Άρθρα
Αγρότες - Συνοπτικός οδηγός φορολογίας και τήρησης λογιστικών βιβλίων

Ημερομηνία ανανέωσης 23.3.2014

ΑΓΡΟΤΕΣ – ΟΔΗΓΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ.

Κωνσταντίνος Ιωαν. Νιφορόπουλος
Ορκωτός ελεγκτής λογιστής – «ΩΡΙΩΝ Α.Ε.Ο.Ε.Λ».
Επιστημονικός Συνεργάτης Taxheaven.


I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. ΓΕΝΙΚΑ

Ο «Οδηγός» αυτός, προσπαθεί να αναλύσει τα θέματα της φορολογίας και της τήρησης βιβλίων και στοιχείων των αγροτών , έτσι ώστε να γίνει κατανοητός και από τους αγρότες, οι όποιοι στα θέματα αυτά δεν είχαν σχεδόν καμία εξοικείωση.
Είναι όμως, απαραίτητη, η έκδοση από την φορολογική Διοίκηση , μιας ολοκληρωμένης οδηγίας ( « Οδηγού » ), που θα αντιμετωπίζει αρμοδίως, όλα τα θέματα φορολογίας και τήρησης βιβλίων από τους αγρότες και η οποία εκτός των άλλων θα βοηθήσει στην εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ των αγροτών, των λογιστών και των φορολογικών αρχών.
Να τονίσουμε ότι, σε αρκετά σημεία της ανάλυσης μας υπάρχουν επιφυλάξεις και προβληματισμοί , που ίσως διευκρινιστούν από τις επόμενες ερμηνευτικές εγκυκλίους της Φορολογικής Διοίκησης. Ιδιαίτερα απαραίτητη κρίνεται η έγκαιρη έκδοση οδηγιών για τα θέματα της απογραφής και της φορολογίας εισοδήματος.
Επίσης προς αποφυγή συγχύσεων, όσον αφορά τις προθεσμίες υποβολής αλλά και άλλα θέματα σημειώνουμε ότι : Τα λογιστικά βιβλία διακρίνονται σε δύο κατηγορίες απλογραφικά ( παλιά ονομασία β΄ κατηγορίας ) και διπλογραφικά ( παλιά ονομασία γ΄ κατηγορίας ) . Τα όρια για την ένταξη σε τήρηση απλογραφικών ή διπλογραφικών βιβλίων, ορίζονται με βάση το ύψος των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, ως ακολούθως:

Βιβλία                                             Όρια ακαθάριστων εσόδων
Απλογραφικά (Β' Κατηγορίας)     μέχρι και 1.500.000 ευρώ
Διπλογραφικά (Γ' Κατηγορίας)     άνω των 1.500.000 ευρώ

Δηλαδή, για να υποχρεωθεί κάποιος αγρότης να τηρήσει Διπλογραφικά βιβλία πρέπει, κατά την προηγούμενη διαχειριστική περιόδου να έχει ακαθάριστα έσοδα μεγαλύτερα από 1.500.000 ευρώ.
Στον «Οδηγό» αυτό θα ασχοληθούμε κυρίως, με τις περιπτώσεις τήρησης των απλογραφικών βιβλίων ή ορθότερα με την ειδική κατηγορία τήρησης, όπως προέκυψε από την έκδοση των εγκυκλίων : « Μη τήρηση Βιβλίων - Συγκέντρωση παραστατικών εσόδων/εξόδων» ή καλύτερα «Απλογραφικά βιβλία – Εξαίρεση τήρησης με βάση την ΑΥΟ ΠΟΛ.1055/17.2.2014 » , καθώς η άλλη περίπτωση (Διπλογραφικά βιβλία) αφορά περιορισμένο αριθμό αγροτών.

2. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ, ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ και ΑΡΘΡΑ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ.


Σχετικά με το θέμα της φορολογίας των αγροτών έχουν μέχρι σήμερα, εκδοθεί ή δημοσιευτεί τα παρακάτω :

ΠΟΛ.1281/30.12.2013 Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.
Με αυτή εισήχθηκαν τα αριθμητικά όρια τήρησης βιβλίων από τους αγρότες .

ΠΟΛ.1024/17.1.2014 « Παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων επί των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ 1281/2013(ΦΕΚ 3367Β/31.12.2013) «Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.»»
Με αυτή δόθηκαν σημαντικές διευκρινήσεις σε διάφορα θέματα φορολογίας και τήρησης βιβλίων από τους αγρότες .

ΠΟΛ.1023/20.1.2014 « Εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (ν. 4093/2012, υποπαράγραφος Ε1) από 1.1.2014, μετά τις τροποποιήσεις που επήλθαν με το άρθρο 51 του ν. 4223/2013 (ΦΕΚ 287 Α')»
Με αυτή δόθηκαν σημαντικές διευκρινήσεις σε διάφορα θέματα του Κ.Φ.Α.Σ , μερικά από τα οποία αφορούσαν τους αγρότες .

ΠΟΛ.1053/17.2.2014 « Απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος των αγροτών κατά τα πρώτα πέντε (5) έτη από την ημερομηνία τήρησης βιβλίων και ένταξής τους στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ »
Με αυτή δόθηκαν απαλλαγές στους αγρότες, σχετικές με το « τέλος επιτηδεύματος» .

ΠΟΛ.1055/17.2.2014 « Συμπλήρωση − Τροποποίηση των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ 1281/2013 (ΦΕΚ 3367Β΄/31.12.2013) «Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος»»
Με αυτή τροποποιήθηκαν τα αριθμητικά όρια τήρησης βιβλίων από τους αγρότες . Ειδικότερα το όριο των ακαθαρίστων εσόδων των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, αυξήθηκε σε δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ.

• Αρ. πρωτ.: Δ15Α 1043447 ΕΞ 11.3.2014 «Παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων επί των διατάξεων της απόφασης ΓΓΔΕ ΠΟΛ. 1281/2013 (ΦΕΚ 3367 Β'/ 31.12.2013) «Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.»»
Με την απόφαση αυτή δόθηκε η δυνατότητα, σε περίπτωση ένταξής των αγροτών σε τήρηση απλογραφικών βιβλίων (εσόδων- εξόδων,) μη τήρησης των βιβλίων αυτών. Η απόφαση αυτή σχολιάζεται κατωτέρω ( Κεφ. V. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α ΣΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α.
1. ΔΗΛΩΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ) .

ΠΟΛ.1078/17.3.2014 « Οδηγίες για την υποβολή καταστάσεων φορολογικών στοιχείων, για διασταύρωση πληροφοριών, από 1.1.2014»
Με την απόφαση αυτή, δόθηκαν οδηγίες για την υποβολή συγκεντρωτικών καταστάσεων από τους υπόχρεους, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι αγρότες.

ΠΟΛ.1079/19.3.2014 «Παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων επί των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ. 1055/17.2.2014 (ΦΕΚ 438 Β/24.02.2014) «Συμπλήρωση - Τροποποίηση των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ. 1281/2013 (ΦΕΚ 3367 Β΄/ 31.12.2013) «Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος »».
Με την απόφαση αυτή, δόθηκαν επιπλέον διευκρινήσεις σχετικά με την υποχρέωση των αγροτών για την τήρηση βιβλίων καθώς επίσης δόθηκε παράταση προθεσμιών.

Επίσης, για τα θέματα των αγροτών σημαντική ήταν : « Η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Σίμου Κεδίκογλου σχετικά με τις ρυθμίσεις για τους αγρότες σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά». Δείτε την στον κόμβο: «Οι τελικές ρυθμίσεις για τους αγρότες - Στα 15.000 ευρώ το όριο τήρησης στοιχείων εσόδων-εξόδων - Μία ετήσια δήλωση Φ.Π.Α. [06.02.2014]»

Στην σύσκεψη αυτή, αποφασίστηκαν τα εξής:

• Οι αγρότες που υποχρεούνται να τηρούν στοιχεία εσόδων-εξόδων είναι όσοι το εισόδημά τους ξεπερνά τις 15.000 ευρώ. ( Ήδη υλοποιήθηκε, με την ΠΟΛ.1055/17.2.2014 )

• Όλοι οι αγρότες (ακόμα και όσων το εισόδημα είναι άνω των 15.000 ευρώ) δεν θα έχουν υποχρέωση τήρησης βιβλίων παρά μόνο συγκεντρωτικών παραστατικών εσόδων και εξόδων. (Εξαιρούνται όσοι έχουν άλλες δραστηριότητες και για τις οποίες ήδη τηρούν βιβλία). ( Ήδη υλοποιήθηκε, με την απόφαση Δ15Α 1043447 ΕΞ 11.3.2014 )

• Για τα 5 πρώτα χρόνια οι αγρότες που μπαίνουν στο νέο σύστημα απαλλάσσονται του τέλους επιτηδεύματος, όπως και εκείνοι που βρίσκονται 3 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση. ( Ήδη υλοποιήθηκε, με την ΠΟΛ.1053/17.2.2014)

• Όλοι οι αγρότες θα έχουν υποχρέωση μιας ετήσιας δήλωσης ΦΠΑ, που θα υποβάλλεται στο τέλος του έτους. Επίσης, η υποχρέωση για την υποβολή συγκεντρωτικών καταστάσεων όσον αφορά στα έξοδα γίνεται ετήσια.
( Όσον αφορά τις δηλώσεις Φ.Π.Α, η δέσμευση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τα προβλεπόμενα στην ΠΟΛ.1079/19.3.2014, από την οποία προκύπτει η υποχρέωση τριμηνιαίας υποβολής ).

• Απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ ως φυσικά πρόσωπα, όσοι αγρότες διαθέτουν τα προϊόντα τους μέσω τρίτων (Ομάδων, Συνεταιρισμών και εμπόρων). ( Η απόφαση αυτή δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα, ούτε έχει διευκρινιστεί η διαδικασία της απαλλαγής αυτής ).

• Οι Ομάδες και Συνεταιρισμοί που εκκαθαρίζουν τις πωλήσεις των αγροτών πραγματοποιούν την εκκαθάριση μια φορά το χρόνο. ( Η απόφαση αυτή δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα, για τους αγρότες του κανονικού καθεστώτος. Με βάση την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, ισχύουν : « γ) Πωλήσεις αγροτικών προϊόντων για λογαριασμό αγροτών - Έκδοση εκκαθαρίσεων. Με την περίπτωση α' της παραγράφου 12.13.3 της εγκυκλίου ΠΟΛ.3/24.11.1992 έχει γίνει δεκτό ότι για τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό των παραγωγών η εκκαθάριση μπορεί να εκδίδεται μια φορά κατά διαχειριστική περίοδο και το αργότερο μέσα στον επόμενο μήνα από τη λήξη αυτής. Η δυνατότητα αυτή καταλαμβάνει μόνο τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό παραγωγών που εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α.. …..Ειδικά, για τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό παραγωγών που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., των μηνών Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2014, οι εκκαθαρίσεις εκάστου εξ αυτών των μηνών, μπορούν να εκδοθούν με ημερομηνία το αργότερο την 31.3.2014. )

• Οι αγρότες που εντάσσονται στο νέο καθεστώς φέτος θα έχουν προκαταβολή φόρου εισοδήματος (με τη δήλωση που θα υποβληθεί το 2015) 27,5% αντί 55%. ( Η απόφαση αυτή, δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα )

Δείτε επίσης και τα σχετικά με το θέμα άρθρα μας :

• Αγρότες - Συνοπτικός οδηγός φορολογίας και τήρησης λογιστικών βιβλίων (10-01-2014 – Άρθρα)
• Φορολογία αγροτών - Θέματα και προβληματισμοί (16-01-2014 - Άρθρα)
•Αγρότες του ειδικού καθεστώτος (Μη υπόχρεοι στην τήρηση βιβλίων) - Ισχύον καθεστώς από 1-1-2014 ( 05-02-2014 – Άρθρα )
• Τήρηση βιβλίων και φορολογία αγροτών - Υποχρεώσεις Μαρτίου 2014 (Προσπάθεια προσανατολισμού στην ομίχλη) (13-03-2014 – Άρθρα)


II. ΒΑΣΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΕΣ

1. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΗ – ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ – ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΕΩΝ

Η έννοια του αγρότη περιγράφεται στο Άρθρο 42 του Ν. 2859/2000

«Αγρότες, αγροτικά προϊόντα, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και υπηρεσίες του κώδικα Φ.Π.Α» .
«Για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 41 θεωρούνται:
1.Ως αγρότες, αυτοί που ασκούν προσωπικά ή με τά μέλη της οικογένειας τους ή με μισθωτούς ή εργάτες τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και υπηρεσίες που προβλέπουν οι διατάξεις των παραγράφων 3 και 4.
2. Ως αγροτικά προϊόντα, τα αγαθά που παράγονται από τους αγρότες στα πλαίσια των αγροτικών τους εκμεταλλεύσεων. 3.Ως αγροτικές εκμεταλλεύσεις: α) η γεωργία γενικά και ιδίως η καλλιέργεια δημητριακών, κηπευτικών, καπνού, βαμβακιού, οπωροφόρων και καρποφόρων δέντρων, αρωματικών και διακοσμητικών φυτών, η αμπελουργία, η ανθοκομία, η παραγωγή μανιταριών, μπαχαρικών, σπόρων και φυτών, β) η εκτροφή ζώων γενικά, στην οποία περιλαμβάνονται ιδίως η κτηνοτροφία, η πτηνοτροφία, η κονικλοτροφία, η μελισσοκομία, η σηροτροφία και η σαλιγκαροτροφία, γ) η δασοκομία γενικά, δ) η αλιεία σε γλυκά νερά, η ιχθυοτροφία, η βατραχοτροφία, η καλλιέργεια μυδιών, στρειδιών και η εκτροφή μαλακίων και μαλακοστράκων, ε) οι μεταποιητικές δραστηριότητες του αγρότη, που πραγματοποιούνται με συνήθη μέσα, στα πλαίσια των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, σε προϊόντα τα οποία προέρχονται κατά κύριο λόγο από την αγροτική του παραγωγή.
4. Ως αγροτικές υπηρεσίες, οι παρεχόμενες από τους αγρότες με χειρωνακτική εργασία ή με το συνήθη εξοπλισμό της εκμετάλλευσης τους, οι οποίες συμβάλλουν στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων. Στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται κυρίως:
α) οι εργασίες σποράς και φύτευσης, καλλιέργειας, θερισμού, αλωνίσματος, δεματοποίησης, περισυλλογής και συγκομιδής,
β) οι εργασίες προπαρασκευής για την πώληση προϊόντων, όπως η διαλογή, η ξήρανση, ο καθαρισμός, η άλεση, η έκθλιψη, η απολύμανση, η συσκευασία και η αποθήκευση,
γ) η φύλαξη, η πάχυνση και η εκτροφή ζώων,
δ) η μίσθωση μηχανικών μέσων και εξοπλισμού γενικά, που χρησιμοποιούνται στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις,
ε) η τεχνική βοήθεια,
στ) η καταπολέμηση επιβλαβών φυτών και ζώων, καθώς και ο ψεκασμός φυτών και εδάφους,
ζ) η χρησιμοποίηση αρδευτικών, αποξηραντικών μέσων και εξοπλισμού, η) η υλοτομία, η κοπή ξύλων, καθώς και άλλες δασοκομικές υπηρεσίες.»


2. ΜΗΤΡΩΟ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ


Αυτά ορίζονται με βάση το Θεσμικό πλαίσιο, που προκύπτει κυρίως με την κατωτέρω Νομοθεσία :
• Νόμος 3874/2010 (ΦΕΚ 151/Α/2010) Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων
• ΦΕΚ 1852/Β/2010 Αναλυτικό Περιεχόμενο και Πληροφορίες του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων
• ΦΕΚ 273/Β/2011 Διαδικασία και προθεσμίες εγγραφής και ενημέρωσης του ΜΑΑΕ, όργανα και διαδικασία προσωρινής ή οριστικής διαγραφής από το Μητρώο, αναγκαία επαγγελματική κατάρτιση των φυσικών προσώπων – επαγγελματιών αγροτών που εγγράφονται στο Μητρώο, διαδικασία και αρμόδιες υπηρεσίες έκδοσης των σχετικών με το ΜΑΑΕ πιστοποιητικών
• ΚΥΑ 134430/4.3.2011 (ΦΕΚ 392/Β/2011) Προσδιορισμός του αγροτικού εισοδήματος
• ΦΕΚ 1181B Προσδιορισμός της ετήσιας απασχόλησης στην αγροτική εκμετάλλευση Επίσης σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση υπ’ αριθ. 262385/21.4.10 για την εφαρμογή της «Πολλαπλής Συμμόρφωσης», οι γεωργοί που λαμβάνουν κοινοτικές ενισχύσεις, υποχρεούνται μεταξύ άλλων να τηρούν « μητρώο εισροών και εκροών» στην εκμετάλλευσή τους, το οποίο περιλαμβάνει και παραστατικά αγοράς (κυρίως για σπόρους, λιπάσματα, ζωοτροφές) και πώλησης (κυρίως προϊόντα της εκμετάλλευσης, ζωοτροφές), καθώς και ημερολόγιο εργασιών. Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή του ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η παράβαση αυτής της υποχρέωσης, είναι από τις συχνότερα εντοπιζόμενες κατά τους ελέγχους Πολλαπλής Συμμόρφωσης και κάθε χρόνο εκατοντάδες γεωργοί υφίστανται μειώσεις επί των ενισχύσεών τους, λόγω αυτής της παράβασης. Για το λόγο αυτό, ο Οργανισμός ανέλαβε την πρωτοβουλία να συντάξει ένα υπόδειγμα « Μητρώου Εισροών – Εκροών» , το οποίο στην αρχική του σελίδα περιλαμβάνει τα στοιχεία του γεωργού και τις οδηγίες συμπλήρωσης, και στις επόμενες διαθέτει πίνακες για την καταγραφή των εισροών φυτικής παραγωγής, των ζωοτροφών, των εκροών, καθώς και ημερολόγιο εργασιών.
Επισημαίνεται ότι η συμπλήρωση του συνημμένου μητρώου, είναι ανεξάρτητη και δεν απαλλάσσει επ’ ουδενί το γεωργό από την υποχρέωση τήρησης του « Μητρώου Φαρμακευτικής Αγωγής», των «Μητρώων Κτηνοτροφικής Εκμετάλλευσης για τη Σήμανση και Καταγραφή Ζωικού Κεφαλαίου», καθώς και οποιουδήποτε άλλου Μητρώου, Βιβλίου ή Στοιχείου απαιτείται από το Μέτρο 214 για τις Γεωργοπεριβαλλοντικές Ενισχύσεις, καθώς και την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, γεωργικής, υγειονομικής, φορολογικής ή οποιασδήποτε άλλης φύσης.
Επίσης σημειώνουμε ότι οι αγρότες υποβάλουν στον ΟΣΔΕ (Ολοκληρωμένο Σύστημα Υποβολής Δηλώσεων ) δήλωση, η οποία αποτελείται από αίτηση ενιαίας ενίσχυσης για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων, από τη δήλωση καλλιέργειας/εκτροφής για τον ΕΛΓΑ και την αίτηση εγγραφής στο Μητρώο Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων.
(Στοιχεία και πληροφορίες μπορεί κανείς να βρει στην ιστοσελίδα: www.opekepe.gr)
Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρόσφατη απόφαση : « Αρ. πρωτ.: 147/33400/11.3.2014 «Εγκύκλιος εφαρμογής των νέων διατάξεων του Ν. 4235/2014 σχετικά με το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων»
Τα ανωτέρω επισημαίνονται με σκοπό αφενός, να γίνεται προσπάθεια εκ μέρους των αγροτών, του συνδυασμού της καταγραφής στοιχείων, που απαιτούνται από τις διάφορες Νομοθετικές ρυθμίσεις (απαιτήσεις επιδοτήσεων και από 1/1/2014 φορολογικές απαιτήσεις ) και αφετέρου, να ελέγχεται η συνάφεια των στοιχείων που δηλώνονται στις διάφορες αρχές, ιδιαίτερα στα στοιχεία των επιδοτήσεων.
 

3. ΒΑΣΙΚΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ – ( Κ.Φ.Α.Σ )

Το βασικό νομοθέτημα με το οποίο προσδιορίζεται ο τρόπος τήρησης των λογιστικών βιβλίων , ο τρόπος έκδοσης των φορολογικών στοιχείων ( τιμολόγια κ.λ.π ), είναι ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (Κ.Φ.Α.Σ.) - NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4093/2012 Έγκριση Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013−2016 − Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής του ν. 4046/2012 και του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013−2016.

4. ΒΑΣΙΚΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΡΟ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ( Φ.Π.Α)

Το βασικό νομοθέτημα με το οποίο προσδιορίζεται ο τρόπος και οι προθεσμίες υποβολής δηλώσεων Φ.Π.Α, κ.λ.π , είναι ο NOMOΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 2859/2000 « Κύρωση Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας »

5. ΒΑΣΙΚΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ( Κ.Φ.Ε )

Το βασικό νομοθέτημα με το οποίο προσδιορίζεται ο τρόπος του φορολογητέου κέρδους, κ.λ.π., είναι ο ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4172/2013 «Φορολογία εισοδήματος, επείγοντα μέτρα εφαρμογής του ν. 4046/2012, του ν. 4093/2012 και του ν. 4127/2013 και άλλες διατάξεις», γνωστός και ως Νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος.

6. ΒΑΣΙΚΟ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΟΛΗ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ( ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ/ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΩΝ) – ( Κ.Φ.Δ )

Το βασικό νομοθέτημα με το οποίο προσδιορίζεται ο τρόπος υπολογισμού των προστίμων, είναι ο ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4174/2013 «Φορολογικές διαδικασίες και άλλες διατάξεις».


III. ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ «ΤΕΚΜΑΡΤΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ » ΠΟΥ ΙΣΧΥΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΕΩΣ 31-12-2013.

1. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Μέχρι την 31-12-2013, άρα και για τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το έτος 2014, για την φορολόγηση της συντριπτικής πλειοψηφίας των αγροτών, ίσχυε ο «τεκμαρτός» τρόπος προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος . (Αρθρο 42 . Προσδιορισμός καθαρού γεωργικού εισοδήματος του Ν. 2238/1994 ) . Σύμφωνα με αυτόν : Για τον προσδιορισμό του καθαρού γεωργικού εισοδήματος, για κάθε ημερολογιακό έτος, με την αντικειμενική μέθοδο είχε συσταθεί Ειδική Επιτροπή Αντικειμενικού Προσδιορισμού του Γεωργικού Εισοδήματος. Έργο της Επιτροπής αυτής είναι η κατάρτιση πινάκων που περιλαμβάνουν εκτιμήσεις του καθαρού γεωργικού εισοδήματος για όλα τα γεωργικά προϊόντα που παράγονται στην Ελληνική Επικράτεια, καθώς και εκτιμήσεις του αντιπροσωπευτικού ενοικίου ανά στρέμμα ενοικιαζόμενης γεωργικής γης. Ειδικότερα, ο υπολογισμός του καθαρού γεωργικού εισοδήματος ανά στρέμμα και είδος προϊόντος ή κατά κεφαλή και είδος εκτρεφόμενου ζώου ή κατά άλλη μονάδα για ειδικές περιπτώσεις θα γίνεται από τους αρμόδιους της Διεύθυνσης Γεωργίας κάθε νομού και για όλα τα προϊόντα του νομού. Βάση υπολογισμού αποτελούσαν τα διαθέσιμα λογιστικά στοιχεία γεωργικών εκμεταλλεύσεων και κυρίως στοιχεία της έρευνας ΔΙΓΕΛΠ (Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης - RICA) και της έρευνας γεωργικού εισοδήματος ή από οποιαδήποτε άλλα στοιχεία. Οι πιο πάνω εκτιμήσεις, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε νομού και κάθε καλλιέργειας μπορούν να εξειδικευτούν κατά ζώνη καλλιεργούμενης έκτασης (πεδινή - ορεινή - ημιορεινή) και δυνατότητα άρδευσης ή μη ή όποια άλλη διάκριση κρίνεται αναγκαία, τόσο για τις καλλιέργειες γης, όσο και για τις εκτροφές ζώων ή τις άλλες μονάδες παραγωγής των ειδικών περιπτώσεων. Έτσι κάθε αγρότης που καλλιεργεί ένα είδος σε μια περιοχή θεωρείται ότι έχει το ίδιο καθαρό εισόδημα με έναν άλλο αγρότη που καλλιεργεί το ίδιο είδος στην ίδια περιοχή και σε ίδια φυσικά έκταση .
Σημειώνεται ότι για τα εισοδήματα της χρήση του 2013, ( υποβολή δηλώσεων το 2014 ), όλοι οι αγρότες ανεξάρτητα από το καθεστώς Φ.Π.Α που υπάγονται, θα φορολογηθούν σύμφωνα με την κλίμακα φορολόγησης των μισθωτών.

2. ΦΟΡΟΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ( Φ.Π.Α )

Με βάσει το άρθρο 41 «Ειδικό καθεστώς αγροτών » του Ν. 2859/2000 , οι αγρότες, για την παράδοση αγροτικών προϊόντων παραγωγής τους και για την παροχή αγροτικών υπηρεσιών, υπάγονται στο καθεστώς του άρθρου αυτού και δικαιούνται να ζητήσουν την επιστροφή του φόρου του παρόντος νόμου που επιβάρυνε τις αγορές αγαθών ή λήψεις υπηρεσιών, τις οποίες πραγματοποίησαν για την άσκηση της εκμετάλλευσης τους. Η επιστροφή του φόρου ενεργείται από το Δημόσιο με καταβολή στον αγρότη ποσού, το οποίο προκύπτει με την εφαρμογή κατ' αποκοπή συντελεστή, στην αξία των παραδιδόμενων αγροτικών προϊόντων και των παρεχόμενων αγροτικών υπηρεσιών προς άλλους υποκείμενους στο φόρο.

3. ΤΗΡΗΣΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ.

Στο Π.Δ. 186/1992 Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων, το οποίο ίσχυε πριν την εφαρμογή του Κ.Φ.Α.Σ. Αρθρο 2. Υπόχρεοι σε τήρηση βιβλίων και στοιχείων, οριζόταν ότι δεν θεωρούνταν επιτηδευματίες: α) ο αγρότης και η αγροτική εκμετάλλευση που ορίζονται από τα άρθρα 41 και 42 του ν.2859/2000 (ΦΕΚ 248 A΄), εφόσον δεν έχουν ενταχθεί για τη δραστηριότητά τους αυτή στο κανονικό καθεστώς του νόμου αυτού.

IV. ΑΓΡΟΤΕΣ ΥΠΟΧΡΕΟΙ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ


Στο άρθρο 3 « Εξαιρέσεις – Απαλλαγές » , του Κ.Φ.Α.Σ ορίζεται ότι :

« 3. .....Απαλλάσσονται επίσης οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α., όπως ορίζονται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων με βάση τα ακαθάριστα έσοδά τους, ή το ποσό επιστροφής Φ.Π.Α., ή το ποσό της επιδότησης που λαμβάνουν ανά φορολογικό έτος.».

Με βάση την εξουσιοδότηση αυτή εκδόθηκε και η ΠΟΛ.1055/17.2.2014, η οποία ισχύει σήμερα.

1. ΥΠΟΧΡΕΟΙ ΣΕ ΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ και ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α

Τα κριτήρια/ όρια υπαγωγής είναι:
Είτε: Πραγματοποίηση κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο, από την πώληση αγροτικών προϊόντων παραγωγής τους και την παροχή αγροτικών υπηρεσιών, ακαθάριστων εσόδων, άνω των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ ( Σημειώνεται ότι αρχικά το όριο είχε οριστεί στις 10.000 ευρώ ),
Είτε: Λήψη «δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης» άνω των πέντε χιλιάδων (5.000).

Με αποφάσεις της Φορολογικής Διοίκησης, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις :

α) Έννοια Ακαθαρίστων Εσόδων.

« Έννοια Ακαθαρίστων Εσόδων. Ακαθάριστα έσοδα για την εφαρμογή της απόφασης αυτής, θεωρούνται τα έσοδα από τις πωλήσεις των αγροτικών προϊόντων παραγωγής τους που πραγματοποιούν οι αγρότες κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο καθώς και από την παροχή αγροτικών υπηρεσιών, όπως αυτές προκύπτουν από τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται είτε από τους ίδιους είτε από τους συναλλασσόμενους με αυτούς (τιμολόγια πώλησης, τιμολόγια αγοράς ή εκκαθαρίσεις).

Για τον υπολογισμό των ακαθαρίστων εσόδων λαμβάνεται υπόψη και η αξία του ειδικού στοιχείου που εκδίδεται για την παράδοση προϊόντων από την αγροτική εκμετάλλευση του αγρότη του ειδικού καθεστώτος στην εμπορική δραστηριότητα (λαϊκή, κατάστημα).

Στην περίπτωση τήρησης βιβλίων λαμβάνονται υπόψη τα ακαθάριστα έσοδα της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, όπως αυτά προκύπτουν από τα τηρούμενα βιβλία και στοιχεία.» (ΠΟΛ.1024/17.1.2014)
Σημειώνεται ότι οι αντισυμβαλλόμενοι ( έμποροι κ.λ.π ), εμφανίζουν στις συγκεντρωτικές καταστάσεις που υποβάλλουν, τις αγορές από αγρότες, αναλυτικά με καταχώριση ανά αγρότη προμηθευτή. Σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις αυτές (αγροτών) αναγράφεται έναντι ενός εκάστου ο κωδικός αριθμός ένα (1), ( αντισυμβαλλόμενος χωρίς υποχρέωση υποβολής Συγκεντρωτικών καταστάσεων.) .

β) Δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης.

Το όριο των πέντε χιλιάδων (5.000), αφορά μόνο τα « δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης» και όχι την λήψη τυχόν άλλων επιδοτήσεων. Οι δικαιούχοι μπορούν να πληροφορηθούν τα ποσά πληρωμής των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης από την ιστοσελίδα του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων ( ΟΠΕΚΕΠΕ) (www.opekepe.gr) / Δικαιώματα Ενιαίας Ενίσχυσης (Ιστοσελίδα http://asp.dikaiomata.gr/).Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, ισχύουν τα εξής:

« Δικαιώματα Ενιαίας Ενίσχυσης. Εάν μέχρι το τέλος της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου δεν είναι γνωστό το ύψος των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης που δικαιούται ο αγρότης, λαμβάνεται υπόψη το ποσό της προπροηγούμενης διαχειριστικής περιόδου. Διευκρινίζεται ότι στην περίπτωση που ο αγρότης δεν δικαιούται να λάβει δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης εντός του έτους, θεωρείται ότι πληρούται το σχετικό κριτήριο και δεν λαμβάνονται υπόψη ποσά παλαιότερων χρήσεων. Διευκρινίζεται επίσης ότι στην περίπτωση που στο ποσό της ενιαίας ενίσχυσης περιέχονται και ποσά που αφορούν άλλες χρήσεις, για την πλήρωση του εν λόγω κριτηρίου, λαμβάνεται υπόψη μόνο το ποσό της ενιαίας ενίσχυσης που αφορά τη χρήση που εξετάζεται. Επισημαίνεται ότι η εξισωτική ενίσχυση δεν περιλαμβάνεται στο ποσό των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης, για την εφαρμογή των κριτηρίων που προβλέπονται από την απόφαση ΠΟΛ.1281/30.12.2013
 

γ) Μη άσκηση δραστηριότητας την διαχειριστική περίοδο 2014.

« Όσοι αγρότες πληρούν ένα από τα κριτήρια αυτά και δεν ασκήσουν την επόμενη διαχειριστική περίοδο την αγροτική τους εκμετάλλευση ούτε δικαιούνται να λάβουν δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης, δεν υποχρεούνται σε τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων.
Στην περίπτωση που μέχρι το τέλος της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου δεν προκύπτει το ύψος των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης, λαμβάνεται υπόψη το ποσό της προπροηγούμενης διαχειριστικής περιόδου. Επί μεταβίβασης δε, των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, η υποχρέωση για τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων καταλαμβάνει τους αγρότες με εναπομείναντα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης πάνω από το προβλεπόμενο όριο (5.000 ευρώ και άνω)»
(ΠΟΛ.1055/17.2.2014).

Επίσης με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, δόθηκαν επιπλέον οι παρακάτω διευκρινήσεις :

« 6. Σε περίπτωση μεταβίβασης μέρους των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ( σημ : εννοεί την προθεσμία υποβολής (15-4-14) της δήλωσης Μ2, ή την προθεσμία μεταβίβασης των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης δηλ. 15-5-14 ;;;; )) υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων, με βάση το εν λόγω κριτήριο, έχουν οι αγρότες με εναπομείναντα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης από 5.000 ευρώ και άνω. Συνεπώς οι λοιποί αγρότες με εναπομείναντα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης μέχρι 5.000 ευρώ, παραμένουν στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α.. Σημειώνεται ότι όσον αφορά στα πρόσωπα προς τα οποία μεταβιβάζονται τα εν λόγω δικαιώματα, λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των δικαιωμάτων που λαμβάνουν εντός της χρήσης για την ένταξή τους σε καθεστώς ΦΠΑ κατά την επόμενη διαχειριστική περίοδο.

Για την καλύτερη κατανόηση των προαναφερομένων παραθέτονται τα ακόλουθα παραδείγματα:

Παράδειγμα 1ο :
Φυσικό πρόσωπο, που κατά τη χρήση 2013 δεν πραγματοποίησε ακαθάριστα έσοδα από την αγροτική του εκμετάλλευση και έλαβε για τη χρήση αυτή δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης 6.000 ευρώ, ο οποίος μεταβίβασε, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, τα μισά από τα δικαιώματα αυτά στα παιδιά του, από την 1.1.2014, δεν υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων και παραμένει στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α., δεδομένου ότι τα εναπομείναντα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης είναι κάτω των 5.000 ευρώ.

Παράδειγμα 2ο :
Αγρότης του ειδικού καθεστώτος, που πραγματοποίησε το 2013 ακαθάριστα έσοδα από την αγροτική του εκμετάλλευση 18.000 ευρώ και έλαβε δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης 6.000 ευρώ, ο οποίος μεταβίβασε, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, τα μισά από τα δικαιώματα αυτά στα παιδιά του, από την 1.1.2014 εντάσσεται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων, έκδοση στοιχείων και στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., δεδομένου ότι τα ακαθάριστα έσοδά του υπερβαίνουν το όριο των 15.000 ευρώ. Έχει τη δυνατότητα όμως να μην τηρήσει τα βιβλία αυτά, εφόσον δεν ασκεί άλλη δραστηριότητα για την οποία τηρεί βιβλία. Την επόμενη χρονιά, δηλαδή το 2015, η ένταξη ή μη σε τήρηση βιβλίων κρίνεται με βάση τα ακαθάριστα έσοδα της χρήσης 2014, έτσι εάν αυτά είναι κάτω από 15.000 ευρώ, από την 1.1.2015 δεν υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων και εντάσσεται στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α..

Παράδειγμα 3ο :
Αγρότης του ειδικού καθεστώτος, που πραγματοποίησε το 2013 ακαθάριστα έσοδα από την αγροτική του εκμετάλλευση 16.000 ευρώ και έλαβε δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης 5.500 ευρώ, ο οποίος μεταβίβασε στα παιδιά του, όλη την αγροτική του έκταση μέχρι τέλους του 2013 και όλα τα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, από την 1.1.2014, δεν υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων και παραμένει στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α.

Παράδειγμα 4ο :
Αγρότης του ειδικού καθεστώτος, που πραγματοποίησε το 2013 ακαθάριστα έσοδα από την αγροτική του εκμετάλλευση 13.000 ευρώ και έλαβε δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης 5.500 ευρώ, ο οποίος μεταβίβασε τα μισά από τα δικαιώματα αυτά στα παιδιά του εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, από την 1.1.2014, δεν υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων και παραμένει στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α..»

 

δ ) Αγρότες οι οποίοι ασκούν παράλληλα και άλλη δραστηριότητα.

Στην περίπτωση που οι αγρότες παράλληλα με την αγροτική τους εκμετάλλευση ασκούν και άλλη δραστηριότητα πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών, για την ένταξή τους σε κατηγορία τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων θα κριθούν αυτοτελώς για κάθε δραστηριότητα (αγροτική-λοιπές). Τέτοιες δραστηριότητες συνήθως είναι: η διάθεση από τους αγρότες των προϊόντων τους στις λαϊκές αγορές, η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως 100 KW, η εκμετάλλευση του καφενείου και η λειτουργία αγροτουριστικών μονάδων. (ΠΟΛ.1024/17.1.2014)


Επίσης με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, δόθηκαν επιπλέον οι παρακάτω διευκρινήσεις :

« 3. Παρέχεται η δυνατότητα σ’ αυτούς που εντάσσονται σε τήρηση απλογραφικών βιβλίων (εσόδων- εξόδων) να μην τηρήσουν τα βιβλία αυτά, με την προϋπόθεση ότι δεν ασκούν άλλη δραστηριότητα, για την οποία είναι υπόχρεοι σε τήρηση βιβλίων. Σημειώνεται ότι η δυνατότητα αυτή ισχύει μόνο για τα φυσικά πρόσωπα, καθώς τα νομικά πρόσωπα δεν μπορούσαν ποτέ να ενταχθούν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ και ότι η δυνατότητα αυτή δεν απαλλάσσει τους εν λόγω αγρότες, οι οποίοι εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., από τις υποχρεώσεις τους αναφορικά με την έκδοση στοιχείων, σύμφωνα και με τις οδηγίες που δόθηκαν με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014 και υποβολής της σχετικής δήλωσης στη Δ.Ο.Υ. για ένταξή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α…………….

Για την καλύτερη κατανόηση των προαναφερομένων παραθέτονται τα ακόλουθα παραδείγματα:

Παράδειγμα 1ο :
Αγρότης, ο οποίος ταυτόχρονα με την αγροτική του εκμετάλλευση, εκμεταλλεύεται και ένα παντοπωλείο, ο οποίος, κατά τη χρήση 2013, πραγματοποίησε ακαθάριστα έσοδα, από την εκμετάλλευση του παντοπωλείου 4.200 ευρώ και από την αγροτική του εκμετάλλευση 18.500 ευρώ, από την 1.1.2014, υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων και έκδοση στοιχείων μόνο για την αγροτική του εκμετάλλευση, με δυνατότητα όμως μη τήρησης των βιβλίων αυτών, αφού για την εκμετάλλευση του παντοπωλείου απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων λόγω ύψους ακαθαρίστων εσόδων (κάτω από 5.000 ευρώ). Η δυνατότητα μη τήρησης βιβλίων εσόδων εξόδων δεν απαλλάσσει τον εν λόγω αγρότη από τις υποχρεώσεις του ως προς την έκδοση στοιχείων και την υπαγωγή του στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

Παράδειγμα 2ο :
Αγρότης, ο οποίος πωλεί τα προϊόντα του στις λαϊκές αγορές και εκτός αυτών, κατά τη χρήση 2013, πραγματοποίησε ακαθάριστα έσοδα από τις πωλήσεις του στις λαϊκές αγορές 6.500 ευρώ και από χονδρικές πωλήσεις εκτός λαϊκών αγορών, συμπεριλαμβανομένης της αξίας των αγαθών που καταγράφονται στο ειδικό στοιχείο της παραγράφου 2 του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ, 15.500 ευρώ. Από την 1.1.2014 υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων εξόδων και για τις δύο αυτές δραστηριότητες (αγροτική-λαϊκές), χωρίς να έχει τη δυνατότητα να μην τηρήσει βιβλία για την δραστηριότητα της διάθεσης των προϊόντων του εκτός λαϊκής αγοράς (αγροτική εκμετάλλευση).
Αυτονόητο είναι ότι στην περίπτωση αυτή τηρείται ένα βιβλίο εσόδων – εξόδων, στο οποίο καταχωρούνται τα δεδομένα (έσοδα, έξοδα, δαπάνες) που αφορούν τόσο τη δραστηριότητα της διάθεσης των προϊόντων στις λαϊκές αγορές όσο και αυτή της διάθεσης των προϊόντων εκτός λαϊκής αγοράς. »

 

ε) Υπόχρεοι – Μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.

Οι διατάξεις για την τήρηση βιβλίων, εφαρμόζονται και επί φυσικών προσώπων (μισθωτοί, συνταξιούχοι, κλπ) που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, αλλά ασκούν αγροτική εκμετάλλευση.
Σημειώνουμε ότι: Δεν θα υπάρξουν επιπτώσεις στους συνταξιούχους του ΟΓΑ που θα χρειαστεί να τηρήσουν βιβλία εσόδων – εξόδων λόγω της συνέχισης της αγροτικής δραστηριότητας, όπως διαβεβαίωσε ο Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων του υπ, Οικονομικών, κος Χάρης Θεοχάρης, μέσου του λογαριασμού του στο Twitter, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα.
 

στ) Περιπτώσεις Συνεκμετάλλευσης αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η ΠΟΛ.1024/17.1.2014, διακρίνει δύο περιπτώσεις (Στην περίπτωση συνιδιοκτησίας αγροτεμαχίων, ζώων, πτηνών, κλπ, εφόσον η εκμετάλλευση αυτών γίνεται διακεκριμένα από τους ιδιοκτήτες κατά το ποσοστό συνιδιοκτησίας τους, πρόκειται για ξεχωριστές ατομικές αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Αντίθετα στην από κοινού εκμετάλλευση πρόκειται για μια αγροτική εκμετάλλευση που πραγματοποιείται από κοινωνία αστικού δικαίου και όχι για ξεχωριστές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, κατά συνέπεια για την τήρηση ή μη βιβλίων λαμβάνονται υπόψη τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα της κοινής εκμετάλλευσης) και προβλέπει ανάλογους χειρισμούς. Τα περί της «κοινωνίας αστικού δικαίου», αναφέρονται στα άρθρα 785-805 του Αστικού Κώδικα.

Κατωτέρω παρατίθενται ορισμένα από τα άρθρα αυτά :
« Άρθρο 785 - Έννοια Αν ένα δικαίωμα ανήκει σε περισσοτέρους από κοινού, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, υπάρχει ανάμεσά τους κοινωνία κατ' ιδανικά μέρη. Σε περίπτωση αμφιβολίας λογίζεται ότι τα μέρη είναι ίσα.
Άρθρο 786 - Δικαιώματα του κοινωνού Κάθε κοινωνός έχει ανάλογη μερίδα στους καρπούς του κοινού αντικειμένου.
Άρθρο 787- Κάθε κοινωνός έχει δικαίωμα να κάνει χρήση του κοινού αντικειμένου, εφόσον αυτή δεν εμποδίζει τη σύγχρηση των λοιπών.
Άρθρο 788 - Διοίκηση του κοινού Η διοίκηση του κοινού ανήκει σε όλους μαζί τους κοινωνούς. Στις μεταξύ τους σχέσεις ευθύνονται για κάθε πταίσμα.
Αν επίκειται κίνδυνος, καθένας από αυτούς έχει δικαίωμα, και χωρίς τη συναίνεση των λοιπών, να λάβει τα μέτρα που απαιτούνται για τη συντήρηση του πράγματος.
Άρθρο 789 - Αποφάσεις με πλειοψηφία Με απόφαση της πλειοψηφίας των κοινωνών μπορεί να καθοριστεί ο τρόπος της τακτικής διοίκησης και εκμετάλλευσης που αρμόζει στο κοινό αντικείμενο. Η πλειοψηφία υπολογίζεται με βάση το μέγεθος των μερίδων.
Άρθρο 794 - Δαπάνες για το κοινό αντικείμενο Κάθε κοινωνός ενέχεται απέναντι στους λοιπούς, κατά την αναλογία της μερίδας του, για τα έξοδα της συντήρησης, της διοίκησης και της χρησιμοποίησης του κοινού.
Άρθρο 795 - Δικαίωμα για λύση της κοινωνίας Κάθε κοινωνός έχει δικαίωμα να απαιτήσει οποτεδήποτε τη λύση της κοινωνίας, εφόσον το δικαίωμα αυτό δεν αποκλείεται από δικαιοπραξία ή από τον προορισμό του κοινού πράγματος για κάποιο διαρκή σκοπό. Με δικαιοπραξία μπορεί να αποκλειστεί η λύση της κοινωνίας το πολύ για δέκα χρόνια.
Άρθρο 796 - Απαγόρευση της λύσης Η δικαιοπραξία με την οποία αποκλείεται στον κοινωνό για ορισμένο χρόνο η λύση της κοινωνίας ισχύει υπέρ και κατά των ειδικών διαδόχων του.
Άρθρο 797 - Πρόωρη λύση για σπουδαίο λόγο Λύση της κοινωνίας μπορεί να ζητηθεί για σπουδαίο λόγο και πριν από το συμφωνημένο χρόνο. Η συμφωνία που περιορίζει προκαταβολικά το δικαίωμα αυτό είναι άκυρη….»

Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με το άρθρο 29 « Φορολογικός συντελεστής», του ν. 4172/2013 : « 1. Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα φορολογούνται σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα: Φορολογητέο εισόδημα (ευρώ) Συντελεστής (%) < 50.000 26%
> 50.000 33% » και « 3. Τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση φορολογούνται με συντελεστή δεκατρία τοις εκατό (13%).» , ενώ σύμφωνα με το άρθρο 58 «Φορολογικός συντελεστής» , του ίδιου Νόμου :

« 1. Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, καθώς και τα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης γ' του άρθρου 45 που τηρούν απλογραφικά φορολογούνται με συντελεστή είκοσι έξι τοις εκατό (26%). Όταν οι υπόχρεοι των περιπτώσεων β', δ', ε' στ' και ζ' του άρθρου 45 τηρούν απλογραφικά βιβλία τα κέρδη που αποκτούν από επιχειρηματική δραστηριότητα φορολογούνται σύμφωνα με την κλίμακα της παραγράφου 1 του άρθρου 29.» και « 2. Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν οι αγροτικοί συνεταιρισμοί και οι ομάδες παραγωγών φορολογούνται με συντελεστή δεκατρία τοις εκατό (13%).» .
Προσοχή λοιπόν, πρέπει να δοθεί στον συντελεστή φορολογίας εισοδήματος, που θα ισχύσει στην περίπτωση της «κοινωνίας αστικού δικαίου».

 

ζ) Όριο σε περίπτωση Πώλησης αγροτικών προϊόντων από τρίτους (εμπόρους – συνεταιρισμούς), για λογαριασμό του αγρότη.


Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, διευκρινίστηκαν τα εξής :

« Διευκρινίζεται ότι στις περιπτώσεις πώλησης αγροτικών προϊόντων από τρίτους (εμπόρους – συνεταιρισμούς) για τον υπολογισμό των ακαθαρίστων εσόδων προκειμένου να προσδιοριστεί η υποχρέωση ένταξης στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, λαμβάνεται υπόψη το ύψος των πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν από τον τρίτο χωρίς προμήθεια ή τυχόν έξοδα που πραγματοποιήθηκαν.

Παράδειγμα
Από συνεταιρισμό πουλήθηκαν αγροτικά προϊόντα συνολικού ύψους 15.600 ευρώ, από τα οποία παρακρατήθηκε το ποσό των 700 ευρώ, για αμοιβή του συνεταιρισμού και για έξοδα που πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό του αγρότη. Για τον υπολογισμό των ακαθαρίστων εσόδων λαμβάνεται υπόψη το ποσό των 14.900 (15.600 – 700) ευρώ, κατά συνέπεια ο εν λόγω αγρότης δεν υποχρεούται να ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ με την εφαρμογή του εν λόγω κριτηρίου.»


η) Άσκηση της αγροτικής εκμετάλλευσης για πρώτη φορά.

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, διευκρινίστηκαν τα εξής :

« 8. Νέοι αγρότες, δηλαδή αγρότες που για πρώτη φορά ξεκινούν την άσκηση της αγροτικής εκμετάλλευσης, εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς, εκτός και αν επιλέξουν την ένταξή τους στο καθεστώς ΦΠΑ. Στην περίπτωση, δε, που επιλέξουν το κανονικό καθεστώς, υποχρεούνται να παραμείνουν σε αυτό τουλάχιστον για μια πενταετία.»

θ) Ειδική απαλλαγή για επιχειρήσεις παράκτιας αλιείας και σπογγαλιείας.

« Η απόφαση ΠΟΛ.1320/30.12.1998 σύμφωνα με την οποία οι επιχειρήσεις παράκτιας αλιείας και σπογγαλιείας, οι οποίες εκμεταλλεύονται σκάφη μήκους μέχρι 12 μέτρων, απαλλάσσονται για τη δραστηριότητά τους αυτή από την τήρηση βιβλίων και την έκδοση στοιχείων, εξακολουθεί να ισχύει.» ( ΠΟΛ.1024/17.1.2014)

2. ΜΗ ΥΠΟΧΡΕΟΙ - ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ .

Σημειώνεται όμως ότι , οι αγρότες που παραμένουν στο ειδικό καθεστώς, έχουν τις εξής υποχρεώσεις :
 

α) Υποβολή συγκεντρωτικών καταστάσεων.

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1078/17.3.2014 «Οδηγίες για την υποβολή καταστάσεων φορολογικών στοιχείων, για διασταύρωση πληροφοριών, από 1.1.2014»
« α) Κάθε φυσικό πρόσωπο με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), για τα φορολογικά στοιχεία που σχετίζονται αποκλειστικά με την επαγγελματική του εξυπηρέτηση. Επισημαίνεται ότι, η υποχρέωση αυτή αφορά κάθε φυσικό πρόσωπο με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ανεξάρτητα της κατηγορίας των τηρούμενων βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά) ή της απαλλαγής του από αυτά, καθώς και της υπαγωγής ή μη στις διατάξεις του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (υποκείμενοι που διενεργούν φορολογητέες ή απαλλασσόμενες πράξεις με ή χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α. εισροών κ.λπ.).
Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, αποκτούν και οι αγρότες, φυσικά πρόσωπα, που υπάγονται είτε στο ειδικό είτε στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.. Επισημαίνεται ότι, κατά ρητή διατύπωση των κοινοποιούμενων διατάξεων, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. (άρθρο 41 του ν. 2859/2000), υποβάλλουν καταστάσεις πελατών (μόνο για τα τιμολόγια πώλησης που τυχόν εκδίδουν οι ίδιοι για το σύνολο της παραγωγής τους) και προμηθευτών, ανεξάρτητα της απαλλαγής τους από την τήρηση βιβλίων με βάση τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ.

Για τις ημερομηνίες και την περιοδικότητα υποβολής των καταστάσεων βλέπε κατωτέρω στην συνέχεια του άρθρου.

β) Έκδοση και διαφύλαξη των στοιχείων.

Σύμφωνα με το Κ.Φ.Α.Σ., οφείλει να μεριμνά για την αποθήκευση των αντιγράφων των τιμολογίων που εκδίδονται από τον ίδιο ή εξ ονόματός του και για λογαριασμό του, από τον πελάτη του ή από τρίτους, καθώς και όλων των τιμολογίων που λαμβάνει. Για το θέμα αυτό στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1222/6.8.1997 (η ισχύς της, επιβεβαιώθηκε με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014),

« Υποχρεώσεις αγροτών να εκδίδουν δελτία αποστολής και να λαμβάνουν παραστατικά δαπανών », οριζόταν ότι : «IV. Υποχρέωση Λήψης και Διαφύλαξης Παραστατικών. Με βάση τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 18 παρ. 3 και 21 παρ. 1 του Κ.Β.Σ., οι αγρότες, όπως και οι λοιποί υπόχρεοι, πρέπει να ζητούν και να λαμβάνουν το αντίτυπο των φορολογικών στοιχείων που αφορούν συναλλαγές τους και εκδίδονται από τρίτους προς αυτούς, τα παραστατικά αυτά διαφυλάσσονται και επιδεικνύονται στο φορολογικό έλεγχο. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, διευκρινίζεται ότι οι αγρότες πρέπει να ζητούν, να λαμβάνουν και να διαφυλάσσουν, εκτός από τα εκδιδόμενα φορολογικά στοιχεία και το τηρούμενο ημερολόγιο μεταφοράς:
- Τα τιμολόγια αγοράς που εκδίδουν προς αυτούς οι αγοραστές επιτηδευματίες για την αγορά αγροτικών προϊόντων.
- Τις φορτωτικές που εκδίδουν οι εκμεταλλευτές δημόσιας χρήσης μεταφορικών μέσων για τη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων.
- Τα τιμολόγια ή τις αποδείξεις παροχής υπηρεσιών που εκδίδονται για αμοιβές συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας, συσκευασίας κ.λπ. αγροτικών προϊόντων.
- Τα τιμολόγια για την αγορά παγίου εξοπλισμού (αγροτικά μηχανήματα, εργαλεία, εγκαταστάσεις κ.λπ.), καθώς και αγοράς λιπασμάτων, γεωργικών φαρμάκων, σπόρων, δενδρυλίων, ζωοτροφών.»
Ειδικότερα με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014 « Παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων επί των διατάξεων της απόφασης ΠΟΛ.1281/30.12.2013 (ΦΕΚ 3367Β/31.12.2013) «Απαλλαγή από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων των αγροτών του ειδικού καθεστώτος.»», προβλέπονται τα εξής:
«Έκδοση Στοιχείων
Αναφορικά με την έκδοση των φορολογικών στοιχείων διευκρινίζονται τα εξής:
α) Αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α.
Οι αγρότες που, από 1.1.2014, παραμένουν στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α.:
- Δεν υποχρεούνται στην έκδοση συνοδευτικού εγγράφου, για την παρακολούθηση (διακίνηση, παράδοση, αποστολή) των μη τιμολογηθέντων προϊόντων τους.
- Δεν υποχρεούνται στην έκδοση τιμολογίου για τις πωλήσεις των προϊόντων τους σε άλλους υπόχρεους απεικόνισης συναλλαγών ή πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ.).
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του Κ.Φ.Α.Σ., οι υπόψη αγρότες δύνανται να επιλέξουν να εκδίδουν οι ίδιοι τα τιμολόγια για την πώληση του συνόλου της παραγωγής τους.
- Δεν εκδίδουν αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για τις πωλήσεις των αγροτικών προϊόντων τους σε ιδιώτες.
Επισημαίνεται ότι οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος που πωλούν τα προϊόντα παραγωγής τους από λαϊκές αγορές εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. για τις πωλήσεις αυτές και εφαρμόζουν τα οριζόμενα στην απόφαση ΠΟΛ.1065/18.5.2010, εκδίδουν δηλαδή τις αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για τις πωλήσεις των προϊόντων τους με τη χρήση φορολογικού μηχανισμού (φορολογικής ταμειακής μηχανής) και για τις διακινήσεις των προϊόντων τους προς και από τις λαϊκές αγορές, εκδίδουν το δικαιολογητικό έγγραφο που προβλέπεται στην απόφαση ΠΟΛ.1286/31.12.2013. Σημειώνεται ότι εάν οι πωλήσεις από λαϊκές αγορές δεν υπερβαίνουν τις 5.000 ευρώ ετησίως, δεν υπάρχει υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων.
Σημειώνεται ότι, οι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών και τα πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ.), που πραγματοποιούν αγορές αγροτικών προϊόντων από τους υπόψη αγρότες, υποχρεούνται να συντάσσουν δικαιολογητικό έγγραφο για τη διακίνηση ή την παραλαβή των αγορασθέντων και μη τιμολογηθέντων αγροτικών προϊόντων. Το ανωτέρω δικαιολογητικό έγγραφο δεν εκδίδεται στην περίπτωση που εκδοθεί άμεσα με την παραλαβή των αγροτικών προϊόντων τιμολόγιο αγοράς της παραγράφου 5 του άρθρου 6 του Κ.Φ.Α.Σ.. Επισημαίνεται ότι οι εν λόγω αγρότες υποχρεούνται να διαφυλάσσουν όλα τα φορολογικά στοιχεία που αφορούν την αγροτική τους εκμετάλλευση (έσοδα, αγορές και δαπάνες) (εγκύκλιος ΠΟΛ.1222/6.8.1997) ( Σημ. : αποσπάσματα της ΠΟΛ αυτής αναφέρονται ανωτέρω ) »
 

γ) Τρόπος φορολόγησης του εισοδήματος.

Από τον Κ.Φ.Ε (Ν. 4172/2013), προκύπτουν τα εξής:
« Άρθρο 21. Κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα. 1. Ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα θεωρείται το σύνολο των εσόδων από τις επιχειρηματικές συναλλαγές μετά την αφαίρεση των επιχειρηματικών δαπανών, των αποσβέσεων και των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις. Στα έσοδα από τις επιχειρηματικές συναλλαγές περιλαμβάνονται και τα έσοδα από την πώληση των στοιχείων του ενεργητικού της επιχείρησης, καθώς και το προϊόν της εκκαθάρισής της, όπως αυτά προκύπτουν στη διάρκεια του φορολογικού έτους. Ειδικά, για τον προσδιορισμό του εισοδήματος από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα στα έσοδα από επιχειρηματικές συναλλαγές περιλαμβάνονται τα έσοδα από την παραγωγή γεωργικών, πτηνοτροφικών, κτηνοτροφικών, δασοκομικών, υλοτομικών και αλιευτικών προϊόντων». Επίσης σύμφωνα με το Άρθρο 29 «Φορολογικός συντελεστής » Ν. 4172/2013 , ισχύουν τα εξής: « 1. Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα (σημ. : Περιλαμβάνονται όλες οι αγροτικές επιχειρήσεις ανεξαρτήτως ένταξης στο κανονικό ή ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α, αφού δεν γίνεται κάποια εξαίρεση ή άλλη αναφορά στον Κ.Φ.Ε. Γενικότερα δεν προβλέπεται τεκμαρτός τρόπος υπολογισμού των εισοδημάτων ) φορολογούνται σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα: …………………….. 3. Τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση φορολογούνται με συντελεστή δεκατρία τοις εκατό (13%)» .

Άρα από τα ανωτέρω προκύπτει ότι και για τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος προβλέπεται να γίνεται όχι τεκμαρτός προσδιορισμός του εισοδήματος αλλά έσοδα μείον έξοδα. 


Αναμένουμε τυχόν τροποποιήσεις ή τον τρόπο προσδιορισμού του φορολογητέου κέρδους για τις περιπτώσεις των αγροτών οι οποίοι δεν υπερβαίνουν τα όρια τήρησης βιβλίων και παραμένουν στο « ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α».

Άλλωστε στην τελευταία παράγραφο της ΠΟΛ.1024/17.1.2014, αναφέρονται τα εξής : « Θέματα Φορολογίας Εισοδήματος. Δεδομένου ότι θέματα που ανακύπτουν όσον αφορά τη φορολογία εισοδήματος δεν είναι επείγοντα κατά το παρόν στάδιο, τα θέματα αυτά θα διευκρινιστούν με νεότερη εγκύκλιο.» 
Από τα ανωτέρω, που έχουν διαμορφωθεί έως τώρα, προκύπτουν για τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος (μη υπόχρεοι σε τήρηση βιβλίων), τα εξής:
1) Θα πρέπει να ζητούν και να λαμβάνουν το αντίτυπο των φορολογικών στοιχείων που αφορούν συναλλαγές τους και εκδίδονται από τρίτους προς αυτούς και τα παραστατικά αυτά να τα διαφυλάσσουν και να επιδεικνύονται σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο. Σε κάθε περίπτωση τα ανωτέρω, είναι απαραίτητα για την ορθή υποβολή των περιοδικών συγκεντρωτικών καταστάσεων.
2) Ο τρόπος φορολογίας τους , για την χρήση 2014 και μετά, αν δεν αλλάξει κάτι, δεν φαίνεται να διαφοροποιείται ουσιαστικά από τρόπο φορολογίας των αγροτών που θα τηρούν λογιστικά βιβλία.
3) Για να διενεργηθούν ορθά τα ανωτέρω 1 & 2, θα είναι απαραίτητη, η λογιστική υποστήριξη.



V. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α ΣΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α.

Σημειώνεται ότι, οι κατωτέρω παρατάσεις ( 15/4/2014 και 30/5/2014 ) δόθηκαν με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, ενώ πριν την παράταση αυτή, οι προθεσμίες ήταν 20/3/2014 και 31/3/2014, αντίστοιχα.

1. ΔΗΛΩΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ

α) Μέχρι 15 Απριλίου 2014 - Δήλωση μεταβολής εργασιών (έντυπο Μ2) .

Δήλωση μεταβολής εργασιών (έντυπο Μ2), με την οποία θα δηλώσουν την ένταξή τους σε κατηγορία βιβλίων και την υπαγωγή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., καθώς και τις δραστηριότητες της αγροτικής τους εκμετάλλευσης, για τους υπόχρεους τήρησης απλογραφικών βιβλίων. Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, ισχύουν τα εξής : «Ειδικά για τους αγρότες που υποχρεούνται να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ με τήρηση απλογραφικών βιβλίων από 1.1.2014, η δήλωση έναρξης ή μεταβολής μπορεί να υποβληθεί εμπρόθεσμα μέχρι 15.04.2014.»
Η δήλωση (έντυπο Μ2 ), υποβάλλεται στο τμήμα μητρώου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. του αγρότη (θα χαρακτηριστεί ως μεταβολή), θα διαγράφει τον Κ.Α.Δ ( Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας ): 01.00.00.00 Αγρότης ειδικού καθεστώτος και θα εισάγει νέους ΚΑΔ ανάλογα με τα προϊόντα που καλλιεργεί ο κάθε αγρότης. Ο ελάχιστος βαθμός ΚΑΔ δήλωσης, πρέπει να είναι τετραψήφιος (πχ: 01.11 ή 01.13 ή 01.21). Ο αγρότης μπορεί και πρέπει να δηλώσει όσο περισσότερους ΚΑΔ ( που αντιστοιχούν σε καλλιέργειες που ήδη έχει ή καλλιέργειες που σκοπεύει να κάνει) , ώστε να μην χρειαστεί να τρέχει ξανά στην εφορία αν στο μέλλον προσθέσει κάποια δραστηριότητα (καλλιέργεια) που δεν την δήλωσε στην αρχική μεταβολή.
Συνοπτικά οι Κ.Α.Δ στο τομέα «ΓΕΩΡΓΙΑ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ», έχουν ως έξης :

 

ΤΟΜΕΙΣ ΚΛΑΔΟΙ NACE

ΤΑΞΕΙΣ NACE

ΕΘΝΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗ-ΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Α

 

 

ΓΕΩΡΓΙΑ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ

01

 

 

Φυτική και ζωική παραγωγή, θήρα και συναφείς δραστηριότητες

 

 

01.00.00.00

Αγρότης ειδικού καθεστώτος [Σημ: Ο ΚΑΔ αυτός δεν ακολουθεί τη μεθοδολογία της Ονοματολογίας και χρησιμοποιείται μεταβατικά]

01.1

 

 

Καλλιέργεια μη πολυετών φυτών

 

01.11

 

Καλλιέργεια δημητριακών (εκτός ρυζιού), οσπρίων και ελαιούχων σπόρων

 

01.12

 

Καλλιέργεια ρυζιού

 

01.13

 

Καλλιέργεια λαχανικών και πεπονοειδών, ριζών και κονδύλων

 

01.14

 

Καλλιέργεια ζαχαροκάλαμων

 

01.15

 

Καλλιέργεια καπνού

 

01.16

 

Καλλιέργεια ινωδών φυτών

 

01.19

 

Καλλιέργεια άλλων μη πολυετών φυτών

01.2

 

 

Πολυετείς καλλιέργειες

 

01.21

 

Καλλιέργεια σταφυλιών

 

01.22

 

Καλλιέργεια τροπικών και υποτροπικών φρούτων

 

01.23

 

Καλλιέργεια εσπεριδοειδών

 

01.24

 

Καλλιέργεια μηλοειδών και πυρηνόκαρπων

 

01.25

 

Καλλιέργεια άλλων δενδρωδών και θαμνωδών καλλιεργειών φρούτων και καρπών με κέλυφος

 

01.26

 

Καλλιέργεια ελαιωδών καρπών

 

01.27

 

Καλλιέργεια φυτών για αφεψήματα

 

01.28

 

Καλλιέργεια καρυκευτικών, αρωματικών, θεραπευτικών και φαρμακευτικών φυτών

 

01.29

 

Άλλες πολυετείς καλλιέργειες

01.3

 

 

Πολλαπλασιασμός των φυτών

 

01.30

 

Πολλαπλασιασμός των φυτών

01.4

 

 

Ζωική παραγωγή

 

01.41

 

Εκτροφή βοοειδών γαλακτοπαραγωγής

 

01.42

 

Εκτροφή άλλων βοοειδών και βουβαλιών

 

01.43

 

Εκτροφή αλόγων και άλλων ιπποειδών

 

01.44

 

Εκτροφή καμήλων και καμηλίδων

 

01.45

 

Εκτροφή αιγοπροβάτων

 

01.46

 

Εκτροφή χοίρων

 

01.47

 

Εκτροφή πουλερικών

 

01.49

 

Εκτροφή άλλων ζώων

01.5

 

 

Μικτές γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες

 

01.50

 

Μικτές γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες

01.6

 

 

Υποστηρικτικές προς τη γεωργία δραστηριότητες και δραστηριότητες μετά τη συγκομιδή

 

01.61

 

Υποστηρικτικές δραστηριότητες για τη φυτική παραγωγή

 

01.62

 

Υποστηρικτικές δραστηριότητες για τη ζωική παραγωγή

 

01.63

 

Δραστηριότητες μετά τη συγκομιδή

 

01.64

 

Επεξεργασία σπόρων πολλαπλασιασμού

01.7

 

 

Θήρα, τοποθέτηση παγίδων και συναφείς δραστηριότητες

 

01.70

 

Θήρα, τοποθέτηση παγίδων και συναφείς δραστηριότητες

02

 

 

Δασοκομία και υλοτομία

02.1

 

 

Δασοκομία και άλλες δασοκομικές δραστηριότητες

 

02.10

 

Δασοκομία και άλλες δασοκομικές δραστηριότητες

02.2

 

 

Υλοτομία

 

02.20

 

Υλοτομία

02.3

 

 

Συλλογή προϊόντων αυτοφυών φυτών μη ξυλώδους μορφής

 

02.30

 

Συλλογή προϊόντων αυτοφυών φυτών μη ξυλώδους μορφής

02.4

 

 

Υποστηρικτικές προς τη δασοκομία υπηρεσίες

 

02.40

 

Υποστηρικτικές προς τη δασοκομία υπηρεσίες

03

 

 

Αλιεία και υδατοκαλλιέργεια

03.1

 

 

Αλιεία

 

03.11

 

Θαλάσσια αλιεία

 

03.12

 

Αλιεία γλυκών υδάτων

03.2

 

 

Υδατοκαλλιέργεια

 

03.21

 

Θαλάσσια υδατοκαλλιέργεια

 

03.22

 

Υδατοκαλλιέργεια γλυκών υδάτων



Σχετικά με την συμπλήρωση του έντυπου Μ2, η απόφαση, ΠΟΛ.1055/17.2.2014, αναφέρει τα εξής : «Σε περίπτωση μη πλήρωσης ενός εκ των ανωτέρω κριτηρίων, εφαρμόζονται πλήρως οι διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ. και οι εν λόγω αγρότες εντάσσονται υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ με δυνατότητα μη τήρησης απλογραφικών βιβλίων, εφόσον δεν ασκείται άλλη δραστηριότητα, για την οποία υπάρχει υποχρέωση τήρησης βιβλίων».


Μέχρι τώρα ο Κ.Φ.Α.Σ έδινε τρείς δυνατότητες όσον αφορά την καταγραφή των λογιστικών στοιχείων, ανάλογα την περίπτωση : α) Μη τήρηση βιβλίων, β) Απλογραφικά βιβλία , γ) Διπλογραφικά βιβλία. Τώρα παρουσιάζεται και αυτή η ειδική περίπτωση:

« Μη τήρηση Βιβλίων - Συγκέντρωση παραστατικών εσόδων/εξόδων» ή καλύτερα «Απλογραφικά βιβλία – Εξαίρεση τήρησης με βάση την ΑΥΟ ΠΟΛ.1055/17.2.2014 ».


Σημειώνουμε ότι αφενός για λόγους τάξεως αλλά και λογιστικών επαληθεύσεων, θα χρειάζεται καταγραφή και ταξινόμηση των παραστατικών αυτών και αφετέρου η υποβολή δηλώσεων Φ.Π.Α και Συγκεντρωτικών καταστάσεων, δημιουργεί την ανάγκη ηλεκτρονικής καταχώρησης αυτών. Άρα, πρόκειται περί τυπικής και όχι ουσιαστικής διαφοράς.

Σχετικά με την συμπλήρωση του έντυπου αυτού Μ2, η απόφαση, « Αρ. πρωτ.: Δ15Α 1043447 ΕΞ 11.3.2014», αναφέρει τα εξής:
«Διευκρινίζεται ότι με την υποβολή της σχετικής δήλωσης στη Δ.Ο.Υ. για την ένταξή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., οι αγρότες αυτοί δηλώνουν και την υποχρεωτική ένταξή τους σε κατηγορία τήρησης βιβλίων ( απλογραφικά, διπλογραφικά). Τονίζεται ότι η δήλωση της υποχρεωτικής ένταξης σε βιβλία δεν τους στερεί το δικαίωμα που παρέχεται σ' αυτούς από τις διατάξεις της απόφασης ΠΟΛ.1055/17.2.2014 να μην τηρούν απλογραφικά βιβλία, όταν δεν ασκούν άλλη δραστηριότητα, για την οποία υποχρεούνται σε τήρηση βιβλίων.»

Επίσης με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, δόθηκαν επιπλέον οι παρακάτω διευκρινήσεις, για το θέμα αυτό :
« Με την υποβολή της σχετικής δήλωσης στη Δ.Ο.Υ. για την ένταξή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., οι αγρότες αυτοί δηλώνουν και την υποχρεωτική ένταξή τους σε κατηγορία τήρησης βιβλίων (απλογραφικά, διπλογραφικά). Τονίζεται ότι η δήλωση της υποχρεωτικής ένταξης σε βιβλία δεν τους στερεί το δικαίωμα που παρέχεται σ’ αυτούς από τις διατάξεις της απόφασης ΠΟΛ.1055/17.2.2014 να μην τηρούν απλογραφικά βιβλία, όταν δεν ασκούν άλλη δραστηριότητα, για την οποία υποχρεούνται σε τήρηση βιβλίων. Στην περίπτωση αυτή, παρότι στη δήλωση έναρξης ή μεταβολής δηλώνεται η υποχρεωτική τήρηση απλογραφικών βιβλίων και αυτό αποτυπώνεται στη βεβαίωση έναρξης ή μεταβολής, η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει βάσει της ΑΥΟ ΠΟΛ.1055/17.2.2014.
Διευκρινίζεται ότι η δυνατότητα αυτή, της μη τήρησης βιβλίων καταλαμβάνει και τους αγρότες που πριν την 1.1.2014 είχαν ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., χωρίς να απαιτείται να προβούν σε καμία ενέργεια, καθώς και τους αγρότες που θα ενταχθούν στο μέλλον προαιρετικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον βέβαια δεν ασκούν κάποια άλλη δραστηριότητα για την οποία τηρούν βιβλία.»

 

β) Μέχρι 15 Απριλίου 2014 – Υποβολή αίτησης για διακοπή της τήρησης βιβλίων λόγω αύξησης του ορίου από 10.000 σε 15.000 ευρώ .

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, για το θέμα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
«4. Όσοι αγρότες, κατ’ εφαρμογή της ΠΟΛ.1281/30.12.2013, τήρησαν ήδη βιβλία εσόδων - εξόδων και με τις νέες διατάξεις, λόγω αύξησης του ορίου των ακαθαρίστων εσόδων, απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων, δύνανται να σταματήσουν να τηρούν τα βιβλία αυτά και συνεχίζουν να υπάγονται στο ειδικό καθεστώς των αγροτών. Για το σκοπό αυτό και προκειμένου η δήλωση που υπέβαλαν για να ενταχθούν σε βιβλία και στο κανονικό καθεστώς, να θεωρηθεί ως μη υποβληθείσα, θα πρέπει να υποβάλουν μέχρι 15/04/2014 σχετική αίτηση η οποία θα παραλαμβάνεται πρωτοκολλημένη από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. και θα διαβιβάζεται με τηλεομοιοτυπία (fax) αναφορά προβλήματος με συνημμένη την αίτηση στη Δ/νση Υποστήριξης Ηλεκτρονικά Συναλλασσομένων (e- υπηρεσίες) – TAXIS, για την διαχείρισή της με κεντρικές διαδικασίες. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που έχουν πραγματοποιήσει πωλήσεις με ΦΠΑ, υποχρεούνται να αποδώσουν το ΦΠΑ που αναλογεί στις πωλήσεις αυτές με την υποβολή έκτακτης δήλωσης στην αρμόδια για τη φορολογία του εισοδήματός τους Δ.Ο.Υ.. Τα εκδοθέντα από αυτούς παραστατικά εσόδων (τιμολόγια - αποδείξεις) διαφυλάσσονται στους εκάστοτε οριζόμενους χρόνους περί παραγραφής.»
 

γ) Μέχρι 15 Απριλίου 2014 – Υπόχρεοι, οι οποίοι δεν είχαν εγγραφεί στο ειδικό καθεστώς αγροτών το 2013 .

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, για το θέμα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
« 9. Στην περίπτωση που αγρότης δεν έχει εγγραφεί στο ειδικό καθεστώς αγροτών και μέχρι την έκδοση της παρούσας δεν έχει υποβάλει δήλωση έναρξης εργασιών σύμφωνα με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, αλλά εντός του έτους 2013 πραγματοποίησε πωλήσεις των αγροτικών προϊόντων του προς άλλους υποκειμένους στο φόρο και έλαβε τα σχετικά τιμολόγια αγοράς, από τα οποία προκύπτουν ακαθάριστα έσοδα άνω των 15.000 ευρώ, ο εν λόγω αγρότης πρέπει, μέχρι 15.04.2014, πρώτα να εγγραφεί στο ειδικό καθεστώς αγροτών με ημερομηνία 31.12.2013 με την υποβολή του εντύπου Μ0, προκειμένου να είναι δυνατή η πραγματοποίηση επιστροφής για το έτος 2013, και στη συνέχεια πρέπει να υποβάλει δήλωση μεταβολής για την ένταξή του σε κατηγορία βιβλίων και στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για τα επόμενα έτη, με την προϋπόθεση ότι οι ανωτέρω ενέργειες θα πρέπει να πραγματοποιούνται εντός δέκα (10) ημερών από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου ή από την ημερομηνία προαιρετικής ένταξης στο κανονικό καθεστώς εντός της χρήσης.»
 

δ) Δήλωση μεταβολής εργασιών (έντυπο Μ2) – Δικαιολογητικά.

Με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, για τα ζητήματα της δήλωσης Μ2, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινίσεις: «Οι αγρότες, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α., οι οποίοι δεν πληρούν ένα εκ των κριτηρίων της παρ. 1 της ΠΟΛ.1281/30.12.2013 Απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, για την απαλλαγή τους από την τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων, υποχρεούνται από 1.1.2014 να υποβάλουν, στη Φορολογική Διοίκηση, δήλωση μεταβολής εργασιών (έντυπο Μ2), με την οποία θα δηλώσουν την ένταξή τους σε κατηγορία βιβλίων και την υπαγωγή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., καθώς και τις δραστηριότητες της αγροτικής τους εκμετάλλευσης. Τα ανωτέρω πρόσωπα, στην περίπτωση που ασκούν οποιαδήποτε άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία τηρούν ήδη βιβλία και έχουν ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., ή απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων υποβάλλουν την παραπάνω δήλωση, προκειμένου να δηλώσουν επέκταση της δραστηριότητάς τους και στην περίπτωση που για την άλλη δραστηριότητα απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων, με τη δήλωση μεταβολής δηλώνεται η υποχρεωτική τήρηση βιβλίων και ένταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, μόνο για την αγροτική τους εκμετάλλευση. Την ίδια δήλωση υποβάλλουν οι αγρότες καθώς και τα φυσικά πρόσωπα, που έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α., οι οποίοι ενώ πληρούν τα κριτήρια απαλλαγής τους από την τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων, επιλέγουν την τήρησή τους. Δήλωση έναρξης εργασιών (έντυπο Μ2) υποβάλλουν τα πρόσωπα αυτά στις περιπτώσεις που δεν έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α. και επιλέγουν ή υποχρεούνται σε τήρηση βιβλίων του Κ.Φ.Α.Σ..
Στις περιπτώσεις συνεκμετάλλευσης συνιδιοκτησίας, αγροτεμαχίων, ζώων, πτηνών, κλπ., σύμφωνα με τα αναφερόμενα ανωτέρω από τη Δ/νση Βιβλίων και Στοιχείων, υποβάλλεται από τους συνιδιοκτήτες (κοινωνία αστικού δικαίου), δήλωση έναρξης εργασιών έντυπο Μ3. Με τη δήλωση αυτή συνυποβάλλεται και δήλωση μελών μη φυσικού προσώπου έντυπο Μ8, καθώς και δήλωση σχέσεων φορολογουμένων έντυπο Μ7.
Ειδικά για την πρώτη εφαρμογή της παρούσας, οι παραπάνω δηλώσεις θεωρούνται εμπρόθεσμες αν υποβληθούν μέχρι 15.2.2014, για τους υπόχρεους τήρησης διπλογραφικών βιβλίων και μέχρι 20.3.2014 ( σημ : νέα προθεσμία 15-4-2014) για τους υπόχρεους τήρησης απλογραφικών βιβλίων. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που εκ παραδρομής έχουν υποβληθεί οι ανωτέρω δηλώσεις, μέχρι το χρόνο κοινοποίησης της παρούσας, μπορεί να υποβληθεί νέα δήλωση μέχρι τις ανωτέρω προθεσμίες, για τη σωστή απεικόνιση της υποχρέωσης ή βούλησης του φορολογούμενου.
Δικαιολογητικά:
Στις περιπτώσεις που ως έδρα δηλώνεται η κατοικία του φορολογούμενου ή η κατοικία ενός εκ των μελών Κοινωνίας, συνυποβάλλεται για το σκοπό αυτό υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/86 και δε διενεργείται επιτόπιος έλεγχος (αυτοψία).
Ως αποδεικτικό συνιδιοκτησίας στις περιπτώσεις έναρξης Κοινωνίας, υποβάλλεται ο τίτλος συνιδιοκτησίας ή σε περίπτωση μίσθωσης το συμφωνητικό μίσθωσης νομίμως θεωρημένο από τη Φορολογική Διοίκηση.
Οι φορολογούμενοι, υπήκοοι χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, που υποβάλλουν τις ανωτέρω δηλώσεις, συνυποβάλλουν άδεια διαμονής για εργασία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3386/2005 όπως ισχύει. Η ίδια άδεια συνυποβάλλεται από τα πρόσωπα αυτά, στις περιπτώσεις που συμμετέχουν ως μέλη σε Κοινωνία Αστικού Δικαίου (σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με ΠΟΛ.1166/23.11.2010 εγκύκλιο).
Προσκόμιση Αποδεικτικού Εγγραφής ΟΓΑ
Επίσης, κατά την υποβολή των ανωτέρω δηλώσεων, για την διευκόλυνση των φορολογουμένων, ως αποδεικτικό εγγραφής στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα ΟΓΑ για τους εν ενεργεία ασφαλισμένους αρκεί οποιοδήποτε έγγραφο που αποδεικνύει την εγγραφή του στα μητρώα ασφαλισμένων του ΟΓΑ (πρόσφατη ειδοποίηση καταβολής εισφορών, βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας, ενημερωτικά σημειώματα του ΟΓΑ κλπ.).
Για λοιπές περιπτώσεις ασφαλισμένων σε άλλο φορέα (πλην ΟΓΑ) κύριας ασφάλισης αρμοδιότητας Υπ. Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας (ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, NAT και λοιπών πλην ΟΓΑ), Δημοσίου, ως αποδεικτικό εγγραφής προσκομίζεται οποιοδήποτε έγγραφο που αποδεικνύει την ασφάλιση στον οικείο φορέα (αντίγραφο ΑΠΔ - Αναλυτική Προσωρινή Δήλωση, εκκαθαριστικών μισθοδοσίας για Δημοσίους υπαλλήλους, ειδοποιητήριο οφειλής ασφαλιστικών εισφορών, κλπ.).
Διευκρινίζεται ότι οι συνταξιούχοι όλων των φορέων (από άμεσο δικαίωμα) δεν υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΓΑ. Συνεπώς στις περιπτώσεις αυτές αρκεί η προσκόμιση εκκαθαριστικού σύνταξης ή συνταξιοδοτικής απόφασης κλπ.
Για τους αιτούντες αρχική εγγραφή στα μητρώα ασφαλισμένων του ΟΓΑ, αρκεί η προσκόμιση αντιγράφου του δελτίου απογραφής ασφαλισμένου (αίτηση εγγραφής).
Τα ανωτέρω προσκομιζόμενα, αντί της βεβαίωσης εγγραφής, δικαιολογητικά σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τις υποχρεώσεις των ασφαλισμένων ως προς την τήρηση των διαδικασιών εγγραφής και υπαγωγής στην ασφάλιση, όπως αυτές προβλέπονται από τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας του κάθε φορέα ασφάλισης.
Προσκόμιση Βεβαίωσης εγγραφής σε Επιμελητήριο
Σύμφωνα με το έγγραφο Κ1-40/1.2014 της Δ/νσης Εμπορικών Οργανώσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, σε Επιμελητήριο εγγράφονται όσοι ασκούν εμπορική δραστηριότητα. Η αγροτική εκμετάλλευση δεν υποχρεούται να εγγράφεται στα Επιμελητήρια εάν δεν έχει στοιχεία κερδοσκοπικού εμπορικού χαρακτήρα μέσω συγκεκριμένης δραστηριότητας ενός εκάστου αγρότη.
Σύμφωνα με τα παραπάνω κατά την υποβολή των σχετικών δηλώσεων, από τους αγρότες και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική εκμετάλλευση, δεν απαιτείται η προσκόμιση βεβαίωσης εγγραφής στο οικείο Επιμελητήριο, εφόσον δεν ασκείται εμπορική δραστηριότητα.
Τα προαναφερόμενα σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τις υποχρεώσεις των εν λόγω προσώπων ως προς την τήρηση των διαδικασιών εγγραφής και υπαγωγής σε Επιμελητήριο, όπως αυτές προβλέπονται από τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.»


Συνοψίζοντας τα ανωτέρω επισημαίνουμε τα εξής:
i) Σε περιπτώσεις συνεκμετάλλευσης με την μορφή κοινωνίας αστικού δικαίου, υπάρχει υποχρέωση επιπλέον δηλώσεων (έντυπα Μ7 και Μ8).
ii) Στις περιπτώσεις που ως έδρα δηλώνεται η κατοικία του φορολογούμενου ή η κατοικία ενός εκ των μελών Κοινωνίας, συνυποβάλλεται για το σκοπό αυτό υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/86 και δε διενεργείται επιτόπιος έλεγχος (αυτοψία).
iii) Οι φορολογούμενοι, που είναι αλλοδαποί εκτός χωρών Ε.Ε., και υποβάλλουν τέτοιες δηλώσεις, συνυποβάλλουν άδεια διαμονής για εργασία.
iv) Κατά την υποβολή των σχετικών δηλώσεων, από τους αγρότες και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική εκμετάλλευση, δεν απαιτείται η προσκόμιση βεβαίωσης εγγραφής στο οικείο Επιμελητήριο, εφόσον δεν ασκείται εμπορική δραστηριότητα.

2. ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ Φ.Π.Α - «ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΑΞΗΣ» - ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ.

α) Μέχρι 30 Μαΐου 2014 – Υποχρέωση θεώρησης από τις Δ.Ο.Υ. των καταστάσεων απογραφής, για τις ανάγκες του Φ.Π.Α.

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, δόθηκαν για το θέμα αυτό, οι παρακάτω διευκρινήσεις:
« 2. ….. Οι εν λόγω αγρότες ( αυτοί που υποχρεούνται να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ), μπορούν να υποβάλουν τη δήλωση αποθεμάτων μέχρι 30.05.2014 και να πραγματοποιήσουν την έκπτωση φόρου που προκύπτει από αυτή, με την περιοδική δήλωση του δεύτερου τριμήνου του 2014. Αυτονόητο είναι ότι μέχρι την ημερομηνία αυτή μπορούν να θεωρούνται από τις Δ.Ο.Υ. οι καταστάσεις απογραφής….»
 

β) Μέχρι 30 Μαΐου 2014 - «Δήλωση αποθεμάτων μετάταξης».

Σύνταξη απογραφής των αποθεμάτων αγροτικών προϊόντων, πρώτων υλών και αγαθών επένδυσης και υποβολή δήλωσης αποθεμάτων μετάταξης. (Επισυνάπτεται το σχετικό έντυπο «Δήλωση αποθεμάτων μετάταξης», στο οποίο επισημαίνουμε ότι πρέπει να γίνονται οι κατάλληλες διορθώσεις στους εφαρμοζόμενους συντελεστές.)
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, ισχύουν τα εξής : « Οι εν λόγω αγρότες ( αυτοί που υποχρεούνται να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ) μπορούν να υποβάλουν τη δήλωση αποθεμάτων μέχρι 30.05.2014 και να πραγματοποιήσουν την έκπτωση φόρου που προκύπτει από αυτή, με την περιοδική δήλωση του δεύτερου τριμήνου του 2014 ».
 

γ) Δυνατότητα μη σύνταξης απογραφής και υποβολής δήλωσης αποθεμάτων.

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, ισχύουν τα εξής : « Αυτονόητο είναι ότι μέχρι την ημερομηνία αυτή (30/5/2014 ) μπορούν να θεωρούνται από τις Δ.Ο.Υ. οι καταστάσεις απογραφής, καθώς και ότι δεν είναι υποχρεωτική η σύνταξη απογραφής και η υποβολή δήλωσης αποθεμάτων από τους αγρότες που μετατάσσονται από το ειδικό καθεστώς στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, καθώς με τη δήλωση αυτή υπάρχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των αποθεμάτων, δικαίωμα το οποίο μπορεί ο αγρότης να μην το ασκήσει. »
Πρέπει να τονιστεί, ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά την επιλογή μιας τέτοιας δυνατότητας, αφού η σύνταξης απογραφής και η υποβολή δήλωσης αποθεμάτων,
δίνει τη δυνατότητα στους αγρότες, να ξεκινήσουν με ένα ενδεχομένως, πολύ σημαντικό «απόθεμα» Φ.Π.Α.
 

δ) Μέχρι 30 Μαΐου 2014 - Σύνταξη απογραφής.

 Η απογραφή αυτή, η οποία όπως αναφέρουμε ανωτέρω καταγράφεται σε θεωρημένες από την αρμόδια Δ.Ο.Υ καταστάσεις, θα πρέπει να περιλαμβάνει:
i) Τα αποθέματα των προϊόντων που έχουν παραχθεί συλλεχθεί και βρίσκονταν στην αποθήκη του αγρότη (δεν είχαν δηλαδή πωληθεί) την 31/12/2013.
Καταγράφεται: η Ποσότητα και η τρέχουσα τιμή πώλησης (ΦΠΑ αποκοπή 6%)
Τα αποθέματα αυτά, καταγράφονται με βάση τα στοιχεία που προσκομίζει ο υπόχρεος αγρότης και πρέπει να υπάρχει συσχετισμός με αυτά που δηλώνονται στην «Δήλωση Ενιαίας Ενίσχυσης», η οποία υποβάλλεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ και αφορά τις καλλιεργούμενες από τον αγρότη εκτάσεις.
ii) Τους ηρτημένους καρπούς, δηλαδή τους καρπούς που την 31/12/2013, βρίσκονταν στα δέντρα, δεν είχαν δηλαδή ακόμα συλλεχθεί.
Καταγράφεται: η Ποσότητα και η τρέχουσα τιμή πώλησης (ΦΠΑ αποκοπή 6%)
Τα αποθέματα αυτά, καταγράφονται με βάση τα στοιχεία που προσκομίζει ο υπόχρεος αγρότης και πρέπει να υπάρχει συσχετισμός με αυτά που δηλώνονται στην «Δήλωση Ενιαίας Ενίσχυσης», η οποία υποβάλλεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ και αφορά τις καλλιεργούμενες από τον αγρότη εκτάσεις.
iii) Τις καλλιέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη, δηλαδή την καλλιέργεια που δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί ώστε να συλλεχθεί και να πωληθεί.
Καταγράφεται ως εξής: η Ποσότητα και η τιμή κτήσης των Α και Β υλών - Το κόστος άμεσων εξόδων αγοράς τους (πχ. μεταφορικά για το σπόρο) - Το κόστος των έμμεσων εξόδων(πχ. καύσιμα) - Το κόστος της εργασίας (πχ. μεροκάματα)
Συνοπτικά παράδειγμα: Είδος πατάτα ( παραγωγή σε εξέλιξη 50 στρέμματα Χ 300,00 (*) ευρώ ανά στρέμμα = 15.000,00 (ΦΠΑ αποκοπή 6%)
(*) Στην παράγραφο 9 του άρθρου 41, (Ν. 2859/2000) προκύπτει ότι η αποτίμηση γίνεται στην τιμή πώλησης. Υπάρχουν όμως δύο δυσκολίες, αφενός το προς πώληση είδος καλλιέργειας δεν έχει ακόμα απορροφήσει ολόκληρο το κόστος παραγωγής του άρα εκτιμώ ότι θα πρέπει να λάβουμε ένα ποσοστό, ανάλογα με το στάδιο παραγωγής και αφετέρου δεν είναι γνωστή η τιμή πώλησης του, εκτός αν η καλλιέργεια βρίσκεται προς το τέλος της, οπότε έχουν διαμορφωθεί οι τιμές, σε αντίθετη περίπτωση εκτιμώ ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη οι τιμές της προηγούμενης περιόδου.
Τα αποθέματα αυτά, καταγράφονται με βάση τα στοιχεία που προσκομίζει ο υπόχρεος αγρότης και πρέπει να υπάρχει συσχετισμός με αυτά που δηλώνονται στην «Δήλωση Ενιαίας Ενίσχυσης», η οποία υποβάλλεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ και αφορά τις καλλιεργούμενες από τον αγρότη εκτάσεις.
iv) Τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής που υπάρχουν στην αποθήκη του παραγωγού, όπως: Σπόροι - Λιπάσματα - φυτοφάρμακα - ζωοτροφές - κλπ συναφή.
Καταγράφεται: η Ποσότητα και η τιμή αγοράς πριν το ΦΠΑ (ΦΠΑ της αγοράς ήτοι 13% η 23% ανάλογα). Τα αποθέματα αυτά,
καταγράφονται με βάση τα τιμολόγια αγοράς τους που κατέχει ο υπόχρεος.
v) Τα αποθέματα των αγαθών επένδυσης (Πάγια) που υπάρχουν στην κατοχή του παραγωγού, και αποκτήθηκαν την τελευταία πενταετία ήτοι από 1/1/2010 και μετά, όπως: Τρακτέρ - Αγροτικό αυτοκίνητο - Διάφορα γεωργικά μηχανήματα - Διάφορα Παρελκόμενα - Αλυσοπρίονο - Μύλος ζωοτροφών - Ζώα ζωντανά που αγοράστηκαν με τιμολόγιο από έμπορο - Φυτά αμπελιού άγρια που αγοράστηκαν - διάφορα άλλα μηχανήματα που μπορούν να θεωρηθούν αγαθά επένδυσης.
Καταγράφεται:

Το αγαθό και η τιμή αγοράς πριν το ΦΠΑ (ΦΠΑ της αγοράς ήτοι 13% η 23% ανάλογα με αναλογία σε Χ/5 ανάλογα με τα έτη που απομένουν για την συμπλήρωση της πενταετίας)

ήτοι:

( i) Απόκτηση το έτος 2010 δικαίωμα πρόσθεσης στο φόρο εισροών 1/5 του ΦΠΑ της αγοράς του, (ii) Απόκτηση το έτος 2011 δικαίωμα πρόσθεσης στο φόρο εισροών 2/5 του ΦΠΑ της αγοράς του, ( iii) Απόκτηση το έτος 2012 δικαίωμα πρόσθεσης στο φόρο εισροών 3/5 του ΦΠΑ της αγοράς του,
(iii) Απόκτηση το έτος 2013 δικαίωμα πρόσθεσης στο φόρο εισροών 4/5 του ΦΠΑ της αγοράς του.
Τα πάγια αυτά, καταγράφονται με βάση τα τιμολόγια αγοράς τους που κατέχει ο υπόχρεος.

Στο Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, (Άρθρο 41. Ειδικό καθεστώς αγροτών), για τα ανωτέρω θέματα προβλέπονται τα εξής:
«8. Οι μετατασσόμενοι είναι υποχρεωμένοι να συντάσσουν, σε θεωρημένες από τον αρμόδιο Προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. καταστάσεις, μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από τη μετάταξη (σ.σ : Στη περίπτωση μας , η προθεσμία αυτή είναι η 31.03.2014) , απογραφή που να περιλαμβάνει:
α) τα αποθέματα των αγροτικών προϊόντων, στα οποία περιλαμβάνονται όσα έχουν συλλεχθεί, οι ηρτημένοι καρποί και οι καλλιέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη, κατά συντελεστή του κατ'αποκοπή φόρου,
β) τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής, όπως σπόρων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ζωοτροφών και λοιπών συναφών, κατά συντελεστή φόρου, γ) τα αγαθά επένδυσης, εφόσον είναι χρησιμοποιήσιμα για τους σκοπούς της επιχείρησης και δεν παρήλθε η πενταετής περίοδος του διακανονισμού. Τα αποθέματα των πιο πάνω περιπτώσεων β' και γ' απογράφονται σε τιμές κόστους.

9.Τα αποθέματα των αγροτικών προϊόντων θεωρούνται:
α) ως αγορές του κανονικού καθεστώτος απόδοσης του φόρου, σε τιμή πώλησης κατά το χρόνο της μετάταξης, με δικαίωμα να εκπέσουν τον κατ'αποκοπή φόρο, στην περίπτωση που γίνεται μετάταξη από το καθεστώς των αγροτών στο κανονικό καθεστώς,
β) ως παράδοση αγαθών σε τιμή πώλησης, υποκείμενη στο φόρο με τον κατ'αποκοπή συντελεστή, στην περίπτωση που γίνεται μετάταξη από το κανονικό καθεστώς απόδοσης του φόρου στο καθεστώς των αγροτών.
10. Σε περίπτωση μετάταξης από το ειδικό καθεστώς των αγροτών στο κανονικό καθεστώς απόδοσης του φόρου , οι μετατασσόμενοι δικαιούνται να εκπέσουν το φόρο με τον οποίο έχουν επιβαρυνθεί:
α) τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής,
β) τα αγαθά επένδυσης, κατά το μέρος του φόρου που αναλογεί στα υπόλοιπα έτη της πενταετούς περιόδου διακανονισμού.
11.Σε περίπτωση μετάταξης από το κανονικό καθεστώς απόδοσης του φόρου στο καθεστώς των αγροτών, οι μετατασσόμενοι είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν το φόρο με τον οποίο έχουν επιβαρυνθεί:
α) τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής, β) τα αγαθά επένδυσης, κατά το μέρος τους που αναλογεί στα υπόλοιπα έτη του διακανονισμού της πενταετούς περιόδου.
12.Για τα απογραφόμενα αγαθά που προβλέπουν οι διατάξεις της παραγράφου 8, υποβάλλεται, μέσα σε δύο (2) μήνες, από τη μετάταξη, δήλωση που περιλαμβάνει την αξία των αποθεμάτων και το φόρο που εκπίπτεται ή καταβάλλεται, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις των πιο πάνω παραγράφων 9, 10 και 11.
Ο φόρος αυτός καταβάλλεται ή εκπίπτεται, κατά περίπτωση, με την πιο πάνω δήλωση για την οποία εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του άρθρου.».


Επίσης στην απόφαση Π.4336/3162/Εγκ.10/10.7.1987:
«Για την εφαρμογή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και άλλες διατάξεις» προβλέπονται τα εξής:
«175. Υποχρεώσεις μετάταξης – Απογραφή. Οι αγρότες που μετατάσσονται από το ειδικό καθεστώς των αγροτών στο κανονικό και αντίστροφα υποχρεούνται να συντάξουν απογραφή. Η απογραφή θα πρέπει να γίνει σε θεωρημένες από τον Οικονομικό Έφορο καταστάσεις και να περατωθεί μέσα σε δύο μήνες από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου, στην οποία ζητείται η μετάταξη (σημ. : η προθεσμία αυτή στην περίπτωση μας είναι η 30/5/2014 ) .

Η απογραφή πρέπει να περιλαμβάνει:

α. Τα αποθέματα των αγροτικών προϊόντων, στα οποία περιλαμβάνονται όσα έχουν συλλεχτεί, οι ηρτημένοι καρποί και οι καλλιέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Η αποτίμηση των αποθεμάτων θα γίνει σε τιμές πώλησης κατά το χρόνο της απογραφής και θα περιλαμβάνει τα αγαθά χωριστά κατά συντελεστή του κατ' αποκοπή φόρου.

β. Τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής, όπως σπόρων, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ζωοτροφών και λοιπών συναφών. Η αποτίμηση θα γίνει σε τιμές κόστους.

γ. Τα αγαθά επένδυσης (πάγια).
Η αποτίμηση θα γίνει στην αξία κτήσης προσαυξημένη με τις δαπάνες βελτίωσης και επέκτασης αυτών εκτός των δαπανών επισκευής και συντήρησης, εφόσον χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της αγροτικής εκμετάλλευσης και δεν έχει παρέλθει η πενταετής περίοδος διακανονισμού.
176. Ρύθμιση αποθεμάτων αγροτικών προϊόντων κατά τη μετάταξη. Η διάταξη της παρ. 9 καθορίζει την τύχη των αποθεμάτων των αγροτικών προϊόντων που προέκυψαν από την απογραφή η οποία έγινε κατά τη μετάταξη από το ένα καθεστώς στο άλλο.
Περίπτωση 1η: Μετάταξη από το καθεστώς των αγροτών ( σημ : δηλ. το ειδικό καθεστώς ) στο κανονικό καθεστώς.
Στην περίπτωση αυτή τα αποθέματα των έτοιμων αγροτικών προϊόντων, όπως εμφανίζονται στην απογραφή που έγινε σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 8, θεωρούνται αγορές του κανονικού καθεστώτος και ο μετατασσόμενος αγρότης έχει δικαίωμα στο καθεστώς που εντάσσεται, να εκπέσει από το φόρο των εκροών του τον κατ' αποκοπή φόρο που επιβάρυνε τις εισροές των αποθεμάτων αυτών, όπως προκύπτει από τη δήλωση αποθεμάτων, την οποία είναι υποχρεωμένος να υποβάλλει μέσα σε δύο μήνες από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου στην οποία ζητείται η μετάταξη.
Παράδειγμα:
Έστω, ότι ένας αγρότης μετατάσσεται από το ειδικό καθεστώς των αγροτών στο κανονικό. Στην τελευταία ημέρα της διαχειριστικής περιόδου, που προηγείται της μετάταξης, θα συντάξει απογραφή των αποθεμάτων των αγροτικών του προϊόντων σε τόσες κατηγορίες, όσοι είναι οι συντελεστές που έχουν οριστεί για την επιστροφή του κατ' αποκοπή φόρου, που ορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου αυτού.
Τον πρώτο μήνα της διαχειριστικής περιόδου του νέου καθεστώτος μετά το πέρας της απογραφής, τα αποθέματα θα εμφανιστούν σαν αγορές του κανονικού καθεστώτος και ο κατ' αποκοπή φόρος, που αναλογεί σ' αυτά όπως προκύπτει από τη δήλωση αποθεμάτων, θα προστεθεί στο φόρο των αγορών του μηνός αυτού και θα εκπεστεί από το φόρο που προκύπτει από την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, στην προσωρινή δήλωση που θα αφορά την περίοδο αυτή. Η αποτίμηση των αποθεμάτων θα γίνει με τιμές πώλησης κατά το χρόνο της απογραφής και ο υπολογισμός του φόρου με βάση τους κατ' αποκοπή συντελεστές.
Περίπτωση 2η: Μετάταξη από το κανονικό καθεστώς στο καθεστώς των αγροτών……………
177. Ρύθμιση αποθεμάτων πρώτων υλών και αγαθών επένδυσης στην περίπτωση μετάταξης από το ειδικό καθεστώς αγροτών στο κανονικό.
Όπως ορίζει η διάταξη της παρ. 10, όταν ο αγρότης μετατάσσεται από το ειδικό καθεστώς των αγροτών στο κανονικό καθεστώς απόδοσης του φόρου, δικαιούται να εκπέσει από το φόρο των εκροών του (πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών) το φόρο που έχει επιβαρύνει τα αποθέματα των πρώτων υλών της αγροτικής παραγωγής του (σπόροι, φυτοφάρμακα, λιπάσματα), καθώς και το φόρο που έχει επιβαρύνει τα αγαθά επένδυσης (πάγια περιουσιακά στοιχεία, μηχανήματα, αγροτικά αυτοκίνητα), τα οποία έχουν περιληφθεί στην απογραφή που συνέταξε ο αγρότης κατά τη μετάταξή του. Διευκρινίζεται ότι η έκπτωση του φόρου των αποθεμάτων των πρώτων υλών θα γίνεται μόνο με την προϋπόθεση ότι ο αγρότης διαθέτει το σχετικό τιμολόγιο αγοράς. Ως προς τη σύνταξη της απογραφής των πρώτων υλών, τον υπολογισμό του φόρου και τον τρόπο της έκπτωσης, ισχύουν όσα αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο για τα αποθέματα των προϊόντων της αγροτικής παραγωγής, με τη διαφορά ότι η αποτίμηση των πρώτων υλών γίνεται στη μικρότερη τιμή μεταξύ τιμών κτήσης και τρέχουσας και για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνονται υπόψη οι κανονικοί συντελεστές που επιβάρυναν τις πρώτες ύλες.
Ως προς την έκπτωση του φόρου των αγαθών επένδυσης (πάγια), θα γίνεται μόνο εφόσον δεν έχει παρέλθει πενταετία από την πρώτη χρησιμοποίησή του, δηλαδή εφόσον δεν έχει παρέλθει η πενταετής περίοδος διακανονισμού, που ορίζεται από τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 26 και κατά το μέρος που αναλογεί στα υπόλοιπα έτη του πενταετούς διακανονισμού. Για τον τρόπο υπολογισμού του φόρου που δικαιούται να εκπέσει ο αγρότης για τα αγαθά επένδυσης, παραθέτουμε το ακόλουθο παράδειγμα:
Αγρότης του ειδικού καθεστώτος αγόρασε και άρχισε να χρησιμοποιεί γεωργικό μηχάνημα το έτος 1987 και πλήρωσε 3.000.000 δρχ. και ΦΠΑ 180.000 δρχ. (3.000.000 Χ 6%). Επιπλέον πραγματοποίησε δαπάνες βελτίωσης μέσα στο 1988 αξίας 500.000 δρχ. πλέον ΦΠΑ 30.000 δρχ. Έστω, ότι μετατάσσεται στο κανονικό καθεστώς την 1.1.1990. Επειδή δεν έχει παρέλθει η πενταετής περίοδος διακανονισμού, ο αγρότης αυτός έχει δικαίωμα να εκπέσει κατά τη μετάταξή του στο κανονικό καθεστώς το φόρο που αντιστοιχεί στα υπόλοιπα έτη της πενταετίας δηλαδή 180.000 Χ 2/5 = 72.000 δρχ. και 30.000 Χ 3/5 = 18.000 ήτοι συνολικά 90.000 δρχ.
178. Ρύθμιση αποθεμάτων πρώτων υλών και αγαθών επένδυσης στην περίπτωση μετάταξης από το κανονικό στο ειδικό καθεστώς αγροτών. ……………..
179. Δήλωση αποθεμάτων. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 12 οι αγρότες που μετατάσσονται από το ειδικό καθεστώς στο κανονικό και αντίστροφα είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν ειδική δήλωση μέσα σε δύο (2) μήνες από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου, στην οποία ζητείται η μετάταξη. Η δήλωση αυτή θα περιλαμβάνει τα αποθέματα των αγροτικών προϊόντων, των πρώτων υλών και επενδυτικών αγαθών, όπως έχουν απογραφεί σύμφωνα με τις διατάξεις της παραπάνω παρ. 8 (Βλ. ανάλυση στην παρ. 175 της παρούσας εγκυκλίου). Επίσης, η δήλωση αυτή θα περιλαμβάνει το φόρο που αναλογεί στα αποθέματα αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών με την εφαρμογή των κατ' αποκοπή ή κανονικών συντελεστών κατά περίπτωση, το φόρο που εκπέστηκε κατά την αγορά των επενδυτικών αγαθών ή που πρέπει να εκπεσθεί και το υπόλοιπο του φόρου που παραμένει για διακανονισμό για τα υπόλοιπα χρόνια της πενταετίας. Το σύνολο του φόρου που θα προκύψει από τη δήλωση έχει δικαίωμα να εκπέσει ο μετατασσόμενος αγρότης, εφόσον μετατάσσεται από το ειδικό καθεστώς των αγροτών στο κανονικό ή έχει υποχρέωση να καταβάλλει, εφόσον μετατάσσεται από το κανονικό στο ειδικό καθεστώς. Η έκπτωση του φόρου ενεργείται με την πρώτη προσωρινή δήλωση που υποβάλλει ο μετατασσόμενος μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας για τη διενέργεια της απογραφής των αποθεμάτων μετάταξης, η δε καταβολή γίνεται με την υποβολή της δήλωσης αποθεμάτων.
Για τη δήλωση αυτή θα εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις που προβλέπονται για τις δηλώσεις του άρθρου 31 (έλεγχος δηλώσεων, έκδοση καταλογιστικών πράξεων, πρόστιμο, προσαυξήσεις κ.λπ.). Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζονται οι λεπτομέρειες, ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης που προβλέπεται από τις διατάξεις της παραγράφου αυτής…………...»

Με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, για τα ζήτημα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:


«Φόρος Προστιθέμενης Αξίας. Πέραν των ανωτέρω διευκρινίσεων, όσον αφορά την εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα ΦΠΑ, διευκρινίζονται τα ακόλουθα.
Οι αγρότες που υποχρεούνται να εφαρμόζουν πλήρως τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ., εντάσσονται υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για την αγροτική τους εκμετάλλευση από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου. Σημειώνεται ότι οι αγρότες αυτοί διατηρούν το δικαίωμα επιστροφής ΦΠΑ με τον κατ' αποκοπή συντελεστή για την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ.
Η ένταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ συνεπάγεται ότι ο αγρότης έχει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από το κανονικό καθεστώς, όπως επιβολή ΦΠΑ στις πωλήσεις των αγροτικών προϊόντων του, υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ για την καταβολή του φόρου στο ελληνικό δημόσιο (περιοδικών και εκκαθαριστικών), δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών του, διενέργεια διακανονισμών κλπ.
Δεδομένου ότι η ένταξη στο κανονικό καθεστώς είναι υποχρεωτική, δεν υπάρχει δέσμευση για παραμονή στο καθεστώς αυτό για πέντε (5) χρόνια, αλλά το καθεστώς κρίνεται για κάθε επόμενη χρήση με βάση την πλήρωση ή μη των κριτηρίων που τίθενται. Δηλαδή εάν κατά τη χρήση 2014 ο αγρότης δεν έχει υπερβεί τα όρια που τίθενται με την ΠΟΛ.1281/30.12.2013, μπορεί να ενταχθεί από 1.1.2015 στο ειδικό καθεστώς. Εννοείται ότι εάν, παρότι δεν έχει υποχρέωση, παραμείνει στο κανονικό καθεστώς, μπορεί να μεταταγεί στο ειδικό καθεστώς σε οποιαδήποτε επόμενη διαχειριστική περίοδο, με την προϋπόθεση βέβαια της πλήρωσης των κριτηρίων που τίθενται.
Αντίθετα, στην περίπτωση που αγρότης του ειδικού καθεστώτος επιλέξει την τήρηση βιβλίων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 της απόφασης ΠΟΛ.1281/30.12.2013, επειδή πρόκειται για προαιρετική μετάταξη του αγρότη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, οφείλει να παραμείνει στο καθεστώς αυτό τουλάχιστον μέχρι την πάροδο πενταετίας. Μετά την πενταετία κρίνεται εκ νέου η εφαρμογή του κανονικού ή ειδικού καθεστώτος βάσει των οριζόμενων στην απόφαση ΠΟΛ.1281/30.12.2013.
Σε κάθε περίπτωση μετάταξης από το ειδικό καθεστώς αγροτών στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, οι μετατασσόμενοι είναι υποχρεωμένοι ( σημ. : το σημείο αυτό τροποποιήθηκε με την ΠΟΛ. 1079/19.3.2014, παρ. 2 ) να συντάσσουν απογραφή των αποθεμάτων αγροτικών προϊόντων, πρώτων υλών και αγαθών επένδυσης και να υποβάλλουν δήλωση αποθεμάτων εντός δύο (2) μηνών, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 8-10 του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ. Ειδικά για την πρώτη εφαρμογή η ανωτέρω δήλωση μπορεί να υποβληθεί εμπροθέσμως μέχρι 31.3.2014. ( σημ. : Η προθεσμία αυτή παρατάθηκε στις 30-5-2014 »


Παράδειγμα:
Ένας αγρότης εντάσσεται υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ από 1.1.2014. Για την ένταξή του θα πρέπει να υποβάλει σχετική δήλωση στη φορολογική διοίκηση μέχρι 15.2.2014 ή 20.3.2014, ανάλογα με την κατηγορία βιβλίων που θα τηρεί. Επίσης πρέπει να συντάξει απογραφή των αποθεμάτων των αγροτικών προϊόντων, των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στην αγροτική παραγωγή και των αγαθών επένδυσης που έχει στις 31.12.2013.
Ας υποθέσουμε ότι στην απογραφή εμφανίζονται αγροτικά προϊόντα 5.000 ευρώ για τα οποία ισχύει κατ' αποκοπή συντελεστής φόρου 6%. Επιπλέον υπάρχουν πρώτες ύλες (σπόροι, λιπάσματα, φυτοφάρμακα κλπ.) αξίας 10.000 ευρώ με ΦΠΑ 1.300 ευρώ (συντελεστής 13%) και ένα γεωργικό μηχάνημα που αγοράστηκε το 2011 αξίας 50.000 ευρώ με ΦΠΑ 11.500 ευρώ (συντελεστής 23%), για τα οποία ο αγρότης διαθέτει τα σχετικά τιμολόγια.
Ο αγρότης πρέπει να υποβάλει μέχρι 31.03.2014 δήλωση αποθεμάτων μετάταξης που θα περιλαμβάνει τα ανωτέρω στοιχεία.
Στη συνέχεια με την περιοδική δήλωση ΦΠΑ του 1ου τριμήνου 2014 αν τηρεί απλογραφικά βιβλία ή του μήνα Μαρτίου 2014 αν τηρεί διπλογραφικά βιβλία θα γίνουν οι παρακάτω ενέργειες:
Ο κατ' αποκοπή φόρος των αποθεμάτων 300 ευρώ (5.000 X6%) και ο φόρος των αποθεμάτων πρώτων υλών 1.300 ευρώ θα εκπεστούν από το φόρο εκροών.
Τέλος για το γεωργικό μηχάνημα, επειδή δεν έχει παρέλθει η πενταετής περίοδος διακανονισμού, ο αγρότης έχει δικαίωμα να εκπέσει από το φόρο εκροών το φόρο που αντιστοιχεί στα υπόλοιπα έτη της πενταετίας (2 έτη), ήτοι 4.600 ευρώ (11.500 Χ 2/5).
Επομένως ο αγρότης του παραδείγματος έχει δικαίωμα να εκπέσει συνολικά ΦΠΑ ευρώ 6.200 (300+1.300+4.600), ο οποίος αναγράφεται στα «Λοιπά προστιθέμενα ποσά» της οικείας περιοδικής δήλωσης.»
Σε σχέση με τα ανωτέρω επισημαίνουμε την ανάγκη επικαιροποίησης των ερμηνευτικών εγκυκλίων που αφορούν την απογραφή και αποτίμηση των αποθεμάτων (Ν. 2859/2000, Άρθρο 41 ) για τους αγρότες που μετατάσσονται από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. Ειδικότερα πρέπει να διευκρινισθούν:
- Τρόπος προσδιορισμού των τρεχουσών τιμών πώλησης.
- Τρόπος προσδιορισμού της αξίας των ηρτημένων καρπών.
- Τρόπος προσδιορισμού της αξίας των καλλιέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη
- Σύνδεση της απογραφής μετάταξης με τις δηλώσεις καλλιεργειών, που υποβάλλονται προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
- Πως θα καλύπτονται περιπτώσεις , κυρίως αγοράς επενδυτικών αγαθών, που χρήζουν διακανονισμού Φ.Π.Α, αλλά το πρωτότυπο φορολογικό στοιχείο δεν έχει διαφυλαχθεί από τον αγρότη (τέτοιες περιπτώσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν με την υποχρέωση του προμηθευτή παγίου για παροχή επικυρωμένου φωτοαντίγραφου, προς τον αγρότη).
Πρέπει να τονιστεί ότι η ανωτέρω διαδικασία είναι πολύ σημαντική για τους αγρότες, αφού τους δίνει τη δυνατότητα να ξεκινήσουν με ένα ενδεχομένως, πολύ σημαντικό «απόθεμα» Φ.Π.Α.
Τέλος σημειώνουμε ότι ιδιαίτερη προσοχή, πρέπει να δίδεται στην «Ενιαία Δήλωση Καλλιέργειας / Εκτροφής (Δ.Κ.Ε)», που υποβάλλεται όχι στις φορολογικές αρχές, αλλά στις αρχές διαχείρισης κυρίως των επιδοτήσεων και αποζημιώσεων και η οποία μπορεί να λειτουργήσει και ως μέσο συλλογής πληροφοριών από τους Λογιστές. Η Ενιαία Δήλωση Καλλιέργειας / Εκτροφής (Δ.Κ.Ε) που υποβάλλουν οι Αγρότες λειτουργεί ως βάση σύγκρισης του συνόλου των ακαθαρίστων εσόδων που προκύπτει από τα φορολογικά παραστατικά. Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι η Δ.Κ.Ε, παρέχει αναλυτικά στοιχεία στην φορολογική αρχή για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος και ήδη αυτό χρησιμοποιείται από την φορολογική αρχή.

Σημειώνεται ότι στην ΠΟΛ.1066/2.4.2013, μεταξύ άλλων προβλέπονται:
« ….4. Με βάση το ηλεκτρονικό αρχείο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ή του εξουσιοδοτημένου από το ΥΠΑΑΤ εποπτευόμενου Οργανισμού που αναρτάται στο INTRANET από τη ΓΓΠΣ, προβαίνουν σε σύγκριση του συνόλου των ακαθαρίστων εσόδων που προκύπτει από τα φορολογικά παραστατικά της αίτησης επιστροφής με τη συνολική κανονική αξία της αγροτικής παραγωγής κάθε δικαιούχου που περιλαμβάνεται στο εν λόγω αρχείο, και: α) Εφόσον το συνολικό ποσό των ακαθαρίστων εσόδων που προκύπτει από τα φορολογικά παραστατικά της αίτησης επιστροφής δεν υπερβαίνει τη συνολική κανονική αξία της αγροτικής παραγωγής του αιτούντος, πραγματοποιούν την επιστροφή χωρίς περαιτέρω έλεγχο, εντός μηνός από την υποβολή της αίτησης, εκτός εάν ο Προϊστάμενος της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. διαθέτει στοιχεία ή πληροφορίες με βάση τα οποία υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες καταστρατήγησης των διατάξεων. β) Σε αντίθετη περίπτωση, η επιστροφή πραγματοποιείται μετά από προσωρινό φορολογικό έλεγχο και αν κριθεί απαραίτητο μετά από τακτικό έλεγχο.»
 


VI. ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

Ο τρόπος και η διαδικασία λογιστικής παρακολούθησης προβλέπεται από τον Κ.Φ.Α.Σ. και τα κύρια σημεία έχουν ως εξής :
 

1. ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ .

Όπως αναφέρουμε και ανωτέρω, μέχρι τώρα ο Κ.Φ.Α.Σ έδινε τρείς δυνατότητες όσον αφορά την καταγραφή των λογιστικών στοιχείων, ανάλογα την περίπτωση : α) Μη τήρηση βιβλίων, β) Απλογραφικά βιβλία , γ) Διπλογραφικά βιβλία. Τώρα παρουσιάζεται και αυτή η ειδική περίπτωση: « Μη τήρηση Βιβλίων - Συγκέντρωση παραστατικών εσόδων/εξόδων» ή καλύτερα «Απλογραφικά βιβλία – Εξαίρεση τήρησης με βάση την ΑΥΟ ΠΟΛ.1055/17.2.2014 ».
Σημειώνουμε ότι αφενός για λόγους τάξεως αλλά και λογιστικών επαληθεύσεων, θα χρειάζεται καταγραφή και ταξινόμηση των παραστατικών αυτών και αφετέρου η υποβολή δηλώσεων Φ.Π.Α και Συγκεντρωτικών καταστάσεων, δημιουργεί την ανάγκη ηλεκτρονικής καταχώρησης αυτών. Άρα, πρόκειται περί τυπικής και όχι ουσιαστικής διαφοράς.
Οι διαφορές μεταξύ της « Μη τήρηση Βιβλίων - Συγκέντρωση παραστατικών εσόδων/εξόδων» ( αναμένουμε σχετικές διευκρινήσεις ) και της τήρησης « ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΣΟΔΩΝ – ΕΞΟΔΩΝ » (ΑΠΛΟΓΡΑΦΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ), φαίνεται να είναι :
α) Η μη υποχρέωση ταξινόμησης κατά κατηγορίες, των εσόδων και εξόδων.
β) Η μη ύπαρξη προθεσμίας καταχώρησης – ενημέρωσης. Σημειώνεται ότι η καταχώρηση - ενημέρωση του βιβλίου εσόδων – εξόδων, γίνεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα κάθε ημερολογιακού τριμήνου και όχι πέραν του χρόνου της εμπρόθεσμης υποβολής της περιοδικής δήλωσης Φ. Π. Α.
 

2. ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΓΡΑΦΩΝ

Βιβλίο απογραφών ή καταστάσεις απογραφής, τηρείται εφόσον τα ετήσια ακαθάριστα έσοδά του από την πώληση αγαθών υπερέβησαν το όριο των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ. Απαλλασσόμενες επιχειρήσεις της απογραφής
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1134/14.12.2004, οι επιτηδευματίες που τηρούν απλογραφικά βιβλία (δεύτερης κατηγορίας). έχουν δε ως κύριο αντικείμενο των εργασιών τους (άνω του 50% του συνόλου των ακαθάριστων Εσόδων) , που ασκούν ορισμένες δραστηριότητες, μια από αυτές είναι και οι « Αγρότες και αγροτικές εκμεταλλεύσεις», απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίου απογραφών και την κατάρτιση απογραφής εμπορεύσιμων περιουσιακών στοιχείων (αποθεμάτων) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2004 και έως την 31/12/2013.
Στην ΠΟΛ. 1023/20-1-2014 ορίζεται ότι : ( άρθρο 9, παρ. 3) « Στη Β' κατηγορία τήρησης βιβλίων (απλογραφικά βιβλία) η υποχρεωτική απογραφή κατά την 31.12.2013 καταλαμβάνει μόνο τους υπόχρεους απεικόνισης συναλλαγών που κατά τη χρήση αυτή πραγματοποίησαν ακαθάριστα έσοδα από τη πώληση αγαθών πάνω από 150.000 ευρώ. Οι σχετικές αποφάσεις (όπως η Α.Υ.Ο. ΠΟΛ.1134/14.12.2004), με τις οποίες απαλλάσσονται ορισμένοι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών της Β' κατηγορίας από την τήρηση βιβλίου απογραφών και κατάρτισης απογραφής, ισχύουν και για την απογραφή της χρήσης αυτής. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που δεν διενεργείται απογραφή (ακαθάριστα έσοδα μέχρι και 150.000 ευρώ ή απαλλασσόμενες δραστηριότητες σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις), ως απογραφή λήξης της χρήσης 2013 λαμβάνεται το ποσοστό 10% επί των αγορών της χρήσης αυτής, με βάσει τις διατάξεις της περίπτωσης γ' της παραγράφου 1 του άρθρου 31 του ν. 2238/1994
Στο βιβλίο απογραφών ή σε καταστάσεις απογραφής καταχωρούνται τα εμπορεύματα, τα προϊόντα, τα ημιέτοιμα, οι Α' και Β' ύλες, καθώς και τα υλικά συσκευασίας, τα οποία κατέχει ο υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών κατά τη λήξη της διαχειριστικής του περιόδου και βρίσκονται σε δικές του εγκαταστάσεις ή σε εγκαταστάσεις τρίτων. Η καταχώρηση αυτή γίνεται με τον τρόπο που ορίζεται με τις διατάξεις της περίπτωσης α' της υποπαραγράφου 10.2 της παραγράφου 10 του άρθρου 4 του Κ.Φ.Α.Σ
(*) . Το βιβλίο ενημερώνεται, με την ποσοτική καταχώρηση των αποθεμάτων, μέχρι την 20ή Φεβρουαρίου του επόμενου έτους ( είναι ερευνητέο, τι θα ισχύσει για τους αγρότες που υποβάλουν δήλωση μεταβολής στις 15/4/2014 ) , η δε αξία τίθεται μέχρι τον χρόνο της εμπρόθεσμης υποβολής, της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
(*) « 10.2. Βιβλίο απογραφών στο οποίο μετά από καταμέτρηση καταγράφονται και αποτιμώνται όλα τα στοιχεία της επαγγελματικής του περιουσίας που κατέχει κατά τη λήξη της διαχειριστικής του περιόδου. ........... Για την αποτίμηση των στοιχείων της απογραφής εφαρμόζονται υποχρεωτικά οι κανόνες αποτίμησης του Π.Δ. 1123/1980.............. Στο βιβλίο απογραφών καταχωρούνται: α) Τα αποθέματα τα οποία καταγράφονται στο βιβλίο ή σε καταστάσεις διακεκριμένα για κάθε αποθηκευτικό χώρο. Τα αποθέματα που βρίσκονται σε τρίτους καταχωρούνται ανά τρίτο χωρίς να απαιτείται καταχώρηση και κατά αποθηκευτικό χώρο τρίτου. Η καταχώρηση, η οποία περιλαμβάνει το είδος, τη μονάδα μέτρησης, την ποσότητα, την κατά μονάδα αξία, στην οποία αποτιμήθηκε κάθε είδος, καθώς και τη συνολική του αξία, γίνεται με μία εγγραφή για ολόκληρη την ποσότητα κάθε είδους αγαθού, για κάθε αποθηκευτικό χώρο. Τα πιο πάνω αναφερόμενα αγαθά που βρίσκονται σε υποκατάστημα ή σε αποθηκευτικό χώρο καταχωρούνται διακεκριμένα στο βιβλίο απογραφών της έδρας και τα δεδομένα των αγαθών αυτών δίνονται άμεσα στον έλεγχο που διενεργείται στο υποκατάστημα ή στον αποθηκευτικό χώρο. »
Επίσης στον Κ.Φ.Ε (Ν. 4172/2013 ), προβλέπονται τα εξής : «Αρθρο 25. Αποτίμηση αποθεμάτων και ημικατεργασμένων προϊόντων .Τα αποθέματα και τα ημικατεργασμένα προϊόντα αποτιμώνται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες λογιστικής. Ωστόσο, ο φορολογούμενος δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει διαφορετική μέθοδο αποτίμησης κατά τα τέσσερα (4) έτη μετά το φορολογικό έτος κατά το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η μέθοδος αποτίμησης που εφάρμοσε η επιχείρηση.»
Σχετικά με την σπουδαιότητα της απογραφής στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, η απογραφή αυτή ( αρχική ), είναι σημαντική γιατί ωφελεί τον αγρότη με δύο τρόπους:
α) Όσον αφορά τον προσδιορισμό των καθαρών κερδών .
Η αξία της πρέπει να προστίθεται στο κόστος της χρήσης 2014, ως αρχικό απόθεμα. Διατηρούμε μια επιφύλαξη, σχετικά με την διαδικασία και τον υπολογισμό του αρχικού και του τελικού αποθέματος ( κυρίως παραγωγής φυτικής και ζωικής σε εξέλιξη και καρπών που είχαν συλλεχτεί αλλά δεν είχαν πωληθεί έως 31/12 ) στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, αφού πρόκειται για δύσκολο και ταυτόχρονα σημαντικό θέμα. Σίγουρα δεν καλύπτεται το θέμα αυτό από το υφιστάμενο Νομοθετικό πλαίσιο και πρέπει η Φορολογική Διοίκηση να το καλύψει με έκδοση αναλυτικής απόφασης.
β) Όσον αφορά τον προσδιορισμό του Φ.Π.Α .
Ως προς το ΦΠΑ ωφελεί την επιχείρηση αφού ο κατ΄ αποκοπή Φ.Π.Α που προκύπτει από τον υπολογισμό αυτό προστίθεται στο φόρο εισροών.
Σημειώνουμε ότι η δυνατότητα υπολογισμού της απογραφής ( 31/12/2013), στο λογιστικό και φορολογικό αποτέλεσμα των αγροτών , μάλλον δεν καλύπτεται από το υφιστάμενο Νομοθετικό πλαίσιο, και ο ενδεχόμενος μη υπολογισμός της, θα οδηγήσει σε αρκετές περιπτώσεις σε αδικίες, αφού η ενδεχόμενη μη δυνατότητα συμψηφισμού των αγορών/εξόδων που έγιναν τα προηγούμενα έτη , για προϊόντα που θα πωληθούν το 2014, θα οδηγήσει σε υπερφορολόγηση των προϊόντων αυτών.
Επίσης θα υπάρξουν περιπτώσεις κατά τις οποίες αγροτικά προϊόντα φορολογηθήκαν με τεκμαρτό τρόπο, τα προηγούμενα έτη με βάση το ειδικό καθεστώς φορολόγησης και θα πωληθούν κατά το έτος 2014. Εναλλακτική λύση θα ήταν τα προϊόντα αυτά να φορολογηθούν με «τεκμαρτό τρόπο» .
Πάντως είναι πολύ λογικό, η απογραφή μετάταξης που γίνεται για τις ανάγκες του Φ.Π.Α , να αποτελέσει την βάση της αρχικής απογραφής ( 1/1/2014 ), των λογιστικών βιβλίων των αγροτών.
Επίσης κατά την άποψη μας πρέπει , στην αρχική ( 31-12-13) απογραφή παγίων (μητρώο παγίων) , να καταγραφούν :
α) Πάγια στοιχεία (αποθήκες, μηχανήματα κ.λ.π), και αυτά τα οποία παρόλο δεν έχουν δικαίωμα συμψηφισμού τμήματος του Φ.Π.Α αγοράς τους , εντούτοις έχουν αναπόσβεστη αξία (με βάση το έτος κτήσεως και τον συντελεστή απόσβεσης) και έτσι χρήζουν αποσβέσεων στα επόμενα έτη.
β) Ζώα και φυτά/δέντρα πολυετούς καλλιέργειας για τα οποία διατέθηκαν, στα προηγούμενα έτη σημαντικά κονδύλια για την αγορά ή την ανάπτυξη τους.
Βέβαια αναγνωρίζοντας το κόστος και τις δυσκολίες λογιστικής αποτύπωσης των ανωτέρω, θα μπορούσε να επιτραπεί κάποιος αγρότης, εναλλακτικά να εφαρμόζει «κατ΄ αποκοπή» συντελεστή αποσβέσεων, για τα πάγια κτήσεως έως 31/12/2013, με βάση τις πωλήσεις του.

 

3. ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ

Στην ενότητα αυτή αναφέρουμε διατάξεις για έκδοση στοιχειών, οι οποίες αφορούν τους αγρότες.
 

α) Δελτίο αποστολής – «Δικαιολογητικό έγγραφο μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων»

Από 1/1/2014, καταργήθηκε η υποχρέωση έκδοσης δελτίου αποστολής, με παράλληλη καθιέρωση της υποχρέωσης παρακολούθησης μόνο των μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων και με την ΠΟΛ.1023/20.1.2014, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
« 8. Τρόπος παρακολούθησης μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων……….
8.1. Υπόχρεοι.
Υπόχρεοι σε έκδοση του εγγράφου μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων, είναι:
α) Οι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών.
β) Τα πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κ.λπ.).
γ) Αγρότες που εντάσσονται, από 1.1.2014 στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.
Σημειώνεται ότι, οι αγρότες που από 1.1.2014, παραμένουν στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α., δεν υποχρεούνται στην έκδοση του εγγράφου, για την παρακολούθηση (διακίνηση, παράδοση, αποστολή) των μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων τους.
8.2. Περιπτώσεις έκδοσης.
Το έγγραφο μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων, εκδίδεται από τα προαναφερόμενα πρόσωπα στις εξής περιπτώσεις:
α) Σε κάθε περίπτωση παράδοσης μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων, ανεξάρτητα εάν γίνει φυσική διακίνηση ή όχι αυτών και εφόσον δεν έχει εκδοθεί άμεσα κατά την παράδοση τιμολόγιο ή απόδειξη λιανικών συναλλαγών, κατά περίπτωση.
β) Σε κάθε περίπτωση παραλαβής μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων:
- από πρόσωπο που δεν έχει υποχρέωση έκδοσης του εγγράφου (π.χ. αγρότης του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α., ιδιώτης κ.λπ.) και εφόσον δεν έχει εκδοθεί άμεσα με την παραλαβή τους τίτλος κτήσης της παραγράφου 5 του άρθρου 6 του Κ.Φ.Α.Σ. ή τιμολόγιο αγοράς αγροτικών προϊόντων.
- από πρόσωπο που παρότι έχει υποχρέωση, αρνείται την έκδοση αυτού ή όταν κατά την παραλαβή τους δεν παραδίδεται είτε τιμολόγιο του προμηθευτή αυτών είτε αντίτυπο του εγγράφου μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων.
Επισημαίνεται ότι, το εν λόγω έγγραφο εκδίδεται και κατά την παραλαβή επιστρεφόμενων αποθεμάτων είτε από υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών είτε από ιδιώτη, εφόσον δεν εκδίδεται άμεσα με την επιστροφή πιστωτικό τιμολόγιο ή απόδειξη επιστροφής, κατά περίπτωση………..
8.8. Εξαιρέσεις - Λοιπές διευκρινίσεις.
1. Οι περιπτώσεις εξαιρέσεων - απαλλαγών από την έκδοση δελτίων αποστολής, εξακολουθούν να ισχύουν αναλόγως και μετά την 1.1.2014, και σχετικά με την υποχρέωση έκδοσης εγγράφου, επί αποστολής, παράδοσης, παραλαβής, διακίνησης αποθεμάτων, των οποίων εκκρεμεί η τιμολόγηση.
Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω περιπτώσεις εξαιρέσεων:
………..
- Οι διακινήσεις, από λιανοπωλητές, βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών, που διαθέτουν τα εμπορεύματα τους αποκλειστικά τις κινητές λαϊκές αγορές, τα παζάρια και το πλανόδιο εμπόριο (πλανόδιοι πωλητές - κινητά καταστήματα), λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των υπόψη συναλλαγών, υπό την προϋπόθεση να φέρουν μαζί τους τα φορολογικά βιβλία και τα φορολογικά στοιχεία αγορών.
Επισημαίνεται ότι, για τις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων, προς και από τις λαϊκές αγορές απαιτείται η έκδοση του υπόψη εγγράφου.
2. Στις περιπτώσεις που παραλαμβάνονται από παραγωγούς αγροτικών προϊόντων, είτε του ειδικού είτε του κανονικού καθεστώτος Φ.Π.Α., αγαθά, είναι δυνατόν, για τη διευκόλυνση των συναλλαγών, το έγγραφο μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων να εκδίδεται από τον παραλήπτη αυτών (έμπορο, συνεταιρισμό κ.λπ.), αντίγραφο του οποίου παραδίδεται στον παραγωγό.
Σημειώνεται ότι, εξακολουθούν να ισχύουν, αναλόγως, τα όσα έχουν γίνει δεκτά με την εγκύκλιο Σ.682/52/ΠΟΛ.54/23.2.1987, αναφορικά με την διακίνηση αγοραζομένου γάλακτος από τυροκομικές - τυρεμπορικές επιχειρήσεις, ανεξάρτητα αν οι αντισυμβαλλόμενοι αγρότες εντάσσονται στο κανονικό ή ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α..
……………………»
Ειδικής προσοχής για τους αγρότες είναι η ακόλουθη δυνατότητα/διευκόλυνση: «2. Στις περιπτώσεις που παραλαμβάνονται από παραγωγούς αγροτικών προϊόντων, είτε του ειδικού είτε του κανονικού καθεστώτος Φ.Π.Α., αγαθά, είναι δυνατόν, για τη διευκόλυνση των συναλλαγών, το έγγραφο μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων να εκδίδεται από τον παραλήπτη αυτών (έμπορο, συνεταιρισμό κ.λπ.), αντίγραφο του οποίου παραδίδεται στον παραγωγό.»
 

β) Τιμολόγιο

Για την πώληση αγαθών για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου και την παροχή υπηρεσιών από υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών σε άλλο υπόχρεο, ή σε αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. ή σε πρόσωπα εκτός της χώρας, για την άσκηση του επαγγέλματός τους ή την εκτέλεση του σκοπού τους, κατά περίπτωση, εκδίδεται τιμολόγιο, τουλάχιστον διπλότυπο.
Επίσης, ο υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών εκδίδει τιμολόγιο όταν εισπράττει επιδοτήσεις, οικονομικές ενισχύσεις, αποζημιώσεις, επιστροφές τόκων, εισφορές και άλλα ανόργανα έσοδα. Για την υποχρέωση έκδοσης τιμολογίου, ως είσπραξη θεωρείται και η πίστωση του λογαριασμού του δικαιούχου, εφόσον αυτός εγγράφως έλαβε γνώση της πίστωσης αυτής.
Στο τιμολόγιο αναγράφονται:
• η ημερομηνία έκδοσης αυτού,
• τα πλήρη στοιχεία των συμβαλλομένων, (ως πλήρη στοιχεία των συμβαλλομένων νοούνται το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία, η διεύθυνση και ο Α.Φ.Μ.)
• η ημερομηνία της συναλλαγής, εφόσον δεν συμπίπτει με την ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου, και
• τα στοιχεία αυτής (ως πλήρη στοιχεία της συναλλαγής νοούνται το είδος των αγαθών, η ποσότητα, η μονάδα μέτρησης, η τιμή μονάδας και η αξία ή το είδος των υπηρεσιών και η αμοιβή, η οποία, όπου συντρέχει περίπτωση, αναλύεται κατά συντελεστή Φ.Π.Α. ή απαλλαγή από το Φ.Π.Α.. Οι παρεχόμενες εκπτώσεις αναγράφονται κατά τις ίδιες διακρίσεις. Στο καθαρό ποσό περιλαμβάνονται οι κατά το χρόνο της συναλλαγής συναλλακτικές και ειδικές φορολογικές επιβαρύνσεις και προστίθεται ο Φ.Π.Α. που αναλογεί. Ακόμη αναγράφεται το συνολικό ποσό της αξίας της συναλλαγής ή της αμοιβής. Επί αγοράς ηρτημένων καρπών ορισμένου κτήματος στο τιμολόγιο αναγράφεται ως ποσότητα αυτή που υπολογίζεται να αποληφθεί.)
Με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, για τα ζητήματα της ενότητας αυτής, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
«Έκδοση Στοιχείων Αναφορικά με την έκδοση των φορολογικών στοιχείων διευκρινίζονται τα εξής:
α) Αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α.
Οι αγρότες που, από 1.1.2014, παραμένουν στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α.:
- Δεν υποχρεούνται στην έκδοση συνοδευτικού εγγράφου, για την παρακολούθηση (διακίνηση, παράδοση, αποστολή) των μη τιμολογηθέντων προϊόντων τους.
- Δεν υποχρεούνται στην έκδοση τιμολογίου για τις πωλήσεις των προϊόντων τους σε άλλους υπόχρεους απεικόνισης συναλλαγών ή πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ.).
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του Κ.Φ.Α.Σ., οι υπόψη αγρότες δύνανται να επιλέξουν να εκδίδουν οι ίδιοι τα τιμολόγια για την πώληση του συνόλου της παραγωγής τους.
- Δεν εκδίδουν αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για τις πωλήσεις των αγροτικών προϊόντων τους σε ιδιώτες.
Επισημαίνεται ότι οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος που πωλούν τα προϊόντα παραγωγής τους από λαϊκές αγορές εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. για τις πωλήσεις αυτές και εφαρμόζουν τα οριζόμενα στην απόφαση ΠΟΛ.1065/18.5.2010, εκδίδουν δηλαδή τις αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για τις πωλήσεις των προϊόντων τους με τη χρήση φορολογικού μηχανισμού (φορολογικής ταμειακής μηχανής) και για τις διακινήσεις των προϊόντων τους προς και από τις λαϊκές αγορές, εκδίδουν το δικαιολογητικό έγγραφο που προβλέπεται στην απόφαση ΠΟΛ.1286/31.12.2013. Σημειώνεται ότι εάν οι πωλήσεις από λαϊκές αγορές δεν υπερβαίνουν τις 5.000 ευρώ ετησίως, δεν υπάρχει υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων.
Σημειώνεται ότι, οι υπόχρεοι απεικόνισης συναλλαγών και τα πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κλπ.), που πραγματοποιούν αγορές αγροτικών προϊόντων από τους υπόψη αγρότες, υποχρεούνται να συντάσσουν δικαιολογητικό έγγραφο για τη διακίνηση ή την παραλαβή των αγορασθέντων και μη τιμολογηθέντων αγροτικών προϊόντων. Το ανωτέρω δικαιολογητικό έγγραφο δεν εκδίδεται στην περίπτωση που εκδοθεί άμεσα με την παραλαβή των αγροτικών προϊόντων τιμολόγιο αγοράς της παραγράφου 5 του άρθρου 6 του Κ.Φ.Α.Σ..
Επισημαίνεται ότι οι εν λόγω αγρότες υποχρεούνται να διαφυλάσσουν όλα τα φορολογικά στοιχεία που αφορούν την αγροτική τους εκμετάλλευση (έσοδα, αγορές και δαπάνες) (εγκύκλιος ΠΟΛ.1222/6.8.1997)
(Σημειώνεται ότι στην ΠΟΛ.1079/19.3.2014, προβλέπονται, τα εξής : « 5. Οι αγρότες, του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, αλλά δεν θα ασκήσουν την επόμενη διαχειριστική περίοδο την αγροτική τους εκμετάλλευση λόγω π.χ. μεταβίβασης, μίσθωσης κ.λπ. της αγροτικής γης, ζώων κ.λπ. μέχρι το τέλος της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, δεν υποχρεούνται σε τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων τη χρήση αυτή και παραμένουν στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α., έστω και αν έχουν στην κατοχή τους αποθέματα αγροτικών προϊόντων παραγωγής τους που αφορούν την προηγούμενη χρήση. Για τη διάθεση των αποθεμάτων αυτών εκδίδεται το προσήκον στοιχείο (τιμολόγιο αγοράς ή εκκαθάριση) από τον αντισυμβαλλόμενο υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών.» )
β) Αγρότες του κανονικού καθεστώτος Φ.Π.Α.
Οι αγρότες που, από 1.1.2014, εντάσσονται σε τήρηση βιβλίων και υπάγονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.:
- Υποχρεούνται να εκδίδουν δικαιολογητικό έγγραφο για την αποστολή, παράδοση ή διακίνηση των προϊόντων τους, με σκοπό την πώληση, εφόσον δεν εκδίδονται άμεσα με την αποστολή, την παράδοση ή τη διακίνηση των προϊόντων φορολογικά στοιχεία αξίας (απόφαση ΠΟΛ.1286/31.12.2013).
- Εκδίδουν τιμολόγιο για τις πωλήσεις των προϊόντων τους σε άλλους υπόχρεους απεικόνισης συναλλαγών ή πρόσωπα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Κ.Φ.Α.Σ. (Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα κ.λπ.).
- Εκδίδουν αποδείξεις λιανικών συναλλαγών με τη χρήση φορολογικού μηχανισμού (φορολογικής ταμειακής μηχανής) για τις πωλήσεις των προϊόντων τους σε ιδιώτες από επαγγελματική τους εγκατάσταση. Για τις πωλήσεις σε ιδιώτες που πραγματοποιούνται εκτός της επαγγελματικής τους εγκατάστασης δεν απαιτείται η χρησιμοποίηση φορολογικού μηχανισμού (φορολογικής ταμειακής μηχανής) για την έκδοση των αποδείξεων λιανικών συναλλαγών και μπορεί να εκδίδονται χειρόγραφες αθεώρητες αποδείξεις λιανικών συναλλαγών (αποφάσεις ΠΟΛ.1288/31.12.2013 και ΠΟΛ.1001/31.12.2013). Επισημαίνεται ότι, οι υπόψη αγρότες που πωλούν τα προϊόντα παραγωγής τους από λαϊκές αγορές εφαρμόζουν τα οριζόμενα στην απόφαση ΠΟΛ.1065/18.5.2010, εκδίδουν δηλαδή τις αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για τις πωλήσεις των προϊόντων τους με τη χρήση φορολογικού μηχανισμού (φορολογικής ταμειακής μηχανής)………………
γ) Πωλήσεις αγροτικών προϊόντων για λογαριασμό αγροτών - Έκδοση εκκαθαρίσεων
Με την περίπτωση α' της παραγράφου 12.13.3 της εγκυκλίου ΠΟΛ.3/24.11.1992 έχει γίνει δεκτό ότι για τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό των παραγωγών η εκκαθάριση μπορεί να εκδίδεται μια φορά κατά διαχειριστική περίοδο και το αργότερο μέσα στον επόμενο μήνα από τη λήξη αυτής. Η δυνατότητα αυτή καταλαμβάνει μόνο τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό παραγωγών που εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α..
Συνεπώς, για τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό παραγωγών που, από 1.1.2014, εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. η εκκαθάριση εκδίδεται στο χρόνο που ορίζεται από τις γενικές διατάξεις του άρθρου 6 του Κ.Φ.Α.Σ. δηλαδή, το αργότερο την τελευταία ημέρα κάθε μήνα και αποστέλλεται στον εντολέα (παραγωγό του κανονικού καθεστώτος) μέχρι τη δεκάτη πέμπτη (15η) ημέρα του επόμενου μήνα και προκειμένου για τον τελευταίο μήνα της διαχειριστικής περιόδου μέχρι την εικοστή (20ή) ημέρα του επόμενου μήνα.
Ειδικά, για τις πωλήσεις αγροτικών προϊόντων από συνεταιριστικές οργανώσεις για λογαριασμό παραγωγών που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., των μηνών Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2014, οι εκκαθαρίσεις εκάστου εξ αυτών των μηνών, μπορούν να εκδοθούν με ημερομηνία το αργότερο την 31.3.2014.»
 

γ) Μέχρι 15.04.2014 (με ημερομηνία έκδοσης 31.03.2014 ). - Διόρθωση των φορολογικών στοιχείων.

Με την ΠΟΛ.1024/17.1.2014, για τα ζήτημα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
« Σημειώνεται ότι, στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί μετά την 1.1.2014 τιμολόγια αγοράς (αγροτικών προϊόντων) από αντισυμβαλλόμενους προς αγρότες, οι οποίοι από 1.1.2014 εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. και δεδομένου ότι αυτοί πρέπει να εκδίδουν τιμολόγια (πώλησης) με Φ.Π.Α., πρέπει το αργότερο μέχρι τις προθεσμίες που προβλέπονται στο κατωτέρω κεφάλαιο 2 για την υποβολή δηλώσεων έναρξης ή μεταβολής εργασιών να εκδοθούν πιστωτικά τιμολόγια από τους αντισυμβαλλόμενους και τιμολόγια (πώλησης) από τους αγρότες, με ημερομηνία έκδοσης μέχρι 31.1.2014 ή 28.2.2014 ( σημ. : η προθεσμία αυτή παρατάθηκε και είναι η 31-3-2014 ), ανάλογα με το αν ο αγρότης είναι υπόχρεος σε διπλογραφικά ή απλογραφικά βιβλία, αντίστοιχα.
Στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί τιμολόγια για την πώληση προϊόντων από τους αγρότες, κατ' εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του Κ.Φ.Α.Σ., προς αντισυμβαλλόμενους, οι οποίοι (αγρότες) από 1.1.2014 εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. και δεδομένου ότι αυτοί πρέπει να εκδίδουν τιμολόγια (πώλησης) με Φ.Π.Α., θα πρέπει το αργότερο εντός των προθεσμιών που προσδιορίζονται στην προηγούμενη παράγραφο να εκδώσουν συμπληρωματικά τιμολόγια προς τους αντισυμβαλλόμενους για τη χρέωση του Φ.Π.Α..»
Επίσης στην ΠΟΛ.1079/19.3.2014, προβλέπονται για την περίπτωση αυτή τα εξής :
« Σημειώνεται ότι η διόρθωση των φορολογικών στοιχείων που προβλέπεται στην εγκύκλιό μας ΠΟΛ.1024/17.1.2014 (έκδοση πιστωτικών τιμολογίων από τους αντισυμβαλλόμενους και έκδοση τιμολογίων πώλησης από τους αγρότες, ή συμπληρωματικών τιμολογίων για τη χρέωση ΦΠΑ) μπορεί να γίνει μέχρι 15.04.2014, με ημερομηνία έκδοσης 31.03.2014.»
 

δ) Τιμολόγιο (αθεώρητο ) για την είσπραξη των δικαιωμάτων της ενιαίας ενίσχυσης, επιδοτήσεων, άλλων οικονομικών ενισχύσεων, αποζημιώσεων κλπ.

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, για τα ζήτημα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
«7. Διευκρινίζεται ότι για την είσπραξη των δικαιωμάτων της ενιαίας ενίσχυσης, επιδοτήσεων, άλλων οικονομικών ενισχύσεων, αποζημιώσεων κλπ., δεν εκδίδεται φορολογικό στοιχείο από τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος. Αντίθετα οι αγρότες που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., υποχρεούνται για τις εν λόγω εισπράξεις να εκδώσουν αθεώρητο τιμολόγιο, κατά το χρόνο είσπραξης ή της πίστωσης του λογαριασμού τους, εφόσον έλαβαν γνώση της πίστωσης αυτής, το οποίο και καταχωρούν στα βιβλία τους (εφόσον ενημερώνουν βιβλίο εσόδων –εξόδων κατά τα προαναφερόμενα).»
 

4. ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ

Το τιμολόγιο εκδίδεται κατά την παράδοση ή την έναρξη της αποστολής των αγαθών στον παραλήπτη, κατά περίπτωση. Κατ' εξαίρεση, το τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο σε ένα (1) μήνα από την παράδοση ή αποστολή των αγαθών στον αγοραστή και πάντως μέσα στην ίδια διαχειριστική περίοδο των συμβαλλομένων.
Το τιμολόγιο αγοράς ηρτημένων καρπών εκδίδεται κατά το χρόνο κατάρτισης της σύμβασης.
Επί επιστροφής αγαθών το πιστωτικό τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο σε ένα (1) μήνα από το χρόνο της παραλαβής τους και πάντως μέσα στην ίδια διαχειριστική περίοδο που παραλήφθηκαν τα αγαθά.
Στην περίπτωση παροχής υπηρεσίας το τιμολόγιο εκδίδεται με την ολοκλήρωση της παροχής. Όταν η παροχή υπηρεσίας διαρκεί, εκδίδεται τιμολόγιο κατά το χρόνο που καθίσταται απαιτητό μέρος της αμοιβής, για το μέρος αυτό και την υπηρεσία που παρασχέθηκε.
Πάντως, το τιμολόγιο δεν μπορεί να εκδοθεί πέραν της διαχειριστικής περιόδου που παρασχέθηκε η υπηρεσία.
 

5. ΘΕΩΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ Δ.Ο.Υ

Σύμφωνα με την ΠΟΛ. 1023/20-1-2014, ισχύουν τα εξής :
« 2. Κατάργηση θεώρησης φορολογικών βιβλίων και στοιχείων.
Με το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 9 του Κ.Φ.Α.Σ. ορίζεται ότι, η παράγραφος αυτή παύει να ισχύει από την 1.1.2014. Επίσης, με το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 11 του Κ.Φ.Α.Σ. ορίζεται ότι, η παράγραφος αυτή παύει να ισχύει από την 1.1.2014.
Κατά συνέπεια, από 1.1.2014, οι αρμόδιες Δ.Ο.Υ. δεν θεωρούν οποιοδήποτε φορολογικό βιβλίο και στοιχείο που προβλέπεται από τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ. και των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότηση αυτού ή του προϊσχύσαντος Κ.Β.Σ. (Π.Δ. 186/1992), καθώς και του ν. 1809/1988, περί φορολογικών μηχανισμών.
Σημειώνεται ότι, τυχόν αποθέματα θεωρημένων και μη χρησιμοποιηθέντων φορολογικών βιβλίων και στοιχείων μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι της εξαντλήσεως αυτών.»
Κατά συνέπεια δεν προβλέπεται υποχρέωση θεώρησης των λογιστικών βιβλία και στοιχείων.
Σημειώνεται ότι, από 1.1.2014, οι αρμόδιες Δ.Ο.Υ. δεν θεωρούν οποιοδήποτε φορολογικό βιβλίο και στοιχείο που προβλέπεται από τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ. και των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότηση αυτού ή του προϊσχύσαντος Κ.Β.Σ. (Π.Δ. 186/1992), καθώς και του ν. 1809/1988, περί φορολογικών μηχανισμών ΠΟΛ.1023/20.1.2014). Αν η θεώρηση βιβλίων ή στοιχείων, δεν προβλέπεται από τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ., αλλά από άλλες νομοθετικές διατάξεις τότε πρέπει να γίνεται. Με βάση τα ανωτέρω πρέπει να θεωρηθούν και οι « Καταστάσεις απογραφής », για τις ανάγκες της μετάταξης του Φ.Π.Α.

VII. ΥΠΟΒΟΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ.

Σύμφωνα με την πρόσφατα εκδοθείσα ΠΟΛ.1078/17.3.2014 « Οδηγίες για την υποβολή καταστάσεων φορολογικών στοιχείων, για διασταύρωση πληροφοριών, από 1.1.2014», για το θέμα αυτό ισχύουν τα εξής :
«1.1. Υπόχρεοι υποβολής
Υπόχρεοι σε υποβολή καταστάσεων φορολογικών στοιχείων πελατών και προμηθευτών, για τα εκδοθέντα και ληφθέντα φορολογικά στοιχεία, από 1.1.2014 και εξής, είναι:
α) Κάθε φυσικό πρόσωπο με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), για τα φορολογικά στοιχεία που σχετίζονται αποκλειστικά με την επαγγελματική του εξυπηρέτηση. Επισημαίνεται ότι, η υποχρέωση αυτή αφορά κάθε φυσικό πρόσωπο με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ανεξάρτητα της κατηγορίας των τηρούμενων βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά) ή της απαλλαγής του από αυτά, καθώς και της υπαγωγής ή μη στις διατάξεις του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (υποκείμενοι που διενεργούν φορολογητέες ή απαλλασσόμενες πράξεις με ή χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α. εισροών κ.λπ.).
Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, αποκτούν και οι αγρότες, φυσικά πρόσωπα, που υπάγονται είτε στο ειδικό είτε στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.. Επισημαίνεται ότι, κατά ρητή διατύπωση των κοινοποιούμενων διατάξεων, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. (άρθρο 41 του ν. 2859/2000), υποβάλλουν καταστάσεις πελατών (μόνο για τα τιμολόγια πώλησης που τυχόν εκδίδουν οι ίδιοι για το σύνολο της παραγωγής τους) και προμηθευτών, ανεξάρτητα της απαλλαγής τους από την τήρηση βιβλίων με βάση τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ.................
3.3. Διάφορες περιπτώσεις καταχωρήσεων..........
Πωλήσεις αγαθών για λογαριασμό τρίτου
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Φ.Α.Σ., στις περιπτώσεις πώλησης αγαθών για λογαριασμό τρίτου, ο παραγγελιοδόχος (αντιπρόσωπος) εκδίδει δικά του φορολογικά στοιχεία για την πώληση των αγαθών, ενώ εκδίδει εκκαθάριση προς τον παραγγελέα (εντολέα) στην οποία αναγράφονται οι πωλήσεις που διενεργήθηκαν για λογαριασμό του παραγγελέα (εντολέα), καθώς και η προμήθεια του παραγγελιοδόχου (αντιπροσώπου).
Οι καταστάσεις πελατών και προμηθευτών σ' αυτές τις περιπτώσεις υποβάλλονται, από τον παραγγελιοδόχο (αντιπρόσωπο) και τον παραγγελέα (εντολέα) ως εξής:
α) Παραγγελιοδόχος (αντιπρόσωπος)
Κατάσταση πελατών: Καταχωρούνται, αναλυτικά όπου απαιτείται, τα φορολογικά στοιχεία (τιμολόγια και αποδείξεις) που έχουν εκδοθεί για τις πωλήσεις για λογαριασμό τρίτου, τα οποία δεν αποτελούν έσοδα του παραγγελιοδόχου (αντιπροσώπου), καθώς και η προμήθεια, που αναγράφεται στην εκκαθάριση που εκδίδεται προς τον παραγγελέα (εντολέα).
Κατάσταση προμηθευτών: Καταχωρούνται, συγκεντρωτικά, οι πωλήσεις για λογαριασμό τρίτου που εμφανίζονται στην εκδιδόμενη εκκαθάριση, με αντισυμβαλλόμενο τον παραγγελέα (εντολέα).
β) Παραγγελέας (εντολέας)
Κατάσταση πελατών: Καταχωρούνται, συγκεντρωτικά, οι πωλήσεις για λογαριασμό του που εμφανίζονται στη ληφθείσα εκκαθάριση, με αντισυμβαλλόμενο τον παραγγελιοδόχο (αντιπρόσωπος).
Κατάσταση προμηθευτών: Καταχωρείται η προμήθεια του παραγγελιοδόχου, που αναγράφεται στη ληφθείσα εκκαθάριση ... »
Κατωτέρω παρατίθεται συνοπτικός πίνακας για το χρόνο υποβολής των καταστάσεων πελατών και προμηθευτών, για το ημερολογιακό έτος 2014.»

Κατάσταση πελατών

Περίοδος 2014

Τέλος του επόμενου μήνα από το τρίμηνο που αφορούν
Ειδικά το πρώτο τρίμηνο του 2014 υποβάλλεται μέχρι το τέλος του μηνός Μαΐου 2014

Υπόχρεοι

Ιανουαρίου

02 Ιουνίου

Αγρότες κανονικού καθεστώτος Φ.Π.Α. (φυσικά πρόσωπα)
Αγρότες ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α.* (φυσικά πρόσωπα)
Μη υπόχρεοι υποβολής περιοδικής δήλωσης Φ.Π.Α. (ανεξαρτήτως κατηγορίας βιβλίων)
Δημόσιο και Ν.Π.Δ.Δ.

* Μόνο για τα τιμολόγια πώλησης που τυχόν εκδίδουν οι ίδιοι για το σύνολο της παραγωγής τους

Φεβρουαρίου

Μαρτίου

Απριλίου

31 Ιουλίου

Μαΐου

Ιουνίου

Ιουλίου

31 Οκτωβρίου

Αυγούστου

Σεπτεμβρίου

Οκτωβρίου

02 Φεβρουαρίου 2015

Νοεμβρίου

Δεκεμβρίου


Κατάσταση προμηθευτών

Υπόχρεοι

Αγρότες κανονικού καθεστώτος Φ.Π.Α.
(φυσικά πρόσωπα)
 Αγρότες ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α.*
(φυσικά πρόσωπα)
 

Περίοδος 2014

Ετήσια

 

Ιανουαρίου

  02 Φεβ. 2015

Φεβρουαρίου

Μαρτίου

Απριλίου

Μαΐου

Ιουνίου

Ιουλίου

Αυγούστου

Σεπτεμβρίου

Οκτωβρίου

Νοεμβρίου

Δεκεμβρίου




VIIΙ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΞΟΔΩΝ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ

1. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΟΥ ΕΚΠΙΠΤΟΥΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ

Αυτές ορίζονται από τα επόμενα άρθρα του Ν. 4172/2013.
« Αρθρο 22. Εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες
Κατά τον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα ( άρα και αγροτική ) , επιτρέπεται η έκπτωση όλων των δαπανών, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 23 του Κ.Φ.Ε., οι οποίες: α) πραγματοποιούνται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις εμπορικές συναλλαγές της, β) αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και η αξία της συναλλαγής δεν κρίνεται κατώτερη ή ανώτερη της αγοραίας, στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η Φορολογική Διοίκηση, γ) εγγράφονται στα τηρούμενα βιβλία απεικόνισης των συναλλαγών της περιόδου κατά την οποία πραγματοποιούνται και αποδεικνύονται με κατάλληλα δικαιολογητικά.» και
«Αρθρο 23. Μη εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες
Οι ακόλουθες δαπάνες δεν εκπίπτουν:

α) τόκοι από δάνεια που λαμβάνει η επιχείρηση από τρίτους, εκτός από τα τραπεζικά δάνεια, διατραπεζικά δάνεια, καθώς και τα ομολογιακά δάνεια που εκδίδουν ανώνυμες εταιρείες κατά το μέτρο που υπερβαίνουν τους τόκους που θα προέκυπταν εάν το επιτόκιο ήταν ίσο με το επιτόκιο των δανείων αλληλόχρεων λογαριασμών προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, όπως αυτό αναφέρεται στο στατιστικό δελτίο οικονομικής συγκυρίας της Τράπεζας της Ελλάδος για την πλησιέστερη χρονική περίοδο πριν την ημερομηνία δανεισμού,

β) κάθε είδους δαπάνη που αφορά σε αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών αξίας άνω των πεντακοσίων (500) ευρώ, εφόσον η τμηματική ή ολική εξόφληση δεν έγινε με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής, γ) οι μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές,

δ) προβλέψεις εκτός των οριζομένων στο άρθρο 26,
ε) πρόστιμα και ποινές, περιλαμβανομένων των προσαυξήσεων,

στ) η παροχή ή λήψη αμοιβών σε χρήμα ή είδος που συνιστούν ποινικό αδίκημα,

ζ) ο φόρος εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων του τέλους επιτηδεύματος και των έκτακτων εισφορών, που επιβάλλεται για τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με τον Κ.Φ.Ε., καθώς και ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (Φ. Π. Α.) που αναλογεί σε μη εκπιπτόμενες δαπάνες, εφόσον δεν είναι εκπεστέος ως Φ. Π. Α. εισροών,

η) το τεκμαρτό μίσθωμα της παραγράφου 2 του άρθρου 39 σε περίπτωση ιδιόχρησης κατά το μέτρο που υπερβαίνει το τρία τοις εκατό (3%) επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου,

θ) οι δαπάνες για την οργάνωση και διεξαγωγή ενημερωτικών ημερίδων και συναντήσεων που αφορούν στη σίτιση και διαμονή πελατών ή εργαζομένων της κατά το μέτρο που υπερβαίνουν το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ ανά συμμετέχοντα και κατά το μέτρο που η συνολική ετήσια δαπάνη υπερβαίνει το μισό τοις εκατό (0,5%) επί του ετήσιου ακαθάριστου εισοδήματος της επιχείρησης,

ι) οι δαπάνες για τη διεξαγωγή εορταστικών εκδηλώσεων, σίτισης και διαμονής φιλοξενούμενων προσώπων κατά το μέτρο που υπερβαίνουν το ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ ανά συμμετέχοντα και κατά το μέτρο που η συνολική ετήσια δαπάνη υπερβαίνει το μισό τοις εκατό (0,5%) επί του ετήσιου ακαθάριστου εισοδήματος της επιχείρησης,

ια) οι δαπάνες ψυχαγωγίας. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση που η επιχειρηματική δραστηριότητα του φορολογούμενου έχει ως κύριο αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών ψυχαγωγίας και οι δαπάνες αυτές πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής, ιβ) προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες και

ιγ) το σύνολο των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος μη συνεργάσιμο ή που υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 65 του Κ.Φ.Ε., εκτός εάν ο φορολογούμενος αποδείξει ότι οι δαπάνες αυτές αφορούν πραγματικές και συνήθεις συναλλαγές και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά κερδών ή εισοδημάτων ή κεφαλαίων με σκοπό τη φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή.

Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν αποκλείει την έκπτωση των δαπανών που καταβάλλονται προς φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που είναι φορολογικός κάτοικος σε κράτος - μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., εφόσον υπάρχει η νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ελλάδας και αυτού του κράτους - μέλους.»

Επισημαίνουμε ότι είναι αναγκαία, η σύνταξη ενός εξειδικευμένου καταλόγου, φορολογικά εκπτεστέων δαπανών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, κυρίως εξόδων όπως τόκοι δανείων, ασφάλιστρα Ο.Γ.Α, αποσβέσεων κ.λ.π , καθώς και όσων από τις επιδοτήσεις, υπόκεινται σε φορολογία .

Σημειώνεται ότι στην ΠΟΛ.1024/17.1.2014 , αναφέρονται τα εξής : « Θέματα Φορολογίας Εισοδήματος. Δεδομένου ότι θέματα που ανακύπτουν όσον αφορά τη φορολογία εισοδήματος δεν είναι επείγοντα κατά το παρόν στάδιο, τα θέματα αυτά θα διευκρινιστούν με νεότερη εγκύκλιο.», άρα αναμένουμε την σχετική εγκύκλιο. 
Επίσης ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο Άρθρο 23 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος). Μη εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες : «Οι ακόλουθες δαπάνες δεν εκπίπτουν: α) ………….β) κάθε είδους δαπάνη που αφορά σε αγορά αγαθών ή λήψη υπηρεσιών αξίας άνω των πεντακοσίων (500) ευρώ, εφόσον η τμηματική ή ολική εξόφληση δεν έγινε με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής» .

Αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες του αγροτικού επαγγέλματος ( δυσκολία διενέργειας τραπεζικών συναλλαγών και έκδοσης επιταγών ) , εκτιμούμε ότι πρέπει να δοθεί, έστω μεταβατικού χαρακτήρα εξαίρεση των αγροτών στο θέμα αυτό και οι δαπάνες τους, να αναγνωρίζονται ανεξαρτήτως του τρόπου πληρωμής.

2. ΑΓΟΡΕΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ - ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΟΔΙΩΝ ΓΕΝΙΚΑ.

Είναι η κυριότερη κατηγορία δαπανών και εκπίπτει εφόσον υπάρχει το τιμολόγιο του προμηθευτή, έχει καταχωρηθεί στα λογιστικά βιβλία και εφόσον η αξία της είναι μεγαλύτερη από 500 ευρώ τότε η πληρωμή της έχει γίνει με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής (κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό του προμηθευτή ή επιταγή ή πιστωτική κάρτα).

3. ΕΞΟΔΑ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑΣ – ΕΡΓΟΣΗΜΟ

Για την αναγνώριση των εξόδων των εργατών χρειάζεται η ασφάλιση αυτών, η οποία βέβαια είναι υποχρεωτική και από τις διατάξεις της ασφαλιστικής Νομοθεσίας.
Φυσικά σε περίπτωση απασχόλησης και άλλων κατηγοριών εργαζομένων ισχύουν οι γενικές διατάξεις της εργατικής και ασφαλιστικής Νομοθεσίας.
Η ασφάλιση των εργατών γης ( ημεδαπών και αλλοδαπών), γίνεται μέσω της διαδικασίας καταβολής του εργόσημου . Κατωτέρω παρατίθενται τα κύρια σημεία της Εγκύκλιου του Ο.Γ.Α. αριθ. 9/12.9.2011 « Εφαρμογή Εργοσήμου - Ασφάλιση στον ΟΓΑ των αυτοτελώς απασχολουμένων εργατών γης », Αθήνα, 12-9-2011.
«Σας γνωρίζουμε, ότι με τις διατάξεις των άρθρων 20 έως και 24 του ν. 3863/2010 (ΦΕΚ 115 Α) «Νέο Ασφαλιστικό Σύστημα και συναφείς διατάξεις, ρυθμίσεις στις εργασιακές σχέσεις», όπως αντικαταστάθηκαν και συμπληρώθηκαν με τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 76 του ν. 3996/2011 (ΦΕΚ 170 Α), θεσπίστηκε το εργόσημο για την καταβολή της αμοιβής και των ασφαλιστικών εισφορών ορισμένων κατηγοριών εργαζομένων, μεταξύ των οποίων και οι εργάτες γης. Με την υπ’ αριθ. 14913/343/Φ10034/27.6.2011 (ΦΕΚ 1586 Β) Απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίστηκαν οι προδιαγραφές, η διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης του εργοσήμου και τα λοιπά ειδικότερα θέματα που αφορούν στις συναλλαγές εργοσήμου. Με την παρούσα εγκύκλιο, σας κοινοποιούμε τις ως άνω διατάξεις, σας παρέχουμε γενικές πληροφορίες για το εργόσημο και σας ενημερώνουμε για το νέο θεσμικό πλαίσιο ασφάλισης στον ΟΓΑ των αυτοτελώς απασχολουμένων εργατών γης, την εφαρμογή του εργοσήμου στον ΟΓΑ και τη διαδικασία ένταξης στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών, των εργατών γης.
Ι. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΡΓΟΣΗΜΟΥ
Φύση εργοσήμου – Γενική περιγραφή διαδικασίας
Σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις, για την αμοιβή και παρακράτηση εισφορών των προσώπων που ορίζονται στο ν.3863/2010 (μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και οι εργάτες γης), τηρείται στο εξής, υποχρεωτικά, διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης ειδικής επιταγής «εργόσημο». Υπόχρεος έκδοσης του εργοσήμου είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δέχεται ή χρησιμοποιεί τις εργασίες ή υπηρεσίες των ανωτέρω προσώπων. Δικαίωμα εξαργύρωσης έχει αποκλειστικά ο αποδέκτης του εργοσήμου. Το εργοσήμο αντικαθιστά, κατά τρόπο αποκλειστικό, την αποζημίωση των ως άνω απασχολουμένων με οποιαδήποτε απευθείας δοσοληψία χρηματικής φύσης. Κατά την εξαργύρωση του εργοσήμου παρακρατείται μέρος της αναγραφόμενης αξίας έναντι ασφαλιστικών εισφορών και αποδίδεται στον ασφαλιστικό φορέα κάλυψης του απασχολούμενου. Στη φυσική του μορφή, το εργόσημο φέρει συγκεκριμένα στοιχεία για τον εκδότη, τον ασφαλιστικό φορέα, την ονομαστική αξία και την κράτηση υπέρ του ασφαλιστικού φορέα, το φορέα έκδοσης, την ημερομηνία έκδοσης, την ημερομηνία λήξης και την ημερομηνία εξόφλησης. Επίσης, φέρει μοναδικό αριθμό που χαρακτηρίζει μονοσήμαντα το συγκεκριμένο εργόσημο και εγγυάται τη γνησιότητα αυτού. Κατά την έκδοση του εργοσήμου παράγονται δύο στελέχη. Το ένα από αυτά κρατείται και φυλάσσεται, προαιρετικά, από τον εργοδότη ως αποδεικτικό πληρωμής και για την απόλαυση οικονομικών ελαφρύνσεων που προβλέπονται στο ν. 3863/2010, ενώ το δεύτερο αποδίδεται από τον εργοδότη στον απασχολούμενο ως μέσο εξαργύρωσης, αλλά και ως, προαιρετικό, αποδεικτικό απασχόλησης. Η έκδοση και η εξαργύρωση εργοσήμου γίνεται από τους συμβεβλημένους φορείς υπηρεσιών πληρωμής, για λογαριασμό του αρμόδιου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, ο οποίος και αναγράφεται ευκρινώς επί του εργοσήμου (ΟΓΑ ή ΙΚΑ). Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος τηρεί τραπεζικό λογαριασμό στην εκδότρια τράπεζα, μπορεί να διενεργείται από τον εργοδότη ειδική συναλλαγή «εργοσήμου», με κατάθεση της αμοιβής του εργαζόμενου στο λογαριασμό του.
Ακύρωση – Επανέκδοση - Περιορισμοί
Το ποσό του εργοσήμου δεν μπορεί να είναι μικρότερο των πέντε (5) ευρώ. Ο χρόνος ισχύος του ορίζεται στους τέσσερεις (4) μήνες από την ημερομηνία έκδοσής του. Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής το εργόσημο δε μπορεί να εξαργυρωθεί από τον εργαζόμενο. Εργόσημο που δεν έχει χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη μπορεί να ακυρωθεί εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του. Μετά τη λήξη ισχύος του, το εργόσημο ακυρώνεται αυτομάτως από το φορέα έκδοσης και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη για πληρωμή ή να εξαργυρωθεί από τον εργαζόμενο. Εργόσημο που δεν έχει χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη μπορεί να ακυρωθεί και να επιστραφεί το ποσό του στον εργοδότη αποκλειστικά από το φορέα έκδοσης, εντός του προβλεπόμενου χρόνου ακύρωσης, σε σημεία στα οποία είναι εφικτή η επιβεβαίωση της ταυτότητάς του (όχι μέσω Αυτόματων Μηχανημάτων Πληρωμών ΑΜΠ, ΑΤΜ, κ.λπ.), και υπό την προϋπόθεση ότι θα προσκομιστούν στο φορέα έκδοσης και τα δύο στελέχη του εργοσήμου (αντίτυπα για τον εργοδότη και τον εργαζόμενο). Σε περίπτωση απώλειας ή καταστροφής εργοσήμου που δεν έχει εξαργυρωθεί, μόνο ο εργοδότης έχει δικαίωμα να ζητήσει την επανέκδοση του εργοσήμου υποβάλλοντας σχετικό αίτημα στον φορέα έκδοσης καθώς και επίσημη δήλωση απώλειας.
Κυρώσεις – Φορολογικές ελαφρύνσεις (άρθρο 24 και άρθρο 20 παρ. 5 του ν.3863/2010)
Η παράβαση των διατάξεων περί εργοσήμου και η μη πληρωμή με εργόσημο συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με το 50πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη της 31ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, το οποίο επιβάλλεται από τον αρμόδιο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Οι ετήσιες καταβληθείσες εισφορές εκπίπτουν κατά τα 2/3 από το φορολογητέο εισόδημα του εργοδότη και κατά το 1/3 από το φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου. Ως δικαιολογητικό για την έκπτωση συνυποβάλλεται με τη φορολογική δήλωση η ετήσια απολογιστική κατάσταση που αποστέλλεται από το Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης στον εργοδότη και στον εργαζόμενο.
II. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΗΜΟΥ ΣΤΟΝ ΟΓΑ - ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΟΝ ΟΓΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΓΗΣ
1. Ασφάλιση στον ΟΓΑ με εργόσημο των εργατών γης
Όσον αφορά στον ΟΓΑ, το εργόσημο εφαρμόζεται στους εργάτες γης (ημεδαπούς, αλλοδαπούς), που απασχολούνται σε γεωργικές/κτηνοτροφικές επιχειρήσεις – εκμεταλλεύσεις (ατομικές ή με μορφή Ο.Ε. – Ε.Ε.) και οι οποίοι ασφαλίζονται στον ΟΓΑ ως αυτοτελώς απασχολούμενοι, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν. 2639/1998.
Στο εξής, η ασφάλιση των προσώπων αυτών θα γίνεται αποκλειστικά – και υποχρεωτικά – βάσει των διατάξεων περί εργοσήμου. Επισημαίνουμε, ότι σύμφωνα με τις νέες διατάξεις (παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010), οι εργάτες γης ασφαλίζονται στον ΟΓΑ ανεξαρτήτως των ημερών εργασίας τους ανά έτος, ασφαλίζονται δηλαδή ακόμη και αν απασχολούνται περιστασιακά. Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 22 του ως άνω νόμου, οι διατάξεις του άρθρου 34 του ν. 1140/1981 δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση των εργατών γης, δηλαδή οι εν λόγω απασχολούμενοι ασφαλίζονται στον ΟΓΑ, ανεξαρτήτως αν είναι ασφαλισμένοι ή λαμβάνουν σύνταξη από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης. Ακόμη επισημαίνουμε, ότι οι διατάξεις του εργοσήμου δεν έχουν εφαρμογή στα πρόσωπα που ασφαλίζονται στον ΟΓΑ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 3232/2004, όπως ισχύει, δηλ. στους απασχολούμενους με αμοιβή στην πρωτογενή αγροτική δραστηριότητα σε επιχειρήσεις με μορφή Α.Ε. και ΕΠΕ, στους απασχολούμενους σε κτηνοτροφικές επιχειρήσεις – εκμεταλλεύσεις ενσταυλισμένου τύπου (βουστάσια, ιπποφορβεία, πτηνοτροφεία, χοιροτροφεία, μονάδες εκτροφής αιγοπροβάτων και παρεμφερείς προς αυτά επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις) καθώς και στους αλιεργάτες της παράκτιας και μέσης αλιείας.
2. Υπολογισμός Χρόνου Ασφάλισης (παρ. 3, 4 και 5 του άρθρου 22 του ν.3863/2010)
Οι ημέρες εργασίας των εργατών γης υπολογίζονται ανά έτος με βάση τις αμοιβές τους (τις οποίες έχουν λάβει με εργόσημο) και προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των καταβληθεισών εντός του έτους αμοιβών δια του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη τής 31ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, θεωρούνται δε ως πραγματοποιηθείσες κατά το μήνα εξόφλησης των εργοσήμων. Οι απασχολούμενοι που έχουν πραγματοποιήσει 150 ημέρες εργασίας και άνω κατ’ έτος – υπολογισθείσες σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις - ασφαλίζονται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος. Για τους εργαζόμενους που έχουν πραγματοποιήσει ημέρες εργασίας λιγότερες των 150 κατ’ έτος - υπολογισθείσες σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις -, ο χρόνος ασφάλισής τους υπολογίζεται σε μήνες, οι οποίοι προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των ημερών εργασίας δια του 25. Υπόλοιπο ημερών εργασίας άνω των 12, ανά έτος, λογίζεται ως μήνας. Όλοι οι ως άνω ασφαλιζόμενοι κατατάσσονται αυτεπάγγελτα, για κάθε έτος απασχόλησής τους, στη μεγαλύτερη δυνατή ασφαλιστική κατηγορία του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης, ανάλογα με το συνολικό ύψος των εισφορών που έχουν καταβάλει εντός του έτους. Ημέρες εργασίας άνω των 300 κατά έτος, υπολογισθείσες κατά τα ανωτέρω, δεν λαμβάνονται υπόψη και δεν μεταφέρονται σε άλλο έτος. Συνεπώς, στο εξής, ο χρόνος ασφάλισης στον ΟΓΑ των εργατών γης θα υπολογίζεται ανά έτος και αποκλειστικά και μόνο με βάση τις συνολικές αμοιβές που θα έχουν λάβει με εργόσημο εντός του έτους, θα προκύπτει δε από τον παρακάτω τρόπο υπολογισμού:..…………
3. Ασφαλιστικές Εισφορές (παρ. 6 και 6Α του άρθρου 22 του ν. 3863/2010)
Οι παρακρατούμενες εισφορές για εργόσημα του ΟΓΑ (για τους εργάτες γης) έχουν οριστεί σε ποσοστό 10% επί του ποσού του εργοσήμου. Οι ασφαλιστικές εισφορές για τους μήνες ασφάλισης κάθε έτους, υπολογίζονται με βάση τα ποσά ασφαλιστικών εισφορών που ισχύουν κατά το συγκεκριμένο έτος, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία του απασχολούμενου. Οι ασφαλιστικές εισφορές κάθε έτους εξοφλούνται από τα ποσά που έχουν παρακρατηθεί, εντός του έτους, από τα εργόσημα του απασχολούμενου.
Επίσης, ισχύουν τα ακόλουθα ανάλογα με το αν ο εργαζόμενος ασφαλίζεται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος ή μέχρι πέντε (5) μήνες ετησίως:
Ασφάλιση στον ΟΓΑ ολόκληρο το έτος (ασφάλιση 150 ημερών και άνω ετησίως)
Στην περίπτωση των απασχολουμένων που ασφαλίζονται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος (δηλ. έχουν εντός του έτους 150 ημέρες εργασίας και άνω) και εφόσον τα παρακρατούμενα εντός του έτους ποσά δεν επαρκούν για την εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών ολόκληρου του έτους, οι υπόλοιπες οφειλόμενες για το έτος αυτό εισφορές καταβάλλονται υποχρεωτικά. Για την καταβολή των υπόλοιπων οφειλόμενων εισφορών θα αποστέλλεται από τον ΟΓΑ στον ασφαλισμένο, στις αρχές του επόμενου έτους, ειδική ειδοποίηση καταβολής εισφορών.
Ασφάλιση στον ΟΓΑ μέχρι 5 μήνες το έτος (ασφάλιση κάτω των 150 ημερών ετησίως)
Στην περίπτωση των απασχολουμένων με χρόνο ασφάλισης κάτω των έξι (6) μηνών ετησίως, εάν τα παρακρατηθέντα εντός του έτους ποσά δεν επαρκούν για την εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών των μηνών ασφάλισης του έτους, ισχυροί μήνες ασφάλισης θεωρούνται μόνο οι εξοφλημένοι μήνες και δεν αναζητούνται από τον ΟΓΑ οι εισφορές για τους υπόλοιπους μη εξοφλημένους μήνες του έτους. Οι εισφορές αυτές (για τους μη εξοφλημένους μήνες) μπορούν να εξοφληθούν, σύμφωνα με τα ισχύοντα κατά το χρόνο καταβολής ποσά εισφορών, μόνο κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, η οποία πρέπει να υποβληθεί πριν από την επέλευση ασφαλιστικού κινδύνου.
Πλεονάζουσες παρακρατηθείσες με εργόσημο ασφαλιστικές εισφορές
Ποσά εισφορών που έχουν παρακρατηθεί με εργόσημο δεν επιστρέφονται σε καμία περίπτωση. Τυχόν πλεονάζουσες ανά έτος παρακρατηθείσες εισφορές δεν μεταφέρονται σε άλλο έτος, ούτε συμψηφίζονται με οφειλόμενες εισφορές ή άλλες οφειλές του απασχολούμενου στον ΟΓΑ. Ο ασφαλισμένος όμως κατατάσσεται, αυτεπαγγέλτως, σε μεγαλύτερη ασφαλιστική κατηγορία - τη μεγαλύτερη δυνατή - εφόσον οι παρακρατηθείσες εισφορές επαρκούν για την εξόφληση των εισφορών μεγαλύτερης κατηγορίας.
Στις περιπτώσεις που ο εργάτης γης είναι κατά το ίδιο έτος ασφαλισμένος του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών ως αυτοτελώς απασχολούμενος (για άλλες ασφαλιζόμενες στον ΟΓΑ εργασίες π.χ. ως αγρότης), οι παρακρατηθείσες με εργόσημο εισφορές συμψηφίζονται με το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών του για το ίδιο έτος. Τυχόν πλεονάζουσες για το έτος αυτό εισφορές δεν επιστρέφονται, αλλά ο ασφαλισμένος κατατάσσεται σε μεγαλύτερη ασφαλιστική κατηγορία, ανάλογα με το σύνολο των καταβληθεισών εισφορών.
III. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ - ΕΞΑΡΓΎΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΗΜΟΥ
1. Διάθεση εργοσήμου
Η διάθεση του εργοσήμου θα αρχίσει από τα ΕΛ.ΤΑ στις 12-9-2011 και θα ακολουθήσουν σταδιακά οι Τράπεζες. Η συναλλαγή έκδοσης – εξαργύρωσης του εργοσήμου θα γίνεται στα ταμεία των καταστημάτων των φορέων έκδοσης εργοσήμου. Συμπληρωματικά, ορισμένοι φορείς έκδοσης θα διαθέτουν εργόσημα και από εναλλακτικά δίκτυα εξυπηρέτησης (web banking, κ.λπ). Πληροφορίες για την έκδοση – εξαργύρωση του εργοσήμου μπορούν να παίρνουν οι ενδιαφερόμενοι και από τους φορείς έκδοσης του εργοσήμου.
Σημειώνεται ότι προς το παρόν ο φορέας εξαργύρωσης δεν μπορεί να είναι διαφορετικός από το φορέα έκδοσης.
2. Έκδοση εργοσήμου
Ο εργοδότης – κτηματίας, κάτοχος γεωργικής – κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης, απευθύνεται στο φορέα έκδοσης του εργοσήμου, δηλώνει τον ΑΜΚΑ του και τον ΑΦΜ του και αγοράζει εργόσημο το ποσό του οποίου αντιστοιχεί στην αμοιβή του εργαζόμενου, όπως αυτή έχει συμφωνηθεί μεταξύ τους, για την παρεχόμενη εργασία. Ειδικά για την έκδοση εργοσήμου από ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρείες (Ο.Ε., Ε.Ε.), που απασχολούν εργάτες γης, η αγορά του εργοσήμου γίνεται με τον ΑΜΚΑ τού εκπροσώπου της εταιρείας και τον ΑΦΜ της εταιρείας. Κατά τη συναλλαγή ο εργοδότης πρέπει, απαραιτήτως, να δηλώσει ότι ενδιαφέρεται να αγοράσει εργόσημο για απασχόληση εργάτη γης. Ο φορέας έκδοσης προβαίνει στην έκδοση του εργοσήμου σε δύο (2) αντίτυπα (ένα για τον εργοδότη και ένα για τον εργαζόμενο). Μετά την ολοκλήρωση της παρεχόμενης εργασίας, ο εργοδότης παραδίδει στον εργαζόμενο, ως αμοιβή, το αντίτυπο για τον εργαζόμενο, αφού συμπληρώσει στο δικό του αντίτυπο τα στοιχεία του εργαζομένου (ΑΜΚΑ και/ή ονομαστικά στοιχεία) και την ημερομηνία πληρωμής, ο δε εργαζόμενος υπογράφει επί του αντιτύπου για τον εργοδότη, επιβεβαιώνοντας την πληρωμή του με εργόσημο. Σημειώνεται, ότι η ονομαστική αξία του εργοσήμου δεν μπορεί να είναι μικρότερη των πέντε (5) ευρώ. Διευκρινίζεται ακόμη, ότι δεν είναι απαραίτητο να εκδίδεται ξεχωριστό εργόσημο για κάθε ημέρα εργασίας. Π.χ. εργοδότης που έχει συμφωνήσει να απασχολήσει εργαζόμενο για τρεις (3) ημέρες, μπορεί να εκδώσει ένα εργόσημο ποσού ίσου με το σύνολο της αμοιβής τού εργαζόμενου και για τις τρεις (3) ημέρες εργασίας.
3. Εξαργύρωση εργοσήμου
Η εξαργύρωση του εργοσήμου γίνεται, απαραιτήτως, εντός του χρόνου ισχύος του εργοσήμου, ο οποίος, όπως προαναφέραμε, έχει οριστεί στους τέσσερεις (4) μήνες. (Επί του εργοσήμου αναγράφεται η ημερομηνία λήξης.) Ο εργαζόμενος, έχοντας μαζί του α) το έντυπο του εργοσήμου, β) την ταυτότητά του ή το διαβατήριό του ή άλλο στοιχείο ταυτοποίησης και γ) τη βεβαίωση απόδοσης ΑΜΚΑ ή την κάρτα του ΑΜΚΑ, απευθύνεται στον πιστωτικό φορέα που εξέδωσε το εργόσημο. Ο πιστωτικός φορέας, μετά την ταυτοποίηση και τον έλεγχο των στοιχείων, καταβάλει στον ενδιαφερόμενο το καθαρό πληρωτέο ποσό που προκύπτει μετά την παρακράτηση, για ασφαλιστικές εισφορές, ποσοστού 10% επί της αξίας του εργοσήμου.
Προσοχή: Στην περίπτωση που είτε ο εργοδότης είτε ο εργαζόμενος δεν έχουν ΑΜΚΑ, θα πρέπει πριν από τη συναλλαγή με τον πιστωτικό φορέα, να φροντίσουν να τους αποδοθεί ΑΜΚΑ. (Η απόδοση γίνεται από όλα τα ΚΕΠ της χώρας και τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Ασφαλισμένων – ΚΕΑ - των ασφαλιστικών φορέων.) Επίσης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν τα ατομικά τους στοιχεία που αναγράφονται στη βεβαίωση απόδοσης ΑΜΚΑ και εάν δεν είναι σωστά καταχωρημένα θα πρέπει να φροντίσουν να διορθωθούν. (Η διόρθωση των στοιχείων του ΑΜΚΑ γίνεται επίσης από όλα τα ΚΕΠ και ΚΕΑ)
4. Επισημάνσεις – Τι πρέπει να προσέχουν ο εργοδότης και ο εργαζόμενος
• Για την έκδοση - αγορά του εργοσήμου είναι απαραίτητη η δήλωση του ΑΜΚΑ και του ΑΦΜ του εργοδότη. Για την εξαργύρωση του εργοσήμου ο εργαζόμενος απευθύνεται στον πιστωτικό φορέα που εξέδωσε το εργόσημο έχοντας απαραιτήτως μαζί του α) το έντυπο του εργοσήμου, β) την ταυτότητά του ή το διαβατήριό του ή άλλο στοιχείο ταυτοποίησης και γ) τη βεβαίωση απόδοσης του ΑΜΚΑ του ή την κάρτα του ΑΜΚΑ του. Ο εργοδότης κατά την αγορά εργοσήμου για εργάτη γης, πρέπει να δηλώνει ότι το εργόσημο εκδίδεται για λογαριασμό του ΟΓΑ (για απασχόληση εργάτη γης). Κάθε εργόσημο ισχύει για τέσσερεις (4) μήνες από την ημερομηνία έκδοσής του. Συνεπώς ο εργαζόμενος θα πρέπει να ελέγχει, κατά την παραλαβή του, την ημερομηνία λήξης του και να το εξαργυρώνει εγκαίρως για να μη χάσει την αμοιβή του. Η ημερομηνία λήξης αναγράφεται επί του εργοσήμου. Η εξαργύρωση του εργοσήμου από τον εργαζόμενο πρέπει να γίνεται χωρίς καθυστερήσεις και, εφόσον αυτό είναι εφικτό, εντός του μήνα της απασχόλησης. Στην περίπτωση που ο εργοδότης δεν θα χρησιμοποιήσει το εργόσημο, έχει τη δυνατότητα να το ακυρώσει εντός τριών (3) μηνών από την έκδοσή του. Η ακύρωση γίνεται από το φορέα έκδοσης, με την προσκόμιση και των δύο αντιτύπων του εργοσήμου. Ο εργοδότης και ο εργαζόμενος δικαιούνται φορολογικές ελαφρύνσεις από τις καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές, βάσει σχετικής βεβαίωσης που θα τους αποστέλλεται από τον Ο.Γ.Α.
IV. ΕΓΓΡΑΦΗ (ΕΝΤΑΞΗ) ΣΤΑ ΜΗΤΡΩΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΟΓΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΓΗΣ
Η εγγραφή στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών των εργατών γης, η επανεγγραφή τους σε περίπτωση διακοπής της ασφάλισής τους καθώς και η συνέχιση της ασφάλισης των ήδη εγγεγραμμένων, θα γίνεται πλέον με βάση τις ημέρες εργασίας τους με εργόσημο. (Βλ. ανωτέρω κεφ. II.2 )
Προσοχή: Σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι, εγγεγραμμένος στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης, με εφαρμογή των διατάξεων περί εργοσήμου, δεν έχει απασχοληθεί ως εργάτης γης, οι βάσει των εργοσήμων του υπολογισθείσες ημέρες εργασίας δεν θα λαμβάνονται υπόψη για ασφάλισή του στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης και οι παρακρατηθείσες εισφορές δεν θα επιστρέφονται.
1. Υποβολή Δελτίου Απογραφής - Δικαιολογητικά για την Απογραφή των εργατών γης και την απόδοση Αριθμού Μητρώου Ασφαλισμένου ΟΓΑ.
Απαραίτητη προϋπόθεση για τη γέννηση οιουδήποτε δικαιώματος των παραπάνω προσώπων από τον ΟΓΑ, είναι η εγγραφή τους στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης Αγροτών. Τα πρόσωπα που απασχολούνται για πρώτη φορά, ως εργάτες γης, εφόσον δεν έχουν εγγραφεί στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης για την άσκηση άλλου επαγγέλματος, θα πρέπει απαραιτήτως, εντός εξαμήνου από την έναρξη της απασχόλησής τους, να υποβάλουν Δελτίο Απογραφής και Επιλογής Ασφαλιστικής Κατηγορίας, προκειμένου να εγγραφούν στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου.
Διευκρίνιση: Εάν έχουν εγγραφεί στα Μητρώα Ασφαλισμένων - είτε εξακολουθούν να παραμένουν εγγεγραμμένοι είτε έχει διακοπεί η ασφάλισή τους - δεν απαιτείται η υποβολή Δελτίου Απογραφής (βλ. παρακάτω επανεγγραφή). Αρμόδιος για τη συμπλήρωση του Δελτίου Απογραφής είναι ο Ανταποκριτής ΟΓΑ του τόπου μόνιμης κατοικίας του αιτούντος (βλ. κατωτέρω πώς αποδεικνύεται η μόνιμη κατοικία). Επί του δελτίου Απογραφής θα πρέπει να αναγράφεται οπωσδήποτε ο ΑΜΚΑ του ενδιαφερομένου. Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος δεν έχει ΑΜΚΑ θα πρέπει πρώτα να φροντίσει για την έκδοση ΑΜΚΑ και μετά να συμπληρωθεί το Δελτίο Απογραφής. Ως μήνας έναρξης της ασφάλισης θα τίθεται ο μήνας της πρώτης εξαργύρωσης εργοσήμου. Τα δικαιολογητικά που θα πρέπει να συνυποβάλλονται με το Δελτίο Απογραφής είναι τα παρακάτω:
α) Αίτηση - Υπεύθυνη Δήλωση του αιτούντος συμπληρωμένη στο νέο έντυπο, υπόδειγμα του οποίου επισυνάπτεται στην παρούσα εγκύκλιο.
Η Αίτηση - Υπεύθυνη Δήλωση θα πρέπει να είναι υπογεγραμμένη από τον αιτούντα και θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής από τον Ανταποκριτή του ΟΓΑ.
β) Επικυρωμένο φωτοαντίγραφο και των δύο όψεων του δελτίου ταυτότητας του αιτούντος (ή του διαβατηρίου του).
γ) Σε περίπτωση που ο αιτών είναι υπήκοος τρίτης χώρας, απαιτείται επικυρωμένο φωτοαντίγραφο της άδειας διαμονής του για εργασία, η οποία πρέπει να είναι σε ισχύ ή, στην περίπτωση που έχει λήξει, φωτοαντίγραφο της άδειας διαμονής και βεβαίωση τύπου Α ότι έχουν κατατεθεί δικαιολογητικά για την ανανέωσή της.
- Οι Βορειοηπειρώτες πρέπει να υποβάλλουν επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Ομογενούς.
- Οι υπήκοοι κρατών - μελών της Ε.Ε. πρέπει να υποβάλλουν επικυρωμένο φωτοαντίγραφο της βεβαίωσης εγγραφής πολίτη Ε.Ε.
δ) Δικαιολογητικά από τα οποία θα προκύπτει η μόνιμη κατοικία του αιτούντος (ενοικιαστήριο, πρόσφατο λογαριασμό ΔΕΗ, τηλεφώνου κ.λπ).
Το δικαιολογητικό αυτό δεν είναι απαραίτητο αν ο Αρμόδιος Ανταποκριτής ΟΓΑ έχει προσωπική αντίληψη για τη μόνιμη κατοικία του αιτούντος.
2. Συνέχιση της ασφάλισης στα Μητρώα Ασφαλισμένων του ΟΓΑ των εργατών γης.
Προκειμένου να συνεχιστεί η ασφάλιση των ήδη εγγεγραμμένων στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης εργατών γης, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να απασχολούνται ως εργάτες γης και να αμείβονται, όπως ο νόμος ορίζει, με εργόσημο.
Σε αντίθετη περίπτωση θα διακοπεί η ασφάλισή τους στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης.
………..
3. Επανεγγραφή στα Μητρώα Ασφαλισμένων του ΟΓΑ των εργατών γης.
Για την επανεγγραφή στα Μητρώα Ασφαλισμένων του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης των εργατών γης που υπήρξαν ασφαλισμένοι στο παρελθόν (είτε ως εργάτες γης, είτε για άλλο ασφαλιστέο στον ΟΓΑ επάγγελμα, π.χ. ως αγρότες) δεν απαιτείται η υποβολή νέου Δελτίου Απογραφής. Η ασφάλιση των απασχολουμένων αυτών θα ενεργοποιείται με την πρώτη εξαργύρωση εργοσήμου. Σε περίπτωση όμως που έχουν αλλάξει τα προσωπικά τους στοιχεία ή η διεύθυνση κατοικίας τους ή επιθυμούν να αλλάξουν ασφαλιστική κατηγορία θα πρέπει να υποβάλουν έντυπο Κ4 με τα νέα στοιχεία τους ή τη νέα ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγουν.
4. Εκκρεμείς αιτήσεις εργατών γης, για εγγραφή στα Μητρώα Ασφαλισμένων του ΟΓΑ.
Στις περιπτώσεις που εκκρεμούν Αιτήσεις - Δελτία Απογραφής εργατών γης, για οποιονδήποτε λόγο, είτε στον Ανταποκριτή του ΟΓΑ είτε στον ΟΓΑ, θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι, για τα έτη απασχόλησής τους μέχρι και το 2011, να προσκομίσουν τα μέχρι σήμερα ισχύοντα δικαιολογητικά που αναφέρονται στην εγκύκλιό μας με αριθμό 8/2009.
Με την ευκαιρία, σας υπενθυμίζουμε τις οδηγίες τού κεφ. 3.6 της εγκυκλίου μας με αριθ. 9/2007 και παρακαλούμε, όλα τα Δελτία Απογραφής που εκκρεμούν στους Ανταποκριτές ΟΓΑ άνω του εξαμήνου να διαβιβαστούν άμεσα στον ΟΓΑ (Κεντρική Υπηρεσία ή αρμόδιο Υποκατάστημα του ΟΓΑ) με το συνημμένο στην ως άνω εγκύκλιό μας ειδικό διαβιβαστικό έγγραφο.
5. Οδηγίες για τη χορήγηση των βεβαιώσεων για ανανέωση της άδειας διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών.
Για τη χορήγηση βεβαιώσεων για ανανέωση της άδειας διαμονής των ήδη εγγεγραμμένων στα Μητρώα του Κλάδου αλλοδαπών εργατών γης, εξακολουθούν να ισχύουν οι οδηγίες που σας έχουμε δώσει με τις εγκυκλίους μας με αριθ. 9/2007, 3/2011 και το συμπληρωματικό έγγραφό μας με αριθ. 8667/22-1-2009.
V. ΧΟΡΗΓΗΣΗ – ΘΕΩΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΑΡΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΤΩΝ ΓΗΣ.
Προκειμένου οι εργάτες γης να τύχουν των παροχών ασθένειας του ΟΓΑ, θα πρέπει να έχουν πραγματοποιήσει 150 τουλάχιστον ημέρες εργασίας – υπολογισθείσες σύμφωνα με τις διατάξεις περί εργοσήμου και με βάση τις αμοιβές τους με εργόσημο - το τρέχον ημερολογιακό έτος ή το προηγούμενο δωδεκάμηνο.
Αναλυτικές οδηγίες θα σας δώσουμε με νεότερη εγκύκλιό μας.
Προς το παρόν, για τους ήδη εγγεγραμένους στα Μητρώα του Κλάδου εξακολουθούν να ισχύουν οι οδηγίες που σας έχουμε δώσει με το έγγραφό μας αριθ. 81/2005 για τους δικαιούχους περίθαλψης ΟΓΑ καθώς και οι οδηγίες της εγκυκλίου μας αριθ. 9/2007, σχετικά με τη χορήγηση – θεώρηση βιβλιαρίων υγείας αλλοδαπών. »
Περισσότερες πληροφορίες για το «Εργόσημο», μπορεί να δει κανείς στην ιστοσελίδα του Ο.Γ.Α ( www.oga.gr ).
Σημειώνεται ότι δεν αναγνωρίζονται φορολογικά ως έξοδο, ούτε καταχωρούνται στα λογιστικά βιβλία ημερομίσθια του ίδιου του αγρότη. Η καταβολή (έξοδο) των ασφαλιστικών εισφορών του αγρότη στον Ο.Γ.Α αναγνωρίζεται.
Επισημάνουμε ότι κατά την άποψη μας, ειδική ρύθμιση πρέπει να γίνει στις εξής περιπτώσεις :
α) Απαιτούμενα παραστατικά δαπάνης στις περιπτώσεις απασχόλησης στην αγροτική εκμετάλλευση, μελών της οικογένειας του αγρότη, τα οποία είναι ασφαλισμένα στον Ο.Γ.Α . Στην περίπτωση αυτή, εκτιμούμε ότι θα μπορούσε να έχει εφαρμογή το Άρθρο 16 του Ν. 4172/13. «Μείωση φόρου εισοδήματος», το οποίο προβλέπει τα εξής : « 1. Ο φόρος που προκύπτει κατά την εφαρμογή του άρθρου 15 ( σ.σ : φόρος εισοδήματος από μισθωτή εργασία) μειώνεται κατά το ποσό των δύο χιλιάδων εκατό (2.100) ευρώ, όταν το φορολογητέο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των είκοσι ενός χιλιάδων (21.000) ευρώ. Εάν το ποσό του φόρου είναι μικρότερο των δύο χιλιάδων εκατό (2.100) ευρώ, το ποσό της μείωσης περιορίζεται στο ποσό του αναλογούντος φόρου.». Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, για κάθε απασχόληση μελών του αγρότη στην αγροτική εκμετάλλευση ( ως οιονεί μισθωτών ), να υπάρχει η ανωτέρω φορολογική απαλλαγή και άρα να υπολογίζεται φόρος όχι από το πρώτο ευρώ κέρδους της αγροτικής εκμετάλλευσης, αλλά μετά τις 5.000 ή 10.000 ευρώ, ανάλογα με τα άτομα, μέλη της οικογένειας του αγρότη.
β) Απαιτούμενα παραστατικά δαπάνης και ασφάλισης στις περιπτώσεις απασχόλησης αγροτών ασφαλισμένων στο Ο.Γ.Α στην αγροτική εκμετάλλευση άλλου αγρότη. Σε τέτοιες περιπτώσεις εκτιμούμε ότι ο ένας αγρότης πρέπει να εκδίδει προς τον άλλον φορολογικό στοιχείο Παροχής Υπηρεσιών.

4. ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΠΑΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Ο τρόπος των αποσβέσεων ορίζεται στο Άρθρο 24. Φορολογικές Αποσβέσεις, του Ν. 4172/2013 Κ.Φ.Ε. Από το άρθρο αυτό επισημαίνουμε τα εξής:
• Εδαφικές εκτάσεις, …………… και άλλα πάγια στοιχεία ενεργητικού επιχειρήσεων που δεν υπόκεινται σε φθορά και αχρήστευση λόγω παλαιότητας, δεν υπόκεινται σε φορολογική απόσβεση.
• Κόστος κτήσης ή κατασκευής, περιλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής αποκατάστασης του περιβάλλοντος αποσβένονται, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Κατηγορία ενεργητικού επιχείρησης Συντελεστής φορολογικής απόσβεσης (% ανά φορολογικό έτος)
Κτίρια, κατασκευές, εγκαταστάσεις, βιομηχανικές και ειδικές εγκαταστάσεις, μη κτιριακές εγκαταστάσεις, αποθήκες και σταθμοί, περιλαμβανομένων των παραρτημάτων τους (και ειδικών οχημάτων φορτοεκφόρτωσης) 4
Μηχανήματα, εξοπλισμός εκτός Η/Υ και λογισμικού 10
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων («εσωτερικές εμπορευματικές μεταφορές» ) 12
Εξοπλισμός Η/Υ, κύριος και περιφερειακός και λογισμικό 20
Λοιπά πάγια στοιχεία της επιχείρησης 10
• Εάν η αποσβέσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου της επιχείρησης είναι μικρότερη από χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, το εν λόγω στοιχείο μπορεί να αποσβεστεί εξ ολοκλήρου μέσα στο φορολογικό έτος που αποκτήθηκε το περιουσιακό στοιχείο.
Πρακτικά τα ανωτέρω σημαίνουν ότι :
Αν ο αγρότης έχει αγοράσει πάγιο με αξία μικρότερη από 1.500 ευρώ , οι αποσβέσεις και άρα η μείωση του φορολογητέου αποτελέσματος θα είναι 1.499,99 ευρώ ( απόσβεση 100% ) ) , ενώ αν αξία είναι μεγαλύτερη από 1.500 ευρώ ( π.χ 10.000 ευρώ και αγορά π.χ 1/1/2014 (*)) και ο συντελεστής απόσβεσης ( π.χ 10% ) , τότε θα υπολογιστούν ετήσιες αποσβέσεις και άρα η μείωση του φορολογητέου αποτελέσματος κατά 1.000 ευρώ ( = 10.000 χ 10% ), για το πρώτο έτος και καθένα από τα επόμενα εννέα έτη .
( (*) Για τις ανάγκες του παραδείγματος δεν λαμβάνω υπόψη την διάταξη « 6. Η φορολογική απόσβεση ενός πάγιου περιουσιακού στοιχείου αρχίζει από τον επόμενο μήνα εντός του οποίου χρησιμοποιείται ή τίθεται σε υπηρεσία από τον φορολογούμενο κατ' αναλογία με τους συντελεστές της παραγράφου 4.» Ν.4172/2013, Αρ. 24)
Κατά την άποψη μας , στην αρχική απογραφή παγίων (μητρώο παγίων) , θα πρέπει να καταγραφούν και όσα πάγια στοιχεία (αποθήκες, μηχανήματα κ.λ.π ) τα οποία παρόλο δεν έχουν δικαίωμα συμψηφισμού τμήματος του Φ.Π.Α αγοράς τους ( βλέπε ανωτέρω κεφ. VI. 2. ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΓΡΑΦΩΝ) , εντούτοις έχουν αναπόσβεστη αξία ( με βάση το έτος κτήσεως και τον συντελεστή απόσβεσης ) και έτσι χρήζουν αποσβέσεων στα επόμενα έτη.
Επίσης πρέπει να σημειώσουμε την ανάγκη καθορισμού συντελεστών απόσβεσης ( ανάλογα με την ωφέλιμη ζωή των παγίων ) , για κατηγορίες παγίων που απαντώνται ειδικά στις αγροτικές επιχειρήσεις όπως : θερμοκήπια, πολυετείς καλλιέργειες κ.λ.π
 

5. ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Τα ασφάλιστρα της αγροτικής παραγωγής , τα οποία προβλέπονται από τον Ν. 3877/2010, «Σύστημα προστασίας και ασφάλισης της αγροτικής δραστηριότητας» και τα οποία καταβάλλονται στον ΕΛ.Γ.Α, θεωρούνται δαπάνη και άρα μειώνουν το φορολογητέο αποτέλεσμα.

6. ΤΟΚΟΙ ΔΑΝΕΙΩΝ

Οι τόκοι των τραπεζικών δανείων (καλλιεργητικών και αγοράς γεωργικού εξοπλισμού), που καταλογίζονται από τις Τράπεζες, θεωρείται δαπάνη και άρα μειώνει το φορολογητέο αποτέλεσμα.

7. ΕΞΟΔΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΕ ΕΙΔΟΣ.

Στην πράξη αρκετές αγροτικές εργασίες ( π.χ θερισμός ) , πληρώνονται σε είδος. Στις περιπτώσεις αυτές να είναι εφικτή η καταχώρηση της δαπάνης στα βιβλία του αγρότη ( Καθορισμός της αμοιβής σύμφωνα με την ποσότητα και την τρέχουσα τιμή του αγροτικού προϊόντος ).


IX. ΘΕΜΑΤΑ Φ.Π.Α

1. ΓΕΝΙΚΑ

Η υποχρέωση τήρησης βιβλίων έχει ως συνέπεια την κατάργηση της επιστροφής ΦΠΑ. Κι αυτό γιατί ο ΦΠΑ θα συμψηφίζεται πλέον με βάση τα έσοδα-έξοδα, όπως δηλαδή γίνεται σήμερα με τις άλλες επιχειρήσεις. Σημειώνεται ότι κατά την πρώτη εφαρμογή ο αγρότης θα έχει να συμψηφίσει και τον Φ.Π.Α που προέκυψε από την «Δήλωση Μετάταξης», είτε στην περιοδική δήλωση Φ.Π.Α του πρώτου τριμήνου, είτε του δεύτερου τριμήνου .
Για το θέμα του Φ.Π.Α, το οποίο προκύπτει από την μετάταξη αναφερόμαστε ανωτέρω « V. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α ΣΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α -
2. ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ Φ.Π.Α - «ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΑΞΗΣ» - ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ..»


2. ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Υπολογίζεται σε τριμηνιαία βάση (δηλ. Ιαν – Μαρ. , Απρ.- Ιουν. , Ιουλ – Σεπ. , Οκτ. - Δεκ.),
Υπολογίζονται αφενός το Φ.Π.Α που προκύπτει από τα Τιμολόγια εσόδων και από τον Φ.Π.Α αυτόν αφαιρείται το Φ.Π.Α που προκύπτει από τα Τιμολόγια εξόδων.
Σημειώνεται ότι δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης (και άρα δεν υπολογίζεται) του Φ.Π.Α με τον οποίο έχουν επιβαρυνθεί οι δαπάνες:
α) αγοράς, εισαγωγής ή ενδοκοινοτικής απόκτησης καπνοβιομηχανιών προϊόντων,
β) αγοράς, εισαγωγής ή ενδοκοινοτικής απόκτησης οινοπνευματωδών ή αλκοολούχων ποτών, εφόσον αυτά προορίζονται για την πραγματοποίηση μη φορολογητέων πράξεων,
γ) δεξιώσεων, ψυχαγωγίας και φιλοξενίας γενικά,
δ) στέγασης, τροφής, ποτών, μετακίνησης και ψυχαγωγίας για το προσωπικό ή τους εκπροσώπους της επιχείρησης,
ε) αγοράς, εισαγωγής ή ενδοκοινοτικής απόκτησης επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης μέχρι εννέα (9) θέσεων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων, σκαφών και αεροσκαφών ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό, καθώς και οι δαπάνες καυσίμων, επισκευής, συντήρησης, μίσθωσης και κυκλοφορίας αυτών γενικά.

3. ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ Φ.Π.Α

α) Περιοδικές δηλώσεις Φ.Π.Α.

Υποβάλλονται ανά τρίμηνο και μέχρι 20/4, 20/7, 20/10 και 20/1 και αφορά το προηγούμενο κάθε φορά τρίμηνο (άρθρο 38§1 ν.2859/2000).
Σημειώνεται ότι στην : «Δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Σίμου Κεδίκογλου σχετικά με τις ρυθμίσεις για τους αγρότες σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά». [06.02.2014] Δείτε την στον κόμβο, αναφέρεται ότι: «Όλοι οι αγρότες θα έχουν υποχρέωση μιας ετήσιας δήλωσης ΦΠΑ, που θα υποβάλλεται στο τέλος του έτους.»
Ενώ στην ΠΟΛ.1079/19.3.2014, αναφέρονται τα εξής: « 2. Ειδικά για τους αγρότες που υποχρεούνται να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ με τήρηση απλογραφικών βιβλίων από 1.1.2014, η δήλωση έναρξης ή μεταβολής μπορεί να υποβληθεί εμπρόθεσμα μέχρι 15.04.2014. Οι εν λόγω αγρότες μπορούν να υποβάλουν τη δήλωση αποθεμάτων μέχρι 30.05.2014 και να πραγματοποιήσουν την έκπτωση φόρου που προκύπτει από αυτή, με την περιοδική δήλωση του δεύτερου τριμήνου του 2014………………..
Σημειώνεται ότι η διόρθωση των φορολογικών στοιχείων που προβλέπεται στην εγκύκλιό μας ΠΟΛ.1024/17.1.2014 (έκδοση πιστωτικών τιμολογίων από τους αντισυμβαλλόμενους και έκδοση τιμολογίων πώλησης από τους αγρότες, ή συμπληρωματικών τιμολογίων για τη χρέωση ΦΠΑ) μπορεί να γίνει μέχρι 15.04.2014, με ημερομηνία έκδοσης 31.03.2014.».
 

β) Υποβολή έκτακτης δήλωσης Φ.Π.Α. - Υποχρέωση απόδοσης του ΦΠΑ που αναλογεί στις πωλήσεις αγροτών οι οποίοι διέκοψαν την τήρηση βιβλίων λόγω αύξησης του ορίου από 10.000 σε 15.000 ευρώ.

Με την ΠΟΛ.1079/19.3.2014, για το θέμα αυτό, δόθηκαν οι παρακάτω διευκρινήσεις:
«4. Όσοι αγρότες, κατ’ εφαρμογή της ΠΟΛ.1281/30.12.2013, τήρησαν ήδη βιβλία εσόδων - εξόδων και με τις νέες διατάξεις, λόγω αύξησης του ορίου των ακαθαρίστων εσόδων, απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων, δύνανται να σταματήσουν να τηρούν τα βιβλία αυτά και συνεχίζουν να υπάγονται στο ειδικό καθεστώς των αγροτών. Για το σκοπό αυτό και προκειμένου η δήλωση που υπέβαλαν για να ενταχθούν σε βιβλία και στο κανονικό καθεστώς, να θεωρηθεί ως μη υποβληθείσα, θα πρέπει να υποβάλουν μέχρι 15/04/2014 σχετική αίτηση η οποία θα παραλαμβάνεται πρωτοκολλημένη από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. και θα διαβιβάζεται με τηλεομοιοτυπία (fax) αναφορά προβλήματος με συνημμένη την αίτηση στη Δ/νση Υποστήριξης Ηλεκτρονικά Συναλλασσομένων (e- υπηρεσίες) – TAXIS, για την διαχείρισή της με κεντρικές διαδικασίες. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση που έχουν πραγματοποιήσει πωλήσεις με ΦΠΑ, υποχρεούνται να αποδώσουν το ΦΠΑ που αναλογεί στις πωλήσεις αυτές με την υποβολή έκτακτης δήλωσης στην αρμόδια για τη φορολογία του εισοδήματός τους Δ.Ο.Υ.. Τα εκδοθέντα από αυτούς παραστατικά εσόδων (τιμολόγια - αποδείξεις) διαφυλάσσονται στους εκάστοτε οριζόμενους χρόνους περί παραγραφής.»

4. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΠΟΣΟΥ Φ.Π.Α

Όταν το ποσό της έκπτωσης είναι μεγαλύτερο από τον οφειλόμενο φόρο στην ίδια περίοδο, η επιπλέον διαφορά μεταφέρεται για έκπτωση σε επόμενη περίοδο, με την επιφύλαξη των περί παραγραφής διατάξεων. Κατ' εξαίρεση, η διαφορά αυτή επιστρέφεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 34, σύμφωνα με το οποίο ο φόρος επιστρέφεται εφόσον:
α) ……………… β) το αχρεώστητο προκύπτει από επιγενόμενο λόγο στις κάτωθι περιπτώσεις: i) είναι αδύνατο να μεταφερθεί για έκπτωση σε επόμενη διαχειριστική περίοδο ή σε περίπτωση μεταφοράς του για έκπτωση, η έκπτωση αυτή δεν κατέστη δυνατή ή ii) αφορά πράξεις, που προβλέπουν οι διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 30, καθώς και πράξεις για τις οποίες με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών προβλέπεται αναστολή καταβολής του φόρου ή οφείλεται σε διαφορά συντελεστών εκροών- εισροών ή iii) αφορά αγαθά επένδυσης, που προβλέπουν οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 33.
Σημειώνεται ότι οι ανωτέρω περιπτώσεις θεμελιώνουν το δικαίωμα των αγροτών, για την δυνατότητα επιστροφής ποσού Φ.Π.Α που δεν μπορεί να συμψηφιστεί, μετά από σχετικό έλεγχο της Εφορίας .

5. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ Φ.Π.Α

Ο συντελεστής του φόρου προστιθέμενης αξίας ορίζεται σε είκοσι τρία τοις εκατό (23%) στη φορολογητέα αξία. Κατ' εξαίρεση, για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Νόμου περί Φ.Π.Α., ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε δεκατρία τοις εκατό (13%) και στον συντελεστή αυτόν υπάγονται τα αγροτικά προϊόντα και οι σημαντικότερες αγορές γεωργικών εφοδίων, εκτός των παγίων ( μηχανήματα κ.λ.π ), τα οποία υπάγονται στον συντελεστή 23% .
Ειδικότερα προβλέπονται τα εξής :
NOMOΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 2859 - Κύρωση Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας
«Αρθρο 21. Συντελεστές. Υπολογισμός του φόρου
1.Ο συντελεστής του φόρου προστιθέμενης αξίας ορίζεται σε είκοσι τρία τοις εκατό (23%) στη φορολογητέα αξία.
Κατ' εξαίρεση, για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε δεκατρία τοις εκατό (13%).
Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες για τα οποία υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα ΙΙΙ του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου μειώνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%).
Ο συντελεστής Φ.Π.Α. που ορίζεται για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος ΙΙΙ δεν εφαρμόζεται στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της παραγράφου 13 του άρθρου 14.
2.Για τον υπολογισμό του φόρου στην παράδοση αγαθών, στην παροχή υπηρεσιών και στην ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, εφαρμόζονται οι συντελεστές, που ισχύουν κατά το χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 16 και 18.
3.Για τα εισαγόμενα αγαθά εφαρμόζονται οι συντελεστές που ισχύουν κατά το χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17.
4.Για τα νησιά των νομών Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου, Κυκλάδων και τα νησιά του Αιγαίου Θάσο, Σαμοθράκη, Βόρειες Σποράδες και Σκύρο, οι συντελεστές του φόρου μειώνονται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), εφόσον πρόκειται για αγαθά, τα οποία κατά το χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός:
α) βρίσκονται στα νησιά αυτά και παραδίδονται από υποκείμενο στο φόρο που είναι εγκαταστημένος στα νησιά αυτά,
β) πωλούνται με προορισμό τα νησιά αυτά από υποκείμενο στο φόρο, εγκαταστημένο σε οποιοδήποτε μέρος του εσωτερικού της χώρας, προς αγοραστή υποκείμενο ή προς μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, εγκαταστημένο στα νησιά αυτά,
γ) αποστέλλονται ή μεταφέρονται προς υποκείμενο στο φόρο ή προς μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο που είναι εγκαταστημένο στα νησιά αυτά, στα πλαίσια της ενδοκοινοτικής απόκτησης αγαθών,
δ) εισάγονται στα νησιά αυτά.
Η πιο πάνω μείωση των συντελεστών δεν ισχύει για τα καπνοβιομηχανία προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.
5.Η μείωση της προηγούμενης παραγράφου ισχύει και για τις υπηρεσίες που εκτελούνται υλικά στην περιοχή αυτήν από υποκείμενο στο φόρο, ο οποίος κατά το χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός είναι εγκαταστημένος στην περιοχή αυτήν.
6.Οι συντελεστές που προκύπτουν από την πιο πάνω μείωση στρογγυλοποιούνται στην πλησιέστερη ακέραιη μονάδα. Το 0,5 της μονάδας στρογγυλοποιείται στην ανώτερη ακέραια μονάδα.»
Τα αγαθά και οι υπηρεσίες που υπάγονται στον κανονικό συντελεστή δεν ορίζονται από τις διατάξεις, γιατί ο κανόνας είναι ότι όλα τα αγαθά και υπηρεσίες ανήκουν στον κανονικό με εξαίρεση για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ (βλέπε κατωτέρω ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ) όπου ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε δέκα τοις εκατό (13%) και για συγκεκριμένα νησιά του Αιγαίου 9%.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΙΩΜΕΝΟ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ (δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 21, Δηλ. 13%) (Αρθρο 68 του Φ.Π.Α )

Α. ΑΓΑΘΑ
Οι δασμολογικές κλάσεις του Παραρτήματος αυτού τέθηκαν όπως αυτές αναφέρονται στη Συνδυασμένη Ονοματολογία του έτους 1996 (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2448/ 95 της Επιτροπής της 10ης Οκτωβρίου 1995, ΕΕ L 259/ 95).
1.Άλογα, γαϊδούρια και μουλάρια κάθε είδους, βοοειδή, χοιροειδή, προβατοειδή και αιγοειδή, ζωντανά. Εξαιρούνται τα άλογα ιπποδρομιών (Δ.Κ. EX 0101, 0102, 0103 και 0104).
2.Πετεινοί, κότες, πάπιες, χήνες, γάλοι, γαλοπούλες και φραγκόκοτες, ζωντανά, κατοικίδια (Δ.Κ. 0105).
3.Κουνέλια κατοικίδια, περιστέρια, ορτύκια, φασιανοί, πέρδικες, λαγοί και λοιπά ζώα και πτηνά, ζωντανά, που προορίζονται κυρίως για την ανθρώπινη διατροφή. Ζώα που εκτρέφονται για τη γουνοποιία. Μέλισσες. Ακάρεα (έντομα που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες αντί εντομοκτόνων) (Δ.Κ. ΕΧ 0106).
4.Κρέατα και παραπροϊόντα σφαγίων, βρώσιμα (Δ.Κ. 0201, 0202, 0203, 0204, 0205, 0206, 0207, 0208, 0209 και 0210).
5.Ψάρια και μαλακόστρακα, μαλάκια και άλλα ασπόνδυλα υδρόβια, με εξαίρεση τα ζωντανά ψάρια για διακόσμηση (Δ.Κ. ΕΧ 0301, 0302, 0303, 0304, 0305, 0306 και 0307).
6.Γάλα και προϊόντα γαλακτοκομίας. Αυγά πτηνών σε οποιαδήποτε μορφή. Μέλι φυσικό. Προϊόντα βρώσιμα ζωικής προέλευσης, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού (Δ.Κ. 0401, 0402, 0403, 0404, 0405, 0406, 0407, 0408, 0409 και 0410).
7.Έντερα, κύστες και στομάχια ζώων, ολόκληρα ή σε τεμάχια, άλλα από εκείνα των ψαριών. Προϊόντα ζωικής προέλευσης, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού. Ζώα μη ζωντανά των κεφαλαίων 1 ή 3, ακατάλληλα για τη διατροφή του ανθρώπου (ΔΚ 0504 και 0511).
8.Βολβοί, κρεμμύδια, κόνδυλοι, ρίζες βολβοειδείς και ριζώματα γενικά, σε φυτική νάρκη, σε βλάστηση ή σε άνθηση. Φυτά φυτωρίου, άλλα φυτά και ρίζες κιχωρίου άλλες από τις ρίζες της κλάσης 1212. Άλλα φυτά ζωντανά (στα οποία περιλαμβάνονται και οι ρίζες τους), μοσχεύματα και μπόλια. Λευκό (φύτρα) μανιταριών (Δ.Κ. 0601 και 0602).
9.Άνθη και μπουμπούκια ανθέων, κομμένα, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά. Φυλλώματα, φύλλα, κλαδιά και άλλα μέρη φυτών, χωρίς άνθη ούτε μπουμπούκια ανθέων, και πρασινάδες, βρύα και λειχήνες, για ανθοδέσμες ή διακοσμήσεις, νωπά. (Δ.Κ. ΕΧ 0603 και ΕΧ 0604).
10.Λαχανικά, φυτά, ρίζες και κόνδυλοι, βρώσιμα (Δ.Κ. 0701, 0702, 0703, 0704, 0705, 0706, 0707, 0708, 0709, 0710, 0711, 0712, 0713 και 0714).
11.Καρποί και φρούτα βρώσιμα, φλούδες εσπεριδοειδών ή πεπονιών και καρπουζιών (Δ.Κ. 0801, 0802, 0803, 0804, 0805, 0806, 0807, 0808, 0809, 0810, 0811, 0812, 0813 και 0814).
12.Καφές, τσάι, ματέ και μπαχαρικά (Δ.Κ. 0901, 0902, 0903, 0904, 0905, 0906, 0907, 0908, 0909 και 0910).
13.Δημητριακά (Δ.Κ. 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007 και 1008).
14.Προϊόντα αλευροποΐας. Άμυλα κάθε είδους (Δ.Κ. 1101, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106 και ΕΧ1108).
15.Σπέρματα και καρποί ελαιώδεις. Σπέρματα, σπόροι και διάφοροι καρποί (Δ.Κ. 1201, 1202, 1203, 1204, 1205, 1206, 1207, 1208 και 1209).
16.Αρτεμισία, βασιλικός, χαμομήλι, μαντζουράνα η κοινή, μολόχα, δενδρομολόχα, μέντα (δυόσμος) όλων των ποικιλιών, ρίγανη, δενδρολίβανο, φασκόμηλο, τσάϊ του βουνού, δίκταμο, φλαμούρι, ευκάλυπτος, λεβάντα, αγριάδα η ιαματική και λουΐζα, νωπά ή ξερά, έστω και κομμένα, σπασμένα ή σε σκόνη (Δ.Κ. ΕΧ 1211).
17.Χαρούπια, ζαχαρότευτλα, ζαχαροκάλαμα, νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη, κατεψυγμένα ή αποξεραμένα, έστω και σε σκόνη. Κουκούτσια και αμύγδαλα καρπών και άλλα φυτικά προϊόντα (στα οποία περιλαμβάνονται και ρίζες κιχωρίου, μη φρυγμένες, της ποικιλίας CICHO-RIUM INTYBUS SATIVUM), που χρησιμεύουν κυρίως για διατροφή του ανθρώπου και που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού (Δ.Κ. ΕΧ 1212).
18.Άχυρα και φλοιοί ακατέργαστων δημητριακών, έστω και τεμαχισμένα, αλεσμένα, συμπιεσμένα ή συσσωματωμένα με μορφή σβόλων. Γογγύλια Σουηδίας (γογγυλοκράμβες), τεύτλα κτηνοτροφικά, ρίζες κτηνοτροφικές, χορτονομές (FOIN, LUZERNE), τριφύλλια, κτηνοτροφικά λάχανα, χορτονομές λούπινου, βίκου και παρόμοια κτηνοτροφικά προϊόντα, έστω και συσσωματωμένα με μορφή σβόλων (Δ.Κ. 1213 και 1214).
19.Μαστίχα (λευκή ή μη), ακατέργαστη ή κατεργασμένη. Πηκτικές ύλες, πηκτινικές και πηκτικές ενώσεις (Δ.Κ. ΕΧ 1301 και ΕΧ 1302).
20.Σογιέλαιο, αραχιδέλαιο, λάδι ηλιοτροπίου (ηλιανθέλαιο), λάδι βαμβακιού (βαμβακέλαιο), καλαμποκέλαιο, σησαμέλαιο και τα κλάσματά τους, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα (Δ.Κ. 1507, 1508, ΕΧ 1512 και ΕΧ 1515).
21.Ελαιόλαδο και τα κλάσματα του, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα. Άλλα λάδια και τα κλάσματα τους, που παίρνονται αποκλειστικά από ελιές, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα και μείγματα από αυτά τα λάδια ή τα κλάσματα με λάδια ή κλάσματα της κλάσης 1509 (Δ.Κ. 1509 και 1510).
22.Λίπη και λάδια ζωικά ή φυτικά και τα κλάσματα τους, μερικώς ή ολικώς υδρογονωμένα, έστω και εξευγενισμέ-να, αλλά όχι αλλιώς παρασκευασμένα. Μαργαρίνη. Μείγματα ή παρασκευάσματα βρώσιμα από λίπη ή λάδια ζωικά ή φυτικά ή από τα κλάσματα διαφόρων λιπών ή λαδιών του κεφαλαίου 15 (Δ.Κ. ΕΧ 1516 και 1517).
………………
37.Λιπάσματα (Δ.Κ. 3101, 3102, 3103, 3104 και3105).
………..
39.Εντομοκτόνα, ποντικοφάρμακα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ανασχετικά της βλάστησης και ρυθμιστικά της ανάπτυξης των φυτών, απολυμαντικά και παρόμοια προϊόντα που παρουσιάζονται σε μορφές ή συσκευασίες για τη λιανική πώληση ή ως παρασκευάσματα. Εξαιρούνται τα εντομοαπωθητικά, τα απολυμαντικά για οικιακές χρήσεις, τα εντομοκτόνα και κατσαριδοκτόνα που παρουσιάζονται σε φιάλες με προωθητικό αέριο ή σε σκόνη για οικιακές χρήσεις (Δ. Κ. ΕΧ 3808).
……
50.Η παράδοση νερού.
55. Ηλεκτρική ενέργεια (Δ.Κ. 2716), το φυσικό αέριο (Δ.Κ. 2711), καθώς και θέρμανση μέσω δικτύου (τηλεθέρμανση).
Β. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
…………
4.Η παροχή υπηρεσιών για τη γεωργική παραγωγή.

Γ. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
1. Αγαθά και υπηρεσίες που δεν εντάσσονται στο παράρτημα αυτό ή για τα οποία υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την ένταξή τους στον πίνακα αυτόν, συνεπεία του είδους, του προορισμού, της σύνθεσης ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, υπάγονται στον κανονικό συντελεστή Φ.Π.Α...
 

6. ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΤΟΥ Φ.Π.Α ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΤΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ( ΕΜΠΟΡΟ ) ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Φ.Π.Α στο Κανονικό καθεστώς συμψηφίζεται από αυτόν που τον πληρώνει. Αυτό σημαίνει ότι ο αγοραστής - έμπορος θα συμψηφίσει τον Φ.Π.Α που πληρώνει στον αγρότη με τον Φ.Π.Α που προκύπτει από τις δικές του πωλήσεις. Άρα η τιμή που συμφωνείται με τον έμπορο, πρέπει να θεωρείται ότι δεν εμπεριέχει τον Φ.Π.Α.. Εφόσον αυτά λειτουργούν ομαλά, η ωφέλεια του αγρότη από το νέο σύστημα Φ.Π.Α, μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την ωφέλεια της επιστροφής Φ.Π.Α κατά αποκοπή (6%), ανάλογα το είδος της καλλιέργειας ( εντάσεως εργασίας ή εντάσεως κεφαλαίου).

Επίσης δίδεται η δυνατότητα συμψηφισμού του Φ.Π.Α κατά την αγορά επενδυτικών αγαθών- παγίων όπως επαγγελματικά οχήματα , μηχανήματα, εγκαταστάσεις κ.λ.π κάτι που χωρίς την τήρηση λογιστικών βιβλίων δεν γινόταν και ενώ ο αγρότης πλήρωνε 23% Φ.Π.Α του επιστρεφόταν από 5 ως 11% και πρόσφατα 6% και μόνο επί των ακαθαρίστων εσόδων του. Τέλος πρέπει να σημειώσουμε ότι μπορεί να υπάρχει η δυνατότητα απαλλαγής από την πληρωμή Φ.Π.Α την προμήθεια επενδυτικών αγαθών (γεωργικά μηχανήματα κ.λ.π), σύμφωνα με το καθεστώς που ισχύει και για τις άλλες επιχειρήσεις.
Μια σημαντική δυσχέρεια στο ζήτημα αυτό μπορεί να προκύψει σε περιπτώσεις πωλήσεων για τις οποίες οι αγοραστές /έμποροι τις εξοφλούν μετά την πάροδο σημαντικού χρονικού διαστήματος ( συνηθισμένη περίπτωση ).

Η αδυναμία των περισσοτέρων αγροτών να χρηματοδοτήσουν την πληρωμή του Φ.Π.Α των τιμολογίων πώλησης είναι εμφανής. ( Π.χ έστω αγρότης πωλεί προϊόν σημαντικής αξίας στις 20/9/14 ( είναι το κύριο καλλιεργούμενο προϊόν ) , με την συμφωνία να πληρωθεί μετά 2-3 μήνες. Ο Φ.Π.Α που αντιστοιχεί στην πώληση αυτή ( μείον φυσικά το Φ.Π.Α των αγορών της περιόδου 1/7-30/9/14 ), θα πρέπει να πληρωθεί έως τις 20/10/2014).
Μια πρόταση για την εξομάλυνση τέτοιων καταστάσεων και για την προσαρμογή των αγροτών στο νέο περιβάλλον, θα μπορούσε να ήταν ο καθορισμός υποχρέωσης εκ μέρους του αγοραστή /εμπόρου, ο Φ.Π.Α να καταβάλλεται στον αγρότη /πωλητή με κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό του έως την λήξη προθεσμίας πληρωμής του Φ.Π.Α εκ μέρους του αγρότη.

IX. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΕΣ

1. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 21. « Κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα » του Ν. 4172/2013, ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα ( και άρα και αγροτική) θεωρείται το σύνολο των εσόδων από τις επιχειρηματικές συναλλαγές μετά την αφαίρεση των επιχειρηματικών δαπανών, των αποσβέσεων και των προβλέψεων για επισφαλείς απαιτήσεις. Στα έσοδα από τις επιχειρηματικές συναλλαγές περιλαμβάνονται και τα έσοδα από την πώληση των στοιχείων του ενεργητικού της επιχείρησης, καθώς και το προϊόν της εκκαθάρισής της, όπως αυτά προκύπτουν στη διάρκεια του φορολογικού έτους. Ειδικά, για τον προσδιορισμό του εισοδήματος από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα στα έσοδα από επιχειρηματικές συναλλαγές περιλαμβάνονται τα έσοδα από την παραγωγή γεωργικών, πτηνοτροφικών, κτηνοτροφικών, δασοκομικών, υλοτομικών και αλιευτικών προϊόντων. »
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην ΠΟΛ.1079/19.3.2014, στην οποία αναφέρεται ότι : « 7. Διευκρινίζεται ότι για την είσπραξη των δικαιωμάτων της ενιαίας ενίσχυσης, επιδοτήσεων, άλλων οικονομικών ενισχύσεων, αποζημιώσεων κλπ., δεν εκδίδεται φορολογικό στοιχείο από τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος. Αντίθετα οι αγρότες που εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., υποχρεούνται για τις εν λόγω εισπράξεις να εκδώσουν αθεώρητο τιμολόγιο, κατά το χρόνο είσπραξης ή της πίστωσης του λογαριασμού τους, εφόσον έλαβαν γνώση της πίστωσης αυτής, το οποίο και καταχωρούν στα βιβλία τους (εφόσον ενημερώνουν βιβλίο εσόδων –εξόδων κατά τα προαναφερόμενα)».

Κατά την εκτίμηση μας, αυτό προδιαθέτει ότι η Φορολογική Διοίκηση θα θεωρήσει μάλλον τέτοιου είδους εισπράξεις ως έσοδα.
Τα κέρδη (δηλαδή έσοδα μείον έξοδα) από ατομική αγροτική επιχείρηση φορολογούνται με συντελεστή δεκατρία τοις εκατό (13%), (Αρθρο 29. Φορολογικός συντελεστής / Ν. 4172/2013 )
Σημειώνεται ότι εάν με τον προσδιορισμό των κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα το αποτέλεσμα είναι ζημία εντός του φορολογικού έτους, η ζημία αυτή μεταφέρεται για να συμψηφισθεί με τα επιχειρηματικά κέρδη διαδοχικά στα επόμενα πέντε (5) φορολογικά έτη. Η ζημία του προγενέστερου έτους συμψηφίζεται κατά προτεραιότητα έναντι της ζημίας μεταγενέστερου έτους. (Άρθρο 27. Μεταφορά ζημιών / Ν. 4172/2013 )
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν ένας αγρότης το έτος 2014, έχει Έσοδα (από πωλήσεις προϊόντων , επιδοτήσεις που φορολογούνται κ.λ.π ) 100.000 ευρώ και Έξοδα (αγορές γεωργικών εφοδίων, μισθοδοσία, αποσβέσεις, τόκους κ.λ.π ) 85.000 ευρώ , τότε θα έχει Κέρδος 15.000 ευρώ (100.000 – 85.000 ) και θα πληρώσει φόρο εισοδήματος 1.950 ευρώ ( 15.000 ευρώ Χ 13% ).
Επίσης με βάση το Αρθρο 69 του Ν. 4172/2013.

Προκαταβολή του φόρου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτούν φυσικά πρόσωπα, του Ν. 4172/2013, θα προκαταβάλλει και φόρο 55% επί του προκύπτοντος φόρου, για το επόμενο έτος, όπως ισχύει και για τις άλλες επιχειρήσεις. Στο παράδειγμα μας ο φόρος αυτός θα ανερχόταν σε 1.072,50 ευρώ (1.950 Χ 55%).

Όμως, όπως αναφέρουμε και στο Κεφ. «I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ »
Επίσης, για τα θέματα των αγροτών σημαντική ήταν : « Η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Σίμου Κεδίκογλου σχετικά με τις ρυθμίσεις για τους αγρότες σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά».

Δείτε την στον κόμβο: «Οι τελικές ρυθμίσεις για τους αγρότες - Στα 15.000 ευρώ το όριο τήρησης στοιχείων εσόδων-εξόδων - Μία ετήσια δήλωση Φ.Π.Α. [06.02.2014]»
Στην σύσκεψη αυτή, αποφασίστηκαν τα εξής:
• Οι αγρότες που εντάσσονται στο νέο καθεστώς φέτος θα έχουν προκαταβολή φόρου εισοδήματος (με τη δήλωση που θα υποβληθεί το 2015) 27,5% αντί 55%.
( Η απόφαση αυτή, δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα ).

2. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΔΗΛΩΣΕΩΝ.

Γενικά, ο αγρότης είναι υπόχρεος σε υποβολή μιας σειράς φορολογικών δηλώσεων της , ενδεικτικά:
• Υποβολή Εντύπου Ε3.
• Δήλωση Παρακρατούμενων Φόρων, όλων των ειδών ( εφόσον φυσικά συντρέχει περίπτωση ).
και θα υπόκειται στον έλεγχο των φορολογικών αρχών της οι άλλοι επιχειρηματίες.

3.ΤΕΛΟΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΟΣ.

Σύμφωνα με το άρθρο 31. Επιβολή τέλους επιτηδεύματος του ν.3986/2011, ισχύουν τα εξής :

« 1. Οι επιτηδευματίες και οι ασκούντες ελευθέριο επάγγελμα, εφόσον τηρούν βιβλία Β΄ ή Γ΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ., υποχρεούνται σε καταβολή ετήσιου τέλους επιτηδεύματος, το οποίο ορίζεται ως εξής:

α) Για νομικά πρόσωπα που ασκούν εμπορική επιχείρηση και έχουν την έδρα της σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως διακόσιες χιλιάδες (200.000) κατοίκους, σε οκτακόσια (800) ευρώ ετησίως.

Β) Για νομικά πρόσωπα που ασκούν εμπορική επιχείρηση και έχουν την έδρα της σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από διακόσιες χιλιάδες (200.000) κατοίκους, σε χίλια (1.000) ευρώ ετησίως.
γ) Για ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, σε εξακόσια πενήντα (650) ευρώ ετησίως.

Δ) Για κάθε υποκατάστημα σε εξακόσια (600) ευρώ ετησίως.
Ειδικά για της Αστικές μη Κερδοσκοπικές Εταιρίες της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Κ.Φ.Ε., καθώς και για τα φυσικά πρόσωπα που το εισόδημά της προέρχεται από ατομική επιχείρηση παροχής υπηρεσιών ή ελευθέριο επάγγελμα και έχουν έγγραφη σύμβαση με μέχρι τρία (3) φυσικά ή/ και νομικά πρόσωπα, ή το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των ακαθάριστων εσόδων της προέρχεται από ένα (1) φυσικό ή/ και νομικό πρόσωπο, τα ποσά του τέλους επιτηδεύματος, εξακολουθούν να ισχύουν της επιβλήθηκαν κατά το οικονομικό έτος 2012.

Η περιοχή του Νομού Αττικής λογίζεται ως μια πόλη, καθώς και το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Ειδικά για το οικονομικό έτος 2013, εξαιρούνται από την επιβολή του τέλους επιτηδεύματος τα πρόσωπα που ασκούν ατομική εμπορική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα και παρουσιάζουν αναπηρία άνω του ογδόντα τοις εκατό (80%).2. Σε περίπτωση διακοπής της δραστηριότητας μέσα στη χρήση, το τέλος επιτηδεύματος περιορίζεται ανάλογα με της μήνες λειτουργίας της επιχείρησης ή της άσκησης του επαγγέλματος. Χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δεκαπέντε (15) ημερών λογίζεται ως μήνας.

3. Εξαιρούνται από της υποχρεώσεις καταβολής του τέλους, εκτός εάν πρόκειται για τουριστικούς τόπους, οι εμπορικές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που ασκούν τη δραστηριότητά της σε χωριά με πληθυσμό έως πεντακόσιους (500) κατοίκους και σε νησιά κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους. Της εξαιρούνται ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και η ατομική άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος, εφόσον δεν έχουν παρέλθει πέντε (5) έτη από την πρώτη έναρξη εργασιών, καθώς και οι περιπτώσεις ατομικών επιχειρήσεων εφόσον για τον επιτηδευματία υπολείπονται τρία (3) έτη από το έτος της συνταξιοδότησής του. Ως έτος συνταξιοδότησης νοείται το 65ο έτος της ηλικίας.»


Με την ΠΟΛ 1053/2014 « ΘΕΜΑ: Απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος των αγροτών κατά τα πρώτα πέντε (5) έτη από την ημερομηνία τήρησης βιβλίων και ένταξής της στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.», διευκρινίστηκαν τα εξής :

« Για την εφαρμογή της παραγρ. 3 του άρθρου 31 του ν. 3986/2011, σχετικά με την εξαίρεση από την καταβολή του τέλους επιτηδεύματος, της γνωρίζουμε τα κατωτέρω:

1. Με της διατάξεις της παρ.3 του άρθρου 31 του ν.3986/2011 (ΦΕΚ 152Α’) ορίζεται, ότι οι ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και οι ασκούντες ελευθέριο επάγγελμα, εξαιρούνται από την καταβολή του τέλους επιτηδεύματος, εφόσον δεν έχουν παρέλθει πέντε (5) έτη από την πρώτη έναρξη εργασιών, καθώς και οι περιπτώσεις ατομικών επιχειρήσεων, εφόσον για τον επιτηδευματία υπολείπονται τρία (3) έτη από το έτος της συνταξιοδότησής του.

Ως έτος συνταξιοδότησης νοείται το 65ο έτος της ηλικίας.

2. Της, με την ΑΥΟ – ΠΟΛ.1167/2.8.2011, ορίστηκε ότι για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31 του ν. 3986/2011 (επιβολή τέλους επιτηδεύματος) οι αγρότες ειδικού καθεστώτος δεν θεωρούνταν επιτηδευματίες.

3. Από την υπηρεσία της διευκρινίστηκε με το έγγραφο Δ12Α 1007810 ΕΞ2012- 13.01.2012 ότι, η πρώτη έναρξη και ένταξη, σε προγενέστερο χρόνο, στο ειδικό καθεστώς των αγροτών δεν καθιστούσε τον φορολογούμενο επιτηδευματία, ενώ τον καθιστούσε επιτηδευματία μόνο η προσθήκη καινούριας δραστηριότητας, με την οποία ο αγρότης αποκτούσε την ιδιότητα του επιτηδευματία. Κατ΄ επέκταση, η ημερομηνία δήλωσης της μεταβολής είναι επί της ουσίας η ημερομηνία πρώτης έναρξης επιτηδεύματος.

4. Μετά από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω και για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων παραγρ. 3 του άρθρου 31 του ν. 3986/2011, της γνωρίζουμε ότι, για της αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ που θα τηρήσουν βιβλία και θα ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για πρώτη φορά, η ημερομηνία μεταβολής θα θεωρείται ως πρώτη έναρξη και από την ημερομηνία αυτή και για τα επόμενα πέντε (5) έτη θα εξαιρούνται από την επιβολή του τέλους επιτηδεύματος. Ομοίως θα εξαιρούνται όσοι αγρότες τηρήσουν βιβλία και ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και έχουν κλείσει το 62ο έτος της ηλικίας της.»

XI. ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ – ΠΡΟΣΤΙΜΑ


Σημειώνεται, ότι υπάρχει καθολική αντίδραση στο θέμα του ύψους των προστίμων και ήδη η Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την πρόθεση της, για τον εξορθολογισμό της, ο οποίος αναμένεται να γίνει με σχετικές Νομοθετικές ρυθμίσεις, που θα γίνουν στο επόμενο Φορολογικό Νομοσχέδιο.

XII.ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ.


Σύμφωνα με το Ν. 4172/2013, ισχύουν τα εξής :


« Αρθρο 39. Εισόδημα από ακίνητη περιουσία
1. Ο όρος «εισόδημα από ακίνητη περιουσία» σημαίνει το εισόδημα, σε χρήμα ή σε είδος, που προκύπτει από την εκμίσθωση ή την ιδιοχρησιμοποίηση ή τη δωρεάν παραχώρηση χρήσης γης και ακινήτων. Ειδικότερα το εισόδημα αυτό προκύπτει από:
α) Εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης γης ή ακινήτων συμπεριλαμβανομένων των κτιρίων, κατασκευών και κάθε είδους εγκαταστάσεων και εξοπλισμού της.
β) Εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης μεταλλείων, λατομείων, δασικών και αγροτικών εκτάσεων της οποίες περιλαμβάνονται λιβάδια, καλλιεργήσιμες γαίες, βοσκήσιμες γαίες, καθώς και κάθε είδους κατασκευές ή εγκαταστάσεις που είναι στην επιφάνεια του εδάφους ή κάτω από αυτή, της τα ιχθυοτροφεία, οι λίμνες, οι δεξαμενές, οι πηγές και τα φρέατα.
γ) Εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης από την παραχώρηση χώρου για την τοποθέτηση κάθε είδους διαφημιστικών επιγραφών.
δ) Εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης κοινόχρηστων χώρων σε ακίνητα.
2. Το εισόδημα σε είδος αποτιμάται στην αγοραία αξία. Το εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση ή δωρεάν παραχώρηση τεκμαίρεται ότι συνίσταται στο τρία τοις εκατό (3%) της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Κατ’ εξαίρεση το τεκμαρτό εισόδημα του προηγούμενου εδαφίου που αφορά δωρεάν παραχώρηση κατοικίας μέχρι διακόσια τετραγωνικά μέτρα (200 τ.μ.) προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία της ανιόντες ή κατιόντες απαλλάσσεται από το φόρο.
3. Οι ακόλουθες δαπάνες εκπίπτουν με της παρακάτω προϋποθέσεις:
α) Αν ο εκμισθωτής ή ο παραχωρών είναι φυσικό πρόσωπο εκπίπτει ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) για δαπάνες επισκευής, συντήρησης, ανακαίνισης ή της πάγιες και λειτουργικές δαπάνες του ακινήτου.
β) Αν ο εκμισθωτής ή ο παραχωρών είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και τα κάθε είδους ιδρύματα οι κάθε είδους δαπάνες εκπίπτουν σε ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%). Ειδικά για το Άγιο Όρος το ποσοστό της έκπτωσης για της δαπάνες του προηγούμενου εδαφίου ανέρχεται σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%).
γ) Αν ο εκμισθωτής ή ο παραχωρών είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εκπίπτουν σε ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%), οι δαπάνες επισκευής, συντήρησης, ανακαίνισης, καθώς και οι πάγιες και λειτουργικές δαπάνες.
δ) Το μίσθωμα που καταβάλλεται της περιπτώσεις υπεκμίσθωσης.
ε) Οι δαπάνες αντιπλημμυρικών έργων και έργων αποξήρανσης ελών σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%).
στ) Το ποσό της αποζημίωσης που καταβάλλει, βάσει νόμου, ο εκμισθωτής στο μισθωτή για τη λύση της μισθωτικής σχέσης του ακινήτου.
Αρθρο 40. Φορολογικός συντελεστής για το εισόδημα από κεφάλαιο
1. ……………………..
4. Το εισόδημα από ακίνητη περιουσία φορολογείται σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα:

Εισόδημα από ακίνητη περιουσία (ευρώ)

Συντελεστής (%)

< 12.000

11%

> 12.000

33%

»



ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο παρών ιστοχώρος και όλα τα κείμενα και δεδομένα που εμπεριέχονται σε αυτόν, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά των νομοθετικών και διοικητικών κειμένων (Νόμοι,  Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις, ΠΟΛ., Διοικητικές Πράξεις και Λύσεις κ.α.), των νομολογιακών κειμένων (Δικαστικές Αποφάσεις κ.α.), των περιλήψεων αυτών και της τήρησής τους σε βάση δεδομένων, των συσχετίσεων μεταξύ τους και των ειδικών εργαλείων αναζήτησης, αποτελούν αντικείμενο ειδικής επεξεργασίας και πνευματικής δημιουργίας και προστατεύονται από την νομοθεσία περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων και δη  από τους νόμους  2121/1993,  2557/1997, 2819/2000, τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (ν. 100/1975), τη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης (ν. 2054/1992) και τις Οδηγίες 91/100/ΕΟΚ, 92/100/ΕΟΚ, 93/83/ΕΟΚ, 93/98/ΕΟΚ ΚΑΙ 96/9/ΕΟΚ.
Η ιδιοκτησία επ’ αυτών αποκτάται χωρίς καμία διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Η αναδημοσίευση και η με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, εξ’ ολοκλήρου, τμηματικά ή περιληπτικά, των οιωνδήποτε κειμένων ή δεδομένων περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστοχώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια της δικαιούχου εταιρείας.


comments powered by Disqus
Email:
Θέμα:
Μήνυμα:
 

Δημιουργία νέας κατηγορίας
Up
Close
Close
Κλείσιμο