελέσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο ενάντια στη φοροαποφυγή και φοροδιαφυγή.
Τα έσοδα από αυτές τις πηγές θα δώσουν την απαραίτητη ευρωστία στα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας, ώστε να ασκηθούν πιο ενεργητικές κοινωνικές πολιτικές.

Β. Η δεύτερη μεγάλη συνεισφορά του περιουσιολογίου θα είναι η δυνατότητα να εκτελεστούν οι προνοιακές πολιτικές με το βέλτιστο δυνατό τρόπο, καθώς οι τελικοί δικαιούχοι των κοινωνικών προγραμμάτων δεν θα αναδεικνύονται μόνο βάσει της φορολογικής δήλωσής τους, αλλά βάσει της πραγματικής οικονομικής τους κατάστασης.

Έτσι, πλέον, η αναδιανομή του πλούτου θα πραγματοποιείται υπέρ όσων συμπολιτών μας πραγματικά βρίσκονται αντιμέτωποι με τη φτώχεια και όχι υπέρ αυτών που καταφέρνουν να φοροδιαφύγουν, ενώ παράλληλα ωφελούνται διπλά και ως αποδέκτες προνοιακών ωφελημάτων.

Βεβαίως, θέλω να επισημάνω ότι το περιουσιολόγιο ακόμη και στην πλήρη εφαρμογή του δεν θα είναι πανάκεια.

Τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα που χρήζουν αντιμετώπισης από μια Πολιτεία δεν μπορούν να αποτυπωθούν και να εντοπιστούν μόνο με εξισώσεις και πληροφοριακά συστήματα.

Για αυτό θα είναι πάντα απαραίτητο ένα σοβαρό δίκτυο κοινωνικών υπηρεσιών, οι οποίες με συγκεκριμένα μεθοδολογικά εργαλεία, θα εντοπίζουν το κοινωνικό πρόβλημά ακόμη και όταν αυτό συγκαλύπτεται ή δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμο.

Σε αυτό το πεδίο εκτιμώ ότι, παράλληλα με τις υφιστάμενες κοινωνικές δομές, πρέπει να δραστηριοποιηθούν ακόμη περισσότερο οι φορείς της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, που ούτως ή άλλως μέχρι σήμερα συνέβαλαν στην παροχή κοινωνικών υπηρεσιών.

Νομίζω ότι σε αυτό το πεδίο πολιτικής, με την αρωγή της Κεντρικής Διοίκησης  θα πρωταγωνιστήσει η τοπική αυτοδιοίκηση του μέλλοντος.

Θα ήθελα κλείνοντας να επισημάνω, αυτό που είπα στην αρχή της ομιλίας μου.

Η χώρα είχε πολλές στρεβλώσεις που απαιτούν χρόνο για να τις διορθώσουμε.

Οι στρεβλώσεις αυτές έφεραν την χώρα κοντά στην κατάρρευση αλλά χάρη στις θυσίες των Ελλήνων πολιτών, αυτό το αποτρέψαμε.

Τώρα πρέπει να δουλέψουμε συγκροτημένα και συντεταγμένα για να ξανακτίσουμε ένα αποτελεσματικό και σταθερό κοινωνικό κράτους δικαίου.

Η εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος  θα είναι ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

-Οι κοινωνικές δαπάνες στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρά την κρίση και παρά τις περικοπές, παραμένουν ακόμη πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη επαρκούς στόχευσης. Γι αυτό έχουμε το παράδοξο, ενώ έχουμε σχετικά υψηλές σε σχέση με το μέσο όρο κοινωνικές δαπάνες, το ποσοστό στην Ελλάδα είναι υψηλότερο από το μέσο όρο. Αυτό ακριβώς προσπαθεί να αντιμετωπίσει η κοινωνική πολιτική που σχεδιάζουμε με το Υπουργείο Εργασίας. Πρέπει να είναι στοχευμένη η κοινωνική πολιτική και όχι διάσπαρτη παντού.

-Το Eurogroup βλέπει νομίζω θετικά την κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα. Είναι χώρες που έχουν ισχυρή κοινωνική πολιτική, έχουν όλες ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, άρα δεν μπορούν παρά να το βλέπουν θετικά. Βέβαια, είναι θέμα του κάθε κράτους –μέλους να την εφαρμόσει. Δεν υπεισέρχεται το Eurogroup στο πώς πρέπει να γίνει η κοινωνική πολιτική. Παίζουν ρόλο οι δημοσιονομικές συνθήκες κάθε χώρας και οι στόχοι  που έχει θέσει.

Δεν υπάρχει πρόβλημα να κάνουμε ό,τι κοινωνική πολιτική θέλουμε αρκεί να έχουμε τους πόρους. Σήμερα παίρνουμε πιο πολλά χρήματα από το ΕΣΠΑ και επίσης έχουμε μία πολύ μεγάλη δανειακή σύμβαση. Άρα, δεν θα έλεγα ότι δεν μας ενισχύουν.

-Στο ερώτημα για το πού κυμαίνεται το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα στις χώρες του Νότου, στην Ισπανία το άτομο είναι στα 420 ευρώ περίπου, που αυξάνεται για τις οικογένειες, στην Πορτογαλία 200 ευρώ. Άρα, και σε χώρες που είναι δίπλα η μία στην άλλη υπάρχει μεγάλη διαφορά.

-Η ασφάλεια για τους Έλληνες πολίτες είναι ένα μετρήσιμο μέγεθος. Μετριέται με το αν παίρνουν καταθέσεις από τις τράπεζες ή αν τις επιστρέφουν σε αυτές. Σήμερα, η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών νομίζω ότι είναι πολύ μεγαλύτερη από ότι στο πρόσφατο παρελθόν. Επιστρέφουν καταθέσεις, δεν φεύγουν. Έχει αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη.

-Συμφωνώ ότι πρέπει να «αλλάξει η συνταγή» αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να μπορέσουμε να σταθούμε στα πόδια μας, να έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα,  να βγούμε στις αγορές και να μπορούμε αυτοδύναμα να καθορίσουμε την πολιτική μας μέσα, βέβαια, σε συνετά δημοσιονομικά πλαίσια.

-Οι τράπεζες θέλουν να εισπράττουν, όχι να απομακρύνουν τον πελάτη και το προσπαθούν στο πλαίσιο που έχουν. Δεν μπορούν, ωστόσο, να κάνουν κοινωνική πολιτική, να μηδενίσουν το επιτόκιο, να «σπρώξουν» 50 χρόνια πίσω τα δάνεια γιατί θα χρειαστούν κεφάλαια και αυτά δεν υπάρχουν εύκολα σήμερα. Η κρίση έχει επηρεάσει και τις τράπεζες, οι οποίες έχουν ίδιο συμφέρον να κάνουν ρυθμίσεις δανείων και το κάνουν σε αρκετά μεγάλη έκταση. Υπάρχουν και ειδικά προγράμματα για πλημμυροπαθείς, για συνανθρώπους μας που έχουν θιγεί από πυρκαγιές. Όπως ξέρετε, το κράτος δίνει εγγύηση στο πλαίσιο του εφικτού πάντα. Ας μην ξεχνάμε ότι είμαστε μέσα στην κρίση και έχουμε ένα σοβαρό δημοσιονομικό περιορισμό. Με δεδομένο το πρόβλημα κάνουμε ό,τι καλύτερο. Δεν υπεισέρχεται η τρόικα σε αυτά. Έχουμε συγκεκριμένο απόθεμα που μπορούμε να ενισχύσουμε τις τράπεζες. Έχει ληφθεί από το μεγάλο δάνειο των 50 δισ., από τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα τα 39 δισ. ευρώ. Άρα, δεν μπορούμε αυθαίρετα να επιβάλουμε ως κράτος στις τράπεζες να κάνουν επεκτάσεις λήξεων.



Διατηρήστε τα σχόλια σας ευγενικά, πολιτισμένα και ουσιώδη. Τα σχόλια σας θα δημοσιευτούν εφόσον το περιεχόμενο τους συμμορφώνεται με τους όρους χρήσης. Μη χρησιμοποιείτε κεφαλαία και greeklish.

comments powered by Disqus


Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 

Δημιουργία νέας κατηγορίας
Up
Close
Close
Κλείσιμο